xaadhis

m.l la-mid: xaadirin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaadir ahaan; u joogid. Dh: xaadirid.

xaadiris -ka: (magac, lab, keli) yeedhin oo mid mid inuu joogo u hubin. Dh: yeedhin, xaadirin.

xaadiris-ka: (magac, lab, keli) u yeedhid oo goobta soo joojin. Dh: keenid.

xaadiris-ta: (magac, dhedig, keli) meel imasho oo goob joog ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg aadid.

v. sweep

-ay -tay: (v) clean with a broom or brush; sweep (swiip) ~ fiiq, xaaq, xaar

(fal) har wixii qashin ama guddaafad yaal oo ka nadiifi meesha. Daaradda xaadh. Dh: xaaq. fiiq, salabee.

xaadh: (fal) meel la degayo sallax oo wixii alaab yaal oo dhan ka gur dhagax iyo jabadkana ka wada fogee. Meesha waa la dhisayaaye xaadh.

a: xaar {N}

de: sweep

initial: x

lx: xaadh

pd: (xaadhay)

ps: v1=

key: xaadh

f.g2 (-iyay, -isay) Wax la qoray, ganka iyo xaadda ka xiirid, ka gurid; tifaftirid; salaaxid.

v. polish up ~ off, smooth out, apply finishing touches to

(fal) ganka xaadda ah ka xiir. Xaadi oo ganka ka jar. Dh: tafaftir, kagur.

xaadi: (fal) shay dushiisa sare wax yar oo biira ah ama nadaafad xuma ah oo dul yaal aayar uga qaad. Hadhuudhka kolkaad goolabto dusha ka xaadi.

cf: salaax; tifaftir

de: polish up ~ off, smooth out, apply finishing touches to

initial: x

lx: xaadi

pd: (xaadiyey)

ps: v2a=tr

key: xaadi

-ta: (magac, dhedig, keli) qaadasho aan sharci ahayn oo oggolaansho la'aan si qarsoodi ah loo qaato hanti ay cid kali leedahay. Dh: xadid.

f. n. party, affair; side, direction

-ga: (n) party (paar ti); a social gathering for pleasure ~ xaflad

de: party, affair; side, direction Alt sp: baadhdhi

lx: baadhi

pd: (-ga)

ps: n2-f

syn: xaflad {N < Eng}

key: baadhi

-ta: (magac, dhedig, keli) kala maqnaanshaha muddo dheer. Anna baadistaadaa, boholyow i gelisoo, naftaa kuu ba'aysee.

m.l la-mid: baahin.

m.l la-mid: bąahin.

-ta: (magac, dhedig, keli) ballaadhashada. iyo faafidda wax meel keli ah ku kaabnaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhid.

m.l la-mid: daadin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg daadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabaylaraaca iyo guryanoqodka geel. Daahidista geela ka dhawra rimayda ah.

daahis-ta: (magac, dhedig, keli) hawl ama ballan, ka soo dibdhicid. Daahis looma oggola ardayda imtixaanka maraysa.

daahis-ta: (magac, dhedig, lab) dibudhac ku imaansho. Dh: raagis.

daahis-ta: (magac, dhedig, keli) wax astura ama qariya ku gudbis; daah ku xiritaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) rogidda maro ama daah. Dh: faadid.

faadis-ta: (magac, dhedig, keli) hurdo daal keenay la gam'id; hurdo aan waxba lala dareemin gam'id.

m.l la-mid: faafin¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg fadhid.

m. n. car, automobile, truck, wheelbarrow; cart; chariot

-ga: (n) car (kaarf sedan (sadhaan), truck (traak)-, lorry (loori), automobile (ootomoo-bUby, motorcar (mooter kaar) ~ gaari, baabuur

-da: (magac, dhedig, keli) saan yar oo la goglado.

gaadhi -ga: (magac, lab, keli) gaadiid afar shaag ama in ka badan ku socda oo mishiin leh, lana raaco oo la rarto. Dh: gaari, baabuur, moodhadh.

(Gaadis-ta)

Gaadid.

m.l la-mid: gaadid.

vl. n. ambushing

-ta: (n) the act of ambushing; ambush (aam buush); waylaying (weey leeying)', bushwhacking (bush waaking) ~ gaadmo, gaadniin, gaatin

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, si kadis ah u qabasho ama wax u yeelid; u gabbasho.

de: ambushing

lx: gaadis

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: gaadis

haadis¹: m.l la-mid: haadin.

haadis²: m.dh la-mid: haadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg haadin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadhin.

hadhis-ta: (magac, dhegig, keli) eeg hadhid.

-ga: (magac, dhedig, kali) raashin degdeg ah oo xaaladaha qaar la cuno.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel fog ka soo ifis; soo iftiimitaan. Kaahista dayaxa ma u jeeddaa?

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg laadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ladhid.

m.l la-mid: maadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maadin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg maahin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhan u soocid; kala saarid oo inba dhan u saarid. Adhi jirtaa kala madhista adhigeeda taqaan.

madhis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madhin.

-ka: (magac, lab, keli) yeedhmo lagu raadinayo wax maqan ama wax la helay lagu sheegayo. Dh: baafin.

m.dh la-mid: qaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaadid.

m.l la-mid: raadin.

-ka: (magac, lab, keli) wax lumay ama hallaabay raadintii

-ga: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah dharka dumarku xidhaan oo ay isku maraan oo aan tolnayn; maro sida qaydka oo kale u faya furan oo inta badan dumarka Hindidu xidhaan. Dharku saadhi qudha maaha, saylooni garan maaha... Dh: saari.

m.l la-mid: saadin.

