Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

conj. and what she ... / they ...

waa la naqliyay ✓

1

de: and what she ... / they ... [CLEFT FOCUS]

2

initial: w

3

lx: waxayna

4

ps: focus + conj

5

key: waxayna

waa la naqliyay ✓

1

(Waxayn-ta)

2

Samayn; falid; yeelid; qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waxee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) samayn oo wax la garnayo ka dhigid. Dh: samayn; yeelid, qabasho, waxays.

waa la naqliyay ✓

conj. and what ...; and the thing that ...

waa la naqliyay ✓

1

de: and what ...; and the thing that ... [CLEFT FOCUS]

2

initial: w

3

lx: waxaana

4

ps: focus + conj

5

key: waxaana

waa la naqliyay ✓

(pronoun) mine (maayn)-, my belongings ~ kayga. Ex: waxayga ii dhaaf; drop off my belongings [things]

waa la naqliyay ✓

vl. pron. what we [inclusive.] ...

waa la naqliyay ✓

1

de: what we [inclusive] ... [CLEFT FOCUS] = waxa + aynu

2

initial: w

3

lx: waxaynu

4

ps: focus + vpro

5

key: waxaynu

waa la naqliyay ✓

1

(Caloo-sha)

2

1. Xubin iskujoogga cunnadu marto kamid ah; waxay u eg tahay kolay yar waxayna ku jirtaa uurka, kolka bogga la dhaafo; hawsheedu waa inay cunnada inta dhacaammo kala gaar ah oo ay leedahay ku darto, jilciso oo xiidmaha u gudbiso; kubo.

3

2. Uur.

waa la naqliyay ✓

1

(Culaacu-sha)

2

Bahal yar oo dhiigga nuuga: dixirigaa lagu tirshaa, waxayna leedahay oogo jilicsan oo xubno leh; biyahay ku dhex nooshahay (biyaha balliyada); waxay ku dhegdhegtaa oo dhiigga ka nuugtaa kalluunka iyo diinbiyoodka iyo raha iyo dadka laftiisa; waayadii hore, meeshii toobin loo rabo baa la saari jirey oo ay dhiigga ka nuugi jirtey.

waa la naqliyay ✓

1

(Doomaar-ta)

2

1. Geedo yaryar oo saaruqda kamid ah oo aan caleemo dhab ah iyo jirrid midna lahayn; waa cagaaran tahay waxayna ka baxdaa dhagxanta iyo goomaha iyo wixii la mid ah oo biyaha ku dhexjira korkooda; Waxay u eg tahay xayn - xayndhada ku korsocodkeeduna waa dhib oo waa lagu sidbadaa; ajo.

3

2. Naq degellada ka baxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Haltoddobaadya-da)

2

Labo cuntub oo xiddigo ah oo midkiiba toddoba xiddigood (aragga isha) ka kooban yahay. Waa isu dhow yihiin, waxayna ku yaalliin cirka docdiisa woqooyi; waxaa lagu kala magacaabaa haltoddobaadyada weyn iyo haltoddobaadyada yar. Kuwa danbe xiddigohooda waxaa kamid ah Xiddigga Woqooyi (Qudub ama Udubka Woqooyi) (ama haltoddobaaddo).

waa la naqliyay ✓

1

(Hijra-da)

2

Kolka Nebi Maxamed iyo Abiibakar Maka ka haajireen oo Madiina tageen; waa kolka taariikhda Muslinku ka bilaabato, waxayna ku abbaaran tahay sanada 622 oo Miilaadiga, (ama hijro).

waa la naqliyay ✓

1

(Jubbad-da)

2

Dharka ragga mid kamid ah oo gacno dheerdheer iyo jeebab leh; horay bay ka furan tahay waxayna awddaa qaarka sare taniyo sinaha; koor.

waa la naqliyay ✓

1

(Qallajis-ta)

2

Bahal yar oo jaadad badan ah; waxay sida mulaca leedahay dhex dhuuban, dabo dheer, afar addin, waxayna u badan tahay dhulalka kulkulul.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaybgal-ka)

2

(ka qaybgal) Wax la waxaynayo oo qayb laga qaato, wax laga wadaago.

waa la naqliyay ✓

1

(Quba-da)

2

Bahal dhiig qabow oo lafdhabar leh oo halaqa iyo qallajisaha iyo yaxaaska la bah ah; waa jaadad badan, waxayna ku nooshahay badaha kulkulul, teeda birriga ku noolna waxaa la yiraahdaa diin; waxay leedahay gafuur aan ilko lahayn iyo oogo gaashaan adag oo gees ahi ku rogan yahay oo afarta addin iyo madaxa iyo dabadu dibadda uga soo bixi karaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Raqa-ha)

