xa'
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xa'
de: X [letter of the Somali alphabet] Voiceless pharyngeal fricative
initial: x
lx: xa'
pd: (-da)
ps: n-f
key: xa'
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
A
a: (a')
Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.
-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aas
(Aas-ka)
1. Xabaasha (dadka dhinta) iyo waxa ku saabsan; duug.
2. Iftiinka midabyada leh oo qorraxdhaca; cirguduud; cilcillow.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aasan
La xabaalay; la duugey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aashaa
(aash-)
Si miyir iyo xasilloonaani ku jirto; aayar, tartiib.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aasid
(Aasid-da)
Xabaal ku ridid; duugid; xabaalid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aasmid
(Aasmid-da)
Xabaalmid; duugmid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aasnaan
(Aasnaan-ta)
Wax la xabaalay ahaan; xabaalnaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aaway
Aaway?
Xaggee buu (ama bay) jiraa (ama jirtaa?); Meeyey? Meeday? (ama away?).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aayar
Si deggan oo miyir leh; qunyar; tartiib; xasil.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Adkaysasho
(Adkaysasha-da)
Hawl, dhib, xanuun adkaysi u lahaansho; dhabar-adkaansho; dulqaadasho
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Adkaysi
(Adkaysi-ga)
Hawl, dhibaato, xanuun, dhabar-adayg u lahaansho; dulqaad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afjuxuunsi
(Afjuxuunsi-ga)
Qof laga hadal badan yahay, oo inta iintaas u lee yahay lagu haadsado, xaq uu lee yahay lagu seejiyo ama wax uusan yeeleen lagu yeelsiiyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aftahan
(Aftahan-ka)
Xaajayaqaan; codkar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afyuun
(Afyuun-ka)
Geed-ubax la beero oo waxtar (dawo) iyo dhibaato weyn labadaba leh, oo dhulka kulul ka baxa; wuxuu lee yahay dhacaan sida caanaha u cad oo la engejiyo, oo dabadeed la cuno ama sida sigaarka loo shito; kartida iyo maanka qofkaba habbisuu saaraa, haddaan degdeg la isaga qabanna waa lala doorsoomaa oo lala dufoobaa (sida xashiishka, qaadka ...).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Agas
(Agas-ka)
Cunno la raacsho qofka dhinta oo xabaasha agteeda lagu cuno; qoriqaad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ajar
(Ajar-ka)
1. (-) Samafalka abaalgudkiisa xagga Ilaah laga helo.
2. Ajarid
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Alwaax
(Alwaax-a, Alwaax-da)
Qoryo xalxalleef laga dhigo oo wax lagu dhiso; looxyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Amar
(Amar-ka)
1. Arrin; xaal; talo.
2. Farriin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Amarkutaagle
(Amarkutaagla-ha)
Karti iyo awood la lee yahay ama la marooqsaday, oo si xun oo aan xaq ahayn, loogu dhaqmo; jaa'irnimo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ammuur
(Ammuur-ta)
Talo; arrin; xaal.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
a'
de: A [first letter of the Somali alphabet], alif
lx: a'
pd: (-da)
ps: n-f
key: a'
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aa'
f.g1 (aa'ay, aa'day) 1. Cid ama wax garaacid, u cagajuglayn. 2. Dagaallamid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aa'
(fal) dhagax, waran iyo wax la mid ah, qof ama meel ku tuuryee oo ku rid. Shalay waxa dhacay dagaal la isku aa'ay rasaasta nool. Dh: rid, tuur.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ba'
(Ba'-a)
Dhicitaan, dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; hoog; belo; baabba'; baas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ba'
ba'¹: m.l 1. Hoog iyo dhibaato aad u badan. 2. (e.d) Dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; baabba'.
ba'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -bi'i) 1. Hoog iyo dhibaato aad u weyn la kulmid. 2. Ka b.: xaalad leh gaajo, harraad, ciil iyo wixi lamida ka bixid. 3. Ka b.: midab, wasakh iyo wixi lamida meel ay yaalleen ka tirtirmid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ba'
ba'¹: m.l 1. Hoog iyo dhibaato aad u badan. 2. (e.d) Dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; baabba'.
