wayaale
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wayaale
-ha: (magac, lab, keli) dirxi ku dhasha faraha lugaha hoostooda oo dubku soo foocmo. Meel wayaale ku jiro cuncun baa lagu gartaa. Dh: wayaane.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waayaale
-ha: (magac, lab, keli) qof aqoon badan ka helay wuxuu soo maray ama soo arkay. Adaa waayaale ahe war naga sii wixii ku soo maray. Dh: waaya'arag.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hayaale
-ha: (magac, lab, keli) qof habac ah oo wax walba isagoon ka fiirsan aqbala. Ninkaasi naf ma leh oo waa hayaale. Dh: dameeridhanraacday.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Rayaale
magac loo bixiyo wiil dhashay iyada oo la oomman yahay dabadeed na uu roob da'ay; waxa kale oo loo bixiyaa wiil meeshii uu ku dhashay Ilaahay rayo ku hadheeyay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhuudhi
(Dhuudhi-ga)
Jaadadka booddada mid kamid ah oo dadka oogadiisa gala oo ku kora oo kolkuu weynaado u ekaada xabbad meseggo ah oo bisil; wayaale.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhuudhi
-ga: (n) flea (filii); small, wingless, bloodsucking insect ~ wayaale
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Flea
wayaale
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhuudhi
-ga: (magac, lab, keli) dirxi cadka faraha lugaha hoostooda ku yaal ku dhasha oo qaniinyo cayayaan ka dhasha. Dh: wayaale.
dhuudhi -ga: (magac, lab, keli) dareen jidhku dareemo oo la moodo inuu xididdada iyo seedaha kor u xulayo oo ka yimaad kulaylka dabka oo aad loo xanuunsado. Halkii la iga gubay ayuu dhuudhi i rooray.
dhuudhi -ga: (magac, lab, keli) jaad qudhaanta ka mid ah oo yaryar oo qaniinyo kulul. Dh: dhuxulkureeb, dhuxunkureeb.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waaxyaale
-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah cawska aqalka lagu dhiso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
walaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Walaalo ka dhigid (cid).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
walaalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Walaalo ka dhigid (cid). m.f.dh, walaalayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
walaalee
v. make (two ~ more people) into brothers ~ sisters
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
walaalee
(fal) wax walaalo ah ka dhig. Labada beelood walaalee oo heshiisii.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
walaalee
de: make (two ~ more people) into brothers ~ sisters (as a sign of friendship or warmth)
initial: w
lx: walaalee
pd: (walaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: walaalee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waxyaalo
m.l.w eeg wax.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waxyaalo
m. n., pl. things, items
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
waxyaalo
de: things, items Sg: wax
initial: w
lx: waxyaalo
pd: (/ha)
ps: n8-m-pl
key: waxyaalo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wayaakee
f.g2 (-keeyay, -keysay) Hanti xoolo nool ah siin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wayaakee
(fal) hanti xoolo nool ah, cid kale, sii.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waysaalo
-da: (magac, dhedig, keli) wax yaalo geesinimo ku jirto oo la sameeyo. Goobtaa Axmed baa waysaalo dhigay. Dh: wacdaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
alaale
m.l (-layaal, m.l/dh) Qof dhallinyar, waayo aragnimo lahayn, oo isla weyn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
alaale
m.l (-layaal, m.l/dh) Qof dhallinyar, waayo aragnimo lahayn, oo isla weyn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
alaale
-ha: (magac, lab, keli) qof dhallinyar oo aan waaya'aragnimo lahayn, haddana isla wayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cayaal
-ka: (magacwadareed) carruurta yaryar. Dh: carruur, ciyaal, dhallaan. Li: cirroole.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waaqle
-ha: (magac, lab, keli) qori ama hub ka dhaca jiibka oo taangiyada lagaga hortego. Intaan waaqle iyo, wareerkani dhicin, gaashaanle wanaagsanaayaa.
waaqle -ha: (magac, lab, keli) shimbir madaw oo xeebaha iyo meelaha degaannada ah ku badan. Intaan waaqluhu ciyin ee waaga berigiisa kallah. Dh: qanbaar, tuke, qaaqle.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Wacaal
(Wacaa-sha)
Waayo; xog'ogaal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wacaal
m.dh Wax jira; war; xog. Tusaale: “War iyo w. midna uma hayo”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
wacaal
m.dh Wax jira; war; xog. Tusaale: War iyo w. midna uma hayo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
wacaal
f. n. information
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wacaal
-sha: (magac, dhedig, keli) wax jira; ogaal. War iyo wacaal toona uma hayo wax dhacay maanta. Dh: war; xog, ogaal.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
wacaal
cf: ogaal; waayo
de: information
initial: w
lx: wacaal
pd: (/sha)
ps: n-f
key: wacaal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Wadaal
(Wadaa-sha)
