wedaarin

-ta: (magac, dhedig, keli) wax soo socda wax kale ka horgeyn oo dhanka kale u dhaafin. Wax is waydiin ma xumee wax is waydaarin baa daran.

(Weydaarid-da)

Weydaar ama talantaalli u xirid; isdhaaf u xirid.

m.f.dh eeg weydaar². la-mid: weydaar¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg weydaarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) kodhe, haan iyo wixii la mid ah, in yar ka soo shubidda caanaha la lulayo iyadoo la eegayo inay baxday iyo in kale. Daarinta caanaha la lulayo carruurta jecel. Dh: daaris.

(Waarin-ta)

1. Wax aan dhiman ama waara ka dhigid.

2. Waar ku cabbirid.

m.f.dh eeg waari².

-ta: (magac, dhedig, keli) waar ku cabbirid.

waarin -ta: (magac, dhedig, keli) cimri dherer siin oo adduunka ku daa'imin. Geesiga waxa taariikhda loogu xusaa waa waarinta magiciisa.

m.l (botani) Geed faalala oo leh xidido laga sameeyo xargaha adag sida dawliska iyo wixi lamida.

m.l (botani) Geed faalala oo leh xidido laga sameeyo xargaha adag sida dawliska iyo wixi lamida.

(Wadaajin-ta)

Wada siin; ka dhexaysiin; wada gaarsiin.

m.f.dh eeg wadaaji.

-ta: (magac, dhedig, keli) wada cunsiin; ka dhexaysiin. Dh: wadaajis.

(Wadaalin-ta)

(xoolo, ...) Wadwadid; raacid wadaaleed.

m.f.dh eeg wadaali.

-ta: (magac, dhedig, keli) 'xoolo iyo wixii la mid ah' wadwadid; raacid wadareed.

f.lg2 (-iyay, -isay) 1. Dhaafi; gudbi. 2. Is w.: is dhaafin.

f.lg2 (-iyay, -isay) 1. Dhaafi; gudbi. 2. Is w.: is dhaafin. m.f.dh, weydaarin.

ditransitive v. cause to cross ~ lay something across something else; cause to pass by; cause to miss; convert

-yey / say: (v) 1. reverse the position or order; transpose (taraanispows); interchange 2. pass on, pass down ~ isweydaari, gudbi, isdhaafi

(fal) isdhaafi oo laba shay isku beddel. Dh: waydaari.

de: cause to cross ~ lay s.t. across s.t. else; cause to pass by; cause to miss; [ext.] convert

initial: w

lx: weydaari

pd: (weydaariyey)

ps: v2a=ditr

key: weydaari

vl. n. conversion {mathematics}

-ta: (n) transposition (taraanispozishen); conversion (conveershen) ~ isdhaafin

de: conversion {mathematics}

lx: isweydaarin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: isweydaarin

-ta: (magac, dhedig, keli) si aayar ah kolba dhan u walhin. Carruurtu weedhaaminta way gama'daa. Dh: wadhaamin.

f.g4 (-naa, -nayd) Wax, wax kale dhaafsan ahaansho.

m.f.dh eeg weydhaami. la-mid: weydhaamis.

(Feeraarin-ta)

In door ah kala durdurkin, kala fogfogeyn.

m.f.dh eeg feeraari. la-mid: feeraaris, firaarin, firaaris.

vl. n. development, expansion; deployment

-ta: (magac, dhedig, keli) in door ah kala durkin; feeraaris; kala fogfogayn.

de: development, expansion; deployment

lx: feeraarin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: feeraarin

(Heemaarin-ta)

Caano ama wax kale oo shubma oo sida heemaarka u yar, fuuqsasho; hiinsasho.

m.f.dh eeg heemaari.

-ta: (magac, dhedig, keli) heemaar ka samayn; codcodka, caanaha iyo subagga kala miirid. Haweeku heemaarinta way kala yaqaanniin.

heemaarin -ta: (magac, dhedig, keli) caano ama wax kale oo shubma oo sida heemaarka u yar. Dh: fuuqsasho, heensasho.

(Jeedaalin-ta)

Wax durugsan, indhaha ku raadin; fiirin; eegid; ilaalin.

m.f.dh eeg jeedaali.

-ta: (magac, dhedig, keli) dib u eegis, dhan fiiris.

(Jeeraarin-ta)

(fardo) kolka iyagoo xarig dheer lagu hayo, ay qofka jaraynaya, ku ag wareega hayaan, ama durdurina hayaan.

m.f.dh eeg jeeraari. la-mid: jeeraro.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef xadhig lagu xidhay u dheerayn, si uu u daaqo inta u dhow. Geenyada xadhigga u jeeraari. Dh: heeg.

(Seeraarin-ta)

Tuuryo wax soke oo dheer (daar, buur) korka ka marin, oo meel shishe oo aan muuqan ku ridid.

m.f.dh eeg seeraari. la-mid: seeraaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) tuuryo wax soke oo dheer 'daar, buur' kor ka marin oo meel shishe oo dhanka kale ah, gaadhsiin; seeraaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) fiirin oo wax waadaal ah ka dhigid; dabasocod uu dibi qoodh ahi daba socdo sac rimay soo wata. Dibigu maalmahan oo dhan waadaalinta sacuu ku jirey.

-ta: (magac, dheddig, keli) dhiil caano lagu lulayo, kodhe iyo wixii la mid ah, si aan xoog ahayn u walhin oo kolba dhinac u yara lulid. Dh: weedhaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) (la ~) qof kale wax la qaadid oo dhinaca u qabasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg waldaafin.

(Waldaamin-ta)

Wax culus oo la wada qaado, iyadoo labada dhinac la kala hayo, oo la laallaadina hayo.

m.f.dh eeg waldaami. la-mid: walwaalid.

