xaafuun

(Barafuun-ka)

Udug; cadar.

m.l (-nno, m.dh) Hoore alkolo ku jirto; carfoon, ubax iyo wixi lamida ka samaysan oo la isku udgiyo.

m.l (-nno, m.dh) Hoore alkolo ku jirto; carfoon, ubax iyo wixi lamida ka samaysan oo la isku udgiyo.

m. n. perfume, cologne

-ka: (n) [barafuuno-da] perfume (peer fiyuum); fragrance (fereey garansi)

-ka: (magac, lab, keli) dareere udgoon badan leh oo la isku buufiyo. Barafuun isku buufi salaadda Jimce intaanad tegin. Dh: cadar.

de: perfume, cologne

lx: barafuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: cadar, udug {Eng}

key: barafuun

(Hamoon) N Diplolophium somaliensis Verdc. Umbelliferae.

(Xanuun-ka)

1. Dareen meel oogada ka mid ahi iska dareento oo ay la kaarto ama dhuuri ula rooro, nabar ku dhacay ama waxyeello kale oo gaartey darteed; kaar; dhuuri; halac, laxaw.

2. Caafimaad iyo fayoobi la'aan; cudur; bugto; jirro.

xanuun¹: m.l 1. Dareen meel oogada ka mid ahi iska dareento oo ay la kaarto ama dhuuri ula rooro, nabar ku dhacay ama waxyeello kale oo gaartay darteed; kaar; dhuuri; halac; laxaw. 2. Caafimaad iyo fayoobi la'aan; cudur; bugto; jirro.

xanuun²: f.mg1 (-nay, -ntay) Kaar iyo wixi lamida dareemid; xanuun yeelasho.

m. n. pain, ache; disease, illness, ailment

xanuun [inchoative] v. be in pain, hurt, ache

-ka: (n) 1. feeling of physical pain; pain (peeyn); sore (soor); ache (eeyk); pang (paang) ~ kaar, laxaw. 2. illness (iil-nes); disease (disiis); sickness (sik-nes) ~ jirro. Ex: xannuun khatar ah; a serious illness [disease]

Dolore; malattia

Pain; illness

-ka: (magac, lab, keli) laxaw aad u kull oo dubku dareemo kolka wax lagu jiido. Xadhi kooraanku wuu xanuun kulul yahay. Dh: kulayl.

xanuun -ka: (magac, lab, keli) bugtaan lala jifo ama lala jiitamo. Dabayshu waa xanuun la iska tallaalo. Dh: bugtaan, marad, jirro.

وَجَعَ، تَوَجُّع

xaruun¹: m.l Cod xabeeb leh oo hoos loo yiraahdo. la-mid: xuruubban¹, xuruun¹.

xaruun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -umi) Cod xabeeb leh hoos u dhihid. la-mid: xaruumbi, xuruubban², xuruun².

(Daacuun-ka)

Cudur la is qaadsiiyo oo isku kol dad badan ku dhaca ama dhul ballaaran ku baaha; (daacuun-caloolo, dabaxaw; koleera, tiifo, ...).

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuun-calooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daawo) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada “vibrio cholerae”. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuuncalooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daaw.) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada 'vibrio cholerae'. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

m. n. cholera

-ka: (n) cholera (kalora) ~ daacuun-caloolo

-ka: (magac, lab, keli) cudur keena shuban. xoog leh oo degdeg qofku u nafbaxo, ka dib fuuqbax ku dhaca ruux. Daacuun baa ka dillaacay tuullada. Dh: daacuuncalooleed, koleera, dabbaxaw.

a: daacuuncaloolo (/ha ~ /da) [n-m/f]

bw: Arabic

de: cholera

lx: daacuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daacuun

-ka: (magac, lab, keli) qax meel dheer loo daaduumo oo loo hayaamo. Dh: dalandool.

