ereyga

wir

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Wir

DHAN

Wir! Car!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

wir

DHAN

e.d Car! Ma ku dhacda!

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

wir

DHAN

e.d Car! Ma ku dhacda!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

wir

DHAN

inter. don't you dare!, you better not!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

wir

DHAN

(inter) expression used to challenge [someone] to do something requiring courage; dare (deer) ~ car

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

wir

DHAN
1

(ereydhawaaq) car! ma ku dhacdaa!

2

wir -ta: (magac, dhedig, keli) erey tusa dhaqdhaqaaq aan joogsi lahayn oo la sameeyo. Dh: nir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

wir

DHAN
1

a: car

2

de: don't you dare!, you better not! Expresses warning or challenge

3

initial: w

4

lx: wir

5

ps: intj

6

key: wir

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Biriq

DHAABAN
1

(Biriq-da)

2

Gantaal xoog ah oo ololaysa oo daruuraha da'a haya ka timaadda; danab; jac; (ama wiriq).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Boqool

DHAABAN
1

(Boqool-ka)

2

Qorrax kulul ku socod; dhalandhool; wirwir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Boqoolid

DHAABAN
1

(Boqoolid-da)

2

Qorrax kulul ku socosho; dhalandhoolid; wirwirid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bulxan

DHAABAN
1

(Bulxan-ka)

2

Hadal iyo qosol badan oo farax ku jiro; wirix.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Car

DHAABAN
1

(Car-ka)

2

1. Qadiidka ku hara weelka caanaha (dhiil, kd.) marka la culo.

3

2. Car! Haddaad ku dhacdid! Wir!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Danab

DHAABAN
1

(Danab-ka)

2

1. Gantaal xoog ah oo jacaysan oo ololaysa oo ka soo dillaacda kolka daruuraha da'a hayaa inta isjiiraan qarxadaan oo onkod iyo hillaac isku daraan; wiriq, biriq.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhalandhool

DHAABAN
1

(Dhalandhool-ka)

2

Qorrax kulul ku socod; boqool; wirwir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhalandhoolid

DHAABAN
1

(Dhalandhoolid-da)

2

Qorrax kulul ku socosho; boqoolid; wirwirid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhalanteed

DHAABAN
1

(Dhalanteed-ka)

2

Waxyaalo fogfog muuqaalladood ishu moodayso inay arkayso, waxaana ku wacan, iftiinka qorraxda, oo inta soo dhex mara, lakabyo kala sarreeya oo kala qabow, kalana cumursan oo neecaw ah, kolkuu dhulka yimaado misna kor u jinbacma haya; muuqaallada laga arko dhulalka kululi waa ka duwan yihiin kuwa laga arko dhulalka qabow; wirwir; dhaan dabaggaalle.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhallaan-habaabis

DHAABAN
1

(Dhallaan-habaabis-ta)

2

Dhalanteed; wirwir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhurwaa

DHAABAN
1

(Dhurwaa-ga)

2

Bahal yeeyda xoogaa ka weyn oo hilibka cuna, mid uu disho iyo mid baqti ahba. Wuxuu lee yahay guud, iyo ilko xoog badan oo laf kasta burburin kara iyo labo lugood oo jeenyaha ka gaaggaaban, cagtiisuna afar suul bay leedahay; wuxuu caan ku yahay, ci' sillan oo wirixa iyo qosolka dadka waalan u eg. ~ waraabe.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Hanqar

DHAABAN
1

(Hanqar-ka)

2

Onkod; guguc; wiriq.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Jac

DHAABAN
1

(Jac-da)

2

1. Xoog aan muuqan oo ka dhasha kolka waxyaalaha qaarkood la isku xoqo ama kulaylkoodu is gaaro ama ay danabaysan yihiin ama ay xoog isu soo jiitaan ama u kala cararaan oo u kala filqadaan, wuxuuna lee yahay saamays daran oo u eg fallaaro olola haya oo yaaca haya; koronto.

3

2. Biyaha roobka oo danabku kululeeyo.

4

3. Danab; wiriq.

5

4. Ceeb weyn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Sawaxan

DHAABAN
1

(Sawaxan-ka)

2

Buuq; wirix; qaylo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Saylaan

DHAABAN
1

(Saylaan-ka)

2

1. (roob) madax; dhool; garab.