-ka: (magac, lab, keli) wax dhiciddooda awaalis; hadal saad ah ku hadlid.

-da: (magac, dhedig, keli) neef dhedig oo aan tebinnine, mar walba oofta oo dhala. Dh: taadhisaar.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg taahid.

(Wadi) N, Og Acacia seyal Del. Mimosaceae.

N Acacia stuhlmannii Toub. Mimosaceae.

-da: (magac, dhedig, keli) geed leh godax dhaadheer oo sawaabisa ta galoolka iyo sarmaanta oo xabag fiicani ka baxdo. Wuxuu yeeshaa laamo dhaadheer wuxuna ka baxaa meelaha biyo mareenka ah. Waadhi xabagteed ninkii cunaa saw dibbiri maayo.

m.l la-mid: xaabin.

-ka: (magac, lab, keli) idayl wada qaadis.

xaabis-ta: (magac, dhedig, keli) urursi wixii hambo ama xaab laga tego oo dhan la urursado.

(fal) nadiifso oo qashinka ka haro. Geedka hoostiisa xaadho. Dh: salabayso, xaaqo, haro.

xaadho: (fal) rafo oo dhulka galgalo. Qosol xaadho Dh: rafo, xaaro.

xaadho: (fal) sallaxo oo wixii alaab ama agab yaal oo dhan ka gur; meel xaadhan samayso. Booto xaadho ha laguu mitiriyee. Dh: sallaxo.

(Xaadin-ta)

Wax la qoray, ganka iyo xaadda ka xiirid, ka jarid, ka gurid; tifaftirid; salaaxid.

m.f.dh eeg xaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) dusha sare wixii ku hadhay ka qaadid; ka sifayn. Dh: xaadis.

xaadin -ta: (magac, dhedig, keli) wax la qoray ganka iyo xaadda ku hadha ka xiirid. Dh: xaadis, tafaftirid.

xaadir¹: m.l 1. Meel joogid (qof); jooge. 2. Haatan.

xaadir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qof meel ku sugnaan ama tegid.

f.mg1 (-ray, -rtay) Qof meel ku sugnaan ama tegid. m.f.dh, xaadirid.

v. be present

ah: (n) present; being in attendance ~ jooga

(tilmaame) hadda jooga oon maqnayn ah. Inta xaadirka ah lacagta sii. Dh: jooga. Li: maqan.

xaadir: (fal) teg oo goob joog u ahaw; ha ka maqnaane u joog. Dh: joog.

xaadir-ka: (magac, lab, keli) joogid aan la magnayn.

bw: Arabic

de: be present

initial: x

lx: xaadir

nt: xaadir (ka) [vn-m]

pd: (xaadiray)

ps: v1=intr

key: xaadir

-ga: (magac, lab, keli) aayar dusha uga qaadasho. Wa: xaadxaadsi.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaaqid.

name-m protector, watchman

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaarid.

(Xaashi-da)

1. Baalal xalxalleefsan oo jiljilicsan oo aad u waxtar badan; qaar waa adag yihiin oo weelal iyo galal wax lagu gurto baa laga sameeyaa qaarna wax baa lagu dhisaa; qaar korkoodaa wax lagu qoraa ama lagu daabacaa, qaar wax baa lagu duubaa, qaarna siyaalo kale oo badan baa wax loogu qabsadaa.

2. Warqad qoran oo la isu diro.

3. Warqad iska cad oo aan wax ku qornayn; (ama xaanshi).

m.dh (-iyo, m.l) 1. Waraaq. 2. Dhambaal.

m.dh (-iyo, m.l) 1. Waraaq. 2. Dhambaal. xąasid m.l.kh (-diin, m.dh) Qof aan jecleyn in ay cid aan isga ahayn wax u kordhaan.

name: Hashi

f. n. document, paper; letter

name-m paper. Lit: extremely light-skinned

-da: (n) paper (peey-par); sheet (shiit); letter (lee-ter); mail (meel) ~ waraaq.warqad

Carta

Paper

magac loo baxsho wiil cad sida warqadda oo qurux badni ku dhasha.

-da: (magac, dhedig, keli) waraaq wax lagu qorto. Dh: xaanshi.

xaashi-da: (magac, dhedig, keli) farriin dhanbaal qoran ah oo waraaq la iskugu diro. Xaashidii aad ii soo dirtay way isoo qaadhay. Dh: warqad, dhambaal.

ورق

-ta: (magac, dhedig, keli) socod dheer oon nasasho lahayn socosho.

m. n. rope, string, cord, line; prison, imprisonment

-ga: (n) 1. rope (roop); cord (koodh); string (istriing) ~ xarig. 2. jail (jeel)-, prison (pirizan); penitentiary (pani ten-shari); imprisonment (im-pirisan-ment) ~ jeel, xabbis, xarig. Ex: toban sano oo xadhig ah; ten years of imprisonment

-ga: (magac, lab, keli) ciqaab xabsi ah oo cid qalad gashay lagu fuliyo; muddada dembiiluhu uu jeelka ku jiro. Tuuggii xadhig shan sano ah ayaa lagu xukumay.

xadhig -ga: (magac, lab, keli) miiq soohan, tidcan ama rudcan oo in wax lagu xidho loo adeegsado. Doqoni xadhigga lagu xidhi xusulladay ku sidata Dh: xarig. Wa: xadhko.

a: xarig {N}

de: rope, string, cord, line; [ext.] prison, imprisonment

initial: x

lx: xadhig

pd: (-ga Pl: xadhko (/ha))

ps: n3-m, n2a-m

key: xadhig