Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

(tilmaame) inan yar oo qalqaalli ah. Ta yari waa wiri oo way na daalisay. Dh: qalqaalliyad. Li: marwo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xilli; muddo.

waa la naqliyay ✓

v. swing something round and around

waa la naqliyay ✓

(fal) xadhig, maro ama wax kale, afka intaad qabato, hawada dhexdeeda xoog ugu wareeji. Marada wirfi ha lagu arkee. Dh: wadhfi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: wareeji

2

de: swing s.t. round and around

3

initial: w

4

lx: wirfi

5

pd: (wirfiyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: wirfi

waa la naqliyay ✓

v. swing around, be swung around

waa la naqliyay ✓

1

de: swing around, be swung around

2

initial: w

3

lx: wirif

4

pd: (wirfay)

5

ps: v1=intr

6

key: wirif

waa la naqliyay ✓

1

(Wiriq-da)

2

1. Biriq.

3

2. Halaq aan wax qaniinin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Halaq aan wax qaniinin. 2. la-mid: biriq¹.

waa la naqliyay ✓

Crystal

waa la naqliyay ✓

1

f. n. lightning, thunderbolt

2

wiriq [feminine] n. harmless snake species, with red stripes

waa la naqliyay ✓

(Wirikh) S Manilkara mochisia (Bak) Dubard. Sapotaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) thunderbolt (than-der boolt); a flash of lightning ~ biriq

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) meesha ay sinta iyo bawdadu iska galaan. Shirkado wiriga loo kala baxshoo, waax la' baa jira'e. Dh: wiiq.

2

wiriq -da: (magac, dhedig, keli) macdan si dabiici ah u samaysanta oo qurux iyo adaygba leh oo sawaabisa baraf muraayadeedka oo inta badan baalal iyo dhinacyo xalleefsan docaha ku leh.

3

wiriq-da: (magac, dhedig, keli) mas dheereeya oo subxaanyada u eg oo aan wax qaniinin. Dh: biriq.

4

wiriq -da: (magac, dhedig, keli) meel oodan oo cidhiidhi ah. Wiriq oodan baan gallay: Dh: jiq.

waa la naqliyay ✓

m.dh Shimbir la shaqaysa herinta; maras.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhaqdhaqaaqa saxarku isha ku dhex sameeyo. Wixii isha iga galay wirix ayuu iga dhex leeyahay oo wuu xanuuninayaa.

2

wirix-da: (magac, dhedig, keli) erey lagu cabbiro rafashada qosol lala galgasho, xalay oo dhan ayaan wirixda haynnay

waa la naqliyay ✓

-da: (maga dhedig, keli) eeg witir.

waa la naqliyay ✓

1

(Bulxan-ka)

2

Hadal iyo qosol badan oo farax ku jiro; wirix.

waa la naqliyay ✓

1

(Danab-ka)

2

1. Gantaal xoog ah oo jacaysan oo ololaysa oo ka soo dillaacda kolka daruuraha da'a hayaa inta isjiiraan qarxadaan oo onkod iyo hillaac isku daraan; wiriq, biriq.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhurwaa-ga)

2

Bahal yeeyda xoogaa ka weyn oo hilibka cuna, mid uu disho iyo mid baqti ahba. Wuxuu lee yahay guud, iyo ilko xoog badan oo laf kasta burburin kara iyo labo lugood oo jeenyaha ka gaaggaaban, cagtiisuna afar suul bay leedahay; wuxuu caan ku yahay, ci' sillan oo wirixa iyo qosolka dadka waalan u eg. ~ waraabe.

waa la naqliyay ✓

1

(Hanqar-ka)

2

Onkod; guguc; wiriq.

waa la naqliyay ✓

1

(Jac-da)

2

1. Xoog aan muuqan oo ka dhasha kolka waxyaalaha qaarkood la isku xoqo ama kulaylkoodu is gaaro ama ay danabaysan yihiin ama ay xoog isu soo jiitaan ama u kala cararaan oo u kala filqadaan, wuxuuna lee yahay saamays daran oo u eg fallaaro olola haya oo yaaca haya; koronto.

