Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.l.w eeg wax.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. things, items

waa la naqliyay ✓

1

de: things, items Sg: wax

2

initial: w

3

lx: waxyaalo

4

pd: (/ha)

5

ps: n8-m-pl

6

key: waxyaalo

waa la naqliyay ✓

m.l.w eeg wax.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. things, substances

waa la naqliyay ✓

-waxyaabaha: (n) [plural of wax] things (thingis); items (aay-temis) ~ sheyyaal, walxo. Ex: ... iyo waxyaabo kale... and other things

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) shay yaal badan oo kala duwan. Dh: waxyaalo

waa la naqliyay ✓

1

de: things, substances Sg: wax

2

initial: w

3

lx: waxyaabo

4

pd: (/ha)

5

ps: n8-m-pl

6

key: waxyaabo

waa la naqliyay ✓

1

(Afeef-ta)

2

Hadal, kolka la dooda hayo la hormarsado, oo waxyaalo la oran doono marmarsiinyo looga dhigo, ama waxyaalo laga baqa hayo sooqaadkood lagu gudbo.

waa la naqliyay ✓

1

(Akademiya-ha)

2

1. Urur ama maamul ka kooban dad wada waxyaqaan, oo dantoodu tahay inay kor u qaadaan aqoonta dhaqanka, suugaanta, falsamida, fanka iyo cilmiga.

3

2. Dugsi sare oo waxyaalo gaar ah laga barto, sida carbiska iyo tababbarka ciidammada, muusikada, farshaxannimada, ... (ama akademiyada).

waa la naqliyay ✓

1

(Arah-da)

2

Socdaal meel loo aado in laga soo gurto miro iyo waxyaalo kaloo la cuno ama wax lagu samaysto.

waa la naqliyay ✓

1

(Armaaja-da)

2

Gurgur badanaa qori ah oo qaabab badan loo yeelo, oo dharka iyo waxyaalo kaleba lagu gurto (ama armaadyo).

waa la naqliyay ✓

1

(Asal-ka)

2

1. Ka-soo-jeedkii hore; sal; jirrid.

3

2. Waxyaalo laysku daray oo wax lagu midabeeyo; renji; carar.

waa la naqliyay ✓

1

(Baraka-da)

2

1. Gallad gaar ah oo Ilaah dadka qaarki ama waxyaalo kale, u yeelo; karaamo.

3

2. Badasho, bulaal, taran, barkhad.

waa la naqliyay ✓

1

(Barbarradhac-a)

2

Labo qof oo ama legdama ama waxyaalo kale ku tartama oo kala adkaan waaya; kalaggurad; (ama barbarkadhac, barbarro).

waa la naqliyay ✓

1

(Beenbeenin-ta)

2

Waxyaalo aan jirin u sheegsheegid oo ku dagid; been u sheegsheegid, wax aan run ahayn run uga dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Beer-ka) a) Xubinta oogada kamid ah oo xammeetida samaysa dhiiggana ka ilaalisa wixii sun iyo waabaayo ah. b) (miro) qalbacyada hoose, (sida bun, yicib, quulle, garas,...).

2

2. (Beer-ta) Dhul la falay oo dhir iyo miro iyo badar iyo waxyaalo kale lagu abuuro.

waa la naqliyay ✓

1

(Biira-da)

2

Wax ka kooban waxyaalo laysku dardaray oo la biiriyey.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Booc-a) Hunguri; cune.

2

2. (Booc-da) Geed aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro waaweyn oo afuufan leh; wuxuu lee yahay liil jilicsan oo qurux badan oo xargo iyo dhar iyo waxyaalo kale laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Buuri-ga)

2

1. Geedo jaadad badan ah oo ubax guduud iyo caddaan ah iyo caleemo waaweyn, oo waran qaabki leh, bixiya; saakarro; Tabako.

3

2. Caleenta geedahaas oo siyaalo badan loogu isticmaalo (afka oo laga qiiqiyo ama laga cuno, sankoo laga cuno).

4

3. Waxyaalo kaloo caleemahaas laga sameeyo; sigaar; shurrug; saliid; dawo; udgoon; kd.

5

4. Buuriga la qiiqiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Caada-da)

2

1. Waxyaalo la falay oo lagu noqnoqday oo loo bartay oo dabadeed wax lagu dhaqmo oo aan la goyn karin noqday; dhaqan; xeer (aan qornayn).

