wehel — Macnaha & Turjumaada

1

(Wehel-ka)

2

1. Qofka qof ama cid ula jooga si uusan kelida ama cidlada u dareemin.

3

2. Wax wax raaca ama la socda ama la jooga.

waa la naqliyay ✓

m.l Nafley, nafley kale la jirta oo ka ilaalinaysa cidloodka.

waa la naqliyay ✓

m.l Nafley, nafley kale la jirta oo ka ilaalinaysa cidloodka.

waa la naqliyay ✓

m. n. companion, mate; company

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) companion (kom-paan-yan); escort (es-koort); convoy (kaan-vooy); consort ~ rafiiq

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof cid kale ula jooga si uuna keli ama cidlo u dareemin oo u wehelyeela. Cidlo wehel ma leh

waa la naqliyay ✓

1

de: companion, mate; company

2

initial: w

3

lx: wehel

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: wehel

waa la naqliyay ✓

رَفِيق

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof, qof kale wehel u noqosho. la-mid: wehli.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof, qof kale wehel u noqosho. m.f.dh, wehelin. la-mid: wehli.

waa la naqliyay ✓

v. accompany, go with; stand with someone

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) accompany (a-kam-pani); escort (es-koort); Ex: Caasha u wehel yeel; keep Asha company, or accompany Asha

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale la joog oo wehel u noqo; la soco ama raac oo u wehelyeel. Caruusadda u weheli oo la fadhi yaanay caajisine.

waa la naqliyay ✓

1

de: accompany, go with; [ext.] stand with s.o.

2

initial: w

3

lx: weheli

4

pd: (weheliyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: weheli

waa la naqliyay ✓

1

(Ehel-ka)

2

Xigto; sokeeye; qaraabo.

waa la naqliyay ✓

m.l Qaraabo, sokeeye, xigto. la-mid: ahal, ahalo, ehelo.

waa la naqliyay ✓

m.l Qaraabo, sokeeye, xigto. la-mid: ahal, ehelo.

waa la naqliyay ✓

m. n. relative, kinsman, family; parent

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) people related by kinship, common origin, or marriage; folks (fowkis); relatives (relativis) qaraabo, ehelo

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaraabo iyo dad dhawaale ah. Ehel lama aflagaadeeyo. Dh: xigaal, xigto, sokeeye, qaraabo, ehelo. Li: shisheeye.

waa la naqliyay ✓

1

a: ehelo

2

de: relative, kinsman, family; parent

3

lx: ehel

4

pd: (-ka)

5

ps: n1-m

6

key: ehel

waa la naqliyay ✓

1

(Weel-ka)

2

1. Wax kasta oo gudo leh, oo wax lagu gurto ama lagu shubto.

3

2. Wax wax lagu qabsado; qalab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Wax kasta oo gudo leh oo wax lagu shubto ama lagu rido ama lagu karsado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Wax kasta oo gudo leh oo wax lagu shubto ama lagu rido ama lagu karsado.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. vessel, container

2

weel m. n. utensil, implement, equipment

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) container (kon-teey-nar); receptacle (ri-sep-tikal); vessel (ve-sel)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) magac guud oo lagu magaacaabo mid kasta oo ka mid ah alaabta adeegga madbakha. Xeedhadu waa weel wax lagu cuno. Wa: weelal.

2

weel -ka: (magac, lab, keli) wax kasta oo gudo leh oo wax lagu gurto lagu shubto ama wax lagu qabsado. Ha wareerine weel madhan u hiib.

waa la naqliyay ✓

مَاعُونَ إِناء

waa la naqliyay ✓

m.l Bartilmaameed la isla ogyahay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bartilmaameed la isla ogyahay.

waa la naqliyay ✓

1

wecel¹: m.l la-mid: wacal¹.

2

wecel²: m.fk la-mid: wacal².

waa la naqliyay ✓

m. n. illegitimate child, bastard

waa la naqliyay ✓

-ka / wecesha: (n) bastard (baas terdh); illegitimate child (ilijitimeeytjeeyldh) ~ garac, wacal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ilmo aan meher sharci ah ku dhalan. Wecel denbi ma lehee ciddi dhashaybaa danbaabtay. Dh: garac, faraq.

waa la naqliyay ✓

1

de: illegitimate child, bastard

2

initial: w

3

lx: wecel

4

pd: (-ka ~ / sha)

5

ps: n2-m; n1-f

6

see: wacal

7

key: wecel

waa la naqliyay ✓

1

(Afarran-ka)

2

Saddex kale oo badanaa la dhalay weheliso oo afar ku tahay.

waa la naqliyay ✓

1

* (Beynaad-da)

2

Seef gaaban oo buntukha wehelisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Booqad-ka)