-ta: (magac, dhedig, keli) handaafin oo wax culus hareeraha qabasho oo laadlaadin. Foosto waldaamin mooyee si kale laguma dallici karo. Dh: handaafin, wandaafin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax culus hareeraha qabasho oo wada qaadid. Kiintaal biro ah wandaafin baa lagu qaadaa. Dh: handaafin, wandaafis.

m.f.dh eeg wanqaari.

-ta: (magac, dhedig, keli) faagga weecin. Nin qodaal yaqaan wanqaarin ma sameeyo.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) la-mid: maageeran.

(tilmaame) deyr ama ijaar ku meegaarsan ah. Booto weegaaran ayaan iibsaday.

m.dh la-mid: maageerid.

-da: (magac, dhedig, keli) deyr ama ijaar ku meerin; miir ku wareejin. Dh: waageerid, meegaarid.

m.f.dh eeg weeraami.

-ta: (magac, dhedig, keli) si aan xoog ahayn u walhin oo kolba dhinac u yara lulid. Weeraaminta kodhaha subagga ayaa ku urura. Dh: wadhaamin, weedhaamin.

-ka: (magac, lab, keli) weydaarasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg waydaarsasho.

f.lg3 (-saday, -satay) Wax, wax kale dhaafsasho.

-weydaarsaday / weydaarsatay: (v) trade (tareeydh); swap (iswaap); make an exchange of one thing for another; barter ~ dhaafso, ku doorso

-ta: (magac, dhedig, keli) wax is dabamarin.

m.l Xiddig xiddigaha ka mid ah.

(fal) caanaha ka soo daadi ama ka soo daa halka daloosha ee daarka la dhaho ee ku taalla aagaanka dhiisha. Daari ciirta inay baxday aan fiirinnee.

daari: (fal) caano inyar oo biya ah ku shub oo badhax. Dh: badhax.

daari-ga: (magac, lab, keli) madaha beeraha u dhaxeeya. Daariga beerta reer Cumar xooluhu yeyna soo dhaafin. Dh: xad, soohdin.

f. n. mat

-ta: (n) mat (maat); mat used as floor-covering ~ derin

-ta: (magac, dhedig, keli) wax lagu fadhiisto ama lagu seexdo. Dh: salli, derin, dermo, caw, bal.

a: derin ~ darmo

de: mat

lx: darin

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: darin

waari¹: m.l Sheekada haabeenkii lagu soo jeedo, dhafar; dabjeex.

waari²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Waar ku cabbirid. 2. Wax waaro ka dhigid.

v. make permanent ~ eternal, cause to endure, immortalize

waari v. measure (the length of something) in yards

(Wari) S Commiphora mampestris Engl. Burseraceae.

(fal) inta caweyska ah soo jeed oo qayrkaa la maddadaaloo. Kaalay caawa ila waari. Dh: cawee, cawaysin.

waari: (fal) jirsii oo abidkii ha joogo. Ilaahoow magacayga adduunka ku waari. Dh: daa, daa'imi.

waari: (fal) waar ku cabbir. Marada inta aanad goyn waari.

waari -ga: (magac, lab, keli) sheekada habeenkii lagu soo jeedo. Waa barnaamishkii waari ee Cawayska carruurta. Dh: dhafar, dabjeex.

(Warin-ta)

Waraysi.

m.f.dh eeg wari. la-mid: waris, werin, weris.

-ta: (magac, dhedig, keli) waraysi; war ka dhegaysad; war ka gurid.

(Werin-ta)

Hadal cid kale leedahay soo qaadid, sheegid, cid kale gaarsiin.

m.dh la-mid: warin.

-ta: (magac, dhedig, keli) war ama macluumo kale ciddii sheegtay ka soo tebi oo inta kale u gudbi; warka tebi oo cid kale gaadhsii. weris': magac hablaha loo bixiyo.

baarin¹: m.f.dh la-mid: baariyid.

baarin²: m.dh Meesha gacatada laga qoto.

-ta: (magac, dhedig, keli) badeeco la naadiyay qof u xukumid.

-ka: (magac, lab, keli) jaad mid ah gaadiidka badda, doontana ka yar huudhigana ka weyn oo lagu kalluumaysto. Dh: beden.

m.dh la-mid: caaryid.

(Daa'in-ka)

1. Eebbe, Ilaah.

2. Aan go'in; lagu waaro.

daa'in¹: m.l Sifo Eebbe oo tilmaamayso suulid la'aantiisa. la-mid: daayin¹.

daa'in²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Fal samayntiisa joogtaysasho; ku waarid. la-mid: daayin².

daa'in¹: m.l Sifo Eebbe oo tilmaamayso suulid la'aantiisa.

daa'in²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Fal samayntiisa joogtaysasho; ku waarid. m.f.dh, daa'imid.

-ka: (n) God (gaadhy everlasting (evar-laastin); the Eternal (i-teer-nel) ~ Ilaah, Rabbi

daa'in -daa'imay/daa'intay: (v) get used to; habituate (ha-bi-juweeyt)-, accustom oneself

(tilmaame) wax aan dhammaanayn oo joogto ah. Barwaaqo daa'in ah Eebboow na sii. Dh: abiido, waligeed, daa'im, joogto.

daa'in -ka: (magac, lab, keli) eeg daa'im.

m.f.dh eeg daaci².

-ta: (magac, dhedig, keli) wixii uu cunay in ka mid ah ka hunqaacin. Kolka la daacaqudmo ayay daacintu fiican tahay.

(Daadin-ta)

Qubid.

m.f.dh eeg daadi. la-mid: daadis.