ba'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -bi'i) 1. Hoog iyo dhibaato aad u weyn la kulmid. 2. Ka b.: xaalad leh gaajo, harraad, ciil iyo wixi lamida ka bixid. 3. Ka b.: midab, wasakh iyo wixi lamida meel ay yaalleen ka tirtirmid. m.f.dh, bi'id.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ba'
-ay | day: (v) be destroyed (dista-rooyidh) ~ baaba'
ba' -a: (n) 1. destruction (dis-tarak-shiri)-, havoc (haavek) widespread devastation. Ex: ba 'a ku dhacay ah; dhalka Soomaaliya.... the destruction that happened to Somalia... 2. misfortune (mis-foorjun) ~ ayaandaro, nasiibdaro —Syn: adversity, mishap, mischance
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba'
(fal) qof xun noqo; dhaqanka iyo dadnimaduba ha kaa lumaan. Li: wanaagsanow.
ba': (fal) jab iyo dhibaato ha ku soo gaadho oo eedaad. Dh: bi'id, bi'is, hoog, balanbal, baaba', hankaag, belo, baas, rogmad, hiirtaanyo.
ba': (fal) sidii la rabay ha noqon; manfac iyo midhaha dhalin. Dh: bi'id, bi'is, xumow. Li: bax.
ba': (fal) khad, qoraal iyo waxii la mid ah oo meel ku yaallay, masaxan oo tirtiran. Qoraalkii meesha ka ba'ay dib ugu qora. Dh: baaba', masaxan.
ba' -a: (magac, lab, keli) jab iyo dhibaato. Ba' iyo hoog baa colkii helay. Dh: baas, bi'id, bi'is, baaba', hoog, balanbal, hankaag, belo, rogmad, hiirtaanyo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ca'
de: C [letter of the Somali alphabet] Voiced pharyngeal fricative
lx: ca'
pd: (-da)
ps: n-f
key: ca'
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Da'
(Da'-da)
Inta qof ama wax kale nool yahay ama jiro haddii laga soo bilaabo waagii uu dhashay ama la sameeyey; da'aad; fil; fac; facaad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
da'
da'¹: m.dh 1. la-mid: da'aad. Inta sano, bilo, maalmo iyo wixi lamida ee nafley jirto laga bilaabo maalintii uu dhashay; cumri. 2. D. ah: qof sanado badan jira; duq. 3. Dad hal casri wada nool.
da'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -di'i) 1. Roob cirka ka imaansho. 2. Hoore, si dhibic dhibic ah u daadasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
da'
da'¹: m.dh 1. la-mid: da'aad. Inta sano, bilo, maalmo iyo wixi lamida ee nafley jirto laga bilaabo maalintii uu dhashay; cumri. 2. D. ah: qof sanado badan jira; duq. 3. Dad hal casri wada nool.
da'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -di'i) 1. Roob cirka ka imaansho. 2. Hoore, si dhibic dhibic ah u daadasho. m.f.dh, di'id.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
da'
-da: (n) age (eejyj ~ da'aad. Ex: da 'deedu waa toban sano; she is ten years old
da' -ay / day: (v) rain (reeyri). Ex: beri roob ma da 'ayaa? will it be raining tommorow?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
da'
(fal) roob, dhibco dhulka ku soo daadi oo biyadhig. Haddaan la kala roonaan roobku ma da'o.
da'-da: (magac, dhedig, keli) muddada dad ama wax kale jiri karo; inta u dhaxaysa malinkii uu dhashay ama la sameeyey ilaa maalinka la joogo. Markaan da'da jirey shan iyo toban, markaan damac guur la soo kacay, dookhayga markaan u sahantegay. Dh: da'aad, gu', cumri, fil, fac.
da': (tilmaame) wax in badan jirey, muddo dheer noolaa, waqti soo qaatay, ah wax gabaoobay. Dugsiiye kolka waa da' hadda wixii ka danbeeya.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
da'
عُمْرِ
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fa'
-da: (magac, dhedig, keli) orodka aadka ah oo qofku mar keli ah isa sii daayo. Kolkaad libaaxa aragtay ba ummaddu fa'daadii ka yaabtay. Dh: taw, nay. Li: kuurkuursi.
