Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Wiiq-a)

2

a) Bowdada madaxeeda misigta ku jira, b) Misigta fiiqeeda.

waa la naqliyay ✓

1

wiiq¹: m.l 1. Bowdada madaxeeda misigta ku jira. 2. Misiqta fiiqeeda.

2

wiiq²: f.g1 (-qay, -qday) Cid, arrin iyo wixi lamida waxyeello gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

1

wiiq¹: m.l 1. Bowdada madaxeeda misigta ku jira. 2. Misiqta fiiqeeda.

2

wiiq²: f.g1 (-qay, -qday) Cid, arrin iyo wixi lamida waxyeello gaarsiin. m.f.dh, wiiqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. socket ~ joint of the femur

2

wiiq v. harm, injure, cause damage to; weaken

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) disable, damage, or impair the functioning of; cripple (krippal); do harm Ex: mudaharaad warshadahii wiiqay; a strike that crippled the factories ~ curyaami, hagardaamee, waxyeellee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) waxyeello badan gaadhsii oo itaal yarayasii, cadawga quwaddiisa wiiq. Dh: haltagee.

2

wiiq: (ereycodeed) lagu tusmeeyo oohin muddo dheer socotay ama cida maqasha xayawaanka. Dh: jaqaaq.

3

wiiq-a: (magac, lab, keli) madax kubbad u eg oo isku haya bowdada iyo misigta oo meel dalool ah dhexgala; bawdada madaxeeda misigta ku jira. Wiig miyuu ka jabay meel xun oon kabayo loo haynin.

waa la naqliyay ✓

1

(Wiriq-da)

2

1. Biriq.

3

2. Halaq aan wax qaniinin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Halaq aan wax qaniinin. 2. la-mid: biriq¹.

waa la naqliyay ✓

Crystal

waa la naqliyay ✓

1

f. n. lightning, thunderbolt

2

wiriq [feminine] n. harmless snake species, with red stripes

waa la naqliyay ✓

(Wirikh) S Manilkara mochisia (Bak) Dubard. Sapotaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) thunderbolt (than-der boolt); a flash of lightning ~ biriq

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) meesha ay sinta iyo bawdadu iska galaan. Shirkado wiriga loo kala baxshoo, waax la' baa jira'e. Dh: wiiq.

2

wiriq -da: (magac, dhedig, keli) macdan si dabiici ah u samaysanta oo qurux iyo adaygba leh oo sawaabisa baraf muraayadeedka oo inta badan baalal iyo dhinacyo xalleefsan docaha ku leh.

3

wiriq-da: (magac, dhedig, keli) mas dheereeya oo subxaanyada u eg oo aan wax qaniinin. Dh: biriq.

4

wiriq -da: (magac, dhedig, keli) meel oodan oo cidhiidhi ah. Wiriq oodan baan gallay: Dh: jiq.

waa la naqliyay ✓

1

(Wiiqid-da)

2

Waxyeello gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Wiiqmid-da)

2

Wax wiiqan ama la wiiqay noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wiiq².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wiiqan¹.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wiiqan². la-mid: wiiqnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: wiiqnaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Miisaan dhan 28,35 garaam ama rodol lix iyo toban meelood loo qaybiyey hal meel (1/16 rodol). la-mid: wiiqiyad, wuqiyad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Miisaan dhan 28,35 garaam ama rodol lix iyo toban meelood loo qaybiyey hal meel (1/16 rodol). la-mid: wiiqiyad, wuqiyad.

waa la naqliyay ✓

-yey / waxyeelleysay: (v) do harm; cause pain; mess up; persecute (peer-si-kiyuut); victimize (vik-ti-maayz); afflict (a-fi-likt) ~ hallee, dhaawac, wiiq

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax hawl socota is hor taagta ama wiiqa. Dh: caqabad.

waa la naqliyay ✓

(fal) arrin ama hawl, caqabad iyo wax wiiqa hor dhig. Dh: caqabaday, carqaladee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin ama hawl, wiiqid; carqalad ku samayn. Dh: carqaladays.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhaliya in hawl iwm oo socday uu wiiqmo. Dh: carqalad.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geel qodax ama geed cagta ka muday ka bixi. Ratiga jilibxidh oo ragaadi.

2

ragaadi: (fal) qorshe ama mashruuc socdo cargaladee oo hor joogso; hawl dibudhac ku keen. Wixi aan dadka dan u ahayn horjoogso oo ragaadi. Dh: lugjiid, wiiq, dibindaabi, luggoo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) haltagaw oo waxyeello ha ku gaadho; mid waxyeello gaadhay ama dhibban noqo.