2

Tegidda meel la tago ama qof loo tago oo la soo arko oo in waqti ah lala soo joogo, salaan ama wehelyeel ama sabab kale darteed; booqasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Caloolbax-a)

2

Caloosha oo socota oo laga baxo, xanuun ha wehesho ama yuusan weheline; shuban.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuusa-da)

2

Neef kolkol shanqari weheliso oo nafleyda qaarkeed xaggeeda danbe ka timaadda.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabxarar-ka)

2

Cad hilib ah oo ka kooban dhawrka feerood oo waaweyn oo karraysta xiga oo sararta ka korreeya iyo hilibka yar oo weheliya.

waa la naqliyay ✓

1

(i')

2

1. Xarafka sagaalaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

2. Uyaalka qofka hore oo keli ah oo wax la taarana hayo oo falku xaggiisa aada hayo; aniga.

4

-i: ereyada ay raacdo, kuwa ugu badani waa — 1. Tilmaanta magaca wax laga sheegayo ama lagu sheegayo (oo kolka uusan tilmaanta wadan oo keligiis yahay qaata qodobbada -ku, -tu iyo wixii ka farcama) sida 'wiilka wanaagsan - wiilka wanaagsani waa walaalkay, waa Soomaali, waa uu bukaa, waa uu shaqeeyaa; naagta quruxda badani waa boqorad; ninka deeqsiga ah wax buu bixiyaa; ... 2. Waxay kaloo raacdaa magacyada dheddig, oo kelida ah, oo shibbane ku dhammaada, oo aan qodob wehelin, magacyadaas oo iyaguna ah kuwo wax laga sheegayo ama wax lagu sheegayo (dani waa seeto; lafi ma jabin; doodi ma furna; ...). 3. Haddii magaca tilmaanta wax la taaranayo oo falku xaggiisa aadayo, -i(du) markaas raaci mayso, oo la oran kari mayo: wiilkaasi u yeer; libaaxaasi dil; inankaasi anigaa dhalay; hashaasi lis. Waxay la macne tahay -u.

waa la naqliyay ✓

1

(Jidba-da)

2

Si xadrada (digri) lagu noqdo oo qofku u ekaado qof maqan ama miyirkii ka tegey, badanaana qaylo ama suuxdini weheliso.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kal-ka) a) Waa'; goor; sano; shin, b) Miile; moog; jil. c) Lafaha dhudhummada middood.

2

2. (Ka-sha) a) Hiyi; laab; qalbi. b) Tibta mooyaha wehelisa oo badarka lagu tumo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Keli-da) Mid ah, aan la wehelin.

2

2. (Keli-ga) a) Biyammareen yar; far; kanaal. b) Geed yar oo leh laamo wada buruq ah oo aroorro leh oo dhirta dawada kamid ah.

waa la naqliyay ✓

Erey ulajeeddadiisu tahay: a) Dad ama cid aan la aqoon ama aan la magacaabayn ama aan la caddaynayn oo qofka wax falaya ama lagu falayo ama si ah ama si ku sugan, aan la sheegeyn (sida: waa la yimid; Cali baa la arkay; gabadhii la guursey; ha la is (= lays) laayo...). b) Qaadasho, wehelin, wax ku qabsasho, iyo waxyaalo kale (sida: la tag; ninka wiil baa la socda; bahal bay ul la dhacdey.

waa la naqliyay ✓

1

1. (xoolo) neef ilmo weheliyaan.

2

2. (Lammaan-ka) Labo weligood wada socda; labo is-dhalay.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Mid-da) Meermeerto weyn oo badda kore ka dhex samaysanta.

2

2. (Mid-ka) Tirada labada ka horraysa; keli ah; aan la wehelin; kow; hal.

waa la naqliyay ✓

1

(Mooya-ha)

2

Weel qori ah ama bir oo kali, (tib), weheliso, oo badarka iyo wixii la mid ah lagu tumo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (') Meel lagu mudey; meel ka taagan, ka likaysan; wax lagu mudey.

