wilgayn

(Ilayn-ta)

1. Il ama siriq samayn, waxayn; siriq ku roorin.

2. (senen) Dhugasho wax ku yeelid; dhabataysi.

m.f.dh eeg ilee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cawryid; eegmo cid lagu dhabateeyo. Dh: dhabasho.

ilayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel madow oo aan nal lahayn, iftiimin. Dh: nalayn, siraadid.

m.f.dh eeg bigee. la-mid: bigays (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) bislayn shaah; shaah karin. Bigaynta shaaha adaa igu dhaama.

-ta: (magac, dhedig, keli) gacmaha oo gadaal u xidhan, beerka u jiifin. Dh: miigayn, figays.

filgan¹: m.l la-mid: filgin.

filgan²: f.mg1 (-nay, -ntay) Wax la filgay ahaansho.

m.l/dh Dhabataysi.

m. n. evil eye

de: evil eye

lx: ilcayn

pd: (-ka ~ -ta)

ps: n-m/f

key: ilcayn

xi. 1. la-mid: illeen. Eray hadalka lagu adkeynayo. 2. la-mid: illaa.

xi. 1. la-mid: illeen. Erey hadalka lagu adkeynayo. 2. la-mid: illaa.

conj. but, on the other hand

en effet.

(conjectiori) on the contrary; yet (yat); but (bat) ~ illeen, illayse

(xidhiidhiye) erey la yidhaahdo marka wax aan la ogayn la ogaado. Alaabtii aqalka ka soo qaado aan is lahaa, illayn Cali baa ila soo waydaartay. Dh: shaw, illeen.

a: illeen

de: but, on the other hand

lx: illayn

ps: conj

key: illayn

(Ilmayn-ta)

1. Indhaha biyo ka keenid; ilmo qubid.

2. Ilmo isdabajoog ah dhalid.

3. (Faal, kd.) isku sii jarjarid.

m.f.dh eeg ilmee.

-ta: (magac, dhedig, keli) indhaha illin ka keenid. Dh: ooyid, lilmayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) nirgaha labajir gaadhay oo uu geelu ka gudhay. Ilwayn nirgood kurus ma yeelato.

ilwayn -ta: (magac, dhedig, keli) gambo dumarku xidhaan oo dalool weyn leh. Ilwayn weeye gambada gabadhaydu.

(Jilayn-ta)

1. Jil u yeelid, ku marid.

2. (wadaan, kd.) afka marin; aad u buuxin.

m.f.dh eeg jilee. la-mid: jilays.

vl. n. filling to the brim

a: jilays (ka) [vn-m]

de: filling to the brim

lx: jilayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

see: jilee

key: jilayn

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qaybin oo u kala soocid. Milayntaada ayaan sugaynnaa. Dh: milays.

(fal) hawraar murti iyo macno u yeel oo si wanaagsan u dheh. Kolkaad garramayso hadal kaaga milgay. Dh: milgee, murtiyee, qaabee.

milgay: (fal) cid kale xurmee oo si muunad le ula dhaqan. Gacalkaaga milgay. Dh: xurmee.

m.f.dh eeg rigee.

m.f.dh eeg wiree.

-ta: (magac, dhedig, keli) dugaag ama cadaw kale xoolo ka celin.

(Xilayn-ta)

1. Xil saarid; xiloodin.

2. Xilo ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid masuuliyad saarid. Xilayn wuu ku fiican yahay. Dh: xilsaarid, xilays, xiloodin.

xilayn-ta: (magac, dhedig, keli) xilo samaysasho; reer dhisasho oo guursasho. Xilayni heshiis kama maaranto. Dh: xilays.

m.dh la-mid: ballayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartan cisho jira cid dusha u saarid oo dibadda warwareejin. Billaynta carruurta waxa lagu balleeyaa kolba qofka la doorbidayo. Dh: gardaadin, ballayn.

m.dh la-mid: cilladayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cillad u yeelid; kharribid.