fa': (ereycodeed) lagu sunto sanqadha furniinka kediska ah ee meel hore u xidhnayd sida daaqad oo kale. Anoo hurda ayuun bay Faadumo albaabka fa' ka siisay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
fa'
de: F [letter of Somali alphabet] Voiceless labio-dental fricative
lx: fa'
pd: (-da)
ps: n-f
key: fa'
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ga'
de: G [letter of Somali alphabet] Voiced velar stop or plosive; can be double; alternates with k
lx: ga'
pd: (-da)
ps: n-f
xv: arag ~ arkay
key: ga'
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ha'
de: H [letter of the Somali alphabet]
lx: ha'
pd: (-da)
ps: n-f
key: ha'
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ja'
a: jiin
de: J [letter of the Somali alphabet] Voiced or voiceless palato-alveolar affricate
lx: ja'
pd: (-da)
ps: n-f
key: ja'
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ka'
a: kaaf
de: K [letter of Somali alphabet] Can never be final
lx: ka'
pd: (-da)
ps: n-f
key: ka'
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
La'
Aan haysan; aan lahayn; ka maqan; dhimman; ... (sida: nin lug la'; waa lacag la' yahay; toban saddex la' waa toddoba; ...).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
la'
f.g4 (-'aa, -'ayd) Wax, wax ka maqanyihiin ahaansho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
la'
f.g4 (-'aa, -'ayd) Wax, wax ka maqanyihiin ahaansho. m.f.dh, la'aan.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
la'
-aa / la'ayd: (adj) without (with-awt); not having; lacking (laaking). Ex: dhagala': deaf (dheef)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
la'
(fal) aan la haysan; wax aan la hayn. Nin indhola' baa na soo maray. Warsame wuu indhala' yahay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ma'
de: M [letter of the Somali alphabet] Voiced bilabial nasal; can be double; can never be final in a syllable or word
lx: ma'
pd: (-da)
ps: n-f
xe: miin
xv: nin ~ niman
key: ma'
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
na'
a: nuun
de: N [letter of the Somali alphabet] Voiced alveolar nasal; can be double
lx: na'
pd: (-da)
ps: n-f
key: na'
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
qa'
a: qaaf
de: Q [letter of the Somali alphabet] Voiced or voiceless uvular stop
lx: qa'
pd: (-da)
ps: n-f
key: qa'
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ra'
de: R [letter of the Somali alphabet] Voiced alveolar roll or trill; can be double
lx: ra'
pd: (-da)
ps: n-f
key: ra'
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sa'
(fal) aad u'carood, u xanaaq; is madaxmar oo si aad ah u cadhoo; si daran u xanaaq. Sulaymaan koolkii seefta loola baxay buu sa'ay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
sa'
a: siin
de: S [letter of the Somali alphabet] Voiceless alveolar fricative
initial: s
lx: sa'
pd: (-da)
ps: n-f
key: sa'
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ta'
(qodob) ku daba karma magacda dhedig ee ku dhammaada shibbanayaasha b, f, g, n, r, sh, iyo j si uu u noqdo wax la isla garanayo. Xarafka 't' ee qodobkan wuxuu isu beddelaa 'd' markuu raaco magacyada lab oo ku dhammaada d, c, x, h, y iyo (/') hamsa. Marka la raaciyo magac ku dhammaada xarafka 'l' labadaa xaraf waxay isu beddelaan 'sh'.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ta'
de: T [letter of the Somali alphabet] Voiceless dental stop or plosive
initial: t
lx: ta'
pd: (-da)
ps: n-f
key: ta'
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wa'
(ereycodeed) lagu cabbiro iftiinka waaberiga iyo wixii la mid ah. Markuu waagu wa' yidhi uunbaan magaaladii soo gallay. Dh: wac. Li: dem.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
wa'
a: wow
de: W [letter of the Somali alphabet] Voiced bilabial glide
initial: w
lx: wa'
pd: (-da)
ps: n-f
key: wa'
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xab
(Xab-ka)
1. Dhareer is-haysta oo layiig ah oo xuubabka jiljilicsan oo oogada ka yimaada, ka soo go'a; balqan.
2. Biyo badan oo xalliiban ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalanaya la socda.
3. Ukunta biyeheeda cad.
4. Harag jilicsan oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagu dhaansado.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xab
xab¹: m.l 1. Dhareer is-haysta oo layiig ah oo xuubabka jilicsan oo oogada ka yimaada, ka soo go'a; balqan. 2. Biyo badan oo xalliban ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalanaya la socda. 3. Ukunta biyeheeda cad. 4. Harag jilicsan oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagu dhaansado.
xab²: m.l (cilmiga naflayda) Walax qoyan oo jiidma oo laga soo daayo xuubka malaaska. Xabku a) wuxu daafacaa xuubka; b) wuxu sahlaa socodka wixii dul maraya xuubka oo wuxuu ka dhowraa xoqniinka; c) wuxuuna qaadaa ensaymyada.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xab
xab¹: m.l 1. Dhareer is-haysta oo layiig ah oo xuubabka jilicsan oo oogada ka yimaada, ka soo go'a; balqan. 2. Biyo badan oo xalliban ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalanaya la socda. 3. Ukunta biyeheeda cad. 4. Harag jilicsan oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagu dhaansado.