2

2. a) Wax mutaystay; wax galabsaday; istaahiley. b) (adaa mudan, kd.) waxay weligeed wehelisaa oo laga dabo yiraahdaa mahadsanid.

waa la naqliyay ✓

1

(Muddug-ga)

2

1. Aan la wehelin; keli ah.

3

2. Aan waxba sidan; qaawan.

waa la naqliyay ✓

1

(Neeftuur-ka)

2

Neef, si degdeg ah oo xoog badan oo shanqari weheliso, sanbabbada loo geeyo oo looga soo saaro; hinraag; neefkudis.

waa la naqliyay ✓

1

(Qorrax-da)

2

Qorraxdu waa kubbad weyn oo shidmaysa oo gaas iyo olol ah; waxay dhulkeenna ka weyn tahay malyuun jeer, kulkeeduna, meeleheeda qaarkood, waxaa lagu wadaa inuu gaari karo 20 malynun oo darajo (dhulkeenna meesha u kululi waa 60° darajo!). Qorraxdu waa xiddig weyn oo aad inooku dhow haddii xiddigaha kale loo eego; waxay inoo jirtaa 150 malyuun oo kiilomitir ku dhowaad, waa ay isku wareegtaa, 25kii maalmood iyo 9kii saacba kol. Sagaal meere oo dhulkeennu kamid yahay baa weheliya oo ku dulmeera; ~ cadceed; libdho; gabbal; qundhac; dhalco.

waa la naqliyay ✓

1

(Qur-ta)

2

1. (qudha) naf; laf; (qudhiisa — naftiisa; laftiisa).

3

2. Aan la wehelin; keli.

4

3. Madax; unuun; kur.

waa la naqliyay ✓

1

(Raacid-da)

2

1. Wax meel u socda ama aadaya la socosho, u wehel yeelid.

3

2. (xoolo) daaq geyn; daajin; ilaalin; jirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Wehelin-ta)

2

Cid kale ama wax kale wehel u noqosho; la socosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg weheli. la-mid: wehelis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale ama wax kale wehel u noqosho; la socosho. Dh: wehelis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: wehelin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg wehelin.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-elay, -eshay) Ka w.: cid wax aysan horayn u ogeyn helid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-elay, -eshay) Ka w.: cid wax aysan horayn u ogeyn helid. m.f.dh, warhelid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) helitaanka xogta.

waa la naqliyay ✓

1

(Welwel-ka)

2

Walbahaar; (ama walwal).

waa la naqliyay ✓

1

welwel¹: m.l la-mid: walwal¹.

2

welwel²: f.mg1 (-elay, -eshay) la-mid: walwal².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. anxiety, agitation, worry

2

welwel [inchoative] v. worry, get excited, become upset, be preoccupied

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) anxiety (eng-zaa-yati); worry (woori); uneasiness (an-iizi-nes); stress (ista-rees) ~ walaac, walwal

2

welwel -ay / welweshay: (v) worry (woori); feel uneasy; be troubled; be concerned

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walaac oo walbahaar. Dantaada ka welwel.

2

welwel -ka: (magac, lab, keli) walbahaar naftu dareento; wax dhacaya oo laga caloolyoobo. Welwelka naga daa, Dh: walwal, werwer.

waa la naqliyay ✓

Coefficient

waa la naqliyay ✓

Coefficient

waa la naqliyay ✓

name: Weheliye

waa la naqliyay ✓

name-m companion, mate; company

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil aabbihii oo madi ahaa u dhashay ama hooyadii oo keli joogta dhasha.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) tiro xagga hore ka raacda xarafka doorsoomaha ee tibaax aljebra. 3x+8, lambarka 3 waa weheliye.

waa la naqliyay ✓

1

de: Weheliye

2

initial: w

3

lx: Weheliye

4

ps: name-m

5

key: Weheliye

waa la naqliyay ✓

1

(Eel-ka)

2

Dhibaato weyn; arrin xun oo culus; hoog.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhibaato aad u ballaaran.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhibaato aad u ballaaran.

waa la naqliyay ✓

m. n. hardship, misery

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhibaato weyn iyo arrin xun oo culus oo hoog weheliyo.

2

eel-sha: (magac, dhedig, keli) nabar hore u jirey oo kol danbe soo ifbaxda ka dib intii laga bogsaday.

3

eel-sha: (magac, dhedig, keli) dhibaato weyn oo hibato iyo xusuus leh. Markaad eel bogsiiso ba mid buu aalidh kacayaa. Dh: nabar, nabur, utun.

waa la naqliyay ✓

1

de: hardship, misery

2

lx: eel

3

pd: (-ka Pl: eelal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: eel

waa la naqliyay ✓

n., (a fish) hud, -ki.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-elay, -eshay) Wax lumay arkid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-elay, -eshay) Wax lumay arkid. m.f.dh, helid.

waa la naqliyay ✓

v. get, receive, obtain; find; win, achieve; reach

waa la naqliyay ✓

1

-ay / heshay: (n) get something back ; find (faayndh)-, recover (ri-kaver); regain (riigeeyn), retrieve (ri-ti-riiv); obtain (obteeyn). Ex: waxay heshay furiheedii; she found her key

2

ka hel: (v) find pleasant or attractive; enjoy (en-jooy); like (laayk). Ex: ma ka heshay? do you like it?

