ereyga

xaal

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xaal

DHAN
1

(Xaal-ka)

2

1. Lacag ama wax kale oo qof gefey, eedsiin ahaan loo saaro; yake; tacsiir; cisaaro: xumayn.

3

2. Arrin; xaajo.

4

3. Sida lagu sugan yahay; sah; xaalad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xaal

DHAN
1

xaal¹: m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

2

xaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) La x.: cid arrin la dhammaysasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xaal

DHAN

m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xaal

DHAN
1

m. n. fine, compensatory payment for an offense ~ wrong-doing

2

xaal m. n. situation; legal matter ~ affair

3

xaal v. converse, negotiate, discuss a problem

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xaal

DHAN
1

-ka: (n) penalty as a result of wrongdoing; or breach of the traditional law. Ex: xaal baa lagu xukumay; a penalty was imposed on him

2

la xaal -ay / xaashay: (v) deal with; negotiate with; hold converse with or breach of traditional law

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaal

DHAN
1

(fal) qof aad ku xadgudubtay xoolo xumayn ah sii. Ninka haddaad ka gar darrayd iska xaal. Dh: maydh

2

xaal -ka: (magac, lab, keli) xoolo maydh ah oo laga qaado qofka ku gafa qof kale siiba hablaha, Dh: xumayn, yake, takhsiir.

3

xaal-ka: (magac, lab, keli) xaalad ama si markaa lagu sugan yahay. Dh: waayo.

4

xaal -ka: (magac, lab, keli) xanuun aan la garan oo wadaaddo iyo jiman Soomaalidu ku sheegaan. Dh: wadaaddo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

Xaali

DHAFAN

pr. n., [feminine] Holly

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xaali

DHAFAN

adj., [expression] sweet

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Xaali

DHAFAN

name-f sweet; holy

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Xaali

DHAFAN

magac loo baxsho gabadh dabeecad fiican iyo wanaag loo rajaynayo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xaalo

DHAFAN
1

(Xaala-da)

2

1. Xaal.

3

2. Uurkujir; xiidmo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xaalo

DHAFAN

m.dh 1. Xubnaha ragga. 2. Uurkujir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xaalo

DHAFAN

f. n. intestines, entrails, internal organs

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaalo

DHAFAN
1

-da: (magac, dhedig, keli) si ay wax yihiin xilli gaar ah. Dh: xaalad.

2

xaalo -da: (magac, dhedig, keli) uur kujir. Dh: xiidmo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xaalo

DHAFAN
1

cf: uurkujir, xaab, xiidmo

2

de: intestines, entrails, internal organs

3

initial: x

4

lx: xaalo

5

pd: (/da)

6

ps: n-f

7

key: xaalo

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xagal

DHAFAN
1

(Xaga-sha)

2

1. Lowga laabatadiisa dibadda u jeedda oo kolka la fariisto ama lugta la laabo, isku laabanta.

3

2. Labo xarriiqood oo toostoosan oo meel isugu yimaada iyo qaabka ay u yeelaan korka ama meesha u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xagal

DHAFAN
1

xagal¹: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) 1. Lowga laabatadiisa dibadda u jeedda oo kolka la fariisto ama lugta la laabo, isku laabanta. 2. Labo xarriiqood oo toostoosan oo meel isugu yimaada iyo qaabka ay u yeelaan korka ama meesha u dhexaysa.

2

xagal²: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) (xisaab) Saxan ka samayma ratibaadda laba xarriigood (dhinacyo ama gacmo) oo ku kulma bar lagu magacaabo geeska xagasha. Halbeegga waa darajo ama gacansin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xagal

DHAFAN
1

xagal¹: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) 1. Lowga laabatadiisa dibadda u jeedda oo kolka la fariisto ama lugta la laabo, isku laabanta. 2. Labo xarriiqood oo toostoosan oo meel isugu yimaada iyo qaabka ay u yeelaan korka ama meesha u dhexaysa.

