xaal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xaal
(Xaal-ka)
1. Lacag ama wax kale oo qof gefey, eedsiin ahaan loo saaro; yake; tacsiir; cisaaro: xumayn.
2. Arrin; xaajo.
3. Sida lagu sugan yahay; sah; xaalad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaal
xaal¹: m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.
xaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) La x.: cid arrin la dhammaysasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xaal
m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaal
m. n. fine, compensatory payment for an offense ~ wrong-doing
xaal m. n. situation; legal matter ~ affair
xaal v. converse, negotiate, discuss a problem
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xaal
-ka: (n) penalty as a result of wrongdoing; or breach of the traditional law. Ex: xaal baa lagu xukumay; a penalty was imposed on him
la xaal -ay / xaashay: (v) deal with; negotiate with; hold converse with or breach of traditional law
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaal
(fal) qof aad ku xadgudubtay xoolo xumayn ah sii. Ninka haddaad ka gar darrayd iska xaal. Dh: maydh
xaal -ka: (magac, lab, keli) xoolo maydh ah oo laga qaado qofka ku gafa qof kale siiba hablaha, Dh: xumayn, yake, takhsiir.
xaal-ka: (magac, lab, keli) xaalad ama si markaa lagu sugan yahay. Dh: waayo.
xaal -ka: (magac, lab, keli) xanuun aan la garan oo wadaaddo iyo jiman Soomaalidu ku sheegaan. Dh: wadaaddo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Xaali
pr. n., [feminine] Holly
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaali
adj., [expression] sweet
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Xaali
name-f sweet; holy
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Xaali
magac loo baxsho gabadh dabeecad fiican iyo wanaag loo rajaynayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xaalo
(Xaala-da)
1. Xaal.
2. Uurkujir; xiidmo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaalo
m.dh 1. Xubnaha ragga. 2. Uurkujir.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaalo
f. n. intestines, entrails, internal organs
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaalo
-da: (magac, dhedig, keli) si ay wax yihiin xilli gaar ah. Dh: xaalad.
xaalo -da: (magac, dhedig, keli) uur kujir. Dh: xiidmo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaalo
cf: uurkujir, xaab, xiidmo
de: intestines, entrails, internal organs
initial: x
lx: xaalo
pd: (/da)
ps: n-f
key: xaalo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xagal
(Xaga-sha)
1. Lowga laabatadiisa dibadda u jeedda oo kolka la fariisto ama lugta la laabo, isku laabanta.
2. Labo xarriiqood oo toostoosan oo meel isugu yimaada iyo qaabka ay u yeelaan korka ama meesha u dhexaysa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xagal
xagal¹: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) 1. Lowga laabatadiisa dibadda u jeedda oo kolka la fariisto ama lugta la laabo, isku laabanta. 2. Labo xarriiqood oo toostoosan oo meel isugu yimaada iyo qaabka ay u yeelaan korka ama meesha u dhexaysa.
xagal²: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) (xisaab) Saxan ka samayma ratibaadda laba xarriigood (dhinacyo ama gacmo) oo ku kulma bar lagu magacaabo geeska xagasha. Halbeegga waa darajo ama gacansin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xagal
xagal¹: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) 1. Lowga laabatadiisa dibadda u jeedda oo kolka la fariisto ama lugta la laabo, isku laabanta. 2. Labo xarriiqood oo toostoosan oo meel isugu yimaada iyo qaabka ay u yeelaan korka ama meesha u dhexaysa.