3

2. Xayl, dhibaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Canbar-ka)

2

Wax xabag xabag ah oo madow ama beey leh iyo ur lifaaqoon: jaadadka neberiga mid kamid ah uurkiisa (xiidmihiisa) buu ku samaysmaa oo xeebaha baddaa laga helaa; Waxyaalo ud'udgoon baa laga sameeyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Canbarsha-ha)

2

1. Kuul lacag laga tumo oo ballaaran oo shunuufi ka laallaaddo.

3

2. Canbar iyo waxyaalo kale oo udgoon oo isku darsan oo la shito.

waa la naqliyay ✓

1

(Cudbi-ga)

2

Bul jilicsan oo cad oo uu dhalo geed dhulka kulul ka baxa: dun iyo dhar iyo waxyaalo kale oo aan la tirin karin baa laga sameeyaa; barkimooyinka iyo joodariyaasha baa laga buuxshaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabbaaldeg-ga)

2

Cayaaro iyo waxyaalo kale oo farax lagu muujiyo oo loola jeedo maalin taariikh weyn leh oo la xusa hayo, madax ama la duuba hayo ama booqasho ku timid, aroos. kd.; Xus; damaashaad

waa la naqliyay ✓

1

(Deelqaaf-ka)

2

1. Gefka gabayada iyo heesaha iyo waxyaalaha kaloo la tirsho oo xarafka ku dhisan.

3

2. Labo waxyaalood oo aan isu dhoweyn isu keenid.

4

3. Hadal meelkadhac ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalanteed-ka)

2

Waxyaalo fogfog muuqaalladood ishu moodayso inay arkayso, waxaana ku wacan, iftiinka qorraxda, oo inta soo dhex mara, lakabyo kala sarreeya oo kala qabow, kalana cumursan oo neecaw ah, kolkuu dhulka yimaado misna kor u jinbacma haya; muuqaallada laga arko dhulalka kululi waa ka duwan yihiin kuwa laga arko dhulalka qabow; wirwir; dhaan dabaggaalle.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhala-da)

2

1. Madaxa meesha ugu sarraysa; kug; dhako.

3

2. Wax adag, jabina og, oo dhalaala, oo wixii ka shisheeyaa muuqdaan oo dabaysha celiya iftiinkana soo daaya; waxyaalo badan oo aan la tirin karin oo dadka aad iyo aad wax u tara baa laga sameeyaa; dhawr waxyaalood oo laysku dardaray bay ka kooban tahay: ciid, sooda, xaraar...

4

3. Ubbo dhalo laga sameeyey; qarsho; quraarad.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah cawska aqalka lagu dhiso.

waa la naqliyay ✓

(adv) whereabouts (weer-a-bawts). Ex: weli war iyo wacaalo lagama hayo; Information concerning his whereabouts is still unavailable

waa la naqliyay ✓

v. appoint someone as one's representative

waa la naqliyay ✓

1

de: appoint s.o. as one's representative

2

initial: w

3

lx: wakaalo

4

pd: (wakaashay)

5

ps: v3b=tr

6

see: wakiilo

7

key: wakaalo

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. siblings, brothers and/or sisters

waa la naqliyay ✓

-walaalaha: (n) brothers (baraatheris)-, sisters (sis-teris). Ex: walaalahaa waa meeqa?: how many brothers and sisters do you have?

waa la naqliyay ✓

1

de: siblings, brothers and/or sisters

2

initial: w

3

lx: walaalo

4

pd: (/ha)

5

ps: n1-m-pl; n6-m

6

key: walaalo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Hanti xoolo nool ah oo aan badnayn; wayaqaal.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kel) hanti xoolo nool ah oo aan badnayn. Dh: wayaqaal.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dirxi ku dhasha faraha lugaha hoostooda oo dubku soo foocmo. Meel wayaale ku jiro cuncun baa lagu gartaa. Dh: wayaane.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof aqoon badan ka helay wuxuu soo maray ama soo arkay. Adaa waayaale ahe war naga sii wixii ku soo maray. Dh: waaya'arag.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax culus qaado oo la soco. Alaabtan cidi kulama qaadaysee kelidaa walwaalo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax yaalo geesinimo ku jirto oo la sameeyo. Goobtaa Axmed baa waysaalo dhigay. Dh: wacdaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Waxyaqaan-ka)

2

Qof aqoon badan leh; waxgarad.

waa la naqliyay ✓

m.l waxgarad.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] specialist, expert, knowledgeable ~ skilled person

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waxgarad; qof aqoon badan leh; aqoonyahan, qof cilmi yaqaan. Cumar waa nin waxyaqaan ah. Dh: caalim. Li: jaahil.

waa la naqliyay ✓

1

cf: waxgarad

2

de: specialist, expert, knowledgeable ~ skilled person

3

initial: w

4

lx: waxyaqaan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m-cmp

7

key: waxyaqaan

waa la naqliyay ✓

1

(Waxyeella-da)