3

2. Biyaha roobka oo danabku kululeeyo.

4

3. Danab; wiriq.

5

4. Ceeb weyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Sawaxan-ka)

2

Buuq; wirix; qaylo.

waa la naqliyay ✓

1

(Wiriiri-ga)

2

Jiraca qaarki.

waa la naqliyay ✓

1

(Wiriiryaan-ka)

2

Wax faro badan oo meel wada jooga oo intaas is dabammaraya.

waa la naqliyay ✓

m.dh (jooloji) Dhadhaabo midabkeedu madow yahay, wiriqaheeduna yaryaryihiin, ka abuurma ciid raran ah oo ka soo gufaacda burkaanta oo qabowday ee adkaatay.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.fal.) Giraan ilays ah oo ku wareegsan dayaxa ama qorraxda marka qorraxda laga dhex arko wiriqaha daruur sare oo khafiif ah oo ku gudban sokadeeda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-tyo, m.dh) (jooloji) Dhadhaabo wiriqyadeedu waaweynyihiin oo dhulka hoostiisa ku adkaata. Macaadinta “quartz” iyo “feldspar” iyo kuwo kale ayaa dhadhaabtaan laga helaa. G.ku wuxuu ka mid yahay dhadhaabaha ugu adag uguna adkaysi badan, waa kan loogu heli ogyahay dhadhaab shiileedda hoose, waana dhadhaabta ugu badan dhulka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Awoodda ay u leeyihiin iskudhisyada qaarkood in ay ku wareegaan sallaxa ciriflanimada ee sallax ilays cirifaysan marka ilays la dhex mariyo. H. o.da waxaa laga arki karaa wiriqaha, neefaha, hoorarka iyo milannada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) (kiimika) Walax astaanteeda gudbineed ay u dhexeysa tan gudbiye (bir) iyo tan ma-gudbiye (caag). Marka loo eego gudbiyeyaasha, caabbiga in- gudbiye waxa uu la sii yaraadaa korodhka heerkulka. In-gudbiyeyaasha waxa ka mid ah adkeyaasha wiriqlaha ah sida jeermaniyam iyo silikon.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Summad: sb. Bir wiriqle ah midabkeeduna yahay caddaan qalin ah kana tirsan ururka V ee tusaha kalgalka curiyeyaasha. Waxa loo helaa curiye ahaan, ogsaydh ahaan ama salfaydh ahaan (istibnayt, Sb2S3). Culays-atam: 121.75; tiro-atam: 51.

waa la naqliyay ✓

1

macdan¹: m.dh (macaadin, m.dh) 1. Dhammaan khayraadka dabiiciga ah ee laga helo dhulka hoostiisa. 2. Walax bir ama birwalb ah oo dhulka gudihiisa laga helo sida dahabka, maarta, batroolka. 3. Maaddada alumminyam.

2

macdan²: m.l (macaadin, m.dh) (kiimika) Walax dabiici ah, oo noole aan ahayn ama aan ka imaan, oo leh isku dhis kiimikaad, isla markaasna leh astaamo fisikeed iyo kiimikeed oo cad. Halkaa waxaa ah ilaa 2000 macdanood oo la maranayo, oo leh qaabab wiriqeed oo kala duwan, laakiin macaadinta bah wadaagta ah kala duwanaashahoodu waa yaryahay.

waa la naqliyay ✓

1

quraarad¹: m.dh (-do, m.l) Dhalo; qarsho.

2

quraarad²: m.dh (kiimika) Walax adag oo ilays-gudbiye ah lagana sameeyo isku kuleylinta kaalsiyam ogsaydh (laym), soodiyam kaarbooneyt iyo ciidda (silikoon IV ogsaydh). Quraaradu waa walax wiriqlaawe ah oo aan atamyadeedu ku habeysnayn raso.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Naatriyam Kaarbooneyt (Na2CO3). Budo wiriqlaawe ah oo cad, taas oo kuusanta marka loo banneeyo hawada sababtoo ah waxa ay noqotaa cokane.

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: I said

waa la naqliyay ✓

(v) [past tense] I said (seeydh); told (tooldh), —waxaan iri: I said, —waxuu yiri; he said, —waxay tiri; she said. —waxay yiraahdeen; they said, —waxaan niri; we said

waa la naqliyay ✓

1

de: I said

2

lx: iri

3

pd: (idhi)

4

ps: v4a-1sg-past

5

xe: Do you remember what I told you yesterday?

