xaabays

-ka: (magac, lab, keli) eeg Carabayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg danabayn. danabaysan: (tilmaame) walax ama atam la danabeeyay.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qalabayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg salabayn.

-ga: (magac, lab, keli) eeg xaajaysasho.

(fal) arrimo kuu gaar ah oo kaa baylahsan qabso. Dh: adeego.

xaajayso: (fal) cid la malayso; cid xaajo la yeelo. Walaalahaa la xaajayso intaanad go'aan qaadan. Dh: arrinso, malayso, tasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaallayn.

-ga: (magac, lab, keli) guursi oo islaan iyo carruur yeelad. Dh: xaasaysad.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xakamayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xarakayn.

(fal) arrin ama talo curi; arrin hindis oo taabbage-lintiisa qorshee. Talaan aabay lahaa, tusmaan gaadhsii lahaa, tilmaan abid baan lahaa. Dh: astay, aabee, qorshay, dheego.

aabay: (fal) wax u aabbayeel; tixgeli oo aabbee. Aabay waalidkaaga ajar baa ku jiree. Dh: aabee, aabbayeel.

(Aabayn-ta)

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

2. (weel) xoolayn.

m.f.dh eeg aabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aanayn.

-ka: (magac, lab, keli) dab u yeelis. Dabays badan weli umaad yeelin birtan.

(Habays-ka)

Habayn.

m.l la-mid: habayn.

vl. n. act of ordering, arranging

-ka: (n) the act of organizing; arrangement (a-reenjiment), organization (orgizaayshen)

-ka: (magac, lab, keli) qaab wax loo dhigo ama loo qorsheeyo laftiisa. Habayska ayaa markii hore idinka xumaaday. Dh: qaabays.

de: act of ordering, arranging

lx: habays

pd: (-ka)

ps: vn2a-m

key: habays

m.l la-mid: labayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg labayn.

(fal) caanaha qaab ka dhig. Qaabay caanaha martaa joogtee.

qaabay: (fal) hannaan iyo hab lagu garto u yeel. Hawshu horta sida ay kuugu muuqato u qaabay annana waan kula saxaynaa. Dh: nidaami, habee, suuree, qaabee.

m.l la-mid: tabayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg tabayn.

(Waabay-da)

Waabaayo.

waabay¹: m.l Geedka xididkiisa laga sameeyo waabaayada.

waabay²: m.dh la-mid: waabaayo.

m. n. large tree species, growing in the mountains, from which poison is obtained

waabay [feminine] n. poison

-da: (magac, dhedig, keli) eeg waabaayo.

waabay-ga: (magac, lab, keli) geed buuraha ka baxa oo xididkiisa laga sameeyo sunta fallaadhaha la mariyo.

m.l la-mid: xaabin.

-ka: (magac, lab, keli) idayl wada qaadis.

xaabis-ta: (magac, dhedig, keli) urursi wixii hambo ama xaab laga tego oo dhan la urursado.

(fal) dan ka gal oo wax ka qabashada arrin jirta xil iska saar. Dh: xaallee.

-ka: (n) [plural ofxaas] wives (waay-vis); families (faa-milis) ~ reer, afooyin

-ta: (magac, dhedig, keli) xag qudha neef irmaan ka maalid. Hadduu sucu naasaha dhinac la'yahay xagays ayaa lagu maalaa.

xagays-ta: (magac, dhedig, keli) dhan qudha qof kula legdamid ama labada gacmood midba nin kula qabasho. Ninkaan xagays ku ledgay miyuu iska kay celin karaa. Dh: xagayn, xagagelin.

-ka: (magac, lab, keli) xas ama meel qarsoon oo kale ku qarin. Dh: xasayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caadayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caanayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caatayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cabbayn.

-ka: (magac, lab, keli) xagga danbe marid. Dh: danbays.

-ka: (magac, lab, keli) danbaynta wax loogu danbeeyo.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, gaal ka yeelid.

gaalays-ta: (magac, dhedig, keli) middi weyn oo af badan. Cali gaallays buu soo tuntay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg haarayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hambayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg habayn.

m.l la-mid: jaabeyn.

-ka: (magac, lab, keli) geed geedaha ku marma oo xooluhu cunaan. Daaraddayada laalays baa ka baxay.

m.l la-mid: laqbayn.

-ka: (magac, lab, keli) bandhig maaweelo iyo maadi ka buuxdo oo qof ama wax ka badani jilaan lana daawado. Waa maadays adduunyadu dadkuna way matalayaan. Dh: majaajillo, maweelo, maadeys.

-ka: (magac, lab, keli) qof aan garaad badan lahayn oo wuxuu sameeyaana inta badan wax ka soo qaad lahayn. Maahayska ninmankii nii malmalay muranku waa ceebe. Dh: maangaab.

maahays -ka: (magac, lab, keli) inta tamarta yar ee in loo naxo oo la dhawro mudan. Xilliga dagaallada mahayska iyo rayadka lama laayo. Dh: maati, maxas.

-ta: (magac, dhedig,meli) eeg maarayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg maanyayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg naagayn.