2

wiiqan: (tilmaame) mid waxyeello gaadhey ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhibaatayn cid lagu waxyeelleeyo. Cadawgu wuxu ku dadaalaa wiiqitaanka tamartaada.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax wiigan ama la wiiqay noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Codka wiishka.

waa la naqliyay ✓

ereycodeed lagu tilmaansado qaylada noole la xanuujiyay.

waa la naqliyay ✓

1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid. m.f.dh, biiqid.

waa la naqliyay ✓

m. n. baby ~ young dikdik (antelope); coward

waa la naqliyay ✓

a: (n) not so brave; chicken-hearted; coward (kaawardh) ~ fulay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) intii hore ka naaqusan oo ka yaraw. Dadkii way kala biigeen.

2

biiq-a: (magac, lab, keli) qof aad u fudud oo cabsi badan; qof hooskiisa ka carara. Dh: fuley.

3

biiq-a: (magac, lab, keli) magaca sakaarada loo yaqaan marka ay yaryar tahay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: sagaaro

2

de: baby ~ young dikdik (antelope); [fig.] coward

3

lx: biiq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: biiq

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ceego.

waa la naqliyay ✓

1

(Diiq-a)

2

Doorada keeda lab; diyaad lab; diig.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: m.dh 1. Cunto, dhar iyo wixi lamida aan badnayn oo loo geeyo ummul, aroos, qof jirran iyo wixi lamida. 2. Allabbari dad isu keenaan. la-mid: diiqo.

3

diiq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid. m.f.dh, diiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. give charity, give a gift

2

diiq m. n. cock, rooster

3

diiq m. n., loc. cramped place, narrow and uncomfortable position

waa la naqliyay ✓

-a: (n) rooster (ruus-tar); cock (kok); male chicken

waa la naqliyay ✓

1

(I) Gallo;

2

(E) Cock

3

(S) Diiq (S. c. m.; Dig)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal cusub oo aroos ah ama maqaam iyo meel culimo joogto, u gee hadyad waxtar leh. Dh: dhibaadi.

2

diiq-a: (magac, lab, keli) dareen xaalad cidhiidhi ah. Dh: cidhiidhi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Fiiq-a) a) Af dhuuban oo wax muda; caarad. b) Qalista indhaha, c) Wasakhda dhulka laga xaaro; qashin.

2

2. (Fiiq-da) Caano ama biyo, kd., oo loo kabbado sida kolka wax kulul la fuuda hayo oo inta bushimaha loo dhoweeyo, xiisadda dabaysha lagu soo nuugo; fuuqsad.

waa la naqliyay ✓

1

fiiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Caarad, af. 2. Qalista indhaha. 3. Qashin. 4. Meesha u sarreysa wax dheer.

2

fiiq²: m.dh la-mid: fuuq².

3

fiiq³: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax diir ka qaadid. 2. (f.g) Wax caarad dhuuban u yeelid. 3. (f.g) Indho qalid. 4. (f.g) Meel xaaqid. 5. (f.mg) Far ku f., gacan ku f.: wax dhuuban wax ku tilmaamid.

waa la naqliyay ✓

1

fiiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Caarad, af. 2. Qalista indhaha. 3. Qashin. 4. Meesha u sarreysa wax dheer.

2

fiiq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax diir ka qaadid. 2. (f.g) Wax caarad dhuuban u yeelid. 3. (f.g) Indho qalid. 4. (f.g) Meel xaaqid. 5. (f.mg) Far ku f., gacan ku f.: wax dhuuban wax ku tilmaamid. m.f.dh, fiiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. sharpen; sweep; peel; remove cataract from the eye

2

fiiq m. n. point, tip; operation on the eyes

3

fiiq v. suck up ~ in, drink (with a sucking motion)

4

fiiq m. n. litter (garbage strewn on the ground)

waa la naqliyay ✓

1

-ay/ day: (v) strip or cut away the skin: pare (peer); peel (piil); shell (sheel) diir, dhil, finjil, murxi

2

fiiq -ay/day: (v) clean with broom or brush; sweep (swiip)~ xaaq, xaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qori, bir iyo wixii la mid ah, afka hore u dhuub. Qalinka caaradiisa aad u fiiq. Dh: qor.

2

fiiq: (fal) meel, qashin iyo wixii la mid ah, ka xaadh. Dh: xaar, xaadh, duug, har.

3

fiiq: (fal) khudrad, qori, iyo wixii la mid ah, diirka ka mudhxi ama ka gur. Dh: diir.

4

fiiq: (fal) indho aan wax arkayn caadka saaran ka qaad oo qal. U fiiq odayga isha. Dh: bixi, qal.

5

fiiq: (fal) (ku ~) tilmaan oo farta ku taag. Meesha dawgu yahay farta ugu fiiq. Dh: tilmaan.

