Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Waxyaqaan-ka)

2

Qof aqoon badan leh; waxgarad.

waa la naqliyay ✓

m.l waxgarad.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] specialist, expert, knowledgeable ~ skilled person

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waxgarad; qof aqoon badan leh; aqoonyahan, qof cilmi yaqaan. Cumar waa nin waxyaqaan ah. Dh: caalim. Li: jaahil.

waa la naqliyay ✓

1

cf: waxgarad

2

de: specialist, expert, knowledgeable ~ skilled person

3

initial: w

4

lx: waxyaqaan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m-cmp

7

key: waxyaqaan

waa la naqliyay ✓

m.l Qof ciyaarta shaxda aad u yaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Abwaan-ka)

2

1. (qof) laamo badan oo cilmi aqoon weyn ku leh ama u leh siiba dhaqanka iyo ilbaxa tolka; waaya-arag; waxyaqaan; buuni.

3

2. (*) Buug ama buugag laamaha aqoontoo dhammi ku urursan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Akademiya-ha)

2

1. Urur ama maamul ka kooban dad wada waxyaqaan, oo dantoodu tahay inay kor u qaadaan aqoonta dhaqanka, suugaanta, falsamida, fanka iyo cilmiga.

3

2. Dugsi sare oo waxyaalo gaar ah laga barto, sida carbiska iyo tababbarka ciidammada, muusikada, farshaxannimada, ... (ama akademiyada).

waa la naqliyay ✓

1

(Ogeys-ka)

2

Qof arrin gaar ah aad u yaqaan; waxyaqaan; aqoondhaaf; khabiir; ogeys-dhaari, sida fardadhaari.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaryaan-ka)

2

(labo macne oo isu tusmaysan). a) (qof) dadka u faaliya ama xiddigaha wax uga sheega ama si kale oo been ah wax uga cuna; kaahin. b) Waxyaqaan; abwaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Waxgarad-ka)

2

Wax garta; caaqil; waxyaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

* (Xeeldheera-ha)

2

Wax aqoon gaar ah, oo ballaaran, u leh; waxyaqaan; waxgarad; khabiir.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dadka u faaliya ama xiddigaha wax uga sheega ama si kale oo been ah wax uga cuna (qof); kaahin. 2. Waxyaqaan; abwaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qof garaad ama caqli leh; waxyaqaan. 2. Dad garaad leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qof garaad ama caqli leh; waxyaqaan. 2. Dad garaad leh.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof aqoon dheeraad ah u leh laamo badan oo aqoonta bulshada ka mid ah, siiba dhaqanka iyo ilbaxnimada dadka; waxyaqaan laamaha aqoonta mid walba iska laallaadshay oo loogu noqdo khibrad iyoo xeeldheeri aawadeed. Dh: buuni.

2

abwaan -ka: (magac, lab, keli) buug koobsaday wax badan oo laamaha aqoonta ah; buug lagu ururshay aqoon kala duwan. Abwaan weyn baa laga soo saaray Xarunta Cilmibaadhista ee Jabuuti.

3

abwaan -ka: (magac, lab, keli) qof lab oo suugaanta tirinteeda ama curinteeda lagu yaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aqoon yahan cilmi bartay. Su'aasha qaryaan weydii. Dh: waxyaqaan.

2

qaryaan-ka: (magac, lab, keli) qof xiddigaha ama faalka wax ka sheega oo qaybka sahadiya. Qaryaan hadduu run sheegana lama rumaysto. Dh: kaahin, faaliye

3

qaryaan -ta: (magacwadareed) deegaanno yar yar oo tuulooyin ah. Beereleydu waa qaryaan aan kala fugayn. Dh: qaryooyin, tuulooyin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof caaqil ah; waxyaqaan; qof ama dad aqoon ahaan iyo garaad ahaanba ugu roon cidda halkaa joogta. Waxgaradka dalku waxay ku taliyeen in nabadaynta lagu fara adkaado.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) khabiir aqoon badan leh. Dh: waxyaqaan, khabiir.

waa la naqliyay ✓

1

cf: waxyaqaan, xeeldheere {C}

2

de: intelligent person; [atr.] wise, understanding

3

initial: w

4

lx: waxgarad

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m, n7-m

7

key: waxgarad

waa la naqliyay ✓

1

(Afyaqaan-ka)

2

1. Af gaar ah yaqaan.

3

2. Cilmiga afafka aqoon weyn ku leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof cilmiga afafka aqoon u leh. 2. Qof codkar ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof cilmiga afafka aqoon u leh. 2. Qof codkar ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] linguist, polyglot; skillful speaker

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) linguist (linguwist); a specialist in linguistics

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qofka afafka iyo ku hadalkooda aadka u yaqaan ama cilmiga afafka ku xeeldheer; aqoonyahanka afafka.