(Naanays-ta)

Magac dheeri ah oo qof ama wax kale loo baxsho ama lagu dhejiyo; koofaar; (ama naynaas).

naanays¹: m.dh (-so/-syo, m.dh) Magac dheeri ah oo loo yaqaan qof, kaas oo aan ahayn magaciisa dhabta ah; koofaar. la-mid: naynaas¹.

naanays²: m.dh (-syo, m.dh) (kiimika)Hab loo qoro iskudhis kimikaad iyadoo la isticmaalayo summadaha atamyada ku jira. Hoosgalayaashu waxay u taaganyihiin tirada atamyada. Naaneys molikiyuulku waxay ku tustaa oo keliya nooca iyo tirada atamyada ah ee ku jira iskudhiska. Dhis naaneys molikuyuulkuna waxay muujisaa sida atammadu u ratibanyihiin.

naanays³: f.mg1 (-say, -stay) 1. Ku n.: qof magac dheeri ah oo aan kiisii dhabta ahaa ahayn u bixin. 2. Ku n.: cid falkeeda dhaliilid. la-mid: naynaas².

naanays¹: m.dh (-so/-syo, m.dh) Magac dheeri ah oo loo yaqaan qof, kaas oo aan ahayn magaciisa dhabta ah; koofaar. la-mid: naynaas.

naanays²: m.dh (-syo, m.dh) (Kiim.) Hab loo qoro iskudhis kimikaad iyadoo la isticmaalayo summadaha atamyada ku jira. Hoosgalayaashu waxay u taaganyihiin tirada atamyada. Naaneys molikiyuulku waxay ku tustaa oo keliya nooca iyo tirada atamyada ah ee ku jira iskudhiska. Dhis naaneys molikuyuulkuna waxay muujisaa sida atammadu u ratibanyihiin.

naanays³: f.mg1 (-say, -stay) 1. Ku n.: qof magac dheeri ah oo aan kiisii dhabta ahaa ahayn u bixin. 2. Ku n.: cid falkeeda dhaliilid. m.f.dh, naanaysid. la-mid: naynaas.

f. n. nickname; formula {chemistry}

-ta: (n) nickname (nik neem) ~ naynaas

Soprannome

Nickname

(fal) magac aan kiisa rasmiga ahayn ladh ah ugu yeedh.

naanays-ta: (magac, dhedig, keli) magac ladh ah oo magaca dhabta ah ka caansanaada oo qof oo bixiyo. Guray waa naanays. Dh: koofaar.

naanays -ta: (magac, dhedig, keli) xaraf astaan ah curiye oo magaciisa u taagan. Naanaysta Os waa O; naaynayta Haydarojiin waa H.

bw: naynaas

de: nickname; [ext.] formula {chemistry}

lx: naanays

pd: (-ta)

ps: n1-f

syn: koofaar

key: naanays

-ta: (magac, dhedig, keli) hannaan gaar ah oo leh muuqaal guud oo la garan karo u samayn. Qaabaynta ayaa muhiim ah intaan hawl la bilaabin. Dh: hannaanin.

qaabayn-ta: (magac, dhedig, keli) caano lis ah iyo kuwo baryay isku biirin oo isku fadhxid. Kolka caanuhu yaryihiin ayay qaabayntu jirtaa. Dh: jaabajaabayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg gaarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaaxayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg raamayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) (u ~) eeg raaxayn.

-ka: (magac, lab, keli) shaqada barbaarinta lafteeda.

rabbays-ka: (magac, lab, keli) eeg rabbayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhammaan wada gaadhid

-ka: (magac, lab, keli) saalo dhigis xoolaad. Geel ban jooga oo yamaarug daaqay, saalays badanaa.

saalays -ka: (magac, lab, keli) eeg saalayn.

(Saamays-ka)

1. Wax qof ama wax ku yimaada oo raad xoog leh, oo oogada iyo maanku iska gartaan oo wax ku qaybsadaan, ku reeba.

2. Karti wax kale sabab u noqon karta, ama keeni karta, ama abuuri karta ama beddeli karta.

m.l la-mid: saamayn.

m. n. effect, impression

-ka: (n) effect (i-fakt) ~ see [eeg] saamayn-ta

-ka: (magac, lab, keli) karti wax kale u noqota sabab ku keenta isbeddel.

de: effect, impression

initial: s

lx: saamays

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: saamays

m.l la-mid: sabbayn.

-ka: (magac, lab, keli) sabbayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg taakayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg waaxayn.

-ha: (magac, lab, keli) qof saaxiibbadii xaabista maqaaxiyaha iyo suuga bara oo u hoggaamiya.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaajo wadid.

(Xaalayn-ta)

Dan u gelid; wax ka qabasho.

m.f.dh eeg xaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xil iska saarid: ihtimaam gaar ah siin; il gaar ah ku eegid.

-ta: (magac, dhedig, keli) xabag gurasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) digri iyo Allabari qasaa'id iyo ducooyin wata samayn. Dh: digriyid, xadrayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xammay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xantayn.

-ka: (magac, lab, keli) abur ama xoor samayn

-ta: (magacwadareed) dadka xaabo guriddu shaqo u tahay. Xaabaysato waa danley. Dh: xaabalay, qoryooley, xaabooley.

-ga: (magac, lab, keli) eeg alaabaysad. alaabayso: (fal) aqal, xafiis ama wax kale, u alaab guro oo qalabayso.