3

2. Dhaqdhaqaaq yar oo celcelis ah sida wax la lulayo ama la wirfinayo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Waraf

DHAABAN
1

(Waraf-ka)

2

1. Qalab waayadii hore lagu isticmaali jirey oo dhagxanta lagu tuuri jirey; wuxuu ka samaysan yahay cad yar oo harag ah iyo xargo labada dhinac kaga xiran; inta dhagaxa cadka haragga ah la kor saaro, oo labada xarig afkooda gacanta lagu qabto baa xoog loo wirfiyaa oo dabadeed xarigga dhud la sii daayaa, si dhagaxu isagoo tuuryo ah oo xoog u xiima haya, meeshii lala rabey ugu dhaco.

3

2. () Weref.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Wirfid

DHAABAN
1

(Wirfid-da)

2

Wax wirfaya noqosho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Wirfin

DHAABAN
1

(Wirfin-ta)

2

Xarig, maro ama wax kale, af inta la qabto, hawada dhexdeeda xoog ugu wareejin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Wiriiri

DHAABAN
1

(Wiriiri-ga)

2

Jiraca qaarki.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Wiriiryaan

DHAABAN
1

(Wiriiryaan-ka)

2

Wax faro badan oo meel wada jooga oo intaas is dabammaraya.

waa la naqliyay ✓

Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]

Weir

DHAFANDHAAF

Xiintooy

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

wiir

DHAFANDHAAF

m.dh (-rar, m.l) Ciyaarta godootan, xabbad keliya oo god keligeed la dhigay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

wire

DHAFANDHAAF

/wayar/ (n) silig; fiilo.

waa la naqliyay ✓

Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]

Wire

DHAFANDHAAF

Silig

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

wire

DHAFANDHAAF

n., xasaw, -di.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

wiri

DHAFANDHAAF

(tilmaame) inan yar oo qalqaalli ah. Ta yari waa wiri oo way na daalisay. Dh: qalqaalliyad. Li: marwo.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ir

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) dhismaha weyn ee ka sarreeya dhulka iyo wixii ku nool. Dh: cir, samo.

2

ir-ta: (magac, dhedig, keli) ismariwaa aad u adag. Xaajadii waxay gaadhay ir iyo ir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Air

DHAFANDHAAF

Hawo

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

air

DHAFANDHAAF

/eer/airs, airing, aired;(n) hawo, hawada sare. e.g. The air temperature is now 60 degrees celsius.

waa la naqliyay ✓

Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]

Air

DHAFANDHAAF

Layr

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

air

DHAFANDHAAF

/eer/ (n) neef, howy.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

air

DHAFANDHAAF
1

air, n.m. - Hawo; dabayl

2

avoir l'air - U ekaan, u eg; Sansaan keed leh; Qaab keed leh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

air

DHAFANDHAAF
1

n., (one of the four elements) hawo, -di, dabayl, -shi, neecaw, di; (countenance, features) soo joog, -gi, jaah, -hi, weji, -gi.

2

air, v.tr., (aerate) neecaawi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bir

DHAFANDHAAF
1

(Bir-ta)

2

1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.

3

2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bir

DHAFANDHAAF
1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: birajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiimika) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

3

bir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax sida iftiin bilig dhihid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bir

DHAFANDHAAF
1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: bir-ajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiim.) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Bir

DHAFANDHAAF

Metal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bir

DHAFANDHAAF
1

f. n. pupil of the eye

2

bir [feminine] n., [collective] iron; metal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

bir

DHAFANDHAAF
1

ta: (n) [Pl. biro-biraha] metal (metal); steel (istiil); iron (aa-yan)

2

bir -ta: (n) iris of the eye; pupil (piyuu-pel)

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Bir

DHAFANDHAAF
1

Ferro

2

Iron

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bir

DHAFANDHAAF
1

(fal) eeg bidh.

2

bir-ta: (magac, dhedig, keli) walax aad u adag oo aan dhayal lagu loodin karin oo macdan adag laga sameeyo. Bi'i waa jacaylow, boogaan la dhayinoo, cidi baanan karinoo, beerkiyo wadnaha iyo, bogga kaaga taalliyo, inuu yahay bir caashaqu, been baa u haystee. Dh: xadiid.

3

bir-ta: (magac, dhedig, keli) dalool yar oo ah barta madow ee isha ku yaal; isha weelkeeda. Dh: inan, idhan.

4

bir -ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo hal mar muuqda, degdegna u dema. Iftiin baa buulka bir ka yidhi deedna bakhtiyey. Dh: bilig, bidh.