-ta: (magac, dhedig, keli) waxtar iyo faa'ido lahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciqaab figo ah u xidhid. Dh: figayn.

miigayn-ta: (magac, dhedig, keli) miigo u beerid. Miigayntu way fiican tahay haddaan xayawaanku faqan. Dh: miigays.

(Milgeyn-ta)

1. Milgo ama ulajeeddo wanaagsan hadalka u yeelid; muunayn; xurmayn; murtiyeyn.

2. Shabaag milgo ah ka dhigid.

m.f.dh eeg milgee.

m.f.dh eeg milxee. la-mid: milixayn.

(Rillayn-ta)

Wax jiritaankood ama ahaanshohood, raalli ka noqosho.

m.f.dh eeg rillee.

-ta: (magac, dhedig, keli) siigo kicin, boodh iyo omos kicin oo siigo abuurid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhabbo tusid: meel ku hoggaamin. Wiidaynta ciidanka nin dhulyaqaan ah ayaa loo dhiibaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) in badan ereyga 'wii' ku celcelin.

m.f.dh eeg biliglee.

-ta: (n) twinkling or flashing light; flicker, glimmer ~ biglayn

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg biligbiliglayn.

(Bilisayn-ta)

1. Bilis ka dhigid; xorayn.

2. Gudid (gabdho).

m.f.dh eeg bilisee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dumar ka dhigid. Bilisaynta dumarkoo kaluu ka dhigay raganimadi doobeede. Dh: naagayn.

bilisayn -ta: (magac, dhedig, keli) gabar da' yar gudid; xalaalaynta gabadh yar. Dh: gabdhaggudid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhanka midig ka bilaabid; xagga midig joogsasho gaar ahaan kolka geela la lisayo. Geela midigayn ayaa lagu lisaa. Dh: midigays.

midigayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax ka qaadasho aan la ogayn oo wax laga qaato xoolo la isku aaminay.

midigayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof si hoos ah oo sedbursi la socdo wax u siin. Dh: gacanmidigayn.

m.dh la-mid: milxayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cusbo ku darid ama dush ka marin. Dh: cusbayn, milixays.

-ka: (magac, lab, keli) maro yaroo xaradh iyo midabbo qurxoon leh oo raggu raqabadda shaatiga qurux ahaan uga laalaadiyo. Dh: tay. karafaad, nigtayn, garabaati.

affaiblir.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhawaaq farxad leh sida mashxaradda oo kale. Ililiglayn baa ii baxday aniga oo cidla' jooga.

Canthium glaucum 10, Commiphora tubuk 10

(Ilan) C Commiphora tubuk Sprague. Burseraceae.

C Canthium glaucum Hiern. Rubiaceae.

(fal) cid kale, isha ku mud; cid kale, ku legad isha. Dh: cawri, dhabo, ilee.

ilay: (fal) iftiin u yeel; mugdiga ka saar. Dh: ifi.

(Layn-ta)

(Wax badan) dilid; baabbi'in; warjeefid.

layn¹: m.l (-nan, m.l) 1. Xarriiq toosan oo meel ku calaamadaysan. 2. Saf. 3. Xarig koronto, taleefan iyo wixi lamida oo isku xira laba meelood ama in ka badan.

layn²: m.f.dh eeg lay.

m.l (-nan, m.l) 1. Xarriiq toosan oo meel ku calaamadaysan. 2. Saf. 3. Xarig koronto, taleefan iyo wixi lamida oo isku xira laba meelood ama in ka badan.

vl. n. killing, murder, slaughter

layn m. n. telephone line

-ka: (n) 1. telephone line ~ khad. 2. —layn -ta: (n) the act of killing

-ka: (magac, lab, keli) xarriiq toosan oo dheer. Dh: liin, xarriiq, khad. Wa: layman.

layn-ta: (magac, dhedig, keli) dad ama wax kale, aad u dilid. Dh: lays, dilid, baabbi'in, warjeefid.

-aa/ayd: (adj) big (big); large (laarj); huge (hi-yuuj); tremendous (tera-man-des); major (meey-jar); great (gareeyt) ~ weyn

(tilmaame) weyn oo aan yarayn. Allaa wayn ninkii aamminaa awood leh. Dh: weyn.