1. La socoshada neef labi neefka dheddig oo orgeysan raaco, ka hari waayo, wadwado; wadid ama wadasho.
2. Wax tirsan oo gooni loo wado; goosan; xayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wadaal
m.dh.kh 1. W. ah: la socoshada neef labi neef dheddig oo orgeysan raaco ama ka hari waayo. 2. Xoolo tirsan oo gooni loo wado.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
wadaal
f. n. separation ~ isolation
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wadaal
-sha: (magac, dhedig, keli) wax tirsan oo gooni loo wado. Wadaal weeye neefku. Dh: xayn, goosan.
wadaal -sha: (magac, dhedig, keli) dabasocod uu daba socdo neef labi neef dhedig oo orgoonaya oo uu ka hadhi waayo. Dibi wadaal sac kama daayo. Dh: wadwadasho; wadwad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
wadaal
cf: goosan
de: separation ~ isolation (especially of male from female livestock in herd)
initial: w
lx: wadaal
pd: (/sha)
ps: n-f
key: wadaal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Walaal
(Walaal-ka, Walaa-sha)
Kan ama tan isku aabbe iyo hooyo la yahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
walaal
walaal¹: m.l (-lo, m.dh) Wiil waxa uu u yahay wiil ama gabar ay wada dhasheen.
walaal²: m.dh (-lo, m.l) Gabar waxa ay u tahay gabar ama wiil ay wada dhasheen.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
walaal
m.l (-lo, m.dh) Wiil waxa uu u yahay wiil ama gabar ay wada dhasheen.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
walaal
m. n. brother, male sibling
walaal [feminine] n. sister, female sibling
walaal inter. please
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Walaal
name-m brother; darling; dear one
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
walaal
-ka: (n) 1. brother (baraathar) 2. —walaal -walaasha: (n) sister (sis-ter)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
walaal
-ka: (magac, lab, keli) qof lab oo aabbo iyo hooyo idin wada dhaleen ama labada waalid midkoon idin wada dhalay. Walaalkaa wiilal ka lahaw wiilashaadana walaal ka lahaw.
walaal -sha: (magac, dhedig, keli) gabadh aabbo iyo hooyo idin wada dhaleen ama midkood uu inni wada dhalay. Walaashii caayow yeelkaa.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
walaal
شَقِيقَة وَ أُخْتِ شَقِيقٍ، أَخ
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aadaale
(ereycodeed) lagu tusmeeyo yaabka ka yimaadda dhacitaanka wax hore la iskaga ogaa.. Aadaale! Aadaale! Dh: caadaley!
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ayaanle
m.l Nin nasiib wacan leh.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ayaanle
m.l Nin nasiib wacan leh.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Ayaanle
name-m luck, fate, good fortune. Syn: Cawaale
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Ayaanle
magac loo baxsho wiil dhalashadiisa halis badani wehelisay oo dhimasho looga baqay ama la filayo inay noqoto nasiib iyo bishaaro fiican.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baraale
m.l B. leh: wax baro leh.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
BARAALE
(Barale) N Digitaria abyssinica (A.Rich.) Stapf. Gramineae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baraale
-ha: (magac, lab, keli) dhulka u dhaw dhul badhaha adduunka. Baraaluhu wuu ka kulul yahay labada geftin ee dhulka. Dh: badhaale,
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
biyaale
m. n. water seller
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
biyaale
a: biyoole {N}
de: water seller
lx: biyaale
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: biyaale
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Cawaale
name-m luck, fate, good fortune. Syn: Ayaanle, Cawo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Cawaale
magaca wiil la rajaynayo in uu reerka u horseedo cawo iyo barwaaqo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dadaale
m. n. diligent person; zealous man
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dadaale
-ha: (magac, lab, keli) qof sidii uu hadaf u gaadhi lahaa muruq iyo maskaxba ku bixiya.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dadaale
de: diligent person; zealous man
lx: dadaale
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: dadaale
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Dawaale
magac loo baxsho wiil dhalashadiisu dhib jirtay daawaysay, gaar ahaan mid labadiisa waalid dhex taallay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gadaale
s. Dib xiga; gadaaleeya.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gadaale
s. Dib xiga; gadaaleeya.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hawaale
-ha: (magac, lab, keli) saadaasha sida xaal adduun noqonayo. Dh: saadaal, mala'awaal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Labaale
(Labaala-ha)
Labo waxyaalood ama astaamood leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
labaale
m.l Warqad turub oo dhexda laba dhibcaad ku leh.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
labaale
m.l Warqad turub oo dhexda laba dhibcaad ku leh.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Labaale
Binary, Isosceles
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
labaale
m. n. deuce (playing card); something having two (of anything)
labaale m. n. lieutenant
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
labaale
-labaalaha: (n) a playing card having two spots; deuce (duus)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
labaale
-ha: (magac, lab, keli) 'derejo ciidan' askariga labada xadhig ama labada xiddigood sita. Ciidankan waxa hoggaaminaya sarkaal labaale ah.