waa la naqliyay ✓

1

de: linguist, polyglot; skillful speaker

2

lx: afyaqaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: afyaqaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof aqoon badan u leh dabaynta ama korontada. Dabyaqaan nalka ha sameeyee innoogu yeedha.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalyaqaan-ka)

2

Qof dal bartay oo aad u yaqaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-nno, m.dh) D. ah: qof dal dabeecaddiisa, degaankiisa iyo wixi lamida aqoon u leh.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] scout, one who knows the country

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof dalka iyo duruufihiisa aad u kala yaqaanna. Dh: dalaqoon, dhulyaqaan, dalmar.

waa la naqliyay ✓

1

de: scout, one who knows the country

2

lx: dalyaqaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: dalyaqaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg dantiigarad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Nin xeerarka iyo dhaqammada bulshada ku xeeldheer. 2. Qof sharciga dawliga ah aqoon u leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Nin xeerarka iyo dhaqammada bulshada ku xeeldheer. 2. Qof sharciga dawliga ah aqoon u leh.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] arbitrator, judge, lawyer, attorney

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. lawyer (loo-yer), attorney (atooni) ~ qareen, looyer. 2. judge (jaaj) ~ xaakim

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil la rajaynayo in uu noqdo xaakin caddaaladda iyo sinnaanta ku faro adag oo ilaaliya.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof xeeryaqaan ah oo garsoorka ku xeel dheer.

2

garyaqaan -ka: (magac, lab, keli) qofka u dooda eedaysanaha. Dacwaddaada ayaa kaaga garyaqaan ah? Dh: qareen, wakiil.

waa la naqliyay ✓

1

de: arbitrator, judge, lawyer, attorney

2

lx: garyaqaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

xe: So they went together to a man who was a judge.

6

xv: Nin gar-yaqaan ah baana la isula tegey.

7

key: garyaqaan

waa la naqliyay ✓

قاضٍ مُحَامٍ

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nin yaqaanna sida ragga loola dhaqmo. Ragyagaan rag is ma diidaan. Dh: ninkalkaal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof xeelad ama tab yaqaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof waddooyinka la maro aad u kala yaqaan; dhulyagaan. Waddayagaan gadhwadeen ka dhigo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof aqoon qotodheer u leh daawada. Dh: dawoyaqaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof ama wax kale oo aan aqoon gaar ah loo lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg walaaqan. la-mid: walaaqnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax walaaqan ahaan.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) weligaa; abid.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron. what I ...

2

waxaan n. whachamacallit, whats-it [when one does not know or cannot remember the right word.]

waa la naqliyay ✓

1

(n) thing (thing)-, referent (re-farent)-, something referred. Ex: waxaan waa maxay? What is this thing?

2

waxaan: (pronoun I plus action verb) ... I ... Ex: waxaan macsuumay dad badan; I invited a lot people

waa la naqliyay ✓

1

v., present habitual: he knows

2

yaqaan: v., neg., present habitual: he does not know

3

yaqaan: v., relative form, , present habitual: that he knows

4

yaqaan: v., subject case, present habitual: it is ... who knows / know

waa la naqliyay ✓

-yaqaanay / taqaanay: (v) know (hoow); —way taqaan: she knows —waan naqaan: we know —way yaqaaniin: they know

waa la naqliyay ✓

(dabakar) xagga dambe ka raaca magacda kolka in aad wax loo yaqaan la caddaynayo.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel jar iyo waraar ah oo googo'an aadna u dheer. Waadaan daayeerbaa ku hoyda. Dh: laallay, qaw, garbo.

2

waadaan-ta: (magac, dhedig, keli) weel balaastig ama harag ka samaysan oo la aslo oo biyaha lagaga soo saaro ceelasha dhaadheer si xoolaha loogu waraabiyo oo loo yeelo giiraan iyo dawlis. Wadaan biyo ah weel iigu keen. Dh: dawlis.

waa la naqliyay ✓

-ka: ((magac, lab, keli) qof jooga meel aanu cid ka garanayn. Waagaan ayaan ahay oo ma kala garanayayo meesha. Dh: marti, qarriib. Li: mudane.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Wayaako.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: axaranaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayayaan-ka)*

2

Bahal-yaryarta faraha badan oo aan lafdhabarta lahayn: waxaa oogadoodu u qaybsan tahay: madax iyo dhex (saab) iyo qaar danbe (uur), lix lugood iyo badanaa afar baal (diqsi, kaneeco, shinni, doorshaan, ...); xasharaad.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-nno, m.dh) Bahallada yaryar, aan laf iyo dhiig lahayn oo leh lix ama siddeed lugood, oo ay ka mid yihiin kaneecada, caarada, duqsiga iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-nno, m.dh) Bahallada yaryar, aan laf iyo dhiig lahayn oo leh lix ama siddeed lugood, oo ay ka mid yihiin kaneecada, caarada, duqsiga iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] insect; insects

waa la naqliyay ✓

-ka:(n) insect (insekt); pest (pest) ~ xasharaad

waa la naqliyay ✓

1

Insetti

2

Insects

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) noolaha inta aan lahayn lafdhabarta oo jidhkoodu u kala sooran yahay saddex qaybood; madax, dhex iyo gadoob oo leh saddex lugood oo lallammaan, sida aboorka, diqsiga, takarta iyo kuwo kale. Dh: xasharaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: insect; [col] insects