xagal²: m.dh (xaglo, m.l/xagallo, m.dh) (xisaab) Saxan ka samayma ratibaadda laba xarriigood (dhinacyo ama gacmo) oo ku kulma bar lagu magacaabo geeska xagasha. Halbeegga waa darajo ama gacansin.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Xagal
Angle
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Xagal
Angle
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Xagal
Angle
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xagal
f. n. popliteal area, hollow on other side of knee joint; angle {geometry}
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xagal
-xagasha: (n) 1. the hollow part of the leg behind the knee joint. 2. angle (aan-gal)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
XAGAL
Angolo
Angle
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Xagal
Angolo
Angle
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xagal
-sha: (magac, dhedig, keli) xisaabta joomateriga halka labo xarriiqood oo toostoosan ay ku kulmaan ama labo falladhood ay ku wadaagan hal barbilow sida: xagal qumman: xagal cabbirkeedu yahay 90°; xagal fiigan: xagal cabbirkeedu ka yaryahay 90°; xagal furan: xagal cabbirkeedu ka weynyahay 90°; xagal daacsan: xagal cabbirkeedu ka weynyahay 180°; xagal fidsan ama toosan: xagal cabbirkeedu yahay 180°.
xagal-sha: (magac, dhedig, keli) qiyaas wax lagu cabbir oo ah inta lagu qaadi karo gacanta oo in yar lasoo laabo inta u dhaxaysa garabka ilaa faraha. Xagal caleen ah dibiga u dhig.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Xagal
Cabbirka kasoo uskuma gudaha labada xariijimood ee wada kulma, xagashaasoo qiyaasteedu ahaan karto mid quman, mid furan iyo mid fiiqan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xagal
de: popliteal area, hollow on other side of knee joint; [ext.] angle {geometry}
initial: x
lx: xagal
pd: (/sha Pl: xaglo (/ha))
ps: n3-f
key: xagal
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
xagal
زاوية
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Amar
(Amar-ka)
1. Arrin; xaal; talo.
2. Farriin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ammuur
(Ammuur-ta)
Talo; arrin; xaal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Arrin
(Arrin-ka, Arrin-ta)
Talo, hadal iyo in wax laga qabto u baahan; xaal; talo; xaajo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cisaaro
(Cisaara-da)
Waxa la saaro ama laga qaado qofka gaboodfala ama xeer iyo heshiis jebsha; xaal, xumayn; ganaax; yake; tacsiir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Eed
Eed — (Eed-da)
1. Xaal; arrin; xaajo; gar.
2. Gaboodfal; gef; denbi.
-eed
Waxay ka dabadhacdaa magaacyada qaarkood, ulajeeddo lahaaneedna u yeeshaa; (alaabo carruur-eed; askar Soomaaliy-eed).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Eedayn
(Eedayn-ta)
Xaal u qabsasho; eed saarid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gacanqaad
(Gacanqaad-ka)
1. Gacansaar; salaan.
2. Xaalsiin; u hoyad.
3. Dagaal.
4. Wax siin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gacanqaadid
(Gacanqaadid-da)
1. Gacansaarid.
2. Xaal siin; u hoyasho.
3. Dagaal bilaabid.
4. Wax siin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ganaax
(Ganaax-a)
Gef ama xumaan ama gabood la falay, eedsiis le'eg oo badanaa lacag ah; xaal; yake; xumayn; eedsiis.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Khasir
(Khasir-ka)
1. Maal lacag ah oo si aan habboonayn lagu bixiyo ama lagu lumiyo.
2. Ganaax; xaal; yake.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Masalo
(Masala-da)
1. Arrin wax iska weyddiinteed adag; su'aal cilmi ku dhisan.
2. Arrin, talo, xaajo, xaal; (ama mas'alo).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Muraad
(Muraad-ka)
Wax lagu tashado ama la damco in la helo ama la sameeyo; wax la doonayo; wax la rabo; dan; qasdi; xaal; ulajeeddo; arrin; xaajo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Sah
(Sah-a)
Hadba xaalka kolkaas lagu sugan yahay; si; waayo; tabaalo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Sha'ni
(Sha'ni-ga)
Si, xaal, ged, alab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Sidee
Sidee?