xab²: m.l (cilmiga naflayda) Walax qoyan oo jiidma oo laga soo daayo xuubka malaaska. Xabku a) wuxu daafacaa xuubka; b) wuxu sahlaa socodka wixii dul maraya xuubka oo wuxuu ka dhowraa xoqniinka; c) wuxuuna qaadaa ensaymyada.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xab
m. n. albumen, white of egg; amniotic fluid, afterbirth
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xab
-ka: (n) a semiliquid slippery substance such as egg-whites or placental (pale-sental) fluid; mucus (miyuu-kas)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xab
-ka: (magac, lab, keli) dhareer is haysta layiig ah oo xuubabka jiljilicsan ee bacaraarkala yimaadda oo ka soo go'a. Dh: balqan.
xab -ka: (magac, lab, keli) biyo badan oo lag khafiifa ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalan la socda. Ilmaha xabka ka maydha.
xab -ka: (magac, lab keli) ukunta biyeheeda cad.
xab -ka: (magac, lab, keli) harag balaastig jilica ah oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagi dhaansado. Dh: aagaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xab
de: albumen, white of egg; amniotic fluid, afterbirth
initial: x
lx: xab
pd: (-ka Pl: xabab (ka))
ps: n4-m
key: xab
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xad
° (Xad-ka)
Soohdin; seere.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xad
f.g1 (-day, -dday) Hanti qof kale leeyahay si qarsoodi ah u qaadasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xąd
xąd¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xudduud; soohdin. 2. la-mid: xaj.
xąd²: m.l (-dad, m.l) (taar.) Xarriiqda kala qaybisa laba hanti ma guurto ah ama laba waddan.
xąd³: f.g1 (-day, dday) 1. Wax is-hortaagid. 2. Wax dhibid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xad
f.g1 (-day, -dday) Hanti qof kale leeyahay si qarsoodi ah u qaadasho. m.f.dh, xadid.
xąd¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xudduud; soohdin. 2. la-mid: xaj.
xąd²: m.l (-dad, m.l) (taar.) Xarriiqda kala qaybisa laba hanti ma guurto ah ama laba waddan.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Xad
Limit
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xad
m. n. border, boundary, demarcation, frontier; limit, confine; legal sentence (to physical punishment)
xad v. steal, rob
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xad
-ay / day: (v) steal (istiil); thieve (thiiv); shoplift (shoop-lift); burgle (beer-gat); help oneself; clean out; be light-fingered; commit theft
xad: -ka: (n) boundary (baawn-dhari), border (boor-sher); frontier (faroon-tiir); bound (baawnd); limit (limit)-, limitation (limi-teey-shin) ~ xudduud
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xad
(fal) wax ay dad leeyihiin oon laguu oggolayn adoon lagu arkayn hoos ahaan u qaado. Naftaadu wax xad yaynan ku fikirin weligeed. Dh: tuugayso.
xad: (fal) cid dembi gashay xad ku oog.
xad -ka: (magac, lab, keli) ciqaab lagu fuliyo qof dambi sharci ah galay sida sino, khamri, tuugo, budhcadnimo iyo wixii la mid ah.
xad -ka: (magac, lab, keli) soohdin laba dal ama laba meelood u kala dhaxaysa. Dh: made, daari, xuduud, seere.
xad -ka: (magac, lab, keli) meel astaysan oo wax lagu yaqaan ama ay ku sargo'an yihiin. Dh: heer.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xaf
(Xaf-ta)
1. Goyn xoog iyo dhaqso leh oo mindiyeed ama wax la mid ah, shanqarta ka yeerta.
2. Caanaha la liso waqtiyo kala duwan, kuwa ugu soo horreeya.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaf
f. n. chop, slash
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaf
(ereycodeed) erey lagu cabiro gundhin degdeg wax loo gundhiyo oo haf laga siiyo. Ushii uu gacanta ku hayay ayaa xaf laga siiyay. Dh: haf, go'.
xaf: (ereycodeed) erey lagu cabbiro jabaqda goynta degdegga ah. Lo'du waa wabax oo tigaaddii ayay xaf xaf ka siisay.
xaf -ta: (magac, dhedig, keli) caanaha godolka ka horreeya ee neefka laga liso. Dh: xoox.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaf
de: chop, slash
initial: x
lx: xaf
pd: (-ta Pl: xafaf (ka))
ps: n4-f
key: xaf
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xag
1. (Xag-ga) Doc; dhinac; gees; barbar.
