Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Waxaraxir-ta)

2

Meereyaasha qorraxda tan ugu iftiin badan, waxayna u dhexaysaa dhulka iyo dusaaga (cuddaarka); sanadeedu waa 225 maalmood, qorraxdana waxay u jirtaa toddobaatan-ku-dhowaad malyuun oo mayl; Xiddigta Waabberi; Sahra.

waa la naqliyay ✓

m.dh (c.fal.) Meerayaasho qorraxda tan ugu iftiin badan, waxayna u dhexeysaa dhulka iyo dusaaga (cuddaarka) sannakeedu waa 225 maalmood, qorraxdana waxay u jirtaa toddobaatan ku dhowaad malyuun oo mayl; xiddigta waaberi; sahra.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Venus (the second planet)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg Waxaraxidh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg waxaraxidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: Venus (the second planet)

2

initial: w

3

lx: Waxaraxir

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-loc-f

6

syn: Bakaal ~ Bakool, Sahra, Xiddigta Waabberi

7

key: Waxaraxir

waa la naqliyay ✓

m.l Mareegta waxaraha qoorta loo geliyo habeennimada.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xiddigta waabberi; meerayaasha qorraxda ku wareega midkood oo ah kolka dhulka laga jeedaasho kan ugu iftiinka badan wuxuna u dhexeeyaa dhulka iyo dusaaga 'cuddaar' sannadkiisunu waa 225 maalmood qorraxdana wuxuu u jiraa toddobaatan kun oo malyuun oo mayl. Dh: Waxaraxir, Sahra.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel waxaraha lagu xidhxidho. Waxaraxidh u samee waxaraha. Dh: waxaraxir.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakaal-ka)

2

1. (cudur) bar cad oo isha birteeda ku dhalata.

3

2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo Dusaaga (Sahra); Xiddigta Waabberi; Waxaraxir; (ama Bakool).

4

3. Qof lixaad weyn; dhammays ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakool-ka)

2

1. Dhul carradiisu tahay didib ama dhooddi; dhul carro cad.

3

2. Meeraha dhulka iyo Dusaaga u dhexeeya; Waxaraxir.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhul-ka)

2

1. Meeraha korkiisa dadku deggan yahay oo ku nool yahay: xagga weynaanta waa meeraha shanaad, xagga qorrax xigiddana waa kan saddexaad; wuxuu u dhexeeyaa Waxaraxirta (Sahra) iyo Farrarre (Mariikh).

3

2. Dhulka intiisa negi oo engegan oo aan baddu fadhiyin.

4

3. Dhul kooban oo seere la yaqaan leh.

5

4. Ciidda aynnu cagaha ku haynno; duni; adduun; arlo; carro; if.

waa la naqliyay ✓

1

(Dusaa-ga)

2

Meeraha koowaad oo iskujoogga qorraxda oo u dhexeeya qorraxda iyo waxaraxirta; sanadiisu, ama inta uu qorraxda ku soo wareegaa, waa 88 maalmood oo kuweenna ah; cuddaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Meera-ha)

2

(meereyaal) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal: Dusaa (Cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (Sahra), Dhulkeenna, Farraarre (Mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (Mushtar), Raage (Saxal), Uraano, Netuun iyo Buluto.

waa la naqliyay ✓

1

(Sahra-da)

2

(meere) Waxaraxir; Xiddigta Waabberi.

waa la naqliyay ✓

Waxaraxir; Sahra.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Cudur isha ku dhaca oo ay yeelato bar cad. 2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo dusaaga; xiddigta waaberi; waxaraxir. 3. Qof lixaad weyn.

waa la naqliyay ✓

1

meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.

2

meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Cudur isha ku dhaca oo ay yeelato bar cad. 2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo dusaaga; xiddigta waaberi; waxaraxir. 3. Qof lixaad weyn.

waa la naqliyay ✓

1

meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.

2

meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.

waa la naqliyay ✓

1

waxar¹: m.l (-ro, m.l) Orgiga yar.