Habkee? Xaaladdee? Waxee? Maxaa? Maxay ku noqotay?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Soo
Erey tixaha hadalka ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (sida: soo soco; dayuurad soo raac; sida xaalkaagu yahay soo sheeg, ...) wuxuu ka soo horjeedaa sii.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Tabaalo
(Tabaala-ha)
(weligeed: koox) waayaha adduunka; sah; xaal; waxtabasho; dhibo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Tacsiir
(Tacsiir-ta)
Ganaax, yake; xaal; eedsiis, cisaaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Waayo
1. (Waayo?) Maxaayeelay; maxaawacay.
2. (waa ayo) waa ayo?; waa qofma?; waa kuma? waa tuma?
3. (Waaya-ha) a) Arrimo; xaal; sah. 6) Dhibaha adduunka; tabaalo. c) Waxyaalo loo soo joogey; goobjoog loo ahaa; xog'ogaal; wacaal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Wax
(Wax-a)
1. Magac guud oo la siiyo wax kasta oo jira, siiba waxyaalaha aan la aqoon ama aan la dooneyn in la magacaabo ama la tilmaamo; shay; geed.
2. Wax la qabtay, la sameeyey, la waxeeyey.
3. Wax dhacay; arrin; talo; xaal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aal
aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.
aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aal
f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka aa.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. m.f.dh., aallid. la-mid: ool, oollow.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aal
f. n., [adverb] slowly, gently, carefully
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aal
(fal) waxtar yeelo oo faa'idee. Mar haddii ad shaqo heshay, dadkiinna wax ugu aal. Dh: ool.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xal
(Xal-ka)
Biyo aan badnayn oo wax lagu xalo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xal
xal¹: m.l Biyo yar oo wax lagu dhaqay.
xal²: f.g1 (-alay, -ashay) Biyo yar weel ku mayrid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xąl
m.l Maaro; mushkilo ama mas'alo maaro u helid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xal
f.g1 (-alay, -ashay) Biyo yar weel ku mayrid. m.f.dh, xalid.
xąl: m.l Maaro; mushkilo ama mas'alo maaro u helid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xal
m. n., (mass n.): solution; small amount of water used for washing
xal v. wash, clean, cleanse
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xal
-ka: (n) solution (saluu-shin); answer (aan-sar)-, decision (di-zi-shiri) ~ daawo, jawaab. Ex: xal sax ah ma haysaa? do you have a correct solution?
xal -ay / xashay: (v) wash (woosh)-, usually in relation to household items; clean (kiliiri) ~ mayr, maydh, dhaq
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xal
(fal) weel maydh oo nadiifi. Kildhiga xal. Dh: qasaal, dhaq.
xal -ka: (magac, lab, keli) biyo uskag ah oo weel lagu maydhay. Xalka innaga daadi.
xal -ka: (magac, lab, keli) go'aan xoog ama xigmad lagu gaadho oo mushkalad lagu soo afjaro. Dh: maaro, furdaamin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baal
1. (Baal-ka) a) Garbaha wixii duulaa ku duulaan midkood; baad, b) Xashi labo bog leh. c) Buunshe.
2. (Baa-sha) Doc; dhinac; gees.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baal
baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.
baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: “Baasha midigta ee albaabka istaag”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baal
baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.
baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: Baasha midigta ee albaabka istaag.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baal
m. n. wing, feather; leaf; page
baal [feminine] n., loc. side, edge
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baal
-ka: (n) 1. feather (feether) baal shimbireed 2. wing (wing) ~ garab 3. page (peeyj). Ex: baalka buugga; the page of the book
baal -baasha: (n) side (saaydh) ~ dhinac
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Baal
Foglio
Sheet
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baal
-ka: (magac, lab, keli) cudur xummad badan oo dadka ku dhaca.
baal -ka: (magac, lab, keli) laan ka mid ah laamaha dhogorta leh ee baadka wixii duula. Baal gorayo ayuu Cali madaxa gashaday. Wa: baalal.