2

(xiddigo) xiddigaha dayaxu maro toddobada ugu horraysa; waa kuwo gu waxayna ka kooban yihiin: godin, listan, lixo, cadaad, agaalli guduud, agaalli cad, afaggaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaamaquba-ha)

2

Cuntub xiddigo ah oo ka mid ah kuwa koofure; waa if xiddigood, afar baase aad u iftiin badan oo ishu si fudud u qaban kartaa; afartu waxay u eg yihiin istallaab oo waxaa loo yaqaan Istallaabta Koofure, waxayna u dhow yihiin awrka cir; wadaamaggoysyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Waxaraxir-ta)

2

Meereyaasha qorraxda tan ugu iftiin badan, waxayna u dhexaysaa dhulka iyo dusaaga (cuddaarka); sanadeedu waa 225 maalmood, qorraxdana waxay u jirtaa toddobaatan-ku-dhowaad malyuun oo mayl; Xiddigta Waabberi; Sahra.

waa la naqliyay ✓

1

(Yabara-da)

2

(Wadaaddo; Fiqi-Buraale) waxyaalo dadka wadaaddada qaba loo sameeyo, waxayna u dhexaysaa saagootiga iyo ruqsada).

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) (daawo) Dawo badinaysa sii deynta calyada ee neefmareennada taaso sahleysa qufaca. Waxaana lagu daraa dawooyinka qufaca; waxayna ka falgashaa kordhinta sii deynta dhuumaha neefta, wayna jilcisaa xaakada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-no, m.dh) (juqraafi) Nooc khariidad brojekshan ah, taas oo u muuqata sida iyadoo galoobka laga arko fogaansho ma dhawaato ah, sidaas darteed hal galoob-badh ayaa lagu muujiyaa khariidad brojekshan. Fallaaraha ilayska ee borojekshanka samayntiisa saldhig u ah waa barbaro waxayna ku qotomaan sallaxa borojekshanka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Halamacoodka dhuumaha neefta waxayna u kala baxdaa mid muddo gaaban (acute) iyo mid muddo dheer (chronic). Midda hore waxa lagu yaqaan: qufac xaako leh, isku roorid dhuumaha neefta; midda labaad waxaa lagu yaqaan: xab badan oo dhuumaha neefta ka xaruuma.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Qaabdarro cageed oo lagu dhasho saameyn kartana hal cag ama labada cagoodba taasoo qofka qaba uusan cagta cad wada dhig karin dhulka. Nooca ugu badan (Talipes Equinovaris) lugtu waxay u godontahay hoos waxayna u qalloocantahay gudaha sidaas darteed qofka qaba wuxuu u socdaa girgirka dibadda xiga ee dusha cagta.

waa la naqliyay ✓

1

cuncun¹: m.l Xajiin oogada nafleyda ku dhacda oo keenta xoqod badan.

2

cuncun²: m.l (daawo) Xaalad cudur oo ka timaadda falgal jirku kaga hortagayo dhibaato dibedda uga timid, waxay xaaladdaasu noqon kartaa: mid muddo gaaban ama mid muddo dheer. Holaca muddada gaaban waa falgal difaac oo degdeg ah oo ay soohyadu kaga hartagaan dhibaato ka timaadda: jermi nool, walax kiimikaad ama fiisikaad. Astamaha: xanuun, kul, cassaan, barar iyo hawl gab. Xididdada dhiiga ee goobta waxaasi ka dhacayaan way dabcayaan oo ballaaranayaan sidaas darteed socodka dhiigga waa ku badanyahay goobtaas. Unugyada cadcad waxay galaan soohyada waxayna bilaawaan in heeraaryeeyaan baktiiriyada iyo waxyaabaha dibedda ka yimid soohyada waxay cunaan wixii dhintay oo way nadiifinayaan marar waxa sameysma malax waxaana bilowda buskood.

3

cuncun³: f.g1 (-nay, ntay) Xajiin xoqod u baahan dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

deriskunnool¹: m.dh 1. Noole yaryar oo ku dul nool noole kale. 2. Qof ma shaqaysta ah oo cid kale ku dul nool. la-mid: deriskunnoole.