2

xagal²: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) (xisaab) Saxan ka samayma ratibaadda laba xarriigood (dhinacyo ama gacmo) oo ku kulma bar lagu magacaabo geeska xagasha. Halbeegga waa darajo ama gacansin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Xagal

DHAFAN

Angle

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Xagal

DHAFAN

Angle

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Xagal

DHAFAN

Angle

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xagal

DHAFAN

f. n. popliteal area, hollow on other side of knee joint; angle {geometry}

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xagal

DHAFAN

-xagasha: (n) 1. the hollow part of the leg behind the knee joint. 2. angle (aan-gal)

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

XAGAL

DHAFAN
1

Angolo

2

Angle

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Xagal

DHAFAN
1

Angolo

2

Angle

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xagal

DHAFAN
1

-sha: (magac, dhedig, keli) xisaabta joomateriga halka labo xarriiqood oo toostoosan ay ku kulmaan ama labo falladhood ay ku wadaagan hal barbilow sida: xagal qumman: xagal cabbirkeedu yahay 90°; xagal fiigan: xagal cabbirkeedu ka yaryahay 90°; xagal furan: xagal cabbirkeedu ka weynyahay 90°; xagal daacsan: xagal cabbirkeedu ka weynyahay 180°; xagal fidsan ama toosan: xagal cabbirkeedu yahay 180°.

2

xagal-sha: (magac, dhedig, keli) qiyaas wax lagu cabbir oo ah inta lagu qaadi karo gacanta oo in yar lasoo laabo inta u dhaxaysa garabka ilaa faraha. Xagal caleen ah dibiga u dhig.

waa la naqliyay ✓

Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]

Xagal

DHAFAN

Cabbirka kasoo uskuma gudaha labada xariijimood ee wada kulma, xagashaasoo qiyaasteedu ahaan karto mid quman, mid furan iyo mid fiiqan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xagal

DHAFAN
1

de: popliteal area, hollow on other side of knee joint; [ext.] angle {geometry}

2

initial: x

3

lx: xagal

4

pd: (/sha Pl: xaglo (/ha))

5

ps: n3-f

6

key: xagal

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

xagal

DHAFAN

زاوية

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Amar

DHAABAN
1

(Amar-ka)

2

1. Arrin; xaal; talo.

3

2. Farriin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ammuur

DHAABAN
1

(Ammuur-ta)

2

Talo; arrin; xaal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Arrin

DHAABAN
1

(Arrin-ka, Arrin-ta)

2

Talo, hadal iyo in wax laga qabto u baahan; xaal; talo; xaajo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cisaaro

DHAABAN
1

(Cisaara-da)

2

Waxa la saaro ama laga qaado qofka gaboodfala ama xeer iyo heshiis jebsha; xaal, xumayn; ganaax; yake; tacsiir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Eed

DHAABAN
1

Eed — (Eed-da)

2

1. Xaal; arrin; xaajo; gar.

3

2. Gaboodfal; gef; denbi.

4

-eed

5

Waxay ka dabadhacdaa magaacyada qaarkood, ulajeeddo lahaaneedna u yeeshaa; (alaabo carruur-eed; askar Soomaaliy-eed).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Eedayn

DHAABAN
1

(Eedayn-ta)

2

Xaal u qabsasho; eed saarid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gacanqaad

DHAABAN
1

(Gacanqaad-ka)

2

1. Gacansaar; salaan.

3

2. Xaalsiin; u hoyad.

4

3. Dagaal.

5

4. Wax siin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gacanqaadid

DHAABAN
1

(Gacanqaadid-da)

2

1. Gacansaarid.

3

2. Xaal siin; u hoyasho.

4

3. Dagaal bilaabid.

5

4. Wax siin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ganaax

DHAABAN
1

(Ganaax-a)

2

Gef ama xumaan ama gabood la falay, eedsiis le'eg oo badanaa lacag ah; xaal; yake; xumayn; eedsiis.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Khasir

DHAABAN
1

(Khasir-ka)

2

1. Maal lacag ah oo si aan habboonayn lagu bixiyo ama lagu lumiyo.

3

2. Ganaax; xaal; yake.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Masalo

DHAABAN
1

(Masala-da)

2

1. Arrin wax iska weyddiinteed adag; su'aal cilmi ku dhisan.

3

2. Arrin, talo, xaajo, xaal; (ama mas'alo).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Muraad

DHAABAN
1

(Muraad-ka)

2

Wax lagu tashado ama la damco in la helo ama la sameeyo; wax la doonayo; wax la rabo; dan; qasdi; xaal; ulajeeddo; arrin; xaajo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Sah

DHAABAN
1

(Sah-a)

2

Hadba xaalka kolkaas lagu sugan yahay; si; waayo; tabaalo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Sha'ni

DHAABAN
1

(Sha'ni-ga)

2

Si, xaal, ged, alab.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Sidee

DHAABAN
1

Sidee?

