xaabdaaq

-a: (magac,lab, kelii) qof dadka aad u hadal haya oo xan badan. Dh: xanbadane.

-a: (magac, lab, keli) neef gooni xoolaha kale uga daaga. Neefka baaldaaga ahi waraabuu u halis yahay. Dh: goonidaaq, goonijoog, feedhjoog, adoole, manoy, sagandaaq, muudaa, keliginoole, xaalwaa.

(fal) wax laga tegey qaadqaado.

xaabxaab -ka: (magac, lab, keli) wax hadhaa ah oo laga tego oon qiimo badan lahayn; alaabo ama wax laga shaqaynayay waxa ka hadh-hadha ee meelahaa lagaga tego. Dh: xaaxaab, hadhaa.

nickname; name-m sky God's worshiper

-a: (magac, lab, keli) xoolo aan ku soofin barwaaqo oo gujufyada iyo wixii dhulkaa xaaluf ku hadhay uun anaanufa.

-da: (n) worship (woor-shiip); devotion (di-vow-shin), prayers; the act of worshipping

(Garabdaar-ka)

1. Caqli badan oo wax lagu maleeyo.

2. Wax xag Ilaah qof looga sheego; arooris, uur-kubbaallennimo.

m.l Garasho dheeraad ah oo qof wax aan weli dhicin uu ku mala awaalo; uurkubaalnimo.

m.l Garasho dheeraad ah oo qof wax aan weli dhicin uu ku mala awaalo; uurkubaalnimo.

m. n. intuition; inspiration from God

-ka: (magac, lab, keli) dareensiin xagga Eebbe ka ahaata; saadaalin aan lagula qabin; sii garasho; wax qarsoon oo qofka wax u sii sheega ka dibna waxaas la arko. Garabdaar buu leeyahay oo wuxuu sheego waa la arkaa.

de: intuition; inspiration from God

lx: garabdaar

pd: (-ka)

ps: n-m

key: garabdaar

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax qaab xun ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax qaab xun ahaansho. m.f.dh, qaabdarnaan.

-qaabdarraan: (adj) ugly (ag'li); shapeless (sheey-plas), lacking attractive form ~ qaabxun

(tilmaame) muuqaal foolxun leh: samays xun. Aqalka si qaabdaran ayaa loo dhisay.

(Sagandaaq-a)

Ugaarta keeda lab oo inta tabar yareeya oo raxanta ka taga gooniddaaq noqda.

m.l (-qyo, m.dh) Ugaarta keeda lab oo inta tamar yareeyo raxanta ka taga ee gooni-joog noqda.

m. n. male grazing animal isolated (due to weakness)

-a: (magac, lab, keli) ugaadha keeda lab oo marka laga itaal roonaado ama uu tabar yareeyo raxanta ka tega ama laga eryo. Dh: baxaayaw, goonnidaaq.

de: male grazing animal isolated (due to weakness)

initial: s

lx: sagandaaq

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: sagandaaq

-ka: (magac, lab, keli) xaab urursasho. Xaabitaankuu xariif isku moodaa. Dh: xaabid.

xagaldaac¹: m.l la-mid: xagaldaacid.

xagaldaac²: f.mg1 (-cay, -cday) Baari ama culays ka batay darti, lugtu la laabmid, la daacid, la kufid. la-mid: xagalkaddaac.

f.mg1 (-cay, -cday) Baari ama culays ka batay darti, lugtu la laabmid, la daacid, la kufid. m.f.dh, xagaldaacid. la-mid: xagalkaddaac.

v. turn one's leg and fall; fail, go awry (of plans)

-a: (magac, lab, keli) xagasha oo liicda culays ama cillad darteed oo lala kufo. Korsiimo xumadu xagaldaac way keentaa. Dh: xagdaaco.

de: turn one's leg and fall; [ext.] fail, go awry (of plans)

initial: x

lx: xagaldaac

pd: (xagaldaacay)

ps: v1=

key: xagaldaac

m.l Jaajin.

m.dh 1. Anshax iyo dhaqan wanaagsan oo cidi leedahay. 2. Anshax iyo dhaqan ay cidi leedahay.

m.dh 1. Anshax iyo dhaqan wanaagsan oo cidi leedahay. 2. Anshax iyo dhaqan ay cidi leedahay.

m. n. good manners, educated ~ polite behavior

aadaab-ta: (n) politeness (polaayt-nes); manners (man neris); etiquette (eti keeyt) ~ akhlaaq

-ta: (magac, dhedig, keli) anshaxa suubban ee la jecel yahay in uu qofku yeesho. Waaberi wa arday aadaab leh. Dh: akhlaaq, edeb.

bw: Arabic

de: good manners, educated ~ polite behavior

lx: aadaab

pd: (-ka)

ps: n-m

key: aadaab

(Aadaan-ka)

Ereyo yar oo lagu dheeraysto oo dadka tukashada loogu yeero (ama addin).

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan¹, eedaan¹.

