Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(fal) nadiifso oo qashinka ka haro. Geedka hoostiisa xaadho. Dh: salabayso, xaaqo, haro.

2

xaadho: (fal) rafo oo dhulka galgalo. Qosol xaadho Dh: rafo, xaaro.

3

xaadho: (fal) sallaxo oo wixii alaab ama agab yaal oo dhan ka gur; meel xaadhan samayso. Booto xaadho ha laguu mitiriyee. Dh: sallaxo.

waa la naqliyay ✓

v. sweep

waa la naqliyay ✓

-ay -tay: (v) clean with a broom or brush; sweep (swiip) ~ fiiq, xaaq, xaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) har wixii qashin ama guddaafad yaal oo ka nadiifi meesha. Daaradda xaadh. Dh: xaaq. fiiq, salabee.

2

xaadh: (fal) meel la degayo sallax oo wixii alaab yaal oo dhan ka gur dhagax iyo jabadkana ka wada fogee. Meesha waa la dhisayaaye xaadh.

waa la naqliyay ✓

1

a: xaar {N}

2

de: sweep

3

initial: x

4

lx: xaadh

5

pd: (xaadhay)

6

ps: v1=

7

key: xaadh

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kaa qarsoon doondoono; wax kaa dahsoon raadso. Buugga aad raadinayso ka baadho maktabadda.

2

baadho: (fal) gelgelin ku galgalo; isrogrog adiga oo dhinacyada kolba mid u jiifsanaya. Awrkii dhaanka laga furay gelgelintuu baadhanayaa.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Ul, qori iyo wixi lamida sulub ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

v. cut off ~ remove any protruding part of something for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) dusha aayar uga qaado. Xaadso kereemka oo gunta ha u dhaadhicin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xaadi

2

de: cut off ~ remove any protruding part of s.t. for oneself

3

initial: x

4

lx: xaadso

5

pd: (xaadsaday)

6

ps: v3a=tr

7

key: xaadso

waa la naqliyay ✓

1

(Xandha-da)

2

Hanti; xoolo; maal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Maal; hanti.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] property, goods

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha la dhaqdo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hanti, maal, xoolo

2

de: property, goods

3

initial: x

4

lx: xandho

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f-col

7

key: xandho

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jidhka oo dufan la mariyo oo gacanta lagu duugo.

2

duugmo -da: (magac, dhedig, keli) qalab badanaa caw ka samaysan oo dhulka lagu haro, qashinkana lagu xaadho. Dh: dhulfiiq, minfiiq.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) bir daab dheer oo la qabsado iyo faro leh oo xashiishka lagu xaadho. Xashiishka faraleyda ku xaadh.

2

faraley -da: (magic, dhedig, keli) ul dheer oo afka hore saddex ama afar farood oo dhaadheer loogu yeelo oo firida iyo qaranka lagu kala saaro kolka geedgaabka la tumo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indho araggoogii naaqusmay, daaweyso.

2

fiiqo: (fal) waran, leeb ama wax kale, afkiisa yuubo si uu wax u wareemi karo.

3

fiiqo: (fal) meel aad fadhiday, xaadho oo nadiifi.

4

fiiqo: (fal) khudrad, aale ama wax kale, diirka ka qaado.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bad oo dhan xaadho oo wixii ku jira ka wada guro; kalluun yar iyo kalluun weynba ka idlayso; xaalufi oo goofi. Banbaanaha dhacaya burburkaa u sabab ahaa, baddoo la jiriifo burburkaa u sabab ahaa, barakac iyo baabba' burburkaa u sabab ahaa... Dh: xaalufi, goofi, madhi, jillaabo, jidhiif, madhi.

2

jiriif -ka: (magac, lab, keli) hab loo kalluumaysto oo ay maraakiibta waawayni sameeyaan oo gaag-mareeba ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadhaaga iyo qashinka la iska xaadho. Aqalka maadhufada ka har. Dh: giddaafad, qashin, guddaafad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) salabe caw ka samaysan oo dhulka lagu xaadho. Bisaddii mafiq baa lala dhacay Dh: xaaqin, duugmo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qushaashka la iska xaadho. Daaradda qashin badan baa yaalla. Dh: guddaafad, khashin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qoryo jabad ah oo ardaayada iyo daaradaha laga xaadho

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qalab lagu dagaallamo oo dhan. Salabkaagu ha kuu ahaado diyaar. Dh: hub.