2

Habkee? Xaaladdee? Waxee? Maxaa? Maxay ku noqotay?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Soo

DHAABAN

Erey tixaha hadalka ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (sida: soo soco; dayuurad soo raac; sida xaalkaagu yahay soo sheeg, ...) wuxuu ka soo horjeedaa sii.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Tabaalo

DHAABAN
1

(Tabaala-ha)

2

(weligeed: koox) waayaha adduunka; sah; xaal; waxtabasho; dhibo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Tacsiir

DHAABAN
1

(Tacsiir-ta)

2

Ganaax, yake; xaal; eedsiis, cisaaro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Waayo

DHAABAN
1

1. (Waayo?) Maxaayeelay; maxaawacay.

2

2. (waa ayo) waa ayo?; waa qofma?; waa kuma? waa tuma?

3

3. (Waaya-ha) a) Arrimo; xaal; sah. 6) Dhibaha adduunka; tabaalo. c) Waxyaalo loo soo joogey; goobjoog loo ahaa; xog'ogaal; wacaal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Wax

DHAABAN
1

(Wax-a)

2

1. Magac guud oo la siiyo wax kasta oo jira, siiba waxyaalaha aan la aqoon ama aan la dooneyn in la magacaabo ama la tilmaamo; shay; geed.

3

2. Wax la qabtay, la sameeyey, la waxeeyey.

4

3. Wax dhacay; arrin; talo; xaal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

aal

DHAFANDHAAF
1

aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.

2

aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

aal

DHAFANDHAAF

f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka aa.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. m.f.dh., aallid. la-mid: ool, oollow.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aal

DHAFANDHAAF

f. n., [adverb] slowly, gently, carefully

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aal

DHAFANDHAAF

(fal) waxtar yeelo oo faa'idee. Mar haddii ad shaqo heshay, dadkiinna wax ugu aal. Dh: ool.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xal

DHAFANDHAAF
1

(Xal-ka)

2

Biyo aan badnayn oo wax lagu xalo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xal

DHAFANDHAAF
1

xal¹: m.l Biyo yar oo wax lagu dhaqay.

2

xal²: f.g1 (-alay, -ashay) Biyo yar weel ku mayrid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xąl

DHAFANDHAAF

m.l Maaro; mushkilo ama mas'alo maaro u helid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xal

DHAFANDHAAF
1

f.g1 (-alay, -ashay) Biyo yar weel ku mayrid. m.f.dh, xalid.

2

xąl: m.l Maaro; mushkilo ama mas'alo maaro u helid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xal

DHAFANDHAAF
1

m. n., (mass n.): solution; small amount of water used for washing

2

xal v. wash, clean, cleanse

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) solution (saluu-shin); answer (aan-sar)-, decision (di-zi-shiri) ~ daawo, jawaab. Ex: xal sax ah ma haysaa? do you have a correct solution?

2

xal -ay / xashay: (v) wash (woosh)-, usually in relation to household items; clean (kiliiri) ~ mayr, maydh, dhaq

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xal

DHAFANDHAAF
1

(fal) weel maydh oo nadiifi. Kildhiga xal. Dh: qasaal, dhaq.

2

xal -ka: (magac, lab, keli) biyo uskag ah oo weel lagu maydhay. Xalka innaga daadi.

3

xal -ka: (magac, lab, keli) go'aan xoog ama xigmad lagu gaadho oo mushkalad lagu soo afjaro. Dh: maaro, furdaamin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baal

DHAFANDHAAF
1

1. (Baal-ka) a) Garbaha wixii duulaa ku duulaan midkood; baad, b) Xashi labo bog leh. c) Buunshe.

2

2. (Baa-sha) Doc; dhinac; gees.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baal

DHAFANDHAAF
1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: “Baasha midigta ee albaabka istaag”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

baal

DHAFANDHAAF
1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: Baasha midigta ee albaabka istaag.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

baal

DHAFANDHAAF
1

m. n. wing, feather; leaf; page

2

baal [feminine] n., loc. side, edge

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

baal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) 1. feather (feether) baal shimbireed 2. wing (wing) ~ garab 3. page (peeyj). Ex: baalka buugga; the page of the book

2

baal -baasha: (n) side (saaydh) ~ dhinac

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Baal

DHAFANDHAAF
1

Foglio

2

Sheet

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) cudur xummad badan oo dadka ku dhaca.