6

xv: Miyaad xasuusataa waxaan shalay kugu iri?

7

key: iri

waa la naqliyay ✓

m.dh Codka wiishka.

waa la naqliyay ✓

ereycodeed lagu tilmaansado qaylada noole la xanuujiyay.

waa la naqliyay ✓

Wir! Car!

waa la naqliyay ✓

e.d Car! Ma ku dhacda!

waa la naqliyay ✓

e.d Car! Ma ku dhacda!

waa la naqliyay ✓

inter. don't you dare!, you better not!

waa la naqliyay ✓

(inter) expression used to challenge [someone] to do something requiring courage; dare (deer) ~ car

waa la naqliyay ✓

1

(ereydhawaaq) car! ma ku dhacdaa!

2

wir -ta: (magac, dhedig, keli) erey tusa dhaqdhaqaaq aan joogsi lahayn oo la sameeyo. Dh: nir.

waa la naqliyay ✓

1

a: car

2

de: don't you dare!, you better not! Expresses warning or challenge

3

initial: w

4

lx: wir

5

ps: intj

6

key: wir

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dab iyo wixi lamida holcin.

waa la naqliyay ✓

v. start a fire, give off light

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) make fire huri

waa la naqliyay ✓

(fal) dab yar shid. Ayeeyadaa dabka u biri oo dheriga u saar. Dh: daar, huri, bidhi. Li: demi, bakhtii, baqtii.

waa la naqliyay ✓

1

de: start a fire, give off light

2

lx: biri

3

pd: (biriyey)

4

ps: v2a=

5

key: biri

waa la naqliyay ✓

1

(Firi-da)

2

Iniin; xabbad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Abuur, iniin.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] seeds, pips

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax tiro leh, xabbad ka mid ah. Dh: xabbad, hal.

2

firi-da: (magac, dhedig, keli) midhaha xabuubka ah xabbad ka mid ah. Dh: midho, shinni, abuur.

waa la naqliyay ✓

1

de: seeds, pips

2

lx: firi

3

pd: (-da)

4

ps: n-f-col

5

key: firi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley roob ka okorin. 2 . Jeri.

waa la naqliyay ✓

-yey -say yeen / nay: (v) look for; search for; seek (siik) ~ raadi, doon

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baadigoob wax kaa maqan. Dh: baadiddoon.

waa la naqliyay ✓

v., pl., simple past tense: we said

waa la naqliyay ✓

(v) we said or told; we told. Ex: waxaan ku niri...we told...

waa la naqliyay ✓

1

de: we said

2

lx: niri

3

pd: (nidhi)

4

ps: v4a-1pl-past

5

key: niri

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta ay ka koobanyihiin xisaabid. 2. Gabay, hees iyo wixi lamida curin. 3. Ku t.: wax meel in ay ku sugan yihiin u malayn. 4. Ku t.: wax rasaas ku furid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta ay ka koobanyihiin xisaabid. 2. Gabay, hees iyo wixi lamida curin. 3. Ku t.: wax meel in ay ku sugan yihiin u malayn. 4. Ku t.: wax rasaas ku furid. m.f.dh, tirin.

waa la naqliyay ✓

Count

waa la naqliyay ✓

1

v. count, enumerate

2

tiri v., sg., simple past tense: you / she said

3

tiri v. compose and/or recite (a poem)

waa la naqliyay ✓

1

-yiri / yiraahdee: (v) said (seeydh) Ex: maxaad tiri? what did you say?

2

tiri -yey I say: (v) 1. count (kawn-ti); recite numerals. 2. compose, write a poem or orchestrate (oor-kis-tareeyt) Ex: yaa heeskaan tiriyey? who composed this song?

waa la naqliyay ✓

(fal) ogow inta cadadkoodu yahay. Taariikhda raadcee soo tiri ayaamaha. Dh: xisaabi.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) War cusub tebin. la-mid: weri.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: weri.

waa la naqliyay ✓

v. ask, get information

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) tell (teely report (ri-poort); relay information ~ weri, tabi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) warayso; warka ka dhegayso, ka gur.