6

fiiq-a: (magac, lab, keli) buur iyo wax lamid ah, taagga ugu dheer. Dh: kug, taag. Li: gun.

7

fiiq -da: (magac, dhedig, keli) caano ama biyo ama shaah, inta dibnaha loo dhaweeyo awoodda hawada ku soo qaad. Dh: fiiqsi, fuuqsad.

8

fiiq -da: (magac, dhedig, keli) codka siidhiga ama walxaha la afuufaa bixiyaan ee foodhida u eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiiq-a)

2

Geed qodxo leh oo gumarta u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l (jiiq, m.dh) (botani) Geed ka mid ah dhirta dhaadheer ee qodaxda leh oo ka baxa webiga agagaarkiisa oo gumarka u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l (jiiq, m.dh) (botani) Geed ka mid ah dhirta dhaadheer ee qodaxda leh oo ka baxa webiga agagaarkiisa oo gumarka u eg.

waa la naqliyay ✓

m. n. thorny plant species

waa la naqliyay ✓

Acacia senegal 01, A. seyal 01: fr

waa la naqliyay ✓

1

(Jig) C, 0g, NFD, Acacia seyal Del. Mimosaceae.

2

NFD, C Acacia zanzibarica (S.Moore) Taub. Mimosaceae.

3

NFD Acacia sieberiana DC. Mimosaceae.

4

C Acacia bricchettiana Chiov. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) tusmeeya cida shinbiraha iwm.

2

jiiq-a: (magac, lab, keli) geed godax leh oo gumarta u eg. Jiiq jidhif ma yeelato.

3

jiiq-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka dhasha ah. Jiiq ayaan soo qabtay. Dh: jaambiiq, jiiqo.

waa la naqliyay ✓

1

de: thorny plant sp.

2

lx: jiiq

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m, n5-m

5

key: jiiq

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qorraxda dhiciddeedu marka ay dhowaato ama ay godka sii galayso. Dh: niiq.

waa la naqliyay ✓

1

(Miiq-a)

2

Daliig dhuuban oo cudbi ah ama wax kale oo la maroojiyey oo wax lagu tolo; dun yar; lifaaq.

waa la naqliyay ✓

1

miiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Liilan dun ah. 2. la-mid: miiqid.

2

miiq²: m.l (-qyo, m.dh) 1. (cilmiga naflayda) Dhisme kala jaadjaad ah oo duno oo kale ah oo laga helo jidhka xayawaanka, sida miiqyada muruqyada, miiqyada dareenwadka, ama miiqyo kollayiin. 2. (baayoloji) Unug dhireed dheeraaday oo gidaaradiisa ay adkaysay xabag ku dahaadhani.

3

miiq³: f.g1 (-qay, -qday) 1. Suuf dun ka samayn. 2. Dun iyo wixi lamida caarad dhuuban u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

miiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Liilan dun ah. 2. la-mid: miiqid.

2

miiq²: m.l (-qyo, m.dh) 1. (cilmiga naflayda) Dhisme kala jaadjaad ah oo duno oo kale ah oo laga helo jidhka xayawaanka, sida miiqyada muruqyada, miiqyada dareenwadka, ama miiqyo kollayiin. 2. (baay.) Unug dhireed dheeraaday oo gidaaradiisa ay adkaysay xabag ku dahaadhani. m.f.dh, miiqid.

waa la naqliyay ✓

Man-made fibe

waa la naqliyay ✓

1

m. n. twine (for binding ~ whipping)

2

miiq v. bind (up with rope); whip (with twine)

waa la naqliyay ✓

-ay -day: (v) wind together; strand (istaraandh); twist (tuwist) as in thread making

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cudbi iyo wixii la mid ah dhuub oo dun dheer ka dhig. Shaarubaha miiq oo labada daan ku laab. Dh: dhuub, sooh.

2

miiq-a: (magac, lab, keli) dalliig dhuuban oo dheer oo dun ama wax kale ah. Miiq dun ah qaado oo go'a iska tol. Dh: daliig, nud.

waa la naqliyay ✓

1

(Qiiq-a)

2

Qaac; qiic.

waa la naqliyay ✓

1

qiiq¹: m.l 1. Q. isku qarin: hargalulid (qof), iska yeelyeelid (qof). 2. la-mid: qaac¹.

2

qiiq²: f.mg1 (-qay, -qday) la-mid: qaac².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Q. isku qarin: hargalulid (qof), iska yeelyeelid (qof). 2. la-mid: qaac.

waa la naqliyay ✓

Smokes

waa la naqliyay ✓

m. n. smoke

waa la naqliyay ✓

-a: (n) smoke (ismook) ~ qiic, qaac

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro codka hungaacada ama oohinta dadka. Willkil bukay hungaaco ayuu qiiqda hayaa. Dh: qiq, cuuc.

