Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

conj. and what ...; and the thing that ...

waa la naqliyay ✓

1

de: and what ...; and the thing that ... [CLEFT FOCUS]

2

initial: w

3

lx: waxaana

4

ps: focus + conj

5

key: waxaana

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron. what I ...

2

waxaan n. whachamacallit, whats-it [when one does not know or cannot remember the right word.]

waa la naqliyay ✓

1

(n) thing (thing)-, referent (re-farent)-, something referred. Ex: waxaan waa maxay? What is this thing?

2

waxaan: (pronoun I plus action verb) ... I ... Ex: waxaan macsuumay dad badan; I invited a lot people

waa la naqliyay ✓

(pronoun) yours (yooriz)-, your belongings

waa la naqliyay ✓

conj. and what she ... / they ...

waa la naqliyay ✓

1

de: and what she ... / they ... [CLEFT FOCUS]

2

initial: w

3

lx: waxayna

4

ps: focus + conj

5

key: waxayna

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalanteed-ka)

2

Waxyaalo fogfog muuqaalladood ishu moodayso inay arkayso, waxaana ku wacan, iftiinka qorraxda, oo inta soo dhex mara, lakabyo kala sarreeya oo kala qabow, kalana cumursan oo neecaw ah, kolkuu dhulka yimaado misna kor u jinbacma haya; muuqaallada laga arko dhulalka kululi waa ka duwan yihiin kuwa laga arko dhulalka qabow; wirwir; dhaan dabaggaalle.

waa la naqliyay ✓

1

(Dumnad-da)

2

Cayaar lagu cayaaro siddeed iyo labaatan qori oo yaryar oo xalxalleefsan oo midkiiba dhinac ku lee yahay dhibco kala badan; waxaa u yar kow waxaana u badan lix; (ama dubnad).

waa la naqliyay ✓

1

(Guduudana-ha)

2

Bahal dummadda u eg kase weyn; wuxuu lee yahay addimmo dheerdheer, dabo gaaban, dhego dheerdheer oo timo ka taagan yihiin; labada can wuxuu ku lee yahay dhogor duf ah, waxaana la yiraahda, wax ka arag dheer; jiifaa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hayl-ka) Miro iniino yaryar oo madmadow leh oo inta la engejiyo la ganacsado; waa miro udug wanaagsan leh, waxaana lagu darsadaa shaaha (ama heyl).

2

2. (Hay-sha) Summad xoolaha loo yeelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Hees-ta)

2

Tixo yaryar oo sida gabayga leh hab ay ku dhisan yihiin; waa jaadad badan, waxaana la qaadaa kolka la cayaara hayo ama hawl la hayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Ikhwaan-ka)

2

Walaal (xagga diinka); waxaana aalaa isyiraahda wadaaddada.

waa la naqliyay ✓

Qofka mad'habta Maalikiyada haysta; Maalikiyadu waxay kamid tahay afarta mad'habood oo waaweyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Maalik (93-179 Hijri | 715-795 Miilaadi).

waa la naqliyay ✓

1

(Madax-a)

2

1. Oogada dadka iyo daayeerrada meesha ugu sarraysa iyo tan sankunneefle kaloo badan meesha ugu horraysa; kan nafleyda waaweyn wuxuu ka samaysan yahay lafo maskaxi ku gudajirto, waxaana ku yaal af, san, indho, dhego iyo daaman; waxaa kan dadka ku rogan timo; oogada inteeda kale iyo isaga waxaa u dhexeeya luqun; kur; unuun.