2

wari: (tilmaame) erey la yidhaahdo kolka wax aan la filayni dhacaan.

3

wari -da: (magac, dhedig, keli) khasaysiin iyo khajilaad lama filaan ah, hungow; wax la'aan. Wanaagaan dumar u gaystay miyey waridu iga raacday. Dh: wadhi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: warayso

2

de: ask, get information

3

initial: w

4

lx: wari

5

pd: (wariyey)

6

ps: v2a=

7

key: wari

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: wari.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) War cusub tebin. m.f.dh, werin. la-mid: wari.

waa la naqliyay ✓

v. repeat (what one was told), spread news

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) tell (teel); report (ri-poort); convey (kon-veey); relay information; carry a report; make known ~ wari, tebi

waa la naqliyay ✓

(fal) war ama macluumo kale ciddii sheegtay ka soo tebi oo inta kale u gudbi; warka tebi oo cid kale gaadhsii. Hadalka dadka kale u weri. Dh: sheeg, dheh.

waa la naqliyay ✓

1

de: repeat (what one was told), spread news

2

initial: w

3

lx: weri

4

pd: (weriyey)

5

ps: v2a=intr

6

see: wari (and related forms)

7

key: weri

waa la naqliyay ✓

/wayar/ (n) silig; fiilo.

waa la naqliyay ✓

Silig

waa la naqliyay ✓

n., xasaw, -di.

waa la naqliyay ✓

1

v., simple past tense: he said

2

yiri: v., subject case, simple past tense: it was ... who said

waa la naqliyay ✓

(v) he said; he told ~ yidhi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ku digashada qof islaweyni is bidayay oo waxyeello gaadho, ku farxidda waxyeellada cadowga. Waa intaa ood abaalkaa heshaaye wiirsiga daa. Dh: wiirsad, digasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Wirfid-da)

2

Wax wirfaya noqosho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lulmasho oo si xoog ah u wareegid. Inanta yari wirfiddii leexada ayay ku wareertay. Dh: wadhfid.

waa la naqliyay ✓

1

(Wirfin-ta)

2

Xarig, maro ama wax kale, af inta la qabto, hawada dhexdeeda xoog ugu wareejin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xadhig, maro ama wax kale, afka inta la qabto, hawada dhexdeeda xoog ugu wareejin. Dh: wadhfin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad qudhaanta ka mid ah oo qaniinyo kulul. Ninna gogol wiriir galay, gaaddada ma saaree!. Dh: dhuxulkureeb.

waa la naqliyay ✓

1

(Wirwir-ka)

2

1. Dhaldhalaal; birbir.

3

2. Dhalanteed; dhaan dabaggaalle.

4

3. Qorraxda harkii oo lagu dhalandhoolo, lagu socdo.

waa la naqliyay ✓

1

wirwir¹: m.l 1. Dhalanteed. 2. Socodka la socdo wakhtiga qorraxdu aad u kulushahay. 3. la-mid: wirwirid.

2

wirwir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wakhti qorraxdu aad u kulushahay socosho.

waa la naqliyay ✓

1

wirwir¹: m.l 1. Dhalanteed. 2. Socodka la socdo wakhtiga qorraxdu aad u kulushahay.

2

wirwir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wakhti qorraxdu aad u kulushahay socosho. m.f.dh, wirwirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. twinkle ~ twinkling, shining; mirage

2

wirwir v. shine, twinkle, flash

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) mirage (mi-raash); fata morgana (faata moor-gana) ~ dhaan dabagaale

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg widhwidh.

2

wirwir -ka: (magac, lab, keli) dhaandabaggaalle; hongor; dhalanteed.

3

wirwir -ka: (magac, lab, keli) socod la socda baaxadsooraha oo kulaylka cadceedda lagu dhalandhoolo. Safar wirwir ah ayaan ka soo gallay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si tiradoodu u badato uruurin. 2. Wax inta uu yahay wax kale oo la nooc ah ku kordhin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si tiradoodu u badato uruurin. 2. Wax inta uu yahay wax kale oo la nooc ah ku kordhin. m.f.dh, biirin.

waa la naqliyay ✓

v. increase, add to, accumulate

waa la naqliyay ✓