2

qiiq-a: (magac, lab, keli) eeg qiic.

waa la naqliyay ✓

1

bw: qaac ~ qiic

2

de: smoke

3

lx: qiiq

4

nt: qiiq (qiiqay) [v1=]

5

pd: (-a Pl: qiiqaq (a))

6

ps: n4-m, n2a-m-mass

7

key: qiiq

waa la naqliyay ✓

1

(Riiq-da)

2

Inta la ordi karo iyadoo aan la xuurtoon, iyadoo aan la xiiqin; karasho.

waa la naqliyay ✓

1

riiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Iligga intiisa cirridka ku dhex-jirta. 2. Birta faaska inteeda dhuuban ee daabka la dhex-geliyo.

2

riiq²: m.dh Adkeysiga loo yeesho orodka muddo dheer. la-mid: riir².

3

riiq³: f.g1 (-qay, -qday) 1. Badar cajiimid. 2. Dhuxul budlin si khad looga dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

riiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Iligga intiisa cirridka ku dhex-jirta. 2. Birta faaska inteeda dhuuban ee daabka la dhex-geliyo.

2

riiq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Badar cajiimid. 2. Dhuxul budlin si khad looga dhigo. m.f.dh, riiqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. roots of the teeth

2

riiq: [feminine] n. stamina, distance an individual is able to run without exhaustion

3

riiq: v. grind (up)

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (n) grind to produce an ink

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax baabi'i: dad xasuuq. Dh: laa.

2

riiq: (fal) budo ka dhig: badar jiriir ka dhig. Dh: budli, budee.

3

riiq: (fal) dhuxul qoyan oo meel ku xoq oo khad ka dhig.

4

riiq-a: (magac, lab, keli) meel kooban oo sida gombiska u dhisan oo hadhuudhka aan la jallayn lagu shubo.

5

riiq-a: (magac, lab, kelli) iligga intiisa cirridka ku dhex jirta.

6

riiq-a: (magac, lab, keli) birta faaska inteeda dhuuban ee daabka la dhex geliyo.

7

riiq-da: (magac, dhedig, keli) inta la ordi karo iyadoo aan la xuurtoon ama la xiiqin. Dh: karasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Siiq-da)

2

Geed dheer oo webiyada ka baxa.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed dheer oo webiyada agagaarkooda ka baxa.

waa la naqliyay ✓

f. n. tall tree species, growing beside rivers

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) geed dheer oo webiyada ka baxa

waa la naqliyay ✓

1

de: tall tree sp., growing beside rivers

2

initial: s

3

lx: siiq

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: siiq

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Sida wiifowgii u wareeg. 2. Aad u orod.

waa la naqliyay ✓

v. go round and round (like a merry-go-round), spin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shiid oo dhagax xoog ugu tuur. Dhagax ku wiif hadduu ku dayn waayo. Dh: shiid.

2

wiif: (fal) sida wiifowga u wareeg.

3

wiif: (ereycodeed) tusmeeya guuxa iyo codka dhagaxa ama rasaasta la tuuro. Dhagax wiif le maahee wax kale lama maqlayn. Dh: xuuf.

waa la naqliyay ✓

1

cf: wareeg

2

de: go round and round (like a merry-go-round), spin

3

initial: w

4

lx: wiif

5

pd: (wiifay)

6

ps: v1=intr

7

key: wiif

waa la naqliyay ✓

m.l (-gag, m.l) Muddo toddoba beri ah oo isku xigta; toddobaad; usbuuc; sitimaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. week

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) week (wiik) ~ usbuuc, toddobaad. Ex: labad wiig; two weeks

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) erey ajnabi ah oo la macno ah doddobaad ama ayaan ayaan teed inta u dhaxaysa. Laba wiig anaa kula joogi. Dh: ayaan, usbuuc.

waa la naqliyay ✓

1

de: week

2

initial: w

3

lx: wiig

4

pd: (-ga Pl: wiigag (ga))

5

ps: n4-m

6

syn: toddobaad {Eng}

7

key: wiig

waa la naqliyay ✓

1

(Wiil-ka)

2

1. Ilmo yar ama dhallin yar oo lab; inan; kuray.

3

2. Nin cid ka tirsan ama u shaqeeya; adeege; midiidin.

4

3. Isha birteeda.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Inan; kuray; ilmo yar oo lab ah. 2. Adeege; madiidin; qawsaar. 3. Isha birteeda; wil.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Inan; kuray; ilmo yar oo lab ah. 2. Adeege; madiidin; qawsaar. 3. Isha birteeda; wil.

waa la naqliyay ✓

Pupil

waa la naqliyay ✓