2

salab -ka: (magac, lab, keli) qalab dhulka la fiiqo, dhulka lagu xaadho. Salabaha mari daaradda.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel fiiqo oo qashinka ka salabayso. Golaha xaaro. Dh: xaadho.

2

xaaro: (fal) rafo oo dhulka galgalo. Qosol xaaro. Dh: rafo, xaadho.

3

xaaro: (fal) sallaxo oo wixii alaab ama agab yaal oo dhan ka gur, meel xaadhan samayso. Booto xaadho ha laguu mitiriyee. Dh: sallaxo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Isku qasidda ranka iyo biigga turubka. la-mid: baandhayn.

waa la naqliyay ✓

-baandhada: (n) shuffling; mixing together

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) turubka is dhexgelintiisa si haadadku isugu dhafmaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daasad yar oo wax lagu cabbiro. Dh: jaqafo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bataato.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bataato, bataati.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] potato ~ potatoes

waa la naqliyay ✓

(Barado) All.Som. Solanum tuberosum L. Solanaceae.

waa la naqliyay ✓

-baradhada: (n) [Pl. baradhooyin-ka] (pa teey tow) potato ~ bataati

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed la beero oo badhi ka dhal ah, badhyahiisu dhulka ku faafo oo sooska iyo faxfaxa lagu darsado.

waa la naqliyay ✓

1

de: potato ~ potatoes Alt sp: baradhdho

2

lx: baradho

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

syn: bataato {N}

6

key: baradho

waa la naqliyay ✓

v. make something last ~ reach (for oneself)

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.t. last ~ reach (for oneself)

2

lx: gaadhso

3

pd: (gaadhsaday)

4

ps: v3a=

5

key: gaadhso

waa la naqliyay ✓

1

(Mahadha-da)

2

(wax) Saamays weyn leh oo aan weligi la illaawin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhacdo saamays weyn leh oo aan la illaawi karin. 2. Sheeko.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhacdo saamays weyn leh oo aan la illaawi karin. 2. Sheeko.

waa la naqliyay ✓

f. n. unforgettable event (e.g., favor for which one is forever grateful; suffering which one can never forget)

waa la naqliyay ✓

-mahadhada: (n) [Pl. mahadhooyin -ka] memorable event; everlastingness (ever-laastingnes); remembered or deep-rooted event

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax saamays weyn reeba oo aan waaqiis la hilmaamin. Sayid Maxamed mahadho ayuu iska reebay. Dh: xus, taariikh, raad.

waa la naqliyay ✓

1

de: unforgettable event (e.g., favor for which one is forever grateful; suffering which one can never forget)

2

lx: mahadho

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: mahadho

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) taanbuug: khaymad.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xaadhin samaysasho.

2

xaadhad -ka: (magac, lab, keli) qosol ama sakaraad la rafasho.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) haran oo la fiiqay ah. Daarad xaadhan wax ku akhri. Dh: fiiqan, xaaqan, haran.

2

xaadhan: (tilmaame) sallaxan oo wixii alaab yaal oo dhan laga guray ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) harid oo qashin meel ka nadiifin. Xaadhidda waddooyinka waxa loo soo iibiyay qalab casri ah. Dh: fiiqid, salabayn, xaaqid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) diirka adag ee dadka jidhkooda ka kaca xilliyada dhaxanta. Dh: jidhif.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo xooluhu fadhiistaan. Dh: xaarin, ambo. Wa: xaadhimo.

2

xaadhin -ta: (magac, dhedig, keli) meel uu xayawaan galo oo uu deggen yahay. Libaaxu kaynta reerka agteeda ayuu xaadhin ka samaystay. Dh: xaarin, xero, degaan. Wa: xaadhimo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaadhid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jabad iyo hadhaa meel lagu ururiyay oon manaafacaad lahayn heer guddaafad lagu magaacabana aan gaadhin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed qadhaab ah oo ay xangeyda isku bah yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xad samaysasho.