2

baal -ka: (magac, lab, keli) laan ka mid ah laamaha dhogorta leh ee baadka wixii duula. Baal gorayo ayuu Cali madaxa gashaday. Wa: baalal.

3

baal -ka: (magac, lab, keli) suqusha iyo saxarka ka soo hadha hadhuudhka marka la tumo ama la shuqlo. Baalka ka reeba hadhuudhka. Dh: buunshi, buushi, buunsha, weega.

4

baal -ka: (magac, lab, keli) waraaqaha kitaabku ka kooban yahay midkood. Baalka kitaabka ha qoynin Dh: xaashi. Wa: baalal.

5

baal -ka: (magac, lab, keli) tin ka mid ah kuwa ka baxa isha hareerteeda. Baal baa isha igaga dhacay.

6

baal -sha: (magac, lab, keli) goob dhinac kaa xigta. Waar ha i jiidhine, baal iga mar. Dh: dhinac, gees, fay, doc, barbar. Wa: baallo.

waa la naqliyay ✓

Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]

Baal

DHAFANDHAAF

Baallaha qaydaha moolasha lagu cabbiro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

baal

DHAFANDHAAF

جَنَاحٍ

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Caal

DHAFANDHAAF
1

1. (Caal-ka) Cudur xoolaha ku dhaca oo oogadu bararto, oo cunnaxumada ka yimaada; cashi.

2

2. (Caa-sha) Harag dheer oo balaqsan oo lo'da dhuunteeda hoos uga laallaada.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

caal

DHAFANDHAAF
1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

3

caal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Lo' ama ido cudur caloosha ka barariya ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

caal

DHAFANDHAAF
1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

caal

DHAFANDHAAF
1

m. n., [collective] disease of cattle

2

caal [feminine] n. dewlap of cow

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

caal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) cudur xoolaha ku dhaca oo barariya cunaha oo cunna'xumi ka yimaad. Caal baa adhigii ku dhacay. Dh: cashi

2

caal -ka: (magac, lab, keli) tamar iyo awood wax lagu baajiyo ama lagu maareeyo. Arrintan uma caal helayno.

3

caal -sha: (magac, dhedig, keli) saanta balaqsan ee luqunta lo'da ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daal

DHAFANDHAAF
1

(Daal-ka)

2

1. (-') Culayska iyo juucjuuca oogadu iska dareento kolkay socod ama hawl badan qabato.

3

2. Iniino jaadka digirta kamid ah oo qaab wareegsan leh; xoolaha iyo dadkuba waa cunaan. 3.* Cad dhalo duwan ah oo labada dhinacba ka foocsan oo fallaaraha iftiinka uruursha ama faafiya; cadad jaadkaas ah oo aragga loo qaato.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daal

DHAFANDHAAF
1

daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.

2

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

3

dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.

4

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daal

DHAFANDHAAF
1

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

2

dąal²: m.l (daaw.) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah. m.f.dh, daalid.

3

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid. m.f.dh, dąalid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daal

DHAFANDHAAF
1

m. n., [collective] fatigue, tiredness

2

daal v. be tired, tire, get fatigued

3

daal m. n., [collective] bean species

4

daal m. n. eyeglasses; magnifying glass

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daal

DHAFANDHAAF
1

-ay / daashay: (v) become tire or fatigued; tire (taayar)-, fatigue (fatiig); weary (wiyari); exhaust (ig-zoost) ~ noog

2

daal -ka: (n) tiredness (taayidh-nes) exhaustion (ig-zoos-shen); jade (jeeydh) ~ noog

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daal

DHAFANDHAAF
1

(fal) qabo hawl is dabajoog ah oo tacab iyo burbur dareen. Marti daashay baa duleedka fadhida. Dh: noog, dakaan.

2

daal -ka: (magac, lab, keli) hawl iyo nasassho la'aan darteed oo lala tabar beelo. Daal dabadii baa la dhergaa. Dh: noog.

3

daal -ka: (magac, lab, keli) dhalo iyo wixii la mid ah oo bikaaco ah, iftiinka soo gala ururisa ama faafisa dabadeedna gudbisa. Waxa loo kaalmaystaa xoojinta aragga. Daalku faa'iido badan ayuu leeyahay.