baal -ka: (magac, lab, keli) suqusha iyo saxarka ka soo hadha hadhuudhka marka la tumo ama la shuqlo. Baalka ka reeba hadhuudhka. Dh: buunshi, buushi, buunsha, weega.
baal -ka: (magac, lab, keli) waraaqaha kitaabku ka kooban yahay midkood. Baalka kitaabka ha qoynin Dh: xaashi. Wa: baalal.
baal -ka: (magac, lab, keli) tin ka mid ah kuwa ka baxa isha hareerteeda. Baal baa isha igaga dhacay.
baal -sha: (magac, lab, keli) goob dhinac kaa xigta. Waar ha i jiidhine, baal iga mar. Dh: dhinac, gees, fay, doc, barbar. Wa: baallo.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Baal
Baallaha qaydaha moolasha lagu cabbiro.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
baal
جَنَاحٍ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caal
1. (Caal-ka) Cudur xoolaha ku dhaca oo oogadu bararto, oo cunnaxumada ka yimaada; cashi.
2. (Caa-sha) Harag dheer oo balaqsan oo lo'da dhuunteeda hoos uga laallaada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caal
caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.
caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.
caal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Lo' ama ido cudur caloosha ka barariya ku dhicid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
caal
caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.
caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caal
m. n., [collective] disease of cattle
caal [feminine] n. dewlap of cow
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caal
-ka: (magac, lab, keli) cudur xoolaha ku dhaca oo barariya cunaha oo cunna'xumi ka yimaad. Caal baa adhigii ku dhacay. Dh: cashi
caal -ka: (magac, lab, keli) tamar iyo awood wax lagu baajiyo ama lagu maareeyo. Arrintan uma caal helayno.
caal -sha: (magac, dhedig, keli) saanta balaqsan ee luqunta lo'da ka laallaada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daal
(Daal-ka)
1. (-') Culayska iyo juucjuuca oogadu iska dareento kolkay socod ama hawl badan qabato.
2. Iniino jaadka digirta kamid ah oo qaab wareegsan leh; xoolaha iyo dadkuba waa cunaan. 3.* Cad dhalo duwan ah oo labada dhinacba ka foocsan oo fallaaraha iftiinka uruursha ama faafiya; cadad jaadkaas ah oo aragga loo qaato.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daal
daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.
dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.
dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.
dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daal
dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.
dąal²: m.l (daaw.) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah. m.f.dh, daalid.
dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid. m.f.dh, dąalid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daal
m. n., [collective] fatigue, tiredness
daal v. be tired, tire, get fatigued
daal m. n., [collective] bean species
daal m. n. eyeglasses; magnifying glass
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daal
-ay / daashay: (v) become tire or fatigued; tire (taayar)-, fatigue (fatiig); weary (wiyari); exhaust (ig-zoost) ~ noog
daal -ka: (n) tiredness (taayidh-nes) exhaustion (ig-zoos-shen); jade (jeeydh) ~ noog
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daal
(fal) qabo hawl is dabajoog ah oo tacab iyo burbur dareen. Marti daashay baa duleedka fadhida. Dh: noog, dakaan.
daal -ka: (magac, lab, keli) hawl iyo nasassho la'aan darteed oo lala tabar beelo. Daal dabadii baa la dhergaa. Dh: noog.
daal -ka: (magac, lab, keli) dhalo iyo wixii la mid ah oo bikaaco ah, iftiinka soo gala ururisa ama faafisa dabadeedna gudbisa. Waxa loo kaalmaystaa xoojinta aragga. Daalku faa'iido badan ayuu leeyahay.
