waxyaabo — Macnaha & Turjumaada

m.l.w eeg wax.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. things, substances

waa la naqliyay ✓

-waxyaabaha: (n) [plural of wax] things (thingis); items (aay-temis) ~ sheyyaal, walxo. Ex: ... iyo waxyaabo kale... and other things

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) shay yaal badan oo kala duwan. Dh: waxyaalo

waa la naqliyay ✓

1

de: things, substances Sg: wax

2

initial: w

3

lx: waxyaabo

4

pd: (/ha)

5

ps: n8-m-pl

6

key: waxyaabo

waa la naqliyay ✓

m.l.w eeg wax.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. things, items

waa la naqliyay ✓

1

de: things, items Sg: wax

2

initial: w

3

lx: waxyaalo

4

pd: (/ha)

5

ps: n8-m-pl

6

key: waxyaalo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-rro, m.l) Haweeney waxyaabo yaryar ka ganacsata.

waa la naqliyay ✓

1

adeeg¹: m.l 1. Hadal aan qornayn oo cid loo dhiibo si ay cid kale u gaarsiiso, farriin. 2. Shaqa hoosaad laga qabto guryaha iyo xafiisyada oo aan u baahnayn xirfad gaar ah. Tusaale: “Adeeggii buu diidey”. 3. Waxyaabaha daruuriga ah ee qoys maalin suuqa uga baahanyahay.

2

adeeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Ka a.: xafiis, guri makhaayad iyo wixi lamida hawl hoosaad ka qabasho. 2. Ka soo a.: waxyaabo daruuri ah ee qoys maalin suuqa uga baahanyahay soo iibin.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aan ka xishoon waxyaabo bulshada uu la noolyahay ceeb ula muuqda.

waa la naqliyay ✓

m.l Dabaqad; nooc; koox ka kooban dad ama waxyaabo kale oo ay wadaagaan astaamo u gaar ah.

waa la naqliyay ✓

1

baqtiquf¹: m.l B. ah: qof aan ka xishoon in uu sheego waxyaabaha xun. la-mid: bakhtiquf¹.

2

baqtiquf²: f.g1 (-fay, -ftay) Qof waxyaabo xun oo laga xishoodo sheegid. la-mid: bakhtiquf².

waa la naqliyay ✓

1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: birajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiimika) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

3

bir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax sida iftiin bilig dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

caag¹: m.l (-gag, m.l) 1. Adke loodsame ah, si fudud u gubta oo waxyaabo badan laga sameeyo. 2. (-gag, m.l) Wax kasta oo balaastiig ka sameysan. 3. Meel yara godanoo biyo qabatin leh.

2

caag²: m.l (kiimika) Walax loo yeeli karo qaab marka la adeegsado kul ama cadaadis. Caagagga badankooda waxa laga sameeyaa “xabko” macmal ah oo la tarmiyey.

3

caag³: f.mg1 (-gay, -gtay) Ka c.: gasiin iyo wixi lamida dhaqan awgiis uga go'id.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-eeyay, -eysay) 1. Harag caano ku jilcin. 2. Ma daroorsha ka dhigid, agloolid. 3. Waxyaabo aan islahayn isku qasid (arrin). 4. Qof si xun ula dhaqasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Hoore udgoon, la isku carfiyo oo aalkolo lahayn, oo ka kooban saliid iyo waxyaabo kale. la-mid: cadar (3).

waa la naqliyay ✓

1

dabammar¹: m.l 1. Khiyaano; dhagar. 2. Gogoldhaaf. 3. la-mid: dhabammarid.

2

dabammar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Laba waxyaabood ama ka badan oo socda isweydaarsasho. 2. U d.: cid, si khiyaano ku jirti ugu ballan-furid.

waa la naqliyay ✓

1

deeb¹: m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

2

deeb²: fk. D.na: dabadeed, kaddib.