2

xadasho -da: (magac, dhedig, keli) dhibaato iyo itixaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xagasha-da)

2

1. Ilkaha hore afkooda xoog wax ugu xoqid, ugu dildillaacin, ugu muruxsasho.

3

2. Ciddiyaha wax ku nabrid, ku dhaawicid; xangaruufasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xago.

waa la naqliyay ✓

f. n. scratch, abrasion

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ciddiyaha faraha ama ilkaha hore afkooda wax meel ku dhejisan ku xoqid oo ku goosasho. Dh: feenasho.

2

xagasho -da: (magac, dhedig, keli) ciddiyaha wax ku xarruufasho. Dh: xagad.

waa la naqliyay ✓

1

a: xagatin

2

cf: xago

3

de: scratch, abrasion

4

initial: x

5

lx: xagasho

6

pd: (/da)

7

ps: n6-f

8

key: xagasho

waa la naqliyay ✓

1

(Xamasha-da)

2

Qof maqan, hadal ama warxun, oo hadduu joogo aan lagula dhaceen, ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xamo.

waa la naqliyay ✓

vl. n. gossip, back-biting

waa la naqliyay ✓

-xamashada: (n) gossip (gaa-sap); talebearing (teeyl-beer-ing) ~ xan

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xan samayn qof maqan ama aan ku maqlayn wax aanu jeclayn ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xamo

2

de: gossip, back-biting

3

initial: x

4

lx: xamasho

5

pd: (/da)

6

ps: vn-f

7

key: xamasho

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dhiibato weyn oo abaar ama cudur ay keenaan oo guud ahaan saameya naflay badan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato faafta ama baahda. Aaho ayaa ku dhacday Soomaaliya. Dh: aafo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaad-da)

2

Timo gaaggaaban oo jilicsan oo aan korin oo oogada ku wada rogan meelo yar maahee (afarta cadcad, madaxa, ...).

waa la naqliyay ✓

m.dh Timo jilicsan oo oogada dadka ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

m.dh Timo jilicsan oo oogada dadka ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): body hair

waa la naqliyay ✓

-da: (n) soft, silky hair that grows on the human body

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil jidhkiisa oo xaad leh dhashay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timo yaryar oo jilicsan oo aan korin oo inta badan oogada ku wada yaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: body hair

2

initial: x

3

lx: xaad

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-mass

6

key: xaad

waa la naqliyay ✓

1

de: may I / he be

2

lx: -aado

3

ps: v5a-1sg/3m-opt

4

xe: May I be beautiful!

5

xv: An quruxsanaado!

6

key: -aado

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qofka ad walaalaha tihiin, dhedig iyo lab kuu doonaba ha ahaadee. Faadumo waa aaddaday hooyo.

2

aaddo: erey dad waalaalo ah ay isugu yeedhaan. Dh: abboowe, abbaayo, huunno, walaal,

waa la naqliyay ✓

v. search

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) search (seerji); -ay/tay: seek (siik), investigate (in-vesti- geeyt); examine (ig-zaaman) ~ baar, raadi. -Syn: hunt, quest

waa la naqliyay ✓

1

(fal) raadi wax ka maqan ama ka dahsoon. Qaamuuska ka baadh macnaha ereyga. Dh: raadi, baar, ji.

2

baadh -ka: (magac, lab, keli) afarta haad ee turubku leeyahay mid ka mid ah. Dh: baar.

waa la naqliyay ✓

1

de: search

2

lx: baadh

3

pd: (baadhay / baadhdhay)

4

ps: v1=

5

see: baar {N}

6

key: baadh

waa la naqliyay ✓

1

(Baaha-da)

2

Xoolaggooyo; qaaraan.

waa la naqliyay ✓

1

baaho¹: m.dh Iskaashi iyo wax wadaqabsi dad gaar ah ka dhaxeeya.