2

waxar²: m.dh (-ro, m.l) Dhasha riyaha tooda yar. waxaraxir m.dh (c.fal.) Meerayaasho qorraxda tan ugu iftiin badan, waxayna u dhexeysaa dhulka iyo dusaaga (cuddaarka) sannakeedu waa 225 maalmood, qorraxdana waxay u jirtaa toddobaatan ku dhowaad malyuun oo mayl; xiddigta waaberi; sahra.

waa la naqliyay ✓

s.m. - Waxaraxir, Xiddigta Waaberi, Suhra.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Bakool

2

de: Venus (the second planet), morning star

3

hm: 3

4

lx: Bakaal

5

pd: (-ka)

6

ps: n0-loc-m

7

syn: Sahra, Waxaraxir

8

key: Bakaal_3

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: Venus (the second planet), morning star

3

hm: 1

4

initial: s

5

lx: Sahra

6

pd: (-da)

7

ps: n0-loc-f

8

syn: Waxaraxir

9

key: Sahra_1

waa la naqliyay ✓

1

de: Venus, the Morning Star

2

initial: x

3

lx: Xiddigta Waabberi

4

ps: n0-loc-f

5

syn: Bakool, Sahra, Waxaraxir

6

key: Xiddigta_Waabberi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meerayaasha mid ka mid ah. Waxaradixiri nolol laguma oga. Dh: waxaroxir.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] knot in Somali traditional dress, body location of such a knot; dressing (up)

waa la naqliyay ✓

1

de: knot in Somali traditional dress, body location of such a knot; dressing (up)

2

lx: maraxir

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: maraxir

waa la naqliyay ✓

(fal) ka cadhaysii neef ilmihiisa duljooga adoo iska dhigaya wax ka qaadanaya. Saca wayraxi. Dh: wayrixi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) farxid iyo rayrayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Saxariir-ta)

2

Dhibaato aad u daran; silic; rafaad.

waa la naqliyay ✓

1

saxariir¹: m.dh Dhibaato aad u badan; silic; rafaad.

2

saxariir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Dhibaato weyn la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

saxariir¹: m.dh Dhibaato aad u badan; silic; rafaad.

2

saxariir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Dhibaato weyn la kulmid. m.f.dh, saxariirid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. distress, suffering, torment, misery

2

saxariir v. suffer, be in distress

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) suffering (saf-fer-ing); misery (mi-zeri); hardship (haadh-shiip); difficulty (difi-kalti); adversity (aadh-veer-siti); misfortune (mis-foor-jin) ~ dhibaato, rafaad

2

saxariir -ay/tay: (v) be in a miserable situation

waa la naqliyay ✓

1

Miseria

2

Misery

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhibaato aad u daran. Dh: silic, rafaad, dhibaatood, leelleel.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Wax aad u nadiifin.

waa la naqliyay ✓

v. dust (off), remove dust

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nadiifi oo ha ka tegin inyar oo saxar ah.

2

saxartir -ka: (magac, lab, keli) arrin ama talo turxaanbixin.

waa la naqliyay ✓

1

de: dust (off), remove dust (or other foreign particles on clothing, from a liquid, or in the eye)

2

initial: s

3

lx: saxartir

4

pd: (saxartiray)

5

ps: v1=tr

6

key: saxartir

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wayrax ku jirid oo ilmo aad dhashay cadaw si xoog ah uga daaficid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed geednugaylka ka tirsan oo xunbabaysta isku bah yihiin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) iska saaridda dacarta caloosha ku jirta, marka la cabbo wax jilciya. Waxa jira dawooyin loo cabbo dacarbaxidda caloosha. Dh: dacarfaalid, qarasbixid, dacarbixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Taraaraxid-da)

2

Si taraarax ah u socosho, u xiimid, u sidbasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg taraarax². la-mid: taraa-rax¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) silbasho la is qaban kari waayo, oo lagu sigto in la kufo. Dh: sinbiriirixasho, silbasho, sidbasho, siibasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Tacliin; aqoonkororsi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Tacliin; aqoonkororsi.

waa la naqliyay ✓

vl. n., [compound] education, instruction, one's studies

waa la naqliyay ✓

-waxbarashada: (n) education (eju-keey-shiri)-, learning (leern-ing)-, study (istadi) ~ tacliin, waxbarid. Ex: Wasaaradda Waxbarashada; the Ministry of Education

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tacliin iyo cilmi dhiman barasho; aqoon korodhsi, aqoon barasho, cilmi biirsi. Waxbrasho la aani waa iftiin la aan.

waa la naqliyay ✓

1

de: education, instruction, one's studies

2

initial: w

3

lx: waxbarasho

4

pd: (/da)

5

ps: vn6-f-cmp

6

key: waxbarasho

waa la naqliyay ✓

تعليم

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qiimo dhin samayn oo qiimihii asalka ahaa wax ka naaqusid. waxkasta: (tilmaame) shay walba; wixii jira oo dhan. Nabaddaa waxkasta ka wayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed laamo dhuudhuuban oo caleemo balballaran iyo ubaxyo hurud ah leh.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] bush species, with purple flowers

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo ay xooluhu daaqaan oo caleemo iyo ubax balballaadhan leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: bush sp., with purple flowers