2

deriskunnool²: m.l (-layaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Noole kasta oo ku dul nool noole kale. Deris ku noolka nooloshiisa oo dhan ama qaar ka mid ah ku noolaada noole kale, wuxu ka helaa cunno iyo degaan xagga lagu noolaha, wax tarna kuma darsado. Deris ku noolayasha qarkood waxay keenaan cuncun waxayna dhex galaan hawlqabadka jirka; qar kale waxay baabi'iyaan soohyada lagu noolaha, waxayna ku sii daayaan sun jirka dhexdiisa; sidaas ayey caafimaadka wax ugu dhimaan cudurna u keenaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Nooc dhiigyari ah oo ay keento fitamiin B12 oo yaraata, waxayna ka timaadda ama maqnaanshaha walaxda loo yaqaan (intrinsic factor) oo sahlan fitamiin B12 ka gudubto xiidmaha oo ay dhiigga u gudubto, ama cunnada oo ay ku yartahay fitamiinka. Dh.da d. waxa lagu yaqaan sameynta unugyada cas-cas ee dhiigga oo cilladeysan. Dhuuxa lafta oo ay ku jiraan unugyo loo yaqaan megaloblastas.

waa la naqliyay ✓

class, [conjunction] but it is / was ...

waa la naqliyay ✓

1

de: but it is / was ... = waa [declarative] + -na 'and'

2

initial: w

3

lx: waana

4

ps: class + conj

5

key: waana

waa la naqliyay ✓

-ta/ka: (n) wine (waayn) Ex: khamriga culus ee canabka laga sameeyo; alcoholic beverage made from grapes

waa la naqliyay ✓

qr.dd Qurub soo hor marinaya yeelaha, layeelaha ama dhammeystire kale ee weerta dhexdeeda lagu muujiyo. Tusaale: “Waxaa yimid Xasan”. la-mid: waxa.

waa la naqliyay ✓

qr.dd Qurub soo hor marinaya yeelaha, layeelaha ama dhammeystire kale ee weerta dhexdeeda lagu muujiyo. Tusaale: Waxaa yimid Xasan. la-mid: waxa.

waa la naqliyay ✓

the one that ...

waa la naqliyay ✓

(pronoun it plus action verb) ... it ... Ex: waxaa la hubaa inay guulaysan doonaan; it is certain that they will win ~ waxa

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) sheega wax la tilmaamayo oo farta lagu fiiqayo. Waxaa ku ag yaal waa maxay.

waa la naqliyay ✓

1

de: the one that ... [CLEFT FOCUS] = wax + baa

2

initial: w

3

lx: waxaa

4

ps: focus

5

see: waxa

6

key: waxaa

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron. what she ...

2

waxay vl. pron. what they ...

waa la naqliyay ✓

[pronoun she / they plus action verb] ...they / she.... Ex: waxay tiri, ma arag; she said, I haven't seen them. Waxay yimaadeen guriga; they came home

waa la naqliyay ✓

(fal) samee oo wax ka dhig. Saanbuuse ii waxay. Dh: samee; qabo.

waa la naqliyay ✓

Xataa wax yar; in yarna; baabbah; eber; waxba;.

waa la naqliyay ✓

neg np; pro: nothing, not anything

waa la naqliyay ✓

(pronoun) nothing (na-thing)-, none (nan)-, no thing ~ waxba. Ex: maxaad rabtaa? waxna. What do you want? Nothing.

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) eeg waxba.

waa la naqliyay ✓

1

de: nothing, not anything

2

initial: w

3

lx: waxna

4

ps: neg np / pro

5

syn: inna

6

key: waxna

waa la naqliyay ✓

1

(Kaxayn-ta)

2

Wax nool oo socona haya meel ka wadid iyadoo aan la hoggaaminayn lana horkacayn ee gadaal laga wado.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kaxee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax nool oo soconaaya meel ka wadid iyadoo aan la hoggaaminayn lana horkacayn, balse ee gadaal laga socdo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere weel lagu qiyaasayo aad u buuxin illaa uu hareeraha ka daadanayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Warayn-ta)

2

1. War biyo galaan ka dhigid.

3

2. War u yeelasho, danayn; tixgelin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waree.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig keli) berked qodid; war biyo galaan ka dhigid. Dadkii warayn bay u keceen oo nin walba ceel buu qotaa.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron. what I ...

2

waxaan n. whachamacallit, whats-it [when one does not know or cannot remember the right word.]

waa la naqliyay ✓

1

(n) thing (thing)-, referent (re-farent)-, something referred. Ex: waxaan waa maxay? What is this thing?