2

baaho²: f.mg3 (-hday, -hatay) 1. Baahi dareemid (nafley). 2. U b.: wax la'aantiis u mucurteysnaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-hday, -hatay) 1. Baahi dareemid (nafley). 2. U b.: wax la'aantiis u mucurteysnaan. m.f.dh, baahnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

v. be hungry, be in need; need, want

2

baaho [feminine] n. mutual help arrangement, reciprocal aid

waa la naqliyay ✓

1

(fal) yeelo rabitaanka wax ama qof; baahi u qab wax, sida cunto, caafimaad cilmi ama qof.

2

baaho -da: (magac, dhedig, keli) xoolaha gargaar ahaan reeraha ama dadka looga soo ururiyo; xoolo lagu bixiyo magta ama qof baahan loo guro. Baaho ayaan u soo ururinnay dadkii socotada ahaa. Dh: xoolaggooyo, qaadhaan.

3

baaho -da: (magac, dhedig, keli) eeg aqal.

4

baaho -da: (magac, dhedig, keli) guddi qaybaha ay xaajadu khusayso oo dhan ka kooban oo ay xeer-beegti meel u dirto.

waa la naqliyay ✓

1

(Badha-da)

2

1. Neef baaqimo ah: caano yar

3

2. Dhex. kalabbar, bartan, bartame; wadaage.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Neef caano yar; baaqimo; gabno. 2. Dhex, kalabar, bartame.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. animal with poor milk-yield

2

badho [feminine] n., loc. center, middle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax buuxay, mid dhiman ka dhigo.

2

badho -da (magac, dhedig, keli) neef ishkin ah oo caano yar. Badho bidhe ma buuxiso. Dh: gabno, hooto. Li: ayro, haldoor.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cadka awrku uu ka kaadsho ee dib u jeeda ee uu qaloonkana kala soo baxo. Dh: caar.

2

caadh -ka: (magac, lab, keli) xubinta taranka ee labka inta usha ah, jinsigii uu doono ba ha ahaadee. Dh: caar, qoodho.

waa la naqliyay ✓

1

(Caada-da)

2

1. Waxyaalo la falay oo lagu noqnoqday oo loo bartay oo dabadeed wax lagu dhaqmo oo aan la goyn karin noqday; dhaqan; xeer (aan qornayn).

3

2. Xayl, dhibaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Fal bulsho joogteysato kuna dhaqanto. 2. Fal qof si joogta ah ugu dhaqmo. 3. Dhiig ka yimaada haweenka bishiiba hal mar; dhibaad; xiso; xayl.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Fal bulsho joogteysato kuna dhaqanto. 2. Fal qof si joogta ah ugu dhaqmo. 3. Dhiig ka yimaada haweenka bishiiba hal mar; dhibaad; xiso; xayl.

waa la naqliyay ✓

f. n. custom, tradition, way, character, habit

waa la naqliyay ✓

1

-caadada: (n) [Pl. caadooyin-ka] 1. tradition (tra-di-shin) custom (kas-tam)-, folklore (fok-loor), culture (kal-jar) ~ dhaqan, hiddo. 2. behavior (be-heeyv-yar)-, character (kar-ak-ter); habit (habit) ~ dabeecad, baxaalli

2

caado -da: (n) menstruation (menis-tureey-shin); period (piir-i-ood); menses (men-siis) ~ xaylka dumarka; dhiigga haweenka

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax muddo dheer lagu soo dhaqnaa oo tixgelin iyo qaddarin mudan. Caado la gooyaa cadho Allay leedahay.

2

caado -da: (magac, dhedig, keli) dhiig dumarka ka yimaada xubinta taranka, bishii ba mar. Waxa uu ka socdaa muddo toddobaad lagu qiyaaso oo ay cibaadooyinka badhkood ka reebban yihiin. Dh: ciso, xayd, dhibaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: custom, tradition, way, character, habit

2

lx: caado

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: I don't like her way of doing things.

6

xv: Caadadeeda ma jecli.

7

key: caado

waa la naqliyay ✓

عادَة، حَيْض

waa la naqliyay ✓