5

bir -ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo dhakhso badan. Yartii halkan joogtay halmar unbay bir tiriye xaggay u kacday. Dh: bidh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

bir

DHAFANDHAAF
1

de: iron (the powder used as medicine)

2

lx: bir

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-mass

5

key: bir

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

bir

DHAFANDHAAF

حديد

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cir

DHAFANDHAAF
1

1. (Cir-ka) a) Hawada weyn oo sare, oo xiddigaha iyo meereyaashu ka buuxaan. b) Roob;

2

2. (Cir-ta) Inta caloosha nafleydu kol qaaddo; caloosha muggeeda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

cir

DHAFANDHAAF
1

cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.

2

cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

cir

DHAFANDHAAF
1

cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.

2

cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

cir

DHAFANDHAAF
1

m. n. sky; atmosphere, air, weather; rain

2

cir [feminine] n. capacity of the stomach, bellyful; appetite

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

cir

DHAFANDHAAF

-ka: (n) 1. sky (iskaay) 2. person's appetite (api-taayt) —cirweyn: (adj) having great appetite

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

cir

DHAFANDHAAF
1

-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu qof cunto ka qaado ama calooshiisu qaadi karto. Taabud waa qof cir weyn.

2

cir-ka: (magac, lab, keli) biyaha ay daruuraha samadu soo daayaan. Halbaa curanaysa, ufaa caranaysa, malaha cir da'aaya, u sii ah calaamad. Dh: roob.

3

cir-ka: (magac, lab, keli) samada sare ee xiddigaha leh. Cirka roob ayaa ka soo da'aya. Dh: samo. Li: dhul.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

cir

DHAFANDHAAF

سماء

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dir

DHAFANDHAAF
1

(Dir-ka)

2

(xoolo) isku sinji ah, oo isku meel ka soo wada jeedey; jaad; dhur; taran.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dir

DHAFANDHAAF
1

dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.

2

dir²: m.l (-rar, m.l) (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan.

3

dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.

4

dir⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax meel joogay ama yiil meel kale aaddin. 2. Ku d.: qof, qof kale xumaan uga dheegid si uu ula colloobo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dir

DHAFANDHAAF
1

dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.

2

dir²: m.l (-rar, m.l) (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan. m.f.dh, dirid.

3

dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

Dir

DHAFANDHAAF

f. n. major Somali clan

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dir

DHAFANDHAAF
1

v. send, dispatch

2

dir m. n., [collective] origin, basis; species (of animals); race; clan, ancestors

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Dir

DHAFANDHAAF

name-m origin; race; ancestor

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

dir

DHAFANDHAAF
1

-ay / tay: (v) 1. send (send); transmit (taraanis-miit); dispatch (dis-paaj); ~u dir. Ex: warqad u dir; send a letter. 2. dir -ka / ta: (n) ancestor (ansestar); offspring (oof-ispiring); usually used for animals; descendant (di-sen-dhant) ~ waraso

2

isku dir -ay / tay: (v) set against each other stir up strife; come between; be a quarrelmonger

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dir

DHAFANDHAAF
1

(fal) (ku ~) qof ka horgee qof kale.

2

dir: (fal) (u ~) meel kale gee oo ruux u gudbi. U dir alaabta ciddii lahayd.

3

dir-ka: (magac, lab, keli) isirka ama abka ay cidi ka soo jeeddo dad iyo duunyo kay doonto ha ahaatee. Sacaasi dir fiican buu ka soo jeedaa. Dh: isir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

fir

DHAFANDHAAF
1

fir¹: m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir¹.

2

fir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Timo, caw iyo wixi lamida feerid. 2. Geedo cagaar yar bixin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

fįr

DHAFANDHAAF

m.l Cagaarka ka soo baxa meel laga guuray; fuf.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

fir

DHAFANDHAAF

m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

fir

DHAFANDHAAF
1

m. n. origin, descent

2

fir v. comb (hair)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

fir

DHAFANDHAAF

-ka: (n) 1. genetics (jineetikis), heredity, genesis. 2. offspring (oof- ispiring); descendants (di-sen-dhantis); children (jiil-dhareeri) ~ waraso, dir

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

fir

DHAFANDHAAF
1

(fal) timaha shanlee, timaha feedh. Madaxa iska fir. Dh: fidh, feedh.

2

fir: (ereycodeed) tusa boodid ama dhaqaaq aan la isku diyaarin oo kedo ah. Maskii uu arkay ayuu yidhi.

3

fir -ka: (magac, lab, keli) meesha noole ka soo jeedo asalkiisu. Sacaygu waa firkii qaayib. Dh: isir, cayn, farcan, dir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Hir

DHAFANDHAAF
1

1. (Hir-ka) a) Hor iyo dib u socodka ama kor iyo hoos u socodka ka samaysma badda korkeeda, hawada iyo wixii la mid ah; mowjad; waddac. b) Muuqaal weyn oo hirka badda u eg (xiriirka buuraha, cirka, kd.).