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iyay, -isay) Isu dh.: waxyaabo meel wada gelin.

waa la naqliyay ✓

m.l D. ah: waxyaabo badan, kala nooc ah oo isku jira.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Samayska dheefasho ee borotiinnada, duxda iyo waxyaabo kale oo noolayaasho ku jira ee laga samaynayo moolikiyuullo iyo walxo kale oo yaryar.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Dad ama waxyaabo dhexdooda ku boodboodid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Buug lagu aruuriyo maanso qof leeyahay. 2. Buug lagu qoro waxyaabo la rabo in la xasuusto.

waa la naqliyay ✓

m.l Dareen dadka u gaar ah oo qola jecleysiiya waxyaabo isku nooc ah.

waa la naqliyay ✓

1

doox¹: m.l 1. Saxaro jilicsan oo ay nafleydu dhigaan marka ay cunaan ama cabaan waxyaabo caloosha kiciya; shuban. 2. (-xyo, m.dh) Dhul godan oo biyo mareen ah; tog. 3. la-mid: dooxid.

2

doox²: f.g1 (-xay, -xday) Wax af leh calool nafley ku dhufasho si uur-kujirtu uga soo dhacdo.

waa la naqliyay ✓

1

eeg¹: m.l 1. Meel laas u eg. 2. Meel la qoday oo biyuhu fariistaan.

2

eeg²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Qof ama wax indho ku hayn. Tusaale: “Beerta eeg”. 2. Soo ee.: booqasho ku tegid (meel). Tusaale: “Cali oo jiraan baan soo eegay”. 3. Ka ee.: halis ka ilaalin. Tusaale: “Carruurta dabka kaa eeg”. 4. Ku ee.: wax ku tijaabin. Tusaale: “Albaabka furaha ku eeg”. 5. Isu ee.: isbarbardhigid dad, waxyaabo, arrin iyo wixi lamida. Tusaale: “Labada qoraal isueeg”. 6. Iska ee.: wax, waxyeelladooda ka foojignaan.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1.(f.g) Wax eegid. 2. (f.g) Wax ka fekerid. 3. (f.mg) Isu f.: waxyaabo isbarbardhigid. 4. (f.mg) Ka f.: wax, wax kale ka ilaalin. 5. (f.mg) Ka f.: cid wax ka sixid. 6. (f.mg) Ku f.: wax, wax kale ku tijaabin. 7. (f.mg) U f.: cid wax u raadin.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) Wax hadba dhan u liicid.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax hadba dhan u liic.

waa la naqliyay ✓

(fal) kaxayso neef fardo ah; adiga oo aan fuushanayn xadhig ku hogaanso..

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Hanti xoolo nool ah oo aan badnayn; wayaqaal.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kel) hanti xoolo nool ah oo aan badnayn. Dh: wayaqaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Xayaaba-da)

2

Lakab xalleefsan oo biyaha fadhiya iyo wixii la mid ah, korkooda ku samaysma.

waa la naqliyay ✓

m.dh Lakab qira yar oo fuula hooreyaasha, badanaa dabayshu xarfiso.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): scum

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) lakab xalleefsan oo doogo ah oo ku dul samaysma biyaha meel ku raaga ama durdur aan gu'in. Dh: saaruq.

2

xayaabo -da: (magac, dhedig, keli) xayaab ama dahaadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: scum

2

initial: x

3

lx: xayaabo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-mass

6

key: xayaabo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah cawska aqalka lagu dhiso.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale kadeed oo ku dhib hadal iyo jiidhjiidh.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) 1. Cid wadnaha xanuunayaa ahaansho. 2. Qof wadnaqabad ah ahaansho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof dadka isku dira oo u kala warrama; beela gube. Wardadabo qof yaqaan lalama dego. Dh: warsheeko, beelagub.

waa la naqliyay ✓

1

(Waxyaqaan-ka)

2

Qof aqoon badan leh; waxgarad.

waa la naqliyay ✓

m.l waxgarad.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] specialist, expert, knowledgeable ~ skilled person

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waxgarad; qof aqoon badan leh; aqoonyahan, qof cilmi yaqaan. Cumar waa nin waxyaqaan ah. Dh: caalim. Li: jaahil.

waa la naqliyay ✓

1

cf: waxgarad

2

de: specialist, expert, knowledgeable ~ skilled person

3

initial: w

4

lx: waxyaqaan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m-cmp

7

key: waxyaqaan

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) 1. Waab dhisasho. 2. Ka w.: nabar kugu soo socda ka gabasho ama wax halis ah dib uga noqosho.

waa la naqliyay ✓

v. build a temporary shelter ~ hut for oneself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal yar oo ku meel gaadh ah dhiso; waab dhiso; waab samayso.