labaale-ha: (magac, lab, keli) mid, labo astaamood oo kala gaar ah, wada leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Maqaale
(Maqaala-ha)
War la maqlay, runtiisase aan la hayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maqaale
m.l War la maqlay aan goobjoog loo ahayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
maqaale
m.l War la maqlay aan goobjoog loo ahayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maqaale
m. n. rumor, something one heard
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maqaale
-ha: (magac, lab, keli) war la maqlay oon dhab ahaantiisa la haynin.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maqaale
de: rumor, s.t. one heard
lx: maqaale
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: maqaale
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
payable
/peyabal/ (adj) lacag bixinteedu waajibtay (deyn ay tahay in la bixiyo).
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
payable
payable, adj. - ay waajib tahay in la bixiyo.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Riyaale
name-m goat owner; rail, thaler
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Riyaale
magac loo bixiyo wiil loogu magacdaray riyo ama reer riyo leh u dhashay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sahaale
(tilmaame) dhib aan sii weynayn. Nabarku waa sahaale. Dh: sahal.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Samaale
n., [collective] high caste, people of high social standing
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Samaale
name-m peaceable, kind, fortunate; high caste. Cf: Gobaad, Gobey
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Samaale
magac loo baxsho wiil wanaag iyo same la dhashay ama dhalashadiisii khilaaf laga heshiiyay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
Samaale
cf: Sab; Soomaali
de: high caste, people of high social standing
initial: s
lx: Samaale
ps: n0-col
key: Samaale
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tabaale
-ha: (magac, lab, keli) eeg tabaalo.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
wacaalo
(adv) whereabouts (weer-a-bawts). Ex: weli war iyo wacaalo lagama hayo; Information concerning his whereabouts is still unavailable
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Wadaage
(Wadaaga-ha)
1. Wax wareegsan sida garangarta, gadowga, kd., meesha kala barta.
2. Meeshii waxyaalo badan oo isku xirani isugu yimaadaan, iska haystaan.
3. (heense) meesha dhudaha caynaanku isaga yimaadaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wadaage
m.l (-gayaal, m.l/dh) 1. Wax wareegsan sida garangarta, gadawga iyo wixi lamida meesha kala barta. 2. Meesha waxyaalo badan oo isku xirani isugu yimaadaan ama iska haystaan. 3. Meesha dhudaha caynaanku isaga yimaadaan (heense).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
wadaage
m. n. center (of a circle); central ~ shared area, point where several things meet
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wadaage
-ha: (magac, lab, keli) meel waxyaalo badan oo isku xidhani is kugu yimaaddaan oo ay iska haystaan.
wadaage -ha: (magac, lab, keli) heensaha ay dhudaha caynaanku iskugu meelihiisa yimaaddaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
wadaage
de: center (of a circle); central ~ shared area, point where several things meet
initial: w
lx: wadaage
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: wadaage
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wadaaje
-ha: (magac, lab, keli) qof ku ba'an balwadaha qaar sida: jaadka, qaxwaha, bunka iyo wixii la mid ah. Waar bunka wadaajaha ku horreysiiya. Dh: abuxaraare.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wadaali
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Lab xoolaad oo qooqan dheddiggiisa oo deggan la socosho. 2. Neef tabar daran aayar u wadid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
wadaali
v. court ~ stick with (of male livestock with female in heat)
wadaali v. drive along ~ follow slowly (one's sick ~ weak livestock)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wajaali
-ga: (magac, lab, keli) hadallo ama dhawaaqyo badan oo isku dhexjira. Wajaaliga ka daa oo waasac hadalkaaga. Dh: wadhwadh.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
wakaalo
v. appoint someone as one's representative
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
wakaalo
de: appoint s.o. as one's representative
initial: w
lx: wakaalo
pd: (wakaashay)
ps: v3b=tr
see: wakiilo
key: wakaalo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
walaage
-ha: (magac, lab, keli) fundhaal weyn oo dheryaha la karinayo lagu laaqo si aanay cuntadu isku qabsan ama u qurdoobin. Walaaqe beriis ah u dar ninka miskiinka ah. Dh: qudde, qunde.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
walaalo
m. n., pl. siblings, brothers and/or sisters