3

2. Maskax, laab, caqli.

4

3. Qof meel ama dad u sarreeya; duq; waayeel.

5

4. (roob) dhool; garab; saylaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Raaga-ha)

2

Meereyaasha qorraxda ku wareega mid kamid ah; wuxuu u dhexeeyaa Cirjeexda (Mushtarka) iyo Uraano, waxaana ku wareegsan saddex garangarood oo xalxalleefsan oo ifa haya; Maalintiisu waxay le'eg tahay toban saac iyo 14 daqiiqadood oo kuweenna ah, sanadiisuna waxay u dhigantaa 29 sano iyo 167 maalmood oo kuweenna ah; sagaal dayax baa ku wareega; ~ Saxal.

waa la naqliyay ✓

1

(Sandal-ka)

2

Geed-abaareed ka baxa Aasiya, Austraalya iyo Jasiiradaha Badweynta Deggan; waa udgoon yahay, waxaana badanaa laga waxeeya santuukhyada qoraalka lagu xardho, ulaha, babbisyada, iyo saqfaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Ugax-da)

2

Jir kankoonsan oo shinbiraha dheddig iyo kalluun iyo halaq iyo cayayaan badani dhalaan, waxaana ku gudajira abuur yar iyo wuxuu ku noolaan lahaa taniyo intuu ka koro oo qolofta ku rogan uu ka soo baxo; ukun.

waa la naqliyay ✓

Qofka mad'habta Xanafiyada haysta; Xanafiyadu waxay ka mid tahay afarta mad'habood oo waaweyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Abuu Xaniifa (dhintay 150 Hijri, 767 Miilaadi).

waa la naqliyay ✓

Qofka mad'habta Xanbaliyada haysta; Xanbaliyadu waxay ka mid tahay afarta mad'habood oo waaweyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Axmed bin Xanbal (164-241 Hijri, 780-855 Miilaadi).

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Iskudhis orgaanika ah oo ka kooban adaniin ribows iyo saddex kooxood oo foosfeyt aan orgaanik ahayn. ATP-du waa niyukliyotaydh. Waxaanay mas'uul ka tahay inay tamarta si ku meel gaadh ah u keydiso intay socoto neefsashada unuggu. Waxay ka samaysantay ADP lagu daray foosfeyt saddexaad taas oo keydisa tamar soona saarta marka looga baahdo dariiqad kale oo dheef samayneed.

waa la naqliyay ✓

1

af¹: m.l (afaf, m.l) 1. Xubinta nafleydu ay wax ku cunto oo bushimaha, carrabka iyo ilkuhu ay ku yaalliin. 2. Dhinaca ay middidu wax goyso. 3. Waddo, tog, xarig iyo wixi lamida dacalka ay ka bilowdaan. 4. Wax guda leh meesha wax looga shubi ama gelin karo. 5. A. leh: sida fiican ee birta la adeegsadaa wax u goyso.

2

af²: m.l (afaf, m.l) 1. (naxwe) Hadal ay bulsho u adeegsato sidii ay isku wargaarsiin lahayd, luqad. 2. A. guud: af ka dhexeeya ummad isku qaran ah, waxaana loo adeegsadaa siiba xagga warbaahinta iyo waxbarashada; a. qoraal: qaab afeedka la adeegsado marka wax la qorayo, kaasoo u dhow ama la xariira qaabka suugaanta, sidaa daraaddeed wuu ka adagyahay, siiba xagga weereynta, qaabka afka ee tiraab ahaan loo adeegsado; a. tirabeed: qaab afeedka la adeegsado marka si caadi ah loo hadlayo; a. maldahan: hadal daboolan oo duluc ama ujeeddo kale ay ku dhex qarsoontahay; wuxuuna xallad u yeela siiba hadalka suugaanta.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-mo, m.dh) (kiimika) Neef midab laawe ah oo ur sindhiidha leh. Ammooniyadu aad ayay ugu milantaa biyaha (milanka dheregsan ee ammooniyada ah waxa ku jira 36.9 % oo ammoniya ah markuu heerkulku yahay 0° C.): milanbiyoodka ammoniya waa beys waxaana ku jira saami ammooniya ah oo madaxbannaano.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo ..., m.dh) (kiimika) Iskudhisyada la falgala biyaha soona saara asiidh. Tusaale ahaan, karboon laba ogsaydh waxa uu lafalgalaa biyaha waxaana samaysma kaarboonig asiidh: CO2(g) + H2O(aq) = H2CO3(aq).