2

initial: w

3

lx: waxarawaalis

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m-col

6

key: waxarawaalis

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo ulo bixiya oo ulaha maqasha laga goosto. Waxarowaalista xawd iiga soo goo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Caaqilnimo; waxgarasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caaqil ahaan; aqoon iyo garasho lahaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Arrin iyo wixi lamida wax la axaray ahaansho. la-mid: axran.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg axar.

waa la naqliyay ✓

1

(Baarax-a)

2

Meel bannaan oo nabad lagu deggan yahay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Meel bannaan oo nabad lagu deggan yahay. 2. Ka baxsan, banka ka jooga.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. open space, plain, level ground; peaceful place

2

baarax v. grow cold (as a cup of coffee ~ tea)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) wax kasta oo waafi ah oo wanaagsan. Sida baarax geel, kayga waa loo biltiriyaaye.

2

baarax: (tilmaame) bayaan iyo madmadoobi la'aan. Bishaarooyinkii Eebbahey, baarax aan u sheego. Dh: bayaan, tartiib.

waa la naqliyay ✓

1

(Baxaar-ka)

2

Nin webiyada aqoon dheer u leh oo la yiraahdo wuxuu u taliyaa nafleyda ku jirta siiba yaxaaska iyo kalluunka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nin saaxir ah oo ku nool hilada webiyada oo loo aqoonsanyahay in uu xukumo yaxaasyada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nin saaxir ah oo ku nool hilada webiyada oo loo aqoonsanyahay in uu xukumo yaxaasyada.

waa la naqliyay ✓

m. n. sailor, someone with special knowledge of the water

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. sailor (seey-lar) 2. one who can communicate with water animals, especially crocodile

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nin aqoon dheer u leh togagga iyo webiyada oo wax laga weyddiiyo; qof ku xeel dheer aqoonta ka gudbidda webiyaasha. Baxaarka soo weydiiya, anigu webi meel uu ku yaal ma arag abidkaye.

waa la naqliyay ✓

1

a: baxri

2

de: sailor, s.o. with special knowledge of the water

3

lx: baxaar

4

pd: (-ka Pl: baxaari (da))

5

ps: n8-m

6

key: baxaar

waa la naqliyay ✓

1

faarax¹: m.l la-mid: farax¹.

2

faarax²: f.mg1 la-mid: farax².

waa la naqliyay ✓

name: Farah, Joy

waa la naqliyay ✓

v. be happy, rejoice

waa la naqliyay ✓

1

name-m happiness, joyful; to be happy; joyous. Syn: Faaraxad, Farax

2

name-m cheerful; happiness, joy, relief, freedom from grief

waa la naqliyay ✓

(fal) farax oo rayray.

waa la naqliyay ✓

nickname-m a short man with a broad chest

waa la naqliyay ✓

ama Gaatax, magac ama naanays wiil kolkii uu dhashay muuq ahaan gaabnaa oo laab weynaa.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: garraar.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: maxaad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg maxaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Saaxir-ka)

2

Qofka wax sixra ama sixirka yaqaan; falanfallow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-riin, m.dh) Nin sixirka yaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

m.l (-riin, m.dh) Nin sixirka yaqaan. saayid¹: m.l S. ah: wax dheeraad ah. la-mid: saa'id.

2

saayid²: f.mg1 (-day, -dday) Wax kordhid. m.f.dh, saayidid. la-mid: saa'id.

waa la naqliyay ✓

m. n. magician, wizard

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) magician (ma-ji-shin); sorcerer (soor-sarar); wise man; wizard (wizadh) ~ sixiroole

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof wax sixra; qof sixirka ku shaqaysta oo yaqaan. Saaxir baa na helay oo naga furtay lacagtii. Dh: falallow.

waa la naqliyay ✓

1

bw: sixir

2

de: magician, wizard

3

initial: s

4

lx: saaxir

5

pd: (-ka Pl: saaxiriin (ta))

6

ps: n8-m

7

syn: falanfallow, qalinduurre

8

xv: Arabic

9

key: saaxir

waa la naqliyay ✓

1

(Saxaax-a)

2

Xubnaha laga dhalo iyo kobta ay ku yaalliin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Xubnaha taranka iyo meesha ay ku yaallaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. sexual organs, genitals

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) sex organs; genitals (ja-ne-talis); genitalia (ja-ne-teel-iya); private parts

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) xubnaha laga dhalo iyo kobta ay ku yaallaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: sexual organs, genitals

2

initial: s

3

lx: saxaax

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: saxaax

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Sahara desert

waa la naqliyay ✓

-ha: (n) Sahara (sa-he-ra)

waa la naqliyay ✓