Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

Weeye.

waa la naqliyay ✓

qr.dd la-mid: weeye.

waa la naqliyay ✓

inter. it is so; that's right!

waa la naqliyay ✓

(qurub) sidaa bay tahay; waa sidaa. Arrinru sidaas weeyaan aad maqashay.

waa la naqliyay ✓

1

de: it is so; that's right!

2

initial: w

3

lx: weeyaan

4

ps: intj

5

see: weeye

6

key: weeyaan

waa la naqliyay ✓

qr.dd la-mid: weeye.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Walaxyo midabeysan oo ka yimid jajabinta heemogolobiinta dhiigga oo xameetida la socda. Labada ugu muhiimsan waxa weeyaan biilirubiin oo midab hurdi ah leh iyo biiliferdin oo midab cagaar ah leh.

waa la naqliyay ✓

qr.dd Qurub lagu muujiyo tiraab weereedka marka uusan fal ahayn. Tusaale: “Ninkanu macallinka cusub ee dugsiga weeye”. la-mid: waaye, weeyaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Walaxyo midabeysan oo ka yimid jajabinta heemogolobiinta dhiigga oo xameetida la socda. Labada ugu muhiimsan waxa weeyaan biilirubiin oo midab hurdi ah leh iyo biiliferdin oo midab cagaar ah leh.

waa la naqliyay ✓

qr.dd Qurub lagu muujiyo tiraab weereedka marka uusan fal ahayn. Tusaale: Ninkanu macallinka cusub ee dugsiga weeye. la-mid: waaye, weeyaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo yar oo aan harraad bi'in, afka marmari.

2

afdhabaandhab: (fal) cid hadlaysa, aamusii adoo afkaaga aayar gacanta u saarsaaraya.

3

afdhabaandhab -ka: (magac, lab, keli) qof dhib qoonsaday ka baabi'in; qof kale xaaladdiisa, hadal ku dejin. Hadalkaad i leedahay, afdhabaandhab weeyaan, arrintu na intaa dheer. Dh: sabaalayn, sasabid.

4

afdhabaandhab -ka: (magac, lab, keli) biyo yar oo aan harraad bi'in; biyo suququl ah; sangaagurro biyood. Nin harraad idlaystoo, afdhabaandhabaan ahay. Dh: leefleef, afdhabaandhow.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof awrta kiro ku kaxeeya oo rara; nin naftiisa iyo awrkiisaba wada kireeya. Awrkiraale weeyaan aabbihii.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) midhaha la quuto oo dhan sida sarreenka, qamadiga, hadhuudhka, galleyda iyo wixii la mid ah. Badarkiyo galleydii ayaa laga tuuray baalkoo, beeluhu gu' weeyaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lo', ci' dheer ciyid. Bunaaxid dibiga markay dheregto weeyaane. Dh: bunaaxis.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax aan jirin ama meel madhan ah. Afdaleel ah weeyaan waxaad iigu amraysaaye.

2

daleel-sha: (magac, dhedig, keli) wax aan ciidan lahayn oo dayacan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) aqbalaadda iyo oggolaanshaha wax laguu soo jeediyay.

2

ijaabo -da: (magac, dhedig, keli) ducada Rabbi aqbalo. Ijaabo weeyaan ducadeennu. Dh: aqbal.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) diidmo ah oo u dhigma 'sidaa si ka duwan weeyaan'. Dh: maaha, maahin, maahane, sidaas, maahan.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) oggol oo haddana ka maaggan. Oggoldiiddan weeyaan, taad i la duljoogteed, igu daalinayside.

2

oggoldiiddan -ta: (magac, dhedig, keli) aqbalsan ha yeeshee inuu yeelo ka maagan.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) xidhan oon meelna ka furnayn ah. Irriddu way oodan tahay.

2

oodan: (tilmaame) ood ku wareegsan. Ijaar oodan ayaa naga soo hor baxay.

3

oodan-ka: (magac, lab, keli) qof an waxba garanayn oo af iyo ilbaxnimo midna hayn.

4

oodan -ka: (magac, lab, keli) dad tiro iyo tayo ba buuxa oo hiil iyo hoo yeesha. Adhigaaga raacsaan lahaa agabla' weeyaan e, markay oon baxday i tidhi oodankaan ahay e. Dh: laandheere.

5

oodan -ka: (magac, lab, keli) dhul jiq ah oo meel laga galo iyo meel laga baxo midna lahayn. Sidaan u yaacaynay ayaan dhul oodan ah gallay.

6

oodan-ta: (magac, dhedig, keli) shax dhinac kasta ka soo xidhantay oo aan meel loo guuro lahayn. Shaxdii oodan ayey gashay.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) deyn lagu leeyahay ah. Nin qaamaysan weeyaan odaygu. Dh: deymeysan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kawax saluug; murug iyo saluug dartood madaxa foorari.

