xaabxaabid

m.f.dh eeg laablaaban¹. la-mid: laallaabmid.

m.dh eeg abaab². la-mid: ababid. la-mid: abaab¹, abaabis.

-da: (magac, dhedig, keli) xaabista iyo unuunufka wax meel ku daadsan.

-ka: (magac, lab, keli) wax dhammaaday inta yar ee ka sii hadh hadha. Dh: hadhaa.

m.f.dh eeg albaab².

-da: (magac, dhedig, keli) «ku ~» meel, wax kale ku awdid; ka horgeyn. Ku albaaba taladiinna, xikmaddii la soo tuuray.

(Habaabid-da)

Iska socosho, iyadoo aan dhulka la mara hayo, la kala garanayn; lumid; anbasho.

m.f.dh eeg habow². la-mid: habow¹.

-da: (magac, dhedig, keli) lumid meeshii habboonayd meel aan ahayn la maro. Dh: lumid, ambasho, dayow, asqoobid, hallaabid, habaabis, lumitaan, hallaabitaan.

(Taxaabid-da)

Fardaha jare ku wadid ama ku garqaadid, iyadoo la socona hayo, la lugayna hayo.

m.f.dh eeg taxow. la-mid: taxaabo.

-da: (magac, dhedig, keli) fardaha jare ku wadid ama garqaadid iyadoo la soconayo ama la lugaynayo.

(Xabaalid-da)

Dhulka god uga qodid oo ku qarin; ciid ku rogid; aasid; duugid; asaruurid.

m.f.dh eeg xabaal³. la-mid: xabaal¹, xawaal¹.

-da: (n) burying (beer-ing); interring (in-teer-ing); the act of burying ~ meyd aasid

-da: (magac, dhedig, keli) qabri ku aasid; meel god ah ku duugid. Xabaalidda dadku waa fardulkifaaya. Dh: aasid, duugid, asaruurid.

m.dh la-mid: dembaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) dembi galid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax kala baxsanaa duuduubasho.

f.g2 (-iyay, -isay) Naabnaab ka dhigid (qof). la-mid: naannaabi.

(fal) cid kale, naabnaab ka dhig. Dh: naannaabi.

naabnaabi: (fal) walax, meel si xoog ah ugu dheji.

-da: (magac, dhedig, keli) nacas jahawareersan noqosho.

naanaabid-da: (magac, dhedig, keli) meehannaabid oo carcaraaf ku jirid.

-da: (magac, dhedig, keli) afdhuubyaalayn: afdhuubyaalays.

(fal) mar in ka badan waabi; waabi oo haddana waabi. Ninka waalanee waran qaatay iyo wiilkii yar ee waabwaabiya, yaa u kala warrama!

-da: (magac, dhedig, keli) talo iyo falcelis muruq iyo orod u baahan ka hadhid. Odaygu xaangabid uma dhawa. Dh: itaaldarro.

f.g2 (-iyay, -isay) Canaan kulul cid u jeedin.

v. scold, reprimand, rebuke (with abuse)

-yey / say: (v) scold (iskowldh);, upbraid (ap-bareeydh), berate (bi-reeyt);, revile (ri-vaayl), vituperate, rail (reel) usually with harsh or abusive language ~ canaano

(fal) cancanaano oo ku celceli; hadal xaarxaaro ah ku dheh. Xaarxaari inuu wax ku qaato.

xaarxaari: (fal) carruur badan kolba mid xaar gee. Dh: xaarxaarsii, xaargee.

de: scold, reprimand, rebuke (with abuse)

initial: x

lx: xaarxaari

pd: (xaarxaariyey)

ps: v2a=tr

key: xaarxaari

(Xaasaamid-da)

Caatoobid; weydoobid.

m.f.dh eeg xaasaan².

-da: (magac, dhedig, keli) wax gaca lagu hayo oo la koolkoolliyo noqosho. Moca korisay xaasaamid lagama karo.

xaasaamid -da: (magac, dhedig, keli) wax castrata noqosho ama ahaan. Ninkan xaasaamidda ca la'aan ayaa ugu sabab ah. Dh: weydoobid.

xaasaamid -da: (magac, dhedig, keli) wax la masruufo oo cid kale ku tiirsan noqosho. Wiilka naxariistaadii ayuu xaasaamid ka qaadee orad oo shaqayso dheh. Dh: xaasaamis.

m.f.dh eeg xabbaar².

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo dhicid oo xoog ku qaadid. Dh: xabbaadhid.

xabbaarid -da: (magac, dhedig, keli) geela meel baad iyo biyo leh u kaxeyen. Dh: xabaadhid.

m.f.dh eeg xambaar². la-mid: xambaar¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhabarka wax ku qaadid. Sareedooy hooyo xambaarid waad ka weynaatee lugee.

(Xanbaarid-da)

1. Ilmo yar dhabarka ku qaadid.

2. Kor u qaadid, u sidid, u bilid.

-da: (magac, dhedig, keli) ilmo yar ama wax kale dhabarka ku qaadid. Dh: xanbaaris.

-da: (magac, dhedig, keli) marka uu qof ka daba qaato hadalkii ugu dambeeyey ee qof kale waday. Daabraacidda hadalkayga iska dayoo wax kale u leexo.

