waxyeel — Macnaha & Turjumaada

m.l la-mid: waxyeelid.

waa la naqliyay ✓

v. harm, hurt, damage

waa la naqliyay ✓

-ay / waxyeeshay: (v) damage (dhaa-mij); inflict (in-fi-likt); injure (in-jar); impair (im-peer)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid dhib u geyso; cid wax ku samee Ninkaad ka itaalroontahayba waxyeel.

2

waxyeel: (fal) wax uun samee oo waxtar yeelo. Talo aday ku joogtaaye waxyeel.

3

waxyeel -ka: (magac, lab, keli) cid kale dhibaato u geysasho.

waa la naqliyay ✓

1

bw: waxyeellee

2

de: harm, hurt, damage

3

initial: w

4

lx: waxyeel

5

nt: waxyeel (ka) [vn-m], waxyeelid (da) [vn-f]

6

pd: (waxyeelay)

7

ps: v1=tr

8

key: waxyeel

waa la naqliyay ✓

1

(Waayeel-ka)

2

1. Qof fil weyn.

3

2. Taliye; madax; duq.

waa la naqliyay ✓

1

waayeel¹: m.l (-llo, m.dh) Qof fil weyn ama wax garad ah.

2

waayeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) la-mid: waayeelow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Qof fil weyn ama wax garad ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. mature adult, old person, elder; wise man, counselor

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. elderly person; senior citizen; old person. Ex: guryaha waayeelka; the housing for senior citizens 2. responsible person; grown-up; adult; mature person ~ waxgarad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof da' jooga ama garaad iyo odaynimi la bidayo. Kor waayeel waa wada indho. Dh: cirroole. Li: carruur.

waa la naqliyay ✓

1

cf: jammaamuur

2

de: mature adult, old person, elder; wise man, counselor

3

initial: w

4

lx: waayeel

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: waayeel

waa la naqliyay ✓

1

(Asaaya-ha)

2

Waxyeello hore oo la isgaarsiiyey; godob; eed; gashi; (ama asaayo).

waa la naqliyay ✓

1

(Ba'-a)

2

Dhicitaan, dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; hoog; belo; baabba'; baas.

waa la naqliyay ✓

1

(Baas-ka)

2

Dhibaato iyo waxyeello aad u xun leh; hoog; ba'; belo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baqdin-ta)

2

Wax waxyeelladood laga yaabo, waxa aragtidooda ama maqalkoodu nafleyda ku dhaliyaan; naxdin; cabsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Belaaya-da)

2

Dhibaato dhacda oo waxyeello xun cid gaarsiisa; hoog; ba'; belo; baas.

waa la naqliyay ✓

1

(Camcamin-ta)

2

Inta la legdo, kicidda loo diido oo dhulka lagu celceliyo; burburin aan waxyeello weyn lahayn; ku galgalasho; buhabuheyn; camajuujin; rifid.

waa la naqliyay ✓

1

(Cara-da)

2

Si la noqdo oo lala kululaado, cay ama aflaggaaddo ama waxyeello ama xumato kale oo lays taartay darteed; xanaaq; dhirif; umal.

waa la naqliyay ✓

Madaxa dhaawac lafta waxyeela kaga dhacay; daqar ku dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

(Daqrid-da)

2

Dhaawac lafta madaxa waxyeela gaarsiin; daqar ku dhufasho.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dardar-ka) a) Dad badan oo cumur ah xoog ku dhexmar; jibaax; jiiris; waxyeello, b) Weel, dhawr jeer, biyo, kd., la daro.

2

2. (Dardar-ta) Carcar, xanaf, xajiin.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhawr-ka) Tiro kow ka badan sagaalna aan dhaafin.

2

2. (Dhawr-ta) Wixii waxyeello leh oo dhan; cabsi; dugaag.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhimaad-ka)

2

1. Wax dhintay ahaan; aan naf qummani ku jirin.

3

2. Waxdhin; waxyeello; dhimaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhimaal-ka)

2

Waxyeello.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhimid-da)

2

1. Wax buuxa ama ebyoon wax ka reebid; qabyo ka dhigid; dhantaalid; yarayn.

3

2. (wax dhimid) waxyeelid; eed gelid; wax bi'in.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhukay-ga)

2

Dhegdheg dhegta daloolkeeda dibadxigeenka ah ku yaal oo ka yimaada qanjirro daloolka u dhow: wixii waxyeello leh oo dhegta soo gala buu celiyaa inta ayan reemaha dhegta soo gaarin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibindaabyeyn-ta)

2

Waxyeello nac ku jiro cid gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dil-ka)

2

Falka, geerida ama waxyeello kale, waca.

waa la naqliyay ✓

1

1. La diley oo dhintay ama aad wax loo yeelay.

2

2. (Dilan-ka) a) Dilliin. b) Waxyeello; dhib.

waa la naqliyay ✓

1

(Duleedin-ta)

2

(dagaal) dhabarka kaga imaansho oo waxyeelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gef-ka)

2

1. Wax aan run ahayn oo run la moodo; si qalloocan oo wax loo garto; wax aan toosnayn oo la falo ama la sheego; hal jaban; qalad; laaxin.