2

qamiic-a: (magac, lab, keli) saluug yar. Dh: dudmo.

3

qamiic-a: (magac, lab, keli) shey weli bislaan oo karsiini u hadhan tahay. Qamiic weeyaan garowgu bislaan. Dh: yaayacood. Li: oo wali ma muudhmuudh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) garaad wax lagu garto. Nin qujo leh weeyaan. Dh: caqli, garaad.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ciid boodh ah oo jilicsan. Raqas miidhan weeyaan meeshani ee naga kici. Dh: ruufad.

2

raqas-ka: (magac, lab, keli) qashinka ka hadha wax la gubay. Dh: danbas.

3

raqas-ka: (magac, lab, keli) wax qoyan oo wasakh leh. Marada ragaska ka laabo.

4

raqas -ka: (magac, lab, keli) wax laysku burburiyey oo isku ridgan

5

raqas-ka: (magac, lab, keli) dhooboceelaad; dac

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar lagu soo jeedo, qalab u garaacid, ama sacab jiib iyo jaanba leh. Tumitaanka aroosku halkee weeyaan.

2

tumitaan-ka: (magac, lab, keli) dhufaanitaanka laboodka xoolaha. Tumitaanka way ku naaxaan xooluhu.

3

tumitaan-ka: (magac, lab, keli) farsamaynta birta, wixii la doonayo laga sameeyo.

4

tumitaan -ka: (magac, lab, keli) garaacitaanka, albaab iyo wixii la mid ah oo la tumo. Tumitaanka albaabka aayar.

5

tumitaan-ka: (magac, lab, keli) habka firida looga rido galka ay ku dhrx jirto, ama qaab kale looga dhigo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, dhidig, keli) min ka mid ah minanka faalka. Haddii la dhigo oo uu soo hadho wuxuu u daran yahay nin daranyo hayso. Nin wax haystana wadkii weeyaan. Dh: cuqleh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhib khaatiyaan lala noqdo; qof hadalkiisa la dhibsado. Ilmo qaylo badan oo wadnaqabad ah weeyaan.

waa la naqliyay ✓

1

ceeryaan¹: m.dh Dhado iyo ciiro isku jira. la-mid: ceeryaamo, ciiryaamo, ciiryaan.

2

ceeryaan²: m.dh (fiisikis) Cuf dhibco biyood ah oo ku jira lakabyada hoose ee gibilka, waxaana u sabab ah uumibiyoodka biyaha isugu rogaya hawada dhexdeeda, taas oo keenta aragtida oo si dhexdhexaaha u yaraata.

waa la naqliyay ✓

1

ceeryaan¹: m.dh Dhado iyo ciiro isku jira. la-mid: ceeryaamo, ciiryaamo, ciiryaan.

2

ceeryaan²: m.dh (fiisikis) Cuf dhibco biyood ah oo ku jira lakabyada hoose ee gibilka, waxaana u sabab ah uumibiyoodka biyaha isugu rogaya hawada dhexdeeda, taas oo keenta aragtida oo si dhexdhexaaha u yaraata.

waa la naqliyay ✓

Mist

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) fad fudud oo taagagga dhulka ku dahaadhma oo sii daaya dhibco yaryar oo biyo ah. Dh: ceeryaamo.

waa la naqliyay ✓

e.d la-mid: eey³.

waa la naqliyay ✓

erey loogu yeedho qofka da'da weyn oo la macne ah 'odaygow/islaantaay, hee dheh.'

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. she / they ... not

waa la naqliyay ✓

1

a: baaney

2

de: she / they ... not + [FOCUS] = baa + ay + aan

3

lx: beeyan

4

ps: focus + vpro + neg

5

key: beeyan

waa la naqliyay ✓

1

(Eedaan-ka)

2

(xoolo) ci xanuun keenay.

waa la naqliyay ✓

1

eedaan¹: m.l la-mid: aadaamid.

2

eedaan²: f.mg1 (-day, -dday) la-mid: aadaan².

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. animal's cry of pain

2

eedaan v. cry with pain (of an animal)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) mournful cry made by animals, usually indicative of pain

waa la naqliyay ✓

1

(fal) salaadda dadka ugu yeedh; sallaadda ku baaq. Dh: aadaan, adaan.

2

eedaan: (fal) riyo, qalaad; ci'.

3

eedaan -ka: (magac, lab, keli) ereyo af Carabi ah oo ka bilaabma 'Allaahu akbar' kuna dhammaada 'laa ilaaha illaa Allaahu' oo loo sharciyeeyey in salaadda la iskugu yeedho; baaqa marka salaadda waqtigeegu gaadho dadka lagu ogaysiiyo. Dh: aadaan, adaan.