(Haabhaabad-ka)

Haabhaabasho.

vl. n. act of keeping on feeling (around) ~ groping about

-ka: (magac, lab, keli) haabasho oo kolba haabasho wax aanad arkayn ama aan si fiican u muuqan.

haabhaabad -ka: (magac, lab, keli) laacidda iyo tiigsiga wax kaa fog.

a: haabhaabasho (/da) [vn6-f]

de: act of keeping on feeling (around) ~ groping about

lx: haabhaabad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: haabhaabad

(Laablaabad-ka)

Laablaabasho.

m.l la-mid: laablaabasho.

-ka: (magac, lab, keli) kol wax ka badan noqosho. Dh: noqnoqod, laablaabasho, laalaabad.

laablaabad -ka: (magac, lab, keli) lakabyada iska dul dhaadhaca ee hilibka qof aad u buuran. Dh: laalaabad, lakabyo.

-da: (magac, dhedig, keli) laablakicid; laabkicid.

(Laabraacid-da)

Wax maqalkooda ama araggooda loo bogey, laabta ka raacid, ka jeclaysasho.

m.f.dh eeg laabraac².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kaa dheer, xiiso iyo boholyow u qabid. Dh: laabraacis, laablaraacid.

m.dh la-mid: laablaabid.

m.f.dh eeg naabnaabi. la-mid: naannaabin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, naannaab iyo shiddo ku ridid

m.dh la-mid: naabnaabid.

-ka: (magac, lab, keli) meel ama wax, dhawr jeer taabasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) si is dabajoog ah u waabin oo uga cabsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaalxaalid. xaami: (tilmaame) iibsi xawli ku socda oo aad u wanaagsan ah.

-ka: (magac, lab, keli) diyaar garaw dabac ku jiro oo kolba wax ku ag yaal gacanta lala laaclaaco oo kolba wax la illoobay dib loogu noqdo. Dh: diyaargaraw, tabaabulshaysi. Li: fukuclayn.

-ka: (magac, lab, keli) hadal canaan ah oo aan laga hadhine lagu noqnoqdo. Xaarxaarad badanidaa naga aammus. Dh: xaarxaarasho.

(Xaarxaarin-ta)

Hadal xaarxaaro ah ku dhihid.

m.f.dh eeg xaarxaari.

-ta: (magac, dhedig, keli) cancana nasho badan; hadal xaarxaaro ah ku dhihid. Dh: xaarxaaris.

xaarxaarin-ta: (magac, dhedig, keli) carruur badan xaargeyn. Dh: xaarxaarsiin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xaanaarin.

-da: (magac, dhedig, keli) deyr ood ama derbi ah samayn. Aqalka xaydaabid ayaa u hadhay. Dh: ijaarid, xayndaabis.

m.f.dh eeg carrabbaab².

-da: (magac, dhedig, keli) hadal dulkaxaadis ah dhihid. Dh: tibaaxid, guudmarid, dulmarid, carrabdhabid.

-da: (magac, dhedig, keli) «u» si gaar ah oo aanay cid kale wax u la ogayn, wax ugu ballanqaadid. Dh: carrablaabis.

m.f.dh eeg dhaabdhaab

-da: (magac, dhedig, keli) wax badan qodqotomin oo dhulka ku taagtaagid.

(Wadnabbaabid-da)

Wadnabbaab iska garasho.

m.f.dh eeg wadnabbaab².

-da: (magac, dhedig, keli) tamashleyn oo kolba meel iska dalxiisid. Xaashxaashid badanaa wiilku. Dh: taxtaxaashid.

m.l la-mid: galabgaab.

m.f.dh egg garabsaar².

m.f.dh eeg garabtaag.

-da: (magac, dhedig, keli) «is cid kale, taageerid oo caawin.

m.dh la-mid: laablaabmid.

(Laballaabid-da)

(wax) Labo isugu laabid, isugu jebin.

m.f.dh eeg laballaab². la-mid: labalaab¹, labanlaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) tiro labo jeer isku darid; tiro, in kale oo le'eg ku darid. Dh: labanlaabid.

laballaabid -da: (magac, dhedig, keli) maro ama wax kale, labo jeer isugu laabid, isugu jebin.

m.dh la-mid: laballaabid.

Nomina

Appointment

-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) ku hungoobid, ku lugo'id.

tahanbaabid -da: (magac, dhedig, keli) luggo'id: hungoobida.

-da: (magac, dhedig, keli) wadnabaab dareemid, laqanyood.

(fal) carruur mid ka badan meel ay xaarxaaraan kolba mid gee. Dh: xaargee.

(Xagaldaacid-da)

Baari ama culays ka batay darti, lugtu la laabmid, la daacid, la kufid (ama xagalkaddaacid).

m.f.dh eeg xagaldaac². la-mid: xagaldaac¹, xagaldaaco, xagalkaddaacid.

-da: (magac, dhedig, keli) kufidiyo is xajin kariwaa uu xagaldaacu keeno.

xagaldaacid-da: (magac, dhedig, keli) xagasha lugta ka liicid oo kufid.

m.dh la-mid: ababin.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef ama ilmo yar, sida wax loo cuno, barid. Dh: ababin.