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. la-mid: aaddan², eedaan².

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan.

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. m.f.dh., aadaamid. la-mid: aaddan.

m. n. Muslim call to prayer

aadaan-ka: (n) the Muslim call to prayer, It is used to signify the time of prayer for the five obligatory prayers ~ addin.

(fal) salaadda dadka ugu yeedh. Bilaalow, salaadka Duhur innoo aadaan. Dh: addin, eedaan.

aadaan -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq iyo baaq dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay. Aadaanka waa laga daba aqriyaa mu'addinka. Dh: eedaan, addin.

aadaan -ka: (magac, lab, keli) ereyo la isla ogyahay oo kooban oo ay Diinta Islaamku goysay in dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay.

a: addan

cf: addin

de: Muslim call to prayer

lx: aadaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

xv: Arabic

key: aadaan

caabaq¹: m.l la-mid: caabuq¹.

caabaq²: f.g1 (-qay, -qday) la-mid: caabuq³.

m. n. infection, swelling

(fal) barar oo hoosta ka bug.

caabaq -a: (magac, lab, keli) awr awrta iyo dadkaba cuna oo qabasho ba'an oo dhiggiisa halis geliya. Dh: halis, marabbi, caabuq

caabaq-a: (magac, lab, keli) eeg caabaqid.

bw: caabuq

de: infection, swelling

lx: caabaq

nt: caabaq [v1=inch]

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: caabaq

(fal) calaamad lagu garto mari sida xoolo jooga sayladda. Daabaq dibida aad iibsatay. Dh: shaabbadee, sumadee, calaamadee.

dabaaq¹: m.l la-mid: dabaakh¹.

dabaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) la-mid: dabaakh².

(Hadaaq-a)

Carruurta hadal-baradka ah hadalkooda; hadal-carruureed.

hadaaq¹: m.l 1. Hadal aan la garanayn oo carruurta aan hadalbaran ku dhawaaqdo marka ay ciyaarayaan. 2. Hadal aan micno lahayn. 3. la-mid: hadaaqid.

hadaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Carruur hadal barad ah hadal aan la garanayn ku dhawaaqid. 2. Hadal aan micno lahayn dhihid.

m. n. baby-talk, prattle, babble

hadaaq v. talk baby-talk, babble, prattle

-a: (n) baby's babble; baby talk

(fal) sida carruurta u had-hadal.

hadaaq-a: (magac, lab, keli) ereyada iyo weedhaha ka soo baxa carruurta hadal baradka ah; hadalcaruureed.

-a: (magac, lab, keli) qof waxa uu yagaan ildheer u leh oo si wanaagsan u dhex galay. Sheekh falsafadda iyo diintaba xaaduq ku ah ayaa daaci noqon kara. Dh: xeeldheeri.

(Hara) Polygala senensis KI. Polygalaceae.

(falkaabe) erey tusa illaa halka u dambeysa ee arrin looga jeedo. Dh: illaa, maca.

(Xabaa-sha)

Godka dadka dhinta lagu xabaalo; qabri (ama xawaal).

xabaal¹: m.l la-mid: xabaalid.

xabaal²: m.dh (-lo, m.l) Qabri.

xabaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Wax aasid.

xabaal¹: m.dh (-lo, m.l) Qabri.

xabaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Wax aasid. m.f.dh, xabaalid.

f. n. tomb, grave, cemetery

xabaal v. bury (a person), inter; dig a grave

-xabaasha: (n) grave (gareeyv); tomb (tuum); a place of burial ~ duug, qabri

xabaal -ay / xabaashay: (v) bury (bee-ri); bury in the ground; inter (in-teer) ~ aas

(fal) qabri ku aas; god u qod oo ku aas Meydka xabaal. Dh: duug, asaruur.

xabaal-sha: (magac, dhedig keli) godka dada dhinta lagu xabaalo. Xeeldheereheedii, kol hadd xabaal galay ayaa xarafkii hoosdhabi. Dh: qabri, xawaal.

مَقْبَرَة، قَبْرِ

(Xanaaq-a)

Caro; dhirif; umal; dhiidhi.

xanaaq¹: m.l Caro; dhirif; dhiidhi.

xanaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) Caro muujin (qof); carood; dhirifid.

xanaaq¹: m.l Caro; dhirif; dhiidhi.

xanaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) Caro muujin (qof); carood; dhirifid. m.f.dh, xanaaqid.

m. n. anger, ire, irritation, bitterness, resentment

xanaaq [inchoative] v. be ~ get angry, lose one's temper

-a: (n) anger (ang-ger); rage (reeyj); fury (fiyuuri); wrath (raath); indignation (in-dig-neey-shin) ~ caro, xanaaq, cadho.

xanaaq -ay / day: (v) become angry; anger (ang-ger) ~ dhirif, carood, cadhood. Ex: degdeg bay u xanaaqdaa; she angers too quickly

ka xanaaji -yey / say: (v) make angry; madden (maadhan); irritate (iriteeyt); enrage (en-reeyj); infuriate (in-fiyuu-riyeeyt); provoke (poro-vowk) ~ ka caraysii

(fal) cadhoo. Xanaaq cadhadaada han aragnee.

xanaaq-a: (magac, lab, keli) cadho ka dhalata wax la qoonsado. Dh: cadho, dhirif.