3

2. Xumaan; waxyeello; meelkadhac.

4

3. (senen) waxa qof doonayo oo loo saadiyo (saad been ah) inuusan hela hayn, sida nin duullaan u socda oo lagu yiraahdo geel soo heli meysid; waxaa la qabaa in qofkii loo gefo uu wax helo (ama gaf).

waa la naqliyay ✓

1

(Waxyeelid-da)

2

Waxyeello gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato u geysashada cid dhibaato loo geysto.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale dhib gaadhsiin; wax u dhimid.

waa la naqliyay ✓

1

(Waxyeella-da)

2

Xumaan ama dhibaato cid la gaarsiiyo; wax cid wax u dhima.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dhibaato.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dhibaato.

waa la naqliyay ✓

f. n. harm, damage

waa la naqliyay ✓

-da / waxyeellada: (n) harm (haarm); damage (dhaa-mij); impairment (im-peer-ment); side effects Ex: ma isku eegtay waxtarkeeda iyo waxyeelladeeda? Did you check both its benefits and harms

waa la naqliyay ✓

1

Infortunio

2

Accident

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato la taaban karo oo cid la gaadhsiiyo. Hadmaa la isweeraroo waxyeellada lagu tashaday. Dh: dhibaato.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dilan

2

de: harm, damage

3

initial: w

4

lx: waxyeello

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: waxyeello

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-eeshay, -eelatay) Ku w.: wax yar oo aan nafac lahayn ku eedoobid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-xeeyay, -xaysay) Wax hagaajin; samayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-xeeyay, -xaysay) Wax hagaajin; samayn. m.f.dh, waxayn.

waa la naqliyay ✓

v. do, make

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg waxay.

2

waxee: (magac'uyaal) su'aaleed u dhigma maxaad. Waxee ad i waydiisay. Dh: wexee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: fal, qabo, samee, yeel

2

de: do, make

3

initial: w

4

lx: waxee

5

pd: (waxeeyey)

6

ps: v2b=tr

7

key: waxee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-yeeyay, -yeysay) Ilmo si uu u seexdo ruxid.

waa la naqliyay ✓

u.j la-mid: waryaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah jaadadka kalluunka.

2

wayeer -ka: (magac, lab, keli) ceel ma gudhaan ah oo ummadihii hori qodeen oo sidaa uun lagu arkay ceelkaa biyihiisa ninna gaar uma sheegto. Wayeer anaa horta helay dheh oo anaa qoday ha odhan. Dh: ceel.

waa la naqliyay ✓

1

(Daryeel-ka)

2

Waxtar; kaalmo; taageero; gargaar.

waa la naqliyay ✓

1

daryeel¹: m.l 1. Waxtar; kaalmo; taageero; gargaar. 2. la-mid: daryaalid.

2

daryeel²: f.g1 (-eelay, -eeshay) Wax xannaanayn.

waa la naqliyay ✓

1

daryeel¹: m.l 1. Waxtar; kaalmo; taageero; gargaar. 2. la-mid: daryeelid.

2

daryeel²: f.g1 (-eelay, -eeshay) Wax xannaanayn. m.f.dh, daryeelid.

waa la naqliyay ✓

Conservation

waa la naqliyay ✓

v., [compound] help; keep safe, keep in order, care for; be interested in; safeguard; nurture, foster; adapt; preserve

waa la naqliyay ✓

name-unisex help; caring, concerned; safeguard, preserve, nurture

waa la naqliyay ✓

1

-ay / daryeeshay: (v) care (keer)-, foster (foos-ter)-, take care of; give attention ~ xannaanee

2

daryeel -ka: (n) 1. care (keer)-, welfare (weel-feer) ~ xannaano 2. conservation (kon-sar-veey-shiri)-, preservation (piri-seer-veey-shiri) ~ dhawris

waa la naqliyay ✓

magac lab iyo dhedig ba loo baxsho qof la rajaynayo in uu daranyo muuqatay buuxiyo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhib iyo daranyo ka ilaalin oo nabadgelyadiisa iyo koolkoollintiisa ka shaqayn. Daryeel bay u baahanyihiin danyarta xaafaddu. Dh: xannaano, dhaqaale. Li: dayac.

waa la naqliyay ✓

1

de: help; keep safe, keep in order, care for; be interested in; safeguard; nurture, foster; adapt; preserve

2

lx: daryeel

3

pd: (daryeelay)

4

ps: v1=cmp

5

key: daryeel

waa la naqliyay ✓

v. do something about something, make something of

waa la naqliyay ✓

1

de: do s.t. about s.t., make s.t. of

2

lx: ka yeel

3

pd: (yeelay)

4

ps: v1=expr

5

xe: What are you going to do about it?