2

2. (Hir-ta) Ariga (riyaha) jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

hir

DHAFANDHAAF
1

hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.

2

hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.

3

hir³: m.dh Nafley bar yar oo buuralayda ku nool (ari).

4

hir⁴: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel dheer ka soo muuqasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

hir

DHAFANDHAAF
1

hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.

2

hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Hir

DHAFANDHAAF

Wave

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

hir

DHAFANDHAAF
1

m. n. wave, surge, rise and fall (of tide); radio wave

2

hir [feminine] n. goat species

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

hir

DHAFANDHAAF

-ka: (n) [Plural hirar-ka] wave (weeyv).

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

hir

DHAFANDHAAF
1

(fal) (iska ~) cid iska celi oo iska caabbi. Dh: difaac, dhaw.

2

hir-ka: (magac, lab, keli) garaaraha badda dusheed ka samaysma oo ay hawada iyo wixii la mid ahi dhaliyaan. Dh: mawjad, waddac. Wa: hirar.

3

hir -ka: (magac, lab, keli) muuqaalka guud ahaaneed ee buuraha xidhiidhsan..

4

hir -ka: (magac, lab, keli) birlab danabowga kala rakaadda ah ee uu hawada sii dhexmariyo tebiyaha wax baahshaa.

5

hir-ta: (magac, dhedig, keli) jaadadka riyaha jaad ka mid ah.

6

hir -ta: (magac, dhedig, keli) dooxada bannaan eet tigaaddu ka baxdo.

7

hir -ka: (magac, lab, keli) labidda kalgalka ah ee dheexyaal dhacda ama bug isku mid ah oo si isdaba joog ah u socota.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Jir

DHAFANDHAAF
1

(Jir-ka)

2

1. Wax jira oo meel maran buuxiya oo qaab la yaqaan leh (jir shubma, jir adag, jir gaas ah, jir xubno leh, jir aan xubno lahayn...).

3

2. Xubnaha nafleydu ka kooban tahay wadajirkood; oogo; kor.

4

3. Roob badan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

jir

DHAFANDHAAF
1

jir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Oogada dadka. 2. Roob badan oo habeen da'a.

2

jir²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel ku maqnaansho. 2. (f.g) Nafley iyo wixi lamida mudda noolaan. 3. (f.g) Wax sugnaantooda hubid. 4. (f.mg) La j.: xoolo ilaalin. 5. (f.mg) La j.: cid la socosho ama la joogid. 6. Jirtoo: waa yahay ee... Tusaale: “Naahoy, jirtoo hadduu aabbahaa dhul kala dillacay isku kabi karayo waa nin rag ah, hayeeshee aniga meesha aabbahay joogo dhulkuba kama kala dillaaco!”. 7. Iska j.: Ka digtoonow! 8. Shay intuu ka fogyahay shay kale.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

jir

DHAFANDHAAF
1

jir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Oogada dadka. 2. Roob badan oo habeen da'a.

2

jir²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel ku maqnaansho. 2. (f.g) Nafley iyo wixi lamida mudda noolaan. 3. (f.g) Wax sugnaantooda hubid. 4. (f.mg) La j.: xoolo ilaalin. 5. (f.mg) La j.: cid la socosho ama la joogid. 6. Jirtoo: waa yahay ee Tusaale: Naahoy, jirtoo hadduu aabbahaa dhul kala dillacay isku kabi karayo waa nin rag ah, hayeeshee aniga meesha aabbahay joogo dhulkuba kama kala dillaaco! 7. Iska j.: Ka digtoonow! 8. Shay intuu ka fogyahay shay kale. m.f.dh, jirid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

jir

DHAFANDHAAF
1

v.st: be (in a place), stay, dwell; exist, be available, be there

2

jir v.aux: used to do something [past habitual]

3

jir m. n. year (of age), years old

4

jir m. n. body

5

jir m. n., [collective] weather preceding ~ indicating heavy rain

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

JIR

DHAFANDHAAF

(Jir) S Paspalidium desertorum (A. Rich) Stapf. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

jir

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) body (baadi); human body

2

jir -a: (adj) old (ooldh); age (eej). Ex: labaatan jir; 20 years of age or 20 years old

3

jir -ay -tay/ -een / -nay: (v) 1. been (biin); be in a place. Ex: xaggee jirtay? where have you been? 2. used to be. Ex: waxaan aadi jirnay..; we used to go.. 3. ku jir -ay / -tay / -een -nay: (v) participate (paar-tisi peeyt); join in; take part in something ka qaybgal. Ex: yaa shirka ku jiray? who participated in the meeting? 4. iska jir -ay/tay: (v) be careful; take care; watch out (waaj awt)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

jir

DHAFANDHAAF
1

(fal) ilaali xoolo ama wixii hadba aad ka masuul tahay. Dh: raac, ilaali.