4

eedaan -ka: (magac, lab, keli) ci'da iyo qalaadka ri'yaha.

waa la naqliyay ✓

1

de: animal's cry of pain

2

lx: eedaan

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2-m

5

key: eedaan

waa la naqliyay ✓

1

(Eeraan-ka)

2

Socod ama orod aad u dheer; dheerayn; duulid; booddo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Socod ama orod badan. 2. Ee. ah: nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

waa la naqliyay ✓

m. n. long walk ~ run; race

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

2

eeraan-ka: (magac, lab, keli) socod ama orod aad u dheer. Eeraan ayaan hashii orodday ku gaadhay. Dh: dheerayn, duulid, booddo.

3

eeraan -ka: (magac, lab, keli) xoolo tiradoodu ay 100 gaadhayso. Dh: wegen.

waa la naqliyay ✓

1

de: long walk ~ run; race

2

lx: eeraan

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: eeraan

waa la naqliyay ✓

1

(Geyaan-ka)

2

1. (guur) inta is guursan karta iyo inta aan is guursan karin, xiriirka u dhexeeya iyo waxa ay kala mudan yihiin.

3

2. Xeerka maamula kufka; dadka isku habboon inay is guursadaan iyadoo laga eega hayo xagga da'da, xagga dhaqanka, kd.; kuf; ama gayaan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gayaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. socially-eligible marriage partner; eligibility

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) age group, peer (payer) group ~ gayaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) guurka inta is guursan karta iyo inta aan is guursan karin, xidhiidhka u dhexeeya iyo waxa ay kala mudan yihiin dhaqan iyo diin ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: gayaan

2

de: socially-eligible marriage partner; eligibility (condition of conforming to social status and rules of marriage)

3

lx: geyaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: geyaan

waa la naqliyay ✓

neg, vl. pron., neg. she / they ... not

waa la naqliyay ✓

1

de: she / they ... not = ma + ay + aan

2

lx: meeyan

3

ps: neg + vpro + neg

4

xe: They would not have seen it.

5

xv: Meeyan arki lahayn.

6

key: meeyan

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) greatness (gareeyt-nes); largeness (laarji-nes); enormity (inoor-mati), immensity (imen-siti) ~ weyni, weynaan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid la waayey; waayid.

waa la naqliyay ✓

1

pron., neg., opt. form: may she not!, don't let her ...!

2

yeeyan: pron., neg., opt. form: may they not!, don't let them ...!

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed qurux badan oo leh caleemo balballaadhan. Wuxuu u samaysan yahay sidii dallado la is kordhigay oo hadh qabaw.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg beeqaami.

waa la naqliyay ✓

1

beexaan¹: m.l 1. Dhammaad; idlaad. 2. Kibir.

2

beexaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax dhammaansho. 2. Qof kibrid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax yaryarayn oo beexaamin.

2

beexaan -ka: (magac, lab, keli) yaryarayn oo horay u dhammaansho la'aan. Dh: beekhaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Ceesaan-ta)

2

Ri ugub oo aan weli curan.

waa la naqliyay ✓

1

ceesaan¹: m.l (-nno, m.dh) Orgi sannad jir ah.

2

ceesaan²: m.dh (-aamo, m.l) Dheddig ari cad oo aan weli curan.

waa la naqliyay ✓

1

ceesaan¹: m.l (-nno, m.dh) Orgi sannad jir ah.

2

ceesaan²: m.dh (-aamo, m.l) Dheddig ari cad oo aan weli curan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. young he-goat, billy

2

ceesaan [feminine] n. young nanny, she-goat that has not given birth

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) [Pl. ceesaamo-ha] a young nanny goat; a young female goat that did not give birth

2

ceesaan -ka: (n) a young billy goat; a young male goat

waa la naqliyay ✓

1

(I) Capretto appena svezzato;

2

(E) Veaned kid

3

(S) CEESAAN (S. g.: ‘Esàn)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) neef ri ́ ah oo aan weli curan; ri' ugub ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Shiraac saddex gees ah intiisa hoose. 2. Xarig doonyaad isu haya farmaanka docdiisa midig iyo doonnida. la-mid: deebaani (2).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xadhigga isku haya doonta iyo qoriga farmaanka. Doonida waxa ka jabay deebaankii.

waa la naqliyay ✓

1

(Deegaan-ta)

2

Geedaha badan oo ka baxa dhulkii doogta oo roob badani ku da'o.

waa la naqliyay ✓

1

deegaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Geed weyn canjeelka u eg, sida badan webiga jiinkiisa ka baxa oo leh miro la cuno. 2. la-mid: degaan.