6

xv: Maxaad ka yeelaysaa?

7

key: ka_yeel

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel dad badani joogaan oo weyn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-yeeyay, -yaysay) la-mid: waaxee.

waa la naqliyay ✓

(fal) cad iyo wax la mid ah, waaxo afar ah u kala jarjar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg waglaal.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale dhibaato u geyso. cadawga dalkaaga waxyeellay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Cid waxyeello gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Cid waxyeello gaarsiin. m.f.dh, waxyeellayn.

waa la naqliyay ✓

v. harm, hurt, do harm to, inflict damage upon

waa la naqliyay ✓

-yey / waxyeelleysay: (v) do harm; cause pain; mess up; persecute (peer-si-kiyuut); victimize (vik-ti-maayz); afflict (a-fi-likt) ~ hallee, dhaawac, wiiq

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg waxyeellay.

waa la naqliyay ✓

1

de: harm, hurt, do harm to, inflict damage upon

2

initial: w

3

lx: waxyeellee

4

pd: (waxyeelleeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: waxyeellee

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: waayeeloobid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof weyn oo xilkas ah noqosho. Wiilka calaamadihii waayeelidda ayaa ka muuqda. Dh: waayeeloobid, mudakarid, weynaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Waayeel noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Waayeel noqosho. m.f.dh, wayeeloobid.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof muddakar ah oo waayeel ah noqo.

waa la naqliyay ✓

1

aabayeel¹: m.l 1. A. ah: qaddarinta ama tixgelinta cid la siiyo. 2. la-mid: aabayeelid.

2

aabayeel²: f.mg1 (-yeelay, -yeshay) U a.: qaddarin ama tixgelin cid siin.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-yeelay, -yeshay) U a.: qaddarin ama tixgelin cid siin. Tus.: 'Argagixisadu cidna uma abayeesho'. m.f.dh., aabayeelid.

waa la naqliyay ✓

-ay / aabayeeshay: (v) respect (ris-pekt); consideration or courtesy. Ex: Waxba uma aabayeelin; he didn't respect anything ~ turid, —u aabayeel: (v) be considerate (bi kon-sidereyt); be thoughtful ~ tixgali —u aabayeelid -da: (n) consideration (kon-sidereyshin)

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) ceeryaamo timaadda xili roobaadka dadyeel baa na kala qarisey ani iyo xoolihii. Dh: dhedo.

waa la naqliyay ✓

-daryeelaha: (n) caretaker (keer-teey-kerf, custodian (kas-toodiyan) ~ xannaaeeye

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) ruuxa ka ilaalinaya inay dhibi iyo waxyeello gaadho noole ama wax kale. Dh: ilaaliye. Li: dayace.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aad leedahay, daranyada ka dhabo oo ilaasho. Dh: xaslo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nin farsamo yaqaan ah oo biraha xadiidka ee dhiska laabi yaqaan. Dh: birollaab.

2

farayeel -ka: (magac, lab, keli) biraha xadiidka ah ee inta la farsameeyo oo la isku laallaabo, guryaha lagu dhiso.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-eelay, -eeshay) Wax dhammaystirid.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhammaystir, wax ebyi.

waa la naqliyay ✓

name-m blessed

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] benefit

waa la naqliyay ✓

-ka: (v) advantage (adh-vaan-tieey)-, benefit (banafit); gain (geeyn) ~ nafac, nacfi

waa la naqliyay ✓

1

de: benefit

2

initial: w

3

lx: waxdheef

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-cmp

6

key: waxdheef

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: waxsheegid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) waano iyo talo gudbin. Waxsheegga waa la isku leeyahay. Dh: waxsheegid.

waa la naqliyay ✓

m.l.w eeg wax.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. things, items

waa la naqliyay ✓

1

de: things, items Sg: wax

2

initial: w

3

lx: waxyaalo

4

pd: (/ha)

5

ps: n8-m-pl

6

key: waxyaalo

waa la naqliyay ✓

vieillard.

waa la naqliyay ✓