2

Xumaan ama dhibaato cid la gaarsiiyo; wax cid wax u dhima.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dhibaato.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dhibaato.

waa la naqliyay ✓

f. n. harm, damage

waa la naqliyay ✓

-da / waxyeellada: (n) harm (haarm); damage (dhaa-mij); impairment (im-peer-ment); side effects Ex: ma isku eegtay waxtarkeeda iyo waxyeelladeeda? Did you check both its benefits and harms

waa la naqliyay ✓

1

Infortunio

2

Accident

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato la taaban karo oo cid la gaadhsiiyo. Hadmaa la isweeraroo waxyeellada lagu tashaday. Dh: dhibaato.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dilan

2

de: harm, damage

3

initial: w

4

lx: waxyeello

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: waxyeello

waa la naqliyay ✓

1

(Waala-da)

2

Cayaar raggu cayaaro: labo saf oo iska soo horjeeda oo is tiro le'eg oo jilbajabsan; gacnahaa laga cayaaraa, hees iyo jiibna waa leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

waalo¹: m.dh Cayaar cayaaraha hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, raggu cayaaro oo labo saf oo iska soo horjeeda, tira isla egna ah, iyadoo jilbajabsan gacmahana lagu cayaaro hees iyo jiibna leh; hellem.

2

waalo²: f.mg3 (-aashay, -aalatay) 1. Wax waalan noqosho. 2. Ka w.: meel cabsi awgeed uga cararid.

waa la naqliyay ✓

1

waalo¹: m.dh Cayaar cayaaraha hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, raggu cayaaro oo labo saf oo iska soo horjeeda, tira isla egna ah, iyadoo jilbajabsan gacmahana lagu cayaaro hees iyo jiibna leh; hellem.

2

waalo²: f.mg3 (-aashay, -aalatay) 1. Wax waalan noqosho. 2. Ka w.: meel cabsi awgeed uga cararid. m.f.dh, waalasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. hand-clapping game played by two teams of men

2

waalo v. become insane, go mad

waa la naqliyay ✓

-waashay I waalatay: (v) become mad, crazy, insane or mentally disturbed ~ see also [eeg] waalan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax waalan oo miyir la' noqo; waalliyi ha kugu dhacdo. Waalo oo wajaq ayay dadku isku habaaran. Dh: miyirbeel.

2

waalo -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar raggu ciyaaro oo intay jilba joogsadaan ay laba saf oo is tiro le'eg iskaga soo horjeestaan gacmaha ayaa laga ciyaaraa oo waa la weyweydaariyahees iyo jiibna way wadataa. Waalo ayaan ciyaaraa habeenii. Dh: hellen.

waa la naqliyay ✓

qr.dd Qurub soo hor marinaya yeelaha, layeelaha ama dhammeystire kale ee weerta dhexdeeda lagu muujiyo. Tusaale: “Waxaa yimid Xasan”. la-mid: waxa.

waa la naqliyay ✓

qr.dd Qurub soo hor marinaya yeelaha, layeelaha ama dhammeystire kale ee weerta dhexdeeda lagu muujiyo. Tusaale: Waxaa yimid Xasan. la-mid: waxa.

waa la naqliyay ✓

the one that ...

waa la naqliyay ✓

(pronoun it plus action verb) ... it ... Ex: waxaa la hubaa inay guulaysan doonaan; it is certain that they will win ~ waxa

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) sheega wax la tilmaamayo oo farta lagu fiiqayo. Waxaa ku ag yaal waa maxay.

waa la naqliyay ✓

1

de: the one that ... [CLEFT FOCUS] = wax + baa

2

initial: w

3

lx: waxaa

4

ps: focus

5

see: waxa

6

key: waxaa

waa la naqliyay ✓

1

(Xaala-da)

2

1. Xaal.

3

2. Uurkujir; xiidmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xubnaha ragga. 2. Uurkujir.

waa la naqliyay ✓

f. n. intestines, entrails, internal organs

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) si ay wax yihiin xilli gaar ah. Dh: xaalad.

2

xaalo -da: (magac, dhedig, keli) uur kujir. Dh: xiidmo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: uurkujir, xaab, xiidmo

2

de: intestines, entrails, internal organs

3

initial: x

4

lx: xaalo

5

pd: (/da)

6

ps: n-f

7

key: xaalo

waa la naqliyay ✓

1

(Afyaal-ka)

2

1. Madax; horfiiq.

3

2. Qofka dadka soo dhoweyntiisa u qaybsan.

4

3. Oodafo; dhacan.

5

4. Horgalka tusbaxa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hoggaamiye; horyaal. 2. Qof cid u qaabbilsan soo dhoweynta. 3. Aftahan. 4. Oodafo. 5. Mir ka duwan iniinaha tusbaxa, dheer, oo soo ooda taxa tusbaxa.

waa la naqliyay ✓

1

m.l 1. Hoggaamiye; horyaal. 2. Qof cid u qaabbilsan soo dhoweynta. 3. Aftahan. 4. Oodafo.