-ka: (magac, lab, keli) caano geel oo dhanaanaaday. Dh: karuur.

name-m enlightened, lofty; Aaron-- Prophet in the Holy Qur'an

(Kaafuur-ka)

1. Geed Shiinada Koofure iyo meelahaas ka baxa; wuxuu lee yahay caleemo weligood cagaaran iyo ubax midabkiisu yahay caddaan waxyar oo cillaan ahi dheeho oo kaafuur udgoon laga soo saaro.

2. Dhacaan geedka kaafuurka laga soo saaro oo waxyaalo badan oo kala geddisan laga sameeyo siiba dawooyinka (waa dhacaan-xabageed aad iyo aad u udgoon, oo ololi og, oo cad).

m.l 1. Geed shiinaha koonfureed ka baxa oo caleemihiisu weligood cagaaran yihiin, lehna ubax midab cad oo udgoon. 2. Dheecaan geedka kaafuurka laga soo saaro.

m. n., [collective] camphor

-ka: (magac, lab, keli) geed carfi udgoon oo asalkiisu ka bixi jiray dalka Fiyadnaam imikase ku baahay waddamada aasiyada fog, dhererkiisu waxa uu gaadhaa illaa 50m waxa loo adeegsadaa daawaynta cudurro badan.

de: camphor

lx: kaafuur

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: kaafuur

m.l (-uummo, m.dh) Shay ka samaysan badanaa macdan qaali ah oo qurux darteed faraha gacmaha loo gashado; marwad, faraati, fargashi. la-mid: kaatun.

m.l (-uummo, m.dh) Shay ka samaysan badanaa macdan qaali ah oo qurux darteed faraha gacmaha loo gashado; marwad, faraati, fargashi. la-mid: kaatun.

(Maacuun-ka)

Alaabada iyo weelasha guriga siiba kuwa jikada.

m.l/dh.u Qalabka jikada looga adeegto ee wax lagu cuno ama cabbo, sida suxuunta, digsiyada, mindiyaha iyo wixi lamida.

m.l/dh.u Qalabka jikada looga adeegto ee wax lagu cuno ama cabbo, sida suxuunta, digsiyada, mindiyaha iyo wixi lamida.

m. n., [collective] household utensils ~ equipment

-ka / ta: (n) housewares (haws-weersi); utensils (yuutensa-lis); kitchen tools; domestic utensils

Utensili

Utensils

-ta: (magac, dhedig, keli) alaabada jikada iyo kuwa wax lagu cuno. Dumar maacuun isku diiday dadnimo kama dhaxayso.

maacuun-ka: (magac, lab, keli) nirgaha hooyadood laga gudhin kari waayo. Waxa la i siiyay nirig maacuun ah oo hootanuug ka laadlaadin.

de: household utensils ~ equipment

lx: maacuun

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: maacuun

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maansuun.

(Qaanuun-ka)

Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ahi ku dhaqanto ama dadyow badani ku wada dhaqmo; xeer; (ama qaynuun).

m.l (-nno/qawaaniin, m.dh) 1. Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ah ku dhaqanta. 2. Dhaqan. la-mid: qaynuun, qeynuun.

m.l (-nno/qawaaniin, m.dh) 1. Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ah ku dhaqanta. 2. Dhaqan. m.dh, qawaaniin. la-mid: qaynuun, qeynuun.

Rule

m. n. rule, law, ordinance, regulation; procedure; constitution

-ka: (n) law (loo); regulation (rege-leey-shen)-, rule (ruul): bylaw (baay-loo); legislation (legas-leey-shen) ~ qaynuun, sharci, xeer, dastuur

-ka: (magac, lab, keli) qodobbo sharci ah oo lagu heshiiyo si loo nidaamiyo maaraynta xidhiidhka bulshada dhexdeeda ama bulshada iyo dawladda u dhexeeya. Caliyoow qaanuunka ilaali oo ha ku xad gudbin. Dh: xeer, qaynuun.

a: qaynuun ~ qeynuun

bw: Arabic

de: rule, law, ordinance, regulation; procedure; [ext.] constitution

lx: qaanuun

pd: (-ka Pl: qawaaniin (ta))

ps: n2-m, n8-m

key: qaanuun

(Saabuun-ta)