2

waxaan: (pronoun I plus action verb) ... I ... Ex: waxaan macsuumay dad badan; I invited a lot people

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg waxayn.

waa la naqliyay ✓

conduire un véhicule.

waa la naqliyay ✓

question word, vl. pron. what ... we? [incl.]

waa la naqliyay ✓

(question word) what ... we... Ex: maxaynu aragnay?; what have we seen?

waa la naqliyay ✓

1

de: what ... we? [incl] = maxaa + baynu

2

lx: maxaynu

3

pd: (maxeynu)

4

ps: qw + vpro

5

key: maxaynu

waa la naqliyay ✓

traverser.

waa la naqliyay ✓

être effrayé, grossir.

waa la naqliyay ✓

1

(Waaxayn-ta)

2

Waax waax u kala dhigdhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waaxee. la-mid: waaxyayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waaxwaax u kala dhigdhigid. Neefku waaxayn ayuu innagu gaadhayaa.

waa la naqliyay ✓

inviter.

waa la naqliyay ✓

1) conduire, 2) continuer.

waa la naqliyay ✓

(pronoun) yours (yooriz)-, your belongings

waa la naqliyay ✓

1

de: what she ... [CLEFT FOCUS]

2

hm: 1

3

initial: w

4

lx: waxay

5

pd: (waxey)

6

ps: focus + vpro

7

xe: It seems to me that you know a lot about it.

8

xv: Waxay ila tahay inaad wax badan ka taqaanno.

9

key: waxay_1

waa la naqliyay ✓

1

de: what they ... [CLEFT FOCUS] = waxa + ay

2

hm: 2

3

initial: w

4

lx: waxay

5

pd: (waxey)

6

ps: focus + vpro

7

key: waxay_2

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weysaysi fudud oo halhal ah waysaysasho gaar ahaan kolka horay loo weysaqabay ee la jadiidinayo. kubbaayad biyo ah ayaa waaxaysadka kugu filan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) waaxwaax u qaybsan.

waa la naqliyay ✓

1

a: =-aneynaa

2

de: we are doing (X)

3

lx: -anaynaa

4

ps: v3-1pl-prpg

5

key: -anaynaa

waa la naqliyay ✓

1

(Kaxaysad-ka)

2

Kaxaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kaxaysasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax nool ama gaadiid socda la tegid. Dh: kaxaysasho, kaxaysi.

waa la naqliyay ✓

v., pl., subject case, present progressive: it is we who are saying

waa la naqliyay ✓

1

de: it is we who are saying

2

lx: oranayna

3

ps: v4a-1pl-subj-prpg

4

key: oranayna

waa la naqliyay ✓

exploser, éclater.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg waaxaysasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) 1. Wax afar meelood u kala qaybsasho. 2. Wax qaybo isla eg ka dhigasho. la-mid: waaxyeyso.

waa la naqliyay ✓

(fal) adiga oo weyso qaba haddana biyo yar ku jidiidso. Haddii weysaqabkii Duhurka ay kuugu dambaysay waaxayso.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: waaxayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg waaxayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Wadayaal-ka)

2

Tolal, qolooyin ama reero, heshiis ay dan moodeen, meel ku wada deggan; wadataal.

waa la naqliyay ✓

1

wadayaal¹: m.l Dad isku xeer ah oo degaan si nabadgelyo ah ugu wada nool. la-mid: wadataal.

2

wadayaal²: m.dh 1. Xiddo. 2. Xirmo furayaal ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] people living together ~ being neighbors by agreement

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg wada'ool.

waa la naqliyay ✓

1

de: people living together ~ being neighbors by agreement See also: wadataal

2

initial: w

3

lx: wadayaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-col

6

key: wadayaal

waa la naqliyay ✓

sécher.

waa la naqliyay ✓

être soucieux, être préoccupé .

waa la naqliyay ✓

Europe.

waa la naqliyay ✓

1

(Waraysad-ka)

2

Waraysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: waraysasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waraysasho.

waa la naqliyay ✓

n. phr. anything, whatever

waa la naqliyay ✓

1

de: anything, whatever

2

initial: w

3

lx: wax alla

4

ps: np

5

key: wax_alla

waa la naqliyay ✓

1

de: what I ... [CLEFT FOCUS]

2

hm: 1

3

initial: w

4

lx: waxaan

5

ps: focus + vpro

6

xe: aad. I want some beef.' = waxa + aan

7

xv: Waxaan rabaa hilib lo

8

key: waxaan_1

waa la naqliyay ✓

1

bw: bahal (2)

2

de: whachamacallit, whats-it [when one does not know or cannot remember the right word]

3

hm: 2

4

initial: w

5

lx: waxaan

6

pd: (-ka)

7

ps: n -m

8

see: geed (2)

9

key: waxaan_2

waa la naqliyay ✓