2. (Xag-ta) a) (candhada xoolaha) horaad iyo danbeed isku dhinac ah. b) (legdan, ...) sida qof la legdama haya qof ka xoog yar oo xag u deyna haya: gacan keliya kula legdama haya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xag
xag¹: m.l Dhan; jaho; dhinac; gees.
xag²: m.dh Candhada xoolaha horaad iyo danbeed isku dhinac ah.
xag³: f.g1 (-gay, -gtay) Ciddiyaha, ilkaha iyo wixi lamida cid wax ku yeelid (xagasho). la-mid: xago.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xag
xag¹: m.l Dhan; jaho; dhinac; gees.
xag²: f.g1 (-gay, -gtay) Ciddiyaha, ilkaha iyo wixi lamida cid wax ku yeelid (xagasho). m.f.dh, xagid. la-mid: xago.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xag
m. n., loc. side, direction, part, field, area; where? [in questions.]
xag [feminine] n. the two teats on the same side of the udder
xag v. scratch (with fingernails); gnaw (with teeth)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xag
-ga: (adj) used to indicate a direction; to (tu) —xagga dambe: backward (baak-waadh) xagga hore: (adj) forward (foor-woodh); onward (on-waardh)
xag -ay / tay: (v) [with proposition ku] make a scratch (iska-raaj) or mark on a surface ~ xoq, xago
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xag
(fal) ciddi ama wax ke oon af badan lahayn oo saawir ah ku xarruufo oo ku jeex. Ciddi ku xag ha ooyee. Dh: xarruuf, xago.
xag: (fal) weel waxa gunta kaga jira ciddi ama wax kale oo adag kaga xaquuq. Distida fujiska ka xag. Dh: xaquuq.
xag -ga: (magac, lab, keli) dhan; barbar, dhinacyada uu wax leeyahay midkood. Dh: dhan, barbar, dhinac, baal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xaj
(Xaj-ka)
1. Tiirarka Islaamka mid ka mid ah, oo Muslinka fara haya, kuwoodii kari kara, inay, hadday u yaraato, kol Kacbada iyo meelaha kaloo barakaysan tagaan oo soo booqdaan (bisha Arrafo gudeheeda).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaj
m.l (dii.) Shanta tiir oo diinta Islaamku ku taagantahay mid ka mid ah oo waajib kaga dhigaya qofka inta uu noolyahay in uu hal mar tago Maka mowsinka xajka. la-mid: xąd¹.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xaj
m.l (dii.) Shanta tiir oo diinta Islaamku ku taagantahay mid ka mid ah oo waajib kaga dhigaya qofka inta uu noolyahay in uu hal mar tago Maka mowsinka xajka.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Xaj
m. n. twelfth month of the Somali lunar calendar
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaj
m. n. pilgrimage to Mecca
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xaj
-ka: (n) haj (haaj) or hajj; pilgrimage (pil-gara-meeyj) to Mecca
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaj
-ka: (magac, lab, keli) tiirka shanaad ee tiirata islaamka oo hal mar ku waajiba ciddii karta. Dh: xash.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xal
(Xal-ka)
Biyo aan badnayn oo wax lagu xalo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xal
xal¹: m.l Biyo yar oo wax lagu dhaqay.
xal²: f.g1 (-alay, -ashay) Biyo yar weel ku mayrid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xąl
m.l Maaro; mushkilo ama mas'alo maaro u helid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xal
f.g1 (-alay, -ashay) Biyo yar weel ku mayrid. m.f.dh, xalid.
xąl: m.l Maaro; mushkilo ama mas'alo maaro u helid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xal
m. n., (mass n.): solution; small amount of water used for washing
xal v. wash, clean, cleanse
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xal
-ka: (n) solution (saluu-shin); answer (aan-sar)-, decision (di-zi-shiri) ~ daawo, jawaab. Ex: xal sax ah ma haysaa? do you have a correct solution?
xal -ay / xashay: (v) wash (woosh)-, usually in relation to household items; clean (kiliiri) ~ mayr, maydh, dhaq
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xal
(fal) weel maydh oo nadiifi. Kildhiga xal. Dh: qasaal, dhaq.
xal -ka: (magac, lab, keli) biyo uskag ah oo weel lagu maydhay. Xalka innaga daadi.
xal -ka: (magac, lab, keli) go'aan xoog ama xigmad lagu gaadho oo mushkalad lagu soo afjaro. Dh: maaro, furdaamin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xan
(Xan-ta)
Qof maqan oo wax xun oo hadduu joogo aan lagula dhaceen, laga sheego.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xan
m.l/dh Xumo ka sheegidda qof maqan (xumo laga sheego).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xan
m.l/dh Xumo ka sheegidda qof maqan (xumo laga sheego).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xan
f. n. slander, calumny; gossip, back-biting