Saabbuun.

m.l/dh (-nno, m.dh) (kiimika) Iskudhisyada naatriyam ama kaaliyam ay la sameeyaan nooc asiidhada orgaanikada ah; kuwaas oo badanaaba lagu isticmaalo in ay hagaajiso astaanta dhiqidda ee biyaha. la-mid: saabbuun.

m.dh (-nno, m.dh) (kiim.) Iskudhisyada naatriyam ama kaaliyam ay la sameeyaan nooc asiidhada orgaanikada ah; kuwaas oo badanaaba lagu isticmaalo in ay hagaajiso astaanta dhiqidda ee biyaha. la-mid: saabbuun.

f. n., (mass n.): soap

-ta: (magac, dhedig, keli) waxyaalo laysku dardaro: dufan, macdanta dhandhanaan qaarkeed, xaydh oo wax adag oo cadad ah iyo wax budo ahba leh, oo kolkay biyaha isgaadhaan xoorisa oo wax nadiifisa, kimikooyin is ku dardar laga sameeyo sida gasaanqasta iyo faradheeraha wax lagu dhaqo.

bw: Arabic

de: soap

initial: s

lx: saabuun

pd: (-ta)

ps: n1-f-mass

key: saabuun

(Saakuun-ta)

Maalinta saaddanbe xigta oo ka shishaysa.

fk. Maalinta saaddambe xigta.

fk. Maalinta saaddambe xigta.

f. n. day after the day after tomorrow; in two ~ three days time

(pronoun) after tomorrow ~ saaddambe

-ta: (magac, dhedig, keli) maalinta saadanbe ka sii danbaysa; maalinta manta ku afar ah. Dh: saakuub

de: day after the day after tomorrow; in two ~ three days time

initial: s

lx: saakuun

pd: (-ta)

ps: np-f-time

key: saakuun

m.dh (-nno, m.dh) 1. Qof haween ah oo aan waxtar iyo caqli midna lahayn. 2. Wax caato ah, aanna dhaleyn ahaansho (lax).

(tilmaame) neef aan cayilin oo aan dhalmo na lagu ogayn. Hashaadu waa saaquun aan dhalayn.

saaquun-ta: (magac, dhedig, keli) qof haween ah oo aan waxtar iyo caqli midna lahayn.

m.l (c.cimi.) Duufaanka kulaalayda ee badaha shiinaha.

m.l (c.cimi.) Duufaanka kulaalayda ee badaha shiinaha.

Typhoon

(tilmaame) wax xaarka cuna ah.

xaarcun -ka: (magac, lab, keli) nooc kalluunka ka mid ah oo ku nool xaaxiga badda. Dh: fareey.

(Hadun) S,C,Og,N Suaeda fruticosa (L) Forsk. Chenopodiaceae.

S, C Suaeda micromeris Brenan. Chenopodiaceae.

N, C Suaeda monoica J.F.Gmel. Chenopodiaceae.

-ka: (magac, lab, keli) ubax ka baxa geedka cillaanka. Xannuun gooso.

-ta: (magac, dhedig, keli) sabuun la'aan dhar maydhid oo calaacalaha ku jijibin.

xanfuujin -ta: (magac, dhedig, keli) maro qoyan labada calaacalood xoog ugu qabasho oo aad ugu tuujin oo biyaha ka dhammayn.

-ka: (magac, lab, keli) xilli aad u horreeya; wakhti aad u fog oo la soo jiray; inta la xusuusan yahay. Sheekadani waa mid soo jirtay tan iyo aamanuun. Dh: aaman, aamanuu, weligeed, abidkeed. Li: amminkan.

daadduun¹: m.l Qof cayrnimo awgeed la bayhoofay. la-mid: daanduun¹.

daadduun²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Cayrnimo darteed la bayhoofid. la-mid: daanduun².

f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Cayrnimo darteed la bayhoofid. m.f.dh, daadduumid. la-mid: daanduun.