daal -ka: (magac, lab, keli) iniinyo jaadadka digirta ka mid ah oo qaab wareegsan leh. Waxaan arkay meel daal ka baxay.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
daal
تَعَبِ لُغُوب
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Faal
(Faal-ka)
Farsamo la yiri waxaa lagu ogaadaa waxa soo socda oo dhici doona ama ahaan doona: waa dhibco 16 beyd u qaybsama; iyagoo aan loo fiirsan baa dhulka lagu dhigaa oo beydadka soo baxa la sii ilmeeyaa oo laysku sii jarjaraa; wuxuu ku dhisan yahay male.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
faal
m.l Farsamo loo adeegsado kuul, aleel, turub, dhulxarriiqid iyo wixi lamida oo lagu mala'awaalo wax dhacay ama dhici doona.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
faal
m.l Farsamo loo adeegsado kuul, aleel, turub, dhulxarriiqid iyo wixi lamida oo lagu mala'awaalo wax dhacay ama dhici doona.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
faal
m. n. omen; fortune telling
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
faal
-ka: (n) fortunetelling (foorjun-teelinng); foretelling or predicting the future; prophecy (profasi) ~ wax sheeg, ama saadaal
faal: -ka: (n) name of shotgun
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
faal
(fal) «ka ~» sac, hal ama ri' naasaha ka mari dhiriq ama dhoobo si ayna maqashu u nuugin.
faal -ka: (magac, lab, keli) farsamo dadka qaar isticmaalo iyada oo la moodayo in lagu ogaan karo wax jooga oo aan muuqan ama wax soo socda oo la filanayo. Iyada oo aan loo kasayn ayaa tirooyin la isku min guuriyaa, kolkaas oo la isku jarjaro dabadeed na lagu dhiso natiijada male'awaal. Waxa uu leeyahay 36 lix iyo soddon god oo ku kala aroora afarta qaybood oo kala ah maa'i, naari, hawaa'i iyo arliya. Faalku waa labo qaybood oo kala ah. Magiigane iyo Sagaal'aakhiro. Faal ma aha Ilaahay, doqonse wuu ka malaroon yahay. Dh: maryano.
faal-ka: (magac, lab, keli) eray ka soo jeeda Af Carbeed (Al fa'lu) oo ka dhigan, wanaag la saadinaayo, wanaag la filaayo. Dh: khayr. Li: shar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
faal
bw: Arabic
de: omen; fortune telling (a particular system done by throwing a set of pebbles)
lx: faal
pd: (-ka Pl: faalal (ka))
ps: n4-m
key: faal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gaal
1. (Gaal-ka) a) Qof aan Muslin ahayn oo siiba midabkiisu cad yahay. b) Qof aan jimic lahayn oo cidna u turin; tiirri. c) Geel (waxaa badanaa lagu dabakaraa ereyo kale sida haruubgaal, xeryaggaal, afaggaal, ...).
2. (Gaa-sha) Tab, ged, dabci.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaal
gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. la-mid: ceelgeel: Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).
gaal²: m.dh 1. Haweeney aan muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gaal
gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan Muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, ceelgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).
gaal²: m.dh 1. Haweeney aan Muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gaal
m. n. non-Muslim, infidel; white man, European; cruel person
gaal [feminine] n. female infidel; European woman
gaal [feminine] n., [collective] disposition, nature, character
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gaal
-ka: (n) [Pl. gaalo-da] 1. an unbeliever with respect to Islamic religion; non-Muslim. 2. white person especially European. 3. gaalo madow: (expression) non-Muslim black person. Gaasha: (n) unbeliever female, especially Islamic religion
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaal
-ka: (magac, lab, keli) qof aanan diinta islaamka haysan. Gaal dil gartiisana sii. Li: Islaam, Muslim.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
gaal
کافر
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haal
(Haa-sha)
Isxilsaar; aabayeel; agaasin; maaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haal
m.dh Isxilsaar; aabayeel.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haal
f. n. responsibility, position
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haal
-ka: (magac, lab, keli) adoon laguu dirin, xilkasnimo wax ku qabasho. Dh: aabbayeel.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
haal
de: responsibility, position
lx: haal
pd: (/sha)
ps: n-f
key: haal