2

waabo: (fal) gabbo oo wax kugu soo socda digtooni ka qaado. Laanta soo dhacaysa ka waabo. Dh: gabbo.

waa la naqliyay ✓

1

de: build a temporary shelter ~ hut for oneself

2

initial: w

3

lx: waabo

4

pd: (waabtay)

5

ps: v3b=

6

key: waabo

waa la naqliyay ✓

qr.dd Qurub soo hor marinaya yeelaha, layeelaha ama dhammeystire kale ee weerta dhexdeeda lagu muujiyo. Tusaale: “Waxaa yimid Xasan”. la-mid: waxa.

waa la naqliyay ✓

qr.dd Qurub soo hor marinaya yeelaha, layeelaha ama dhammeystire kale ee weerta dhexdeeda lagu muujiyo. Tusaale: Waxaa yimid Xasan. la-mid: waxa.

waa la naqliyay ✓

the one that ...

waa la naqliyay ✓

(pronoun it plus action verb) ... it ... Ex: waxaa la hubaa inay guulaysan doonaan; it is certain that they will win ~ waxa

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) sheega wax la tilmaamayo oo farta lagu fiiqayo. Waxaa ku ag yaal waa maxay.

waa la naqliyay ✓

1

de: the one that ... [CLEFT FOCUS] = wax + baa

2

initial: w

3

lx: waxaa

4

ps: focus

5

see: waxa

6

key: waxaa

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusmeeyo qaniinyada. Qaniinyo wayab ku sii.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaaba-da)

2

1. Qoryaha qallalan oo dabka lagu shido; qoryo; shidaal.

3

2. Wax kasta oo la shito.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qoryo qallalan oo shidaal gala. 2. Qoryo qallalan, jilicsan oo xorshosh ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qoryo qallalan oo shidaal gala. 2. Qoryo qallalan, jilicsan oo xorshosh ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. firewood, kindling

waa la naqliyay ✓

xaabada: (n) firewood (faayer-woodh); brushwood (buraash-wuudh) qoryo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ururso wixii xaab meelahaa yaal. Orod madbakha soo xaabo hadaad hambo ka hesho.

2

xaabo -da: (magac, dhedig, keli) qoryo qallalan oo dabka lagu shidan karo. Dh: qoryo.

waa la naqliyay ✓

1

a: jaabo ~ jabo

2

de: firewood, kindling

3

initial: x

4

lx: xaabo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: xaabo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg aba'abayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u la-mid: alaab.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg xisbi.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w 1. Duulal la rumaysanyahay in ay dadka ku ridaan cudur lagu daaweeyo ciyaaro, xoolo la qalo iyo udug. 2. eeg ayaan².

waa la naqliyay ✓

m.dh.w 1. Duulal la rumaysanyahay in ay dadka ku ridaan cudur lagu daaweeyo ciyaaro, xoolo la qalo iyo udug. 2. eeg ayaan².

waa la naqliyay ✓

1

(Layaab-ka)

2

Yaab.

waa la naqliyay ✓

m.l Dareen aan caadi ahayn oo ka dhasha dhacdo lamafilaan ah. la-mid: yaab.

waa la naqliyay ✓

m.l Dareen aan caadi ahayn oo ka dhasha dhacdo lamafilaan ah. la-mid: yaab.

waa la naqliyay ✓

vl. n. surprise, wonder, astonishment

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) surprise (sarparaayz); astonish (astoonish); amaze (ameeyz), astound (astawndh)-, dumbfound; take aback ~ yaab

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ka fajac oo yaab ha kugu dhaco. Dh: lafajac, ashqaraar, irkig.

2

layaab -ka: (magac, lab, keli) fajac iyo amakaag qofka ku dhaca, kolka wax ka keenaa uu helo. Dh: yaab, fajaciso, ashqaraar, irkig.

waa la naqliyay ✓

1

a: layaabid (da) [vn-f]

2

de: surprise, wonder, astonishment

3

lx: layaab

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

see: yaab

7

key: layaab

waa la naqliyay ✓

1

qaxaab¹: m.l (-byo, m.dh) Nin saani ah oo macsida aad u jecel; dhilley.