-ka: (magac, lab, keli) dad rafaad iyo baahin, dad caydhooba oo mood iyo nool midna u hadhin. Daadduunka Aw Maxamed qabo waan ka dhiidhiyaye. Dh: dullinimo.

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun tacab, xummad iyo casiraad leh oo ay keento bakteeriya ka dhalata biyo iyo cunto aan nadiif ahayn. Ninkii Sahal daahfuud ayaa ku dhacay. Dh: tayfood.

daanduun¹: m.l la-mid: daadduun¹.

daanduun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay) la-mid: daadduun².

(fal) si foolxun dareere u fuuqso. Shaaha adaa jecele weligaaba haanfuuq ku dheh. Dh: haanfuur, fuuqso.

haanfuuq -a: (magac, lab, keli) wax dareere ah sida shaaha, si foolxun u fuuqsasho. Haanfuuqu waa ceeb. Dh: haanfuur, fuuqsad.

haanfuuq-a: (magac, lab, keli) dheecanka iyo fuuqa meel bugta ama nabar ka dareera. Dh: fuuq, dheecaan.

(fal) si foolxun wax dareere ah u haanfuuq.

haanfuur-ka: (magac, lab, keli) eeg haanfuuq.

-ka: (magac, lab, keli) oon badan oo aad u qallajiya ciddii uu helo.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabayl xilliyeed ka timaad badweynta Hindiya oo roobab badan u soo xambaarta xeebaha ku wareegsan. Xilliyada dabaylaha maansuuntu waa bad xidhan. Dh: maasuun.

-ga: (magac, lab, keli) qof ka tirsan ururka maasuuniyadda. Ninka maasuuniga ah dhayal looma ogaado.

-ka: (magac, lab, keli) ur yar oo silloon oo aan la jeclaysan. Noolaa'uruhu masanuun qadhmuun ayuu leeyahay. Dh: siniin, ur.

n. phr., time: two days from today, three days hence

de: two days from today, three days hence

initial: s

lx: saa kuun

ps: np-time

key: saa_kuun

(Saabbuun-ta)

Magac guud oo la siiyo waxyaalo laysku dardaro (macaadinta dhandhanaan qaarkeed, dufan, xayr, ...) oo wax adag oo cadad ah iyo wax budo ahba leh, oo kolkay biyaha is gaaraan abur yeesha oo wax nadiifiya; (ama saabuun).

m.dh Xayr iyo maadooyin kale oo la isku kariyey, adke laga dhigay oo dharka iyo jirka lagu mayrto, biyahana ku milma. la-mid: saabuun.

m.dh Xayr iyo maadooyin kale oo la isku kariyey, adke laga dhigay oo dharka iyo jirka lagu mayrto, biyahana ku milma. la-mid: saabuun.

f. n., (mass n.): soap; bar of soap

-ta: (n) soap (sowp); toilet soap; detergent (di-ter-jent); laundry detergent

-ta: (magac, dhedig, keli) magac guud oo la siyo waxyaalo laysku dardaro oo cadad iyo budo leh oo kolkay biyaha is gaaraan abuur yeesha oo wax nadiifiya.

a: saabuun

bw: Arabic

de: soap; bar of soap

initial: s

lx: saabbuun

pd: (-ta)

ps: n1-f-mass

key: saabbuun

-da: (magac, dhedig, keli) midab cawl iyo caddaan isagu jira. Maro midab saabuuni ah leh buu ii soo libiyey. Dh: bullay.

-ka: (magac, lab, keli) finan xanuun badan oo jirka ka soo baxa dadka xagaagii dhulka xeebaha kulul ah. Saanfuur baa wejiga Faadumo ka soo baxay Dh: dhullux, kasoobbax.

(Xaalufin-ta)

Xaaluf ka dhigid.

m.f.dh eeg xaalufi.

-ta: (magac, dhedig, keli) wixii baad yaallay ka dhammayn oo xaaluf ka dhigid.