3

la hel: (v) aim at or for; hit (hit)-, target (taar get)-, Ex: banooniga kolayga la hel; hit the ball into the basket

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax horay loo la'aa ama kaa maqnaa, dib u hanti. Lacagtii aad hallaysay imikadaa hel. Li: waa.

2

hel: (fal) cudur, dhibaato ama wax kale, ku dhac; haleel. Dhanjaf baa i helay.

3

hel: (fal) tuugo, cadaw iyo wixii la mid ah, la kulan. Budcad baa safarkii helay.

4

hel: (fal) roob, da' ku da'. Roob fiican baa na helay.

waa la naqliyay ✓

1

de: get, receive, obtain; find; win, achieve; reach

2

lx: hel

3

pd: (helay / heshay)

4

ps: v1=

5

key: hel

waa la naqliyay ✓

/wii/ (adj) 1. gaban ah (yar ah) (adj) 2. waqti-hore ah (goor-hore ah).

waa la naqliyay ✓

1

(Bee-sha)

2

1. Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

3

2. Qolo qolo ka xoog badani ka dultimid ama qabsatay oo xoog ugu taliso; raaciye; isticmaar.

waa la naqliyay ✓

1

beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

2

beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.

3

beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid.

waa la naqliyay ✓

1

beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

2

beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.

3

beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid. m.f.dh, beelid.

waa la naqliyay ✓

1

v. lose

2

beel vl. n. loss, lack of (X)

3

beel [feminine] n. settlement, group of families, community; colonization

waa la naqliyay ✓

1

-beesha: (n) a small community

2

beel: -ay / beeshay: (v) lost (loost); suffer loss. Ex: wiilkii gacan buu beelay; the boy lost an arm

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax aad haysatay waa; wax aad lahayd oo kaa hallaaba. Wax badso wax beel bay leedahay.

2

beel: (dabagelis) ereyada uu raaco u roga diidmo iyo waayid sida: indhabbeel, dhegabbeel, jeelbbeel, arradbbeel iyo waxii la mid ah.

3

beel -ka: (magac, lab, keli) qof saaxiibkaa ah. Dh: wadaay, rafiiq, jaal.

4

beel-sha: (magac, dhedig, keli) dad isku qolo ah ama isku isir ah. Dh: qabiil.

5

beel-sha: (magac, dhedig, keli) reero badan oo meel wada yaal oo isku deegaan ah. Bulladiyo ciyaaraha, lagu waa bariistoo, beeluhu gu' joogaan, sow berisamaadkii, Beled Weyne maan tegin. Dh: duddo, qeyro. Wa: beelo.

6

beel -sha: (magac, dhedig, keli) koox abuuraha Ilaahay ah oo isku jinsi ah sida dhirta, dugaagga iyo shinbiraha.

waa la naqliyay ✓

فَصِيلَة

waa la naqliyay ✓

1

(Ceel-ka)

2

God la qoday oo hoos u dheer oo wareegsan oo laga helo biyo ama saliid ama dhuxul ama wax kale.

waa la naqliyay ✓

1

ceel¹: m.l (-lal, m.l) God la qoday oo hoos u dheer oo laga helo biyo iyo wixi lamida.

2

ceel²: m.l (-lal, m.l) (jooloji) Il-biyood dhulka hoostiisa ah oo lagu helay riig oo laga qoday oogada dhulka ilaa oogada biyaha hoose, biyahaa waxa markaa loo soo saaraa ama loo soo afuufaa oogada dhulka. Haddii ceel ka hoos maro oogada biyaha hoose xilliga qoyaanka, oo aanu aad hoos uga dhicin oogada biyaha hoose ee joogtada ah, wuxuu biyo yeelanayaa xilliga qoyaanka, haddii uu gaaro oogada biyaha hoose ee joogtada ah, dabadeed weligii biyo ayuu yeelanayaa.

waa la naqliyay ✓

1

ceel¹: m.l (-lal, m.l) God la qoday oo hoos u dheer oo laga helo biyo iyo wixi lamida.

2

ceel²: m.l (-lal, m.l) (jool.) Il-biyood dhulka hoostiisa ah oo lagu helay riig oo laga qoday oogada dhulka ilaa oogada biyaha hoose, biyahaa waxa markaa loo soo saaraa ama loo soo afuufaa oogada dhulka. Haddii ceel ka hoos maro oogada biyaha hoose xilliga qoyaanka, oo aanu aad hoos uga dhicin oogada biyaha hoose ee joogtada ah, wuxuu biyo yeelanayaa xilliga qoyaanka, haddii uu gaaro oogada biyaha hoose ee joogtada ah, dabadeed weligii biyo ayuu yeelanayaa.

waa la naqliyay ✓

Well

waa la naqliyay ✓