4

daal -ka: (magac, lab, keli) iniinyo jaadadka digirta ka mid ah oo qaab wareegsan leh. Waxaan arkay meel daal ka baxay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

daal

DHAFANDHAAF

تَعَبِ لُغُوب

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Faal

DHAFANDHAAF
1

(Faal-ka)

2

Farsamo la yiri waxaa lagu ogaadaa waxa soo socda oo dhici doona ama ahaan doona: waa dhibco 16 beyd u qaybsama; iyagoo aan loo fiirsan baa dhulka lagu dhigaa oo beydadka soo baxa la sii ilmeeyaa oo laysku sii jarjaraa; wuxuu ku dhisan yahay male.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

faal

DHAFANDHAAF

m.l Farsamo loo adeegsado kuul, aleel, turub, dhulxarriiqid iyo wixi lamida oo lagu mala'awaalo wax dhacay ama dhici doona.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

faal

DHAFANDHAAF

m.l Farsamo loo adeegsado kuul, aleel, turub, dhulxarriiqid iyo wixi lamida oo lagu mala'awaalo wax dhacay ama dhici doona.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

faal

DHAFANDHAAF

m. n. omen; fortune telling

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

faal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) fortunetelling (foorjun-teelinng); foretelling or predicting the future; prophecy (profasi) ~ wax sheeg, ama saadaal

2

faal: -ka: (n) name of shotgun

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

faal

DHAFANDHAAF
1

(fal) «ka ~» sac, hal ama ri' naasaha ka mari dhiriq ama dhoobo si ayna maqashu u nuugin.

2

faal -ka: (magac, lab, keli) farsamo dadka qaar isticmaalo iyada oo la moodayo in lagu ogaan karo wax jooga oo aan muuqan ama wax soo socda oo la filanayo. Iyada oo aan loo kasayn ayaa tirooyin la isku min guuriyaa, kolkaas oo la isku jarjaro dabadeed na lagu dhiso natiijada male'awaal. Waxa uu leeyahay 36 lix iyo soddon god oo ku kala aroora afarta qaybood oo kala ah maa'i, naari, hawaa'i iyo arliya. Faalku waa labo qaybood oo kala ah. Magiigane iyo Sagaal'aakhiro. Faal ma aha Ilaahay, doqonse wuu ka malaroon yahay. Dh: maryano.

3

faal-ka: (magac, lab, keli) eray ka soo jeeda Af Carbeed (Al fa'lu) oo ka dhigan, wanaag la saadinaayo, wanaag la filaayo. Dh: khayr. Li: shar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

faal

DHAFANDHAAF
1

bw: Arabic

2

de: omen; fortune telling (a particular system done by throwing a set of pebbles)

3

lx: faal

4

pd: (-ka Pl: faalal (ka))

5

ps: n4-m

6

key: faal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaal

DHAFANDHAAF
1

1. (Gaal-ka) a) Qof aan Muslin ahayn oo siiba midabkiisu cad yahay. b) Qof aan jimic lahayn oo cidna u turin; tiirri. c) Geel (waxaa badanaa lagu dabakaraa ereyo kale sida haruubgaal, xeryaggaal, afaggaal, ...).

2

2. (Gaa-sha) Tab, ged, dabci.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gaal

DHAFANDHAAF
1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. la-mid: ceelgeel: Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gaal

DHAFANDHAAF
1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan Muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, ceelgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan Muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gaal

DHAFANDHAAF
1

m. n. non-Muslim, infidel; white man, European; cruel person

2

gaal [feminine] n. female infidel; European woman

3

gaal [feminine] n., [collective] disposition, nature, character

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gaal

DHAFANDHAAF

-ka: (n) [Pl. gaalo-da] 1. an unbeliever with respect to Islamic religion; non-Muslim. 2. white person especially European. 3. gaalo madow: (expression) non-Muslim black person. Gaasha: (n) unbeliever female, especially Islamic religion

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaal

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) qof aanan diinta islaamka haysan. Gaal dil gartiisana sii. Li: Islaam, Muslim.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

gaal

DHAFANDHAAF

کافر

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Haal

DHAFANDHAAF
1

(Haa-sha)

2

Isxilsaar; aabayeel; agaasin; maaro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

haal

DHAFANDHAAF

m.dh Isxilsaar; aabayeel.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

haal

DHAFANDHAAF

f. n. responsibility, position

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

haal

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) adoon laguu dirin, xilkasnimo wax ku qabasho. Dh: aabbayeel.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

haal

DHAFANDHAAF
1

de: responsibility, position

2

lx: haal

3

pd: (/sha)

4

ps: n-f

5

key: haal

waa la naqliyay ✓