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-syo, m.dh) (baayoloji) Ablaablaynta qaarkeed waxay ka tirsanyihiin duulka loo yaqaan fasmaydiya (Phasmaidia), waxaanay leeyihiin af leh 3 ilaa 6 baabila.

waa la naqliyay ✓

1

baanso¹: m.dh Geed leh laamo dhaadheer oo xubno leh oo sida dhuumihii dhexda ka daloola, waxaana loo isticmaalaa dhismaha, samaynta dambiilaha qaarkood, iyo wixi lamida; qaysaraan.

2

baanso²: f.mg3 (-saday, -satay) Qof buka ama dhaawac ah baan siisasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhayaal, m.l/dh) (juqraafi) Goobo la mala-awaalay oo taalla bartamaha labada cirif dhexdooda, waxaana sameeyay goobahaas sallax la dhex mariyay bartamaha goobahaasi isla markaas waa bartamaha dhulka, waa goobo weyn, wareeggeeduna waa kan ugu dheer ee dhulka; dhulbar.

waa la naqliyay ✓

1

de: what I ... [CLEFT FOCUS]

2

hm: 1

3

initial: w

4

lx: waxaan

5

ps: focus + vpro

6

xe: aad. I want some beef.' = waxa + aan

7

xv: Waxaan rabaa hilib lo

8

key: waxaan_1

waa la naqliyay ✓

1

bw: bahal (2)

2

de: whachamacallit, whats-it [when one does not know or cannot remember the right word]

3

hm: 2

4

initial: w

5

lx: waxaan

6

pd: (-ka)

7

ps: n -m

8

see: geed (2)

9

key: waxaan_2

waa la naqliyay ✓

vl. pron. what we [exclusive.] ...

waa la naqliyay ✓

(pronoun we plus action verb) ...we.... Ex: waxaannu maqalnay imaatiinkaagii; we heard your arrival

waa la naqliyay ✓

1

de: what we [exclusive] ... [CLEFT FOCUS] = waxa + aannu

2

initial: w

3

lx: waxaannu

4

ps: focus + vpro

5

key: waxaannu

waa la naqliyay ✓

class, [conjunction] but it is / was ...

waa la naqliyay ✓

1

de: but it is / was ... = waa [declarative] + -na 'and'

2

initial: w

3

lx: waana

4

ps: class + conj

5

key: waana

waa la naqliyay ✓

qr.dd Qurub soo hor marinaya yeelaha, layeelaha ama dhammeystire kale ee weerta dhexdeeda lagu muujiyo. Tusaale: “Waxaa yimid Xasan”. la-mid: waxa.

waa la naqliyay ✓

qr.dd Qurub soo hor marinaya yeelaha, layeelaha ama dhammeystire kale ee weerta dhexdeeda lagu muujiyo. Tusaale: Waxaa yimid Xasan. la-mid: waxa.

waa la naqliyay ✓

the one that ...

waa la naqliyay ✓

(pronoun it plus action verb) ... it ... Ex: waxaa la hubaa inay guulaysan doonaan; it is certain that they will win ~ waxa

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) sheega wax la tilmaamayo oo farta lagu fiiqayo. Waxaa ku ag yaal waa maxay.

waa la naqliyay ✓

1

de: the one that ... [CLEFT FOCUS] = wax + baa

2

initial: w

3

lx: waxaa

4

ps: focus

5

see: waxa

6

key: waxaa

waa la naqliyay ✓

Xataa wax yar; in yarna; baabbah; eber; waxba;.

waa la naqliyay ✓

neg np; pro: nothing, not anything

waa la naqliyay ✓

(pronoun) nothing (na-thing)-, none (nan)-, no thing ~ waxba. Ex: maxaad rabtaa? waxna. What do you want? Nothing.

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) eeg waxba.

waa la naqliyay ✓

1

de: nothing, not anything

2

initial: w

3

lx: waxna

4

ps: neg np / pro

5

syn: inna

6

key: waxna

waa la naqliyay ✓

nam-f trust, safe, peace, security

waa la naqliyay ✓

m.l Roobka ugu horreeya ee dayrta da'a.

waa la naqliyay ✓

question word, vl. pron. what ... I