2

jir -ka: (magac, lab, keli) qabawga iyo rafaadka ka dhasha roob aan qaadin oo si xidhiidh ah u da'a muddo badan.

3

jir-ka: (magac, lab, keli) eeg jidh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

jir

DHAFANDHAAF

جسم، جسد

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

kir

DHAFANDHAAF

e.d Yallah!, hayahee! bax!, tag!, kac!, hus!, yur! la-mid: kįs.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

kir

DHAFANDHAAF

inter. get out of here!; go away!; you are kidding!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

kir

DHAFANDHAAF

(interjection) fuck off; an exclamation used as angry dismissal ~ kis, kac, bax

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

kir

DHAFANDHAAF

(ereydhawaaq) tusmeeya kolka dameer la farayo inay socoto ama joogsato.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

kir

DHAFANDHAAF
1

a: kis

2

de: get out of here!; go away! (offensive exclamation showing dislike for what one says or asks)

3

lx: kir

4

ps: intj

5

key: kir

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Mir

DHAFANDHAAF
1

(Mir-ta)

2

Wax habeenkii inta la hurdo dhaca ama yimaada ama la falo.

3

2. Goortaas lafteeda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

mir

DHAFANDHAAF
1

mir¹: m.l Wax tiradoodu hal tahay.

2

mir²: m.dh 1. Falalka habeenkii dhaca ama la sameeyo. 2. Habeen. 3. Roob habeen da'a. 4. Daajinta geel habeen la daajiyo.

3

mir³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Habeen nafley cunto siin. 2. (f.mg) Col, roob iyo wixi lamida habeen imaansho. 3. Xoolo, badar iyo wixi lamida oo isku dhex jira sida ay leeyihiin u kala saarid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

mir

DHAFANDHAAF
1

mir¹: m.l Wax tiradoodu hal tahay.

2

mir²: m.dh 1. Falalka habeenkii dhaca ama la sameeyo. 2. Habeen. 3. Roob habeen da'a. 4. Daajinta geel habeen la daajiyo.

3

mir³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Habeen nafley cunto siin. 2. (f.mg) Col, roob iyo wixi lamida habeen imaansho. 3. Xoolo, badar iyo wixi lamida oo isku dhex jira sida ay leeyihiin u kala saarid. m.f.dh, mirid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

mir

DHAFANDHAAF
1

num: one ~ a piece of (something)

2

mir [feminine] n. seed, pip, kernel; fruit; grain crops

3

mir [feminine] n. event ~ action at night time

4

mir v. occur ~ come in the middle of the night (e.g., rain; an attack)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

mir

DHAFANDHAAF
1

-ta: (n) [singular of miro-ha] seed (siidh)

2

mir -ta: (n) midnight feeding, usually infant feeding ~ miridh-da

3

mir -tay / miratay: (v) do some activities in the middle of the night

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

mir

DHAFANDHAAF
1

(fal) saq dhexe oo habeennimo ku gud. Caawa mir intay hurdaan. Dh: guur.

2

mir: (fal) habeen xoolo daaji. Lo'du galabtay soo fushee caawa soo mir. Dh: daaji.

3

mir: (fal) shiid samee oo dhagaxaan dad ku tuurtuur. Kac naga mir waraabaha.

4

mir-ka: (magac, lab, keli) hal qudha; xabbad keliya. Wixii aan kuraasi hayay mir kama yaallo. Dh: midh.

5

mir-ta: (magac,dhedig, keli) daaqsinta habeenkii xoolaha la daajiyo; xunto saq dhexe wax la cuno. Xooluhu xalay mirtii ayay ku raageen oo saaka ayay yimaaddeen. Li: barqasho.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

nir

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaaq badan kolba la is gundhiyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

qir

DHAFANDHAAF

f.g1 (-ray, -rtay) Arrin doodi ka taagneyd caddeyn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

qir

DHAFANDHAAF

f.g1 (-ray, -rtay) Arrin doodi ka taagneyd caddeyn. m.f.dh, qirid.

waa la naqliyay ✓