2

deegaan²: m.dh Doog meel roob badan ku da'ay ka baxa.

waa la naqliyay ✓

1

deegaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Geed weyn canjeelka u eg, sida badan webiga jiinkiisa ka baxa oo leh miro la cuno. 2. la-mid: degaan.

2

deegaan²: m.dh Doog meel roob badan ku da'ay ka baxa.

waa la naqliyay ✓

Vegetation

waa la naqliyay ✓

f. n. forest, jungle

waa la naqliyay ✓

1

(Degan) S Mimusops somalensis Chiov. Sapotaceae.

2

S Mimusops fruticosa A.DC. Sapotaceae.

3

N Mimusops angel Chiov. Sapotaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. settlement (setalment); environment (envaayroment); residence (rezi-densi); domicile (dhomo-saayl) ~ dagaan, degaan, bey'ad, hooy. 2. regional state

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meesha ay dad iyo. duunyaba ku noolaan karaan ee ay degganyihiin. Dh: dagal, degaan, dagaan.

2

deegaan-ka: (magac, lab, keli) magac guud oo kulmiya buuraha, berriga, badda iyo meel kasta oo nololi ka jirto.

3

deegaan -ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo canjeelka u eg. Sida badan webiga jiinkiisa ayuu ka baxaa, waxaana u dhala miro la cuno.

4

deegaan-ta: (magac, dhedig, keli) qaanso roobaad midabbo toddoba ah oo kala duduwan leh oo roobka iyo cadceedda oo is qabatay ka dhalata oo sida qaansada u soo godan. Dh: jeegaan.

5

deegaan -ta: (magac, dhedig, keli) dhulka roobku aad ugu da'ay ee doogga iyo xareeddu isku qotomaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: forest, jungle

2

lx: deegaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f

5

key: deegaan

waa la naqliyay ✓

خارج

waa la naqliyay ✓

1

(Jeegaan-ta)

2

Qaanso-roobaad; kayn-roobaad; caashacarrabdheer; (ama deegaan).

waa la naqliyay ✓

1

jeegaan¹: m.dh (-nno, m.dh) Midabyo dhawr ah oo si is kor saar ah u safan oo qaab qaanso leh oo ku samaysma daruurta marka uu roob da'ayo; qaansaroobaad.

2

jeegaan²: m.dh (-nno, m.dh) (fiisikis) Filiqsanaanta kaahinta birlabdanabeed sida, muuqaalka midabeed ee ka dhasha kalaxaydka dhudo ileys ee soo dhexmara birisam.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-nno, m.dh) (fiisikis) Filiqsanaanta kaahinta birlabdanabeed sida, muuqaalka midabeed ee ka dhasha kalaxaydka dhudo ileys ee soo dhexmara birisam.

waa la naqliyay ✓

Spectrum

waa la naqliyay ✓

f. n. arc, arch; rainbow; spectrum

waa la naqliyay ✓

name-unisex arc, arch; rainbow; spectrum

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ilays leh liidad midabaysan oo ka dhasha iftiin dhexmaray birismi. Dh: deegaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: arc, arch; rainbow; [ext.] spectrum

2

lx: jeegaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: jeegaan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg le'ekaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg maqaam.

waa la naqliyay ✓

1

(Reexaan-ta)

2

Nagaar la beero oo udgoon; (ama riixaan).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: riixaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. aromatic herb species

waa la naqliyay ✓

Lippia carviodora 10

waa la naqliyay ✓

1

(Rihan) All. Som. Ocimum basilicum L. Labiatae.

2

S Ocimum canum Sims. Labiatae.

3

C Ocimum spicatum Defl. Labiatae.

4

N Ocimum tomentosum Oliv. Labiatae.

5

C Lantana viburnoides (Forsk) Vahl. Verbenaceae.

6

C Lippia carviodora Meikle. Verbenaceae.

7

S Lippia dauensis (Chiov) Chiov. Verbenaceae.

8

S Becium obovatum (E.Mey) N.E.Br. Labiatae.

9

May Endostemon ctenoneurus R. Harley. Labiatae.

10

May Endostemon tenuiflorus (Benth) Ashby. Labiatae.

11

C Leucas minimifolia Chiov. Labiatae.

12

C Sphaeranthus ukambensis Vatke & Hoofm. Compositae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) aromatic plant

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nagaadh la beero oo udgoon. Reexaan udgoon iyo ramaas baad u eegtahay.

waa la naqliyay ✓

1

a: riixaan

2

de: aromatic herb sp.

3

lx: reexaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f

6

key: reexaan

waa la naqliyay ✓

m.dh (-nno, m.dh) la-mid: jeegaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jeegaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) garoonka kubbadda lagu cayaaro; garoon.

waa la naqliyay ✓