xaabayn

m.f.dh eeg alaabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xafiis iyo wax la mid ah, qalab shaqo soo dhigid.

m.f.dh eeg carabee. la-mid: carabiyeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) Carab ka dhigid: Carabays.

m.f.dh eeg danabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax danab ridaya, ka yeelid. Birlabta ayaa kaalin weyn ku leh danabaynta.

danabayn -ta: (magac, dhedig, keli) walxaha aan lahayn danab, danab u yeelid. Walxuhu way u kala nugul yihiin danabaynta.

m.f.dh eeg gaabbee.

-ta: (magac, dheddig, keli) si aayar ah u socosho.

-ta: (magac, dhedig, keli) timo, wax halabaysan oo dheeraaday ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) malab samayn. Kolka ubuxu dillaaco ayay shinnidu malabaynta bilawdaa.

(Qalabayn-ta)

Qalab siin, u yeelid.

m.f.dh eeg qalabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalabka oo dhan diyaarin oo u dhammaystirid. Dawladda ayaa iska xilsaartay qalabaynta goobaha waxbarasho. Dh: qalabays.

-ta: (magac, dhedig, keli) sabab u yeelid. Dh: sababays.

m.f.dh eeg salabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalab u dhammayn; qalabayn; salabays.

salabayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel mafiiq marin oo nadiifin. Dh: xaaqid, xaadhid, fiiqid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dan ka galid oo wax ka qabashadeeda xil iska saarid. Dh: xaalays.

(Xadatayn-ta)

Xanatayn.

m.f.dh eeg xadatee. la-mid: xanantayn, xanatayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xadanto samayn faraha caaradooda ku xoodaamin.

(Xakamayn-ta)

Xakame gelin, ku qabasho.

m.f.dh eeg xakamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xakame ku xidhid. Faraska xakamayn la'aan ma hoggaamin karaysid.

xakamayn -ta: (magac, dhedig, keli) socodkiisa yarayn oo xad uu ku dhaqdhaqaaqo u yeelid. Dh: xakamays.

(Xanatayn-ta)

Xanato ku samayn; salaaxid; xoodin; (ama xadatayn).

m.dh la-mid: xadatayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xanato samayn: xadantayn.

xanatayn-ta: (magac, dhedig, keli) xantaxanto ciyaarid. Carruurta iskala xantayso oo xanataynta ha ku raagina.

(Xarakayn-ta)

Xarako ama shaqal u yeelid.

m.f.dh eeg xarakee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiiso iyo soo jiidasho gelin oo qurxin. Dh: xarakadayn.

xarakayn -ta: (magac, dhedig, keli) xarako u yeelid oo kordhabid, hoosdhabid ama godid. Dh: xarakays.

xarakayn -ta: (magac, dhedig, keli) farshaxan qurxoon u samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) yaambo ku qodid. Dh: xagaafid, yaanbayn, falid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg yaambayn.

(fal) arrin ama talo curi; arrin hindis oo taabbage-lintiisa qorshee. Talaan aabay lahaa, tusmaan gaadhsii lahaa, tilmaan abid baan lahaa. Dh: astay, aabee, qorshay, dheego.

aabay: (fal) wax u aabbayeel; tixgeli oo aabbee. Aabay waalidkaaga ajar baa ku jiree. Dh: aabee, aabbayeel.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aabayn.

m.dh eeg aafee. la-mid: aafeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xanuun, xumaan ama dhibaato qabadsiin. Neefka cadhada leh gaar baa loo qoolaa si aanu xoolaha kale u aafayn. Dh: ibtilayn.

(Aanayn-ta)

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

m.f.dh eeg aanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

(tilmaame) mid la baabay; mid la falay. Dh: falan, sixran, qataaran, maran.

La daabay; daab leh; daab loo yeelay.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la daabay ahaansho; wax daab loo yeelay ahaansho.

der. [adjective] having a handle

(tilmaame) gudin, waran, mindi iyo wixii la mid ah oo daab ku jira. Masaartu way daaban tahay.

de: having a handle

lx: daaban

pd: (daabnaa)

ps: adj-der

key: daaban

-ta: (magac, dhedig, keli) bir la geliyey dhamac ama bayteriga oo dab iyo tamar loo yeelo iyadoo la adeegsanayo koronto.

Gaab ah; aan dheerayn.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax aan joog dheer lahayn ahaansho.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax aan joog dheer lahayn ahaansho. m.f.dh, gaabnaan.

der. [adjective] short, small

-aa: (adj) short (shoorty, not long, not tall, —ka gaabaan: shorter (shoorter) —ugu gaaban: shortest (shoor test)

(tilmaame) wax gaabni hayso, aanan dheerayn; mid aan wax badan dhulka ka sarraynin. Nin gaaban geed ciil. Li: dheer.

de: short, small Opp: dheer

lx: gaaban

pd: (gaabnaa Pl: gaagaaban, gaaggaaban)

ps: adj-der

key: gaaban

(Habayn-ta)

Hannaan wanaagsan u yeelid; qaab iyo hab qurux badan u yeelid.

m.f.dh eeg habee. la-mid: habays.