2

qaxaab²: m.dh.u (-bo, m.l) 1. la-mid: qaxaabad. 2. Godad bahala galeen ah.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. grotto, big hole ~ hollow place (in a mountain)

2

qaxaab [feminine] n. prostitute

3

qaxaab n. rake, man who consorts with many prostitutes

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [Plural boholo-ha] 1. a large cave: cavern (kaaven); ditch (dhish); trench (tareenji) ~ bohol 2. qaxaab -ka: (n) male prostitute ~ dhillay

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hog weyn oo buur ku yaal oo dadka iyo xooluhuba galaan. Dh: god.

2

qaxaab -ta: ( magac, dhedig, keli ) bohol ama god weyn oo dhinac u hulan ama hoos u go'an.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Daruur.

waa la naqliyay ✓

m.l (saxaabyo, m.dh) Daruur.

waa la naqliyay ✓

v. lead a horse by a rope; take by force, drag

waa la naqliyay ✓

-ay -tay: (v) take hostage; capture (kap-jar); take captive ~ qafaal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, meel ku xeree oo xorriyadda ka qaad. Tuuggtii jeelka ayaa loo taxaabay.

2

taxaab: (fal) xadhig ku qabo oo la soco. Ha fuuline taxaab faraska.

waa la naqliyay ✓

1

de: lead a horse by a rope; take by force, drag Alt sp: taxow

2

initial: t

3

lx: taxaab

4

pd: (taxaabay)

5

ps: v1=tr

6

key: taxaab

waa la naqliyay ✓

name-m giver

waa la naqliyay ✓

1

(Waraab-ka)

2

1. Wax la cabbo.

3

2. (beer) biyaha lagu doojiyo, la cabsiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

waraab¹: m.l 1. Biyo siinta xoolo oomman biyo la siiyo. 2. W. ah: beer aan roob ku bixin oo webi, il iyo wixi lamida laga biyo siiyo. 3. la-mid: waraabid.

2

waraab²: m.l Ku filqinta biyaha dhulka dushiisa si aan dabiici ahayn, si loo fududeeyo ku beerista dalagga meel haddii aan la waraabin bixiddiisu aysan suurtagal ahaan lahayn, roobka oo ku yar awgeed.

3

waraab³: f.g1 (-bay, -btay) Biyo cabbid.

waa la naqliyay ✓

1

waraab¹: m.l 1. Biyo siinta xoolo oomman biyo la siiyo. 2. W. ah: beer aan roob ku bixin oo webi, il iyo wixi lamida laga biyo siiyo.

2

waraab²: m.l (c.beer) Ku filqinta biyaha dhulka dushiisa si aan dabiici ahayn, si loo fududeeyo ku beerista dalagga meel haddii aan la waraabin bixiddiisu aysan suurtagal ahaan lahayn, roobka oo ku yar awgeed. m.f.dh, waraabid.

3

waraab³: f.g1 (-bay, -btay) Biyo cabbid. m.f.dh, waraabid.

waa la naqliyay ✓

Irrigation

waa la naqliyay ✓

1

m. n. drink, something to drink; time for watering (livestock, garden, etc.)

2

waraab v. drink, quench one's thirst (of livestock ~ animal)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) biyo la cabbo. Reerka waraab naga siiya.

2

waraab -ka: (magac, lab, keli) beer, biyaha lagu doojiyo, la waraabiyo.

3

waraab -ka: (magac, lab, keli) biyo siin. Beertu ma roob bay ku baxday mise waraab. Dh: waraabin Li: harraad.

waa la naqliyay ✓

1

Waryaa!

2

Erey qofka lab oo la doonayo in la soo jeediyo loogu dhawaaqo; wuxuu la mid yahay: war hebel; heedhe (qofka dheddig waa naayaa).

waa la naqliyay ✓

u.j (w. waryaaya) Erey lala hadle labood ah dareenkiisa lagu soo jeediyo. la-mid: ar, aryaa, waar, war³, waryee.

waa la naqliyay ✓

u.j (w. waryaaya) Erey lala hadle labood ah dareenkiisa lagu soo jeediyo. u.j.w, waryaaya; ar, aryaa, waar, war. la-mid: waryee.

waa la naqliyay ✓

inter. hey, you ~ man!

waa la naqliyay ✓

(interjection) hey (heey), used to attract the attention of a male person

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) eeg waar ama waaryaa.

waa la naqliyay ✓