/wayli/ (adj) khayaano badan; xeelad badan.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la bilay ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la bilay ahaansho. m.f.dh, bilnaan.

magac loo baxsho gabadh quruxda abuurka ay u dheertahay lebbis iyo qalab lagu bilay.

(tilmaame) wax qurxoon; wax la qurxiyay. Marwo bilan baro loogu hoydaa. Dh: bilicsan.

cigan¹: m.l.u 1. C. ah: dhul geed qodxeedku ku badan yahay. 2. Dhul leh dhir aan weli la daaqin.

cigan²: f.mg1 (-maday, -matay) Meel, wax geedo leh oo aan la daaqin noqosho.

cigan³: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Weel, wax hoore laga buuxiyey ahaansho.

cigan¹: m.l.u 1. C. ah: dhul geed qodxeedku ku badan yahay. 2. Dhul leh dhir aan weli la daaqin.

cigan²: f.mg1 (-maday, -matay) Meel, wax geedo leh oo aan la daaqin noqosho. m.f.dh, cigmid.

cigan³: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Weel, wax hoore laga buuxiyey ahaansho. m.f.dh, cignaan.

1. La diley oo dhintay ama aad wax loo yeelay.

2. (Dilan-ka) a) Dilliin. b) Waxyeello; dhib.

dilan¹: m.l 1. Ilmo dhawr bilood ah oo uurka ku qoonmay. 2. Dhul mudda badan la daaqaayay oo xaalufay. 3. la-mid: dilmid.

dilan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Iska dhimasho; iyadoo aan la dilin, iska geryoomid. 2. Ilmo dhawr bilood ah uur ku qoonmid.

dilan³: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la qurgooyay ahaansho (nafley).

dilan¹: m.l 1. Ilmo dhawr bilood ah oo uurka ku qoonmay. 2. Dhul mudda badan la daaqaayay oo xaalufay.

dilan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Iska dhimasho; iyadoo aan la dilin, iska geryoomid. 2. Ilmo dhawr bilood ah uur ku qoonmid. m.f.dh, dilmid.

dilan³: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la qurgooyay ahaansho (nafley). m.f.dh, dilnaan.

der. [adjective] killed; badly hurt

dilan [inchoative] v. perish, be killed; be hurt, hit ~ beat up

dilan m. n. miscarriage, natural abortion; killing; damage, harm

-ka: (n) 1. miscarriage (miskaarij); spontaneous abortion ~ dhicis 2. —dilan -dilmay: (v) miscarry (mis-keeri); abort (a-boort). Ex: laba ilmood baa ka dilmay; she has had two miscarriages

(tilmaame) mid la dilay oo nafta laga saaray ah.

(fal) ganaax aawadii, qof afarta addin xagga dhabarka iskaga xidh oo bogga u jiifi. Dh: miigay.

(ku filan)

Deeqa; wada gaara.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Ku f.: wax, wax kale deeqa ahaansho. 2. Isku f.: wax aan cid wax uga baahnayn ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Ku f.: wax, wax kale deeqa ahaansho. 2. Isku f.: wax aan cid wax uga baahnayn ahaansho. m.f.dh, filnaan.

Sufficient

(tilmaame) (ku ~) wax deeqa; wada gaadha.

filan-ka: (magac, lab, keli) fillamid; factamid.

(tilmaame) wax tirrigsan oo giijisan. Warkan gobo'na laga la'yihiyo xaajadaa gigantay.

Wax korka laga saarsaaray; wax lagu hilay.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax hil lagu xiray ahaansho (weel). 2. Wax tankiisu u dhanyahay oo aan wax kale qaadi karin ahaansho (gaadiid).

der. [adjective] overloaded, piled up, accumulated

(tilmaame) wax daboolan oo afka ka aabudhan; wax korka laga saarsaaray. Dh: higaagan, aabudhan.

hilan: (tilmaame) isku nidaamsan oo isku sigib tiran. Xaabo hilan si dhib yar baa loo xambaaraa.