Regulation

to organize

-ta: (n) organizing, ordering or arranging ~ isku-duwid

Impostazione

Setting up

-ta: (magac, dhedig, keli) qaab ama hab quruxsan oo loo bogo u yeelid. Hawsha fulinteeda, habayn baa ka horraysa. Dh: qaabayn, habays, nidaamin, qurxin, hannaanin.

(Kabayn-ta)

1. Kab la dhicid, ku dhufasho.

2. Kab ka dhigid.

m.f.dh eeg kabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, kab la dhicid oo ku garaacid.

1. Aan kala baxsanayn; la isku laabay; aan fidsanayn; godan; qalloocan;

2. Aan weli dhicin ama wax laga qaban; aan weli iman; haray; danbeeya.

laaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay; -bmi) Wax aan fidsanayn noqosho.

laaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax aan kala baxsanayn ahaansho. 2. Wax aan weli la samayn ahaansho.

laaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay; -bmi) Wax aan fidsanayn noqosho. m.f.dh, laabmid.

laaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax aan kala baxsanayn ahaansho. 2. Wax aan weli la samayn ahaansho. m.f.dh, laabnaan.

der. [adjective] folded, bent

laaban [derived] [adjective] remaining, left (over)

-laabnaa: (adj) folded (fool-didh); wrinkled (ring kalidh), lined (laaynidh) ~ laalaaban

(tilmaame) wax aan fidsanayn oo aan kala baxsnayn. Li: fidsan, baacsan.

laaban: (tilmaame) arrin iyo wixii la mid ah oo aan weli dhicin ama aan wax laga qaban. Arrin laaban baad Aadanow igu ikraahdeena. Dh: hadhay. haray, danbeeya.

(Labayn-ta)

1. Labo ka dhigid.

2. Ilmo lab dhalid.

3. Tallamid; shakiyid.

m.f.dh eeg labee. la-mid: labays.

vl. n. masculinization {grammar}

-ta: (magac, dhedig, keli) labo ka dhig.

labayn -ta: (magac, dhedig, keli) labood dhalid. Dh: labays.

labayn-ta: (magac, dhedig, keli) tallamid ama go'aan ka shakiyid. Dh: labays.

labayn -ta: (magac, dhedig, keli) tiro markii hore hal ahayd, labo ka dhigid. Dh: labays, abadel.

de: masculinization {grammar} (a feature of the Somali noun)

lx: labayn

pd: (-ta)

ps: vn0-f

see: labee

key: labayn

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax fur lagu naabay ahaansho. 2. Wax wax kale kor lagaga dhejiyey ahaansho.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax fur lagu naabay ahaansho. 2. Wax wax kale kor lagaga dhejiyey ahaansho. m.f.dh, naabnaan.

der. [adjective] stopped ~ plugged up and levelled (surface)

(fal) wax fur lagu naabay ahaw.

naaban: (fal) wax wax kale kor lagaga dhejiyey ahaansho

a: naban

de: stopped ~ plugged up and levelled (surface)

lx: naaban

pd: (naabnaa)

ps: adj-der

key: naaban

qaaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay; -bmi) 1. Wax qaab loo yeelay noqosho. 2. Wax fadhi badan ku curqay noqosho. la-mid: qaabi (1).

qaaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax qaab loo yeelay ahaansho.

inch. v. be arranged ~ in order

(tilmaame) wax qaab loo yeelay noqosho.

qaaban: (tilmaame) wax fadhi badan ku curqay noqosho.

qaaban: (tilmaame) caano, kuwo beryey iyo lis cusub oo la isku daray ah; fadhax laba caano oo kala shin duwan. Caano qaaban, dhanaan bay qarka u saaran yihiin. Dh: isku dar.

de: be arranged ~ in order

lx: qaaban

pd: (qaabmay)

ps: v1=inch

key: qaaban

(fal) caanaha qaab ka dhig. Qaabay caanaha martaa joogtee.

qaabay: (fal) hannaan iyo hab lagu garto u yeel. Hawshu horta sida ay kuugu muuqato u qaabay annana waan kula saxaynaa. Dh: nidaami, habee, suuree, qaabee.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax saab leh ahaansho. la-mid: saabsan.

(tilmaame) mid saab loo yeelay ama loo sameeyay.

(Tabayn-ta)

1. Hadba tab cusub keenid, muujin.

2. Tabo kula kicid; xeeladayn.

m.f.dh eeg tabee. la-mid: tabays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadba tab cusub keenid ama muujin. Dh: xeeladayn, qaabayn, farsamayn, nidaamin.

La waabay; waab laga dhigay.