2

5. Mir ka duwan iniinaha tusbaxa, dheer, oo soo ooda taxa tusbaxa.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] protocol officer, host

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) madaxa hoggaanka ummad u haya. Afyaal Eebbahay ha kaa dhigo. Dh: horfiiq, madax, halfiiq.

2

afyaal -ka: (magac, lab, keli) qofka u xilsaaran dadka soo dhoweyntiisa iyo qaabilaaddiisa.

3

afyaal -ka: (magac, lab, keli) oodda iridda hore la saaro. Afyaal weyn buu Ducaale soo gooyay. Dh: afsaar, dhacan, oodrogo, oodafo.

4

afyaal -ka: (magac, lab, keli) horgalka tusbaxa; firida weyn ee tusbaxa u horraysa. Afyaalkii baa tusbaxa ka maqan. Dh: horgal.

waa la naqliyay ✓

1

de: protocol officer, host

2

lx: afyaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: afyaal

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc caws ka mid ah oo dhaadheer.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tigaad iyo nagaadh.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg xaal¹.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. situations, matters, conditions

waa la naqliyay ✓

-axwaasha: (n) situation (si-tu-weey-sheri) a form of existence of a person or thing: state (isteeyt) ~ duruufo, arrimo. -Syn: condition, status

waa la naqliyay ✓

-sha: (magacwadareed) arrimaha iyo waayaha ku xeeran.

waa la naqliyay ✓

1

de: situations, matters, conditions

2

lx: axwaal

3

pd: (/sha Sg: xaal)

4

ps: n8-f-pl

5

key: axwaal

waa la naqliyay ✓

m.dh.w 1. Duulal la rumaysanyahay in ay dadka ku ridaan cudur lagu daaweeyo ciyaaro, xoolo la qalo iyo udug. 2. eeg ayaan².

waa la naqliyay ✓

m.dh.w 1. Duulal la rumaysanyahay in ay dadka ku ridaan cudur lagu daaweeyo ciyaaro, xoolo la qalo iyo udug. 2. eeg ayaan².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magacwadareed) carruurta yaryar. Dh: carruur, ciyaal, dhallaan. Li: cirroole.

waa la naqliyay ✓

m. n. spleen

waa la naqliyay ✓

ciyaar Soomalidu ciyaaraan ha yeeshee gobol walba si gooni ah looga ciyaaro waxay gaar u tahay ragga qalabka lagu ciyaaro ama la qaato waxaa ka mid ah maqaar lo'aad ama harag, serbi madheedh ah oo uu qaato ninka laashinka ah, buun yar oo kalax ah iyo kabo maqaar ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Wacaa-sha)

2

Waayo; xog'ogaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax jira; war; xog. Tusaale: “War iyo w. midna uma hayo”.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax jira; war; xog. Tusaale: War iyo w. midna uma hayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. information

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) wax jira; ogaal. War iyo wacaal toona uma hayo wax dhacay maanta. Dh: war; xog, ogaal.

waa la naqliyay ✓

1

cf: ogaal; waayo

2

de: information

3

initial: w

4

lx: wacaal

5

pd: (/sha)

6

ps: n-f

7

key: wacaal

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaa-sha)

2

1. La socoshada neef labi neefka dheddig oo orgeysan raaco, ka hari waayo, wadwado; wadid ama wadasho.

3

2. Wax tirsan oo gooni loo wado; goosan; xayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh 1. W. ah: la socoshada neef labi neef dheddig oo orgeysan raaco ama ka hari waayo. 2. Xoolo tirsan oo gooni loo wado.

waa la naqliyay ✓

f. n. separation ~ isolation

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) wax tirsan oo gooni loo wado. Wadaal weeye neefku. Dh: xayn, goosan.

2

wadaal -sha: (magac, dhedig, keli) dabasocod uu daba socdo neef labi neef dhedig oo orgoonaya oo uu ka hadhi waayo. Dibi wadaal sac kama daayo. Dh: wadwadasho; wadwad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: goosan

2

de: separation ~ isolation (especially of male from female livestock in herd)

3

initial: w

4

lx: wadaal

5

pd: (/sha)

6

ps: n-f

7

key: wadaal

waa la naqliyay ✓