2

lx: cayayaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

syn: xasharaad

6

key: cayayaan

waa la naqliyay ✓

دُويْبَة، حَشَرات

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhiidhsanaanta, wax taxan oo isdabajjoga ahaan ama la taxay ahaan. Taxaaanta kuushu way raagtay.

waa la naqliyay ✓

Laban; qasan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax la walaaqay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax la walaaqay ahaansho. m.f.dh, walaaqnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] stirred, mixed; agitated, disturbed

waa la naqliyay ✓

-walaaqnaa I walaaqnayd: (adj) stirred (isteeridh)-, mixed up ~ laban, qasan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) isku qasan ah; laban ah. Qoosh walaagan ayaa saxniga ku jira.

waa la naqliyay ✓

1

de: stirred, mixed; agitated, disturbed

2

initial: w

3

lx: walaaqan

4

pd: (walaaqnaa)

5

ps: adj-der

6

key: walaaqan

waa la naqliyay ✓

m.l.w eeg wax.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. things, substances

waa la naqliyay ✓

-waxyaabaha: (n) [plural of wax] things (thingis); items (aay-temis) ~ sheyyaal, walxo. Ex: ... iyo waxyaabo kale... and other things

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) shay yaal badan oo kala duwan. Dh: waxyaalo

waa la naqliyay ✓

1

de: things, substances Sg: wax

2

initial: w

3

lx: waxyaabo

4

pd: (/ha)

5

ps: n8-m-pl

6

key: waxyaabo

waa la naqliyay ✓

m.l.w eeg wax.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. things, items

waa la naqliyay ✓

1

de: things, items Sg: wax

2

initial: w

3

lx: waxyaalo

4

pd: (/ha)

5

ps: n8-m-pl

6

key: waxyaalo

waa la naqliyay ✓

1

(Xayawaan-ta)

2

1. Nafley.

3

2. Sankunneefle.

4

3. Duunyo; xoolo.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Naflay. 2. Sankuneefle. 3. Duunyo; xoolo. la-mid: xawayaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Naflay. 2. Sankuneefle. 3. Duunyo; xoolo. la-mid: xawayaan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] animals, living creatures, fauna

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. animal (a-ni-mal); domestic animal. Ex: xayawaanka dhiiga qabow; cold blooded animals. 2. stupid person

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) magac guud oo kulmiya noolaha aan duulin ee lafdhabarleyda ah. Dh: xawayaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: xawayaan

2

de: animals, living creatures, fauna

3

initial: x

4

lx: xayawaan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m-col

7

syn: nafley, sankunneefle

8

xv: Arabic

9

key: xayawaan

waa la naqliyay ✓

لُغَوِيِّ

waa la naqliyay ✓

1

(Baryaqaad-ka)

2

Raabsi; calalis.

waa la naqliyay ✓

1

baryaqaad¹: m.l Dib u raamsashada ay sameeyaan xoolaha calanaqsada. la-mid: baryaqaadid.

2

baryaqaad²: f.g1 (-day, -dday) Dib u raamsasho sameyn (xoolo).

waa la naqliyay ✓

1

baryaqaad¹: m.l Dib u raamsashada ay sameeyaan xoolaha calanaqsada.

2

baryaqaad²: f.g1 (-day, -dday) Dib u raamsasho sameyn (xoolo). m.f.dh, baryaqaadid.

waa la naqliyay ✓

v. ruminate, to chew

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) ruminate (ruumineeyt); chew cud

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gawska wax u dhig oo ku burburi ama ku budli. Baarqabka qooqane gacanta bidix buu i baryaqaaday. Dh: calali, raamso, raabso.

2

baryaqaad -ka: (magac, lab, keli) wax gawska loo dhigo oo lagu budliyo ama lagu jilciyo. Dh: raabsi, raamsi, calalis.

waa la naqliyay ✓

1

de: ruminate, to chew

2

lx: baryaqaad

3

pd: (baryaqaaday)

4

ps: v1=

5

key: baryaqaad

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qurjad xumaan. Dh: sinyaraan, lafyaraan, jidhyaraan, saryaraan.

2

baryaraan -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo yaraan. Dh: saboolnimo. Li: hodannimo.

waa la naqliyay ✓