غَيْظَ غَضَبٍ

-ga: (magac, lab, keli) qofka yaabban. Adoo inaad anfariirsan tahay isku haysta uumbaad yaabaa kaa daran arki.

m.l la-mid: yabaq¹.

-a: (magac, lab, keli) hadal dad badan oo meel durugsan ka baxaya. Yabaaq baa yeedhaya. Dh: jabaq, yabaq.

m.l Xilliga beeraha laga goosto miraha oo ku beegan dhammaadka guga ama dayrta, oo xoolaha lagu daayo balka.

m.l Xilliga beeraha laga goosto miraha oo ku beegan dhammaadka guga ama dayrta, oo xoolaha lagu daayo balka.

-a: (magac, lab, keli) labada xilliyood; dhammaadka gu'ga ama dayrta ee reeraha raacata beeralayda ah, ay soo kor degaan beertii oo la goostay, xoolaha na daaqsin aan loo dirine, balka lagu siiyo xeradooda dhexdeeda.

-a: (magac, lab, keli) neef ku nool meel laba xad u dhexeeya oo lamadegaan ah. Haddii la isku qabsado, wixii calaamad leh ninkii sheegtaa leh wixii calaamad lahayn na ninkii helaa leh. Dh: dibadgale.

caaddaa!: (tilmaame) wax buuxa; ladnaan iyo barwaaqo qof haysta; wax dhan. Ninkii Timir wuu xoolaystay oo caaddaa buu marayaa.

gaadaan¹: m.l Qarqarsi.

gaadaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Awr la rarayo luqunta iyo jeeniga hore iskaga xirid si aanu u kicin.

-ka: (magac, lab, keli) qarqarsiga awrta oo xoog lagu fadhiisiyo.

m.dh 1. Haan duug ah. 2. Weel yar oo daawada xoolaha lagu dhayo lagu shubo.

-ta: (magac, dhedig, keli) haan duug ah.

gaadaar -ta: (magac, dhedig, keli) weel yar oo daawada xoolaha lagu dhayo, lagu shubo.

(Haadaan-ta)

Dhul jeexan oo hoos u fog oo laga dhaco; bohol ama qar, dhiniciis aad u dheer; gebi laga finiino; jar.

2. Geed caano leh oo dharkaynka la tol ah.

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

f. n. crevasse, chasm, abyss

haadaan [feminine] n., [collective] euphorbia tree

-ta: (n) a deep opening in the earth's surface; chasm (kaazem); gorge (goog) ~ dalow

-ta: (magac, dhedig, keli) geed banka ka baxa oo laamihiisu caleen lahayn oo caano kulul na ka soo heemaan. Kolka la turqo dhuuxiisu wuu jilicsan yahay oo qabaallada iyo qoryaha xoolaha lagu waraabiyo ayaa laga qortaa. Neefka haadaan baa ku da'day oo dhogortii ka qaadday.

haadaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos u qodan oo laga dhaci karo. Geela haadaanta ka ilaali yuun ku daadane. Dh: jar, uub, ceel, bohol, god.

-ka: (magac, lab, keli) hub aad wax u gumaada oo dhuumo badan ka dhac wuxu sameeyaa gubasho iyo olol dhakhso u fida.

f.mg1 (-day, -dday) Cabsi yar darteed hurdo ka kicid; hambabbaar.

f.mg1 (-day, -dday) Cabsi yar darteed hurdo ka kicid; hambabbaar. m.f.dh, nabdaadid.

f. n. greeting

nabdaad v. awaken with a start; become aware of something

m.l (-rro, m.dh) la-mid: raadar.

-ka: (n) radar (reey-daar) ~ raadar

-ka: (magac, lab, keli) qalab ku shaqeeya tegnoloojiyad casri ah oo lagu hago gaadiidka badda iyo ka hawada laguna ogaado cada labada mid ah oo soo wajahan. Dh: raadaal.

(Saabaan-ka)

Alaabada qolka ama guriga gudihiisa la dhigo oo lagu dhaqmo oo ay ka mid yihiin kursiyada iyo miisadaha iyo sarriiruhu; gurgur; (ama saamaan).

m.l.w Alaabta guryaha la dhigto oo ay ka mid yihiin kuraasta, miisadaha, sariiraha iyo wixi lamida oo lagu dhaqmo. la-mid: saa-maan.

m.l.w Alaabta guryaha la dhigto oo ay ka mid yihiin kuraasta, miisadaha, sariiraha iyo wixi lamida oo lagu dhaqmo. la-mid: saamaan.

m. n., (mass n.): furniture

-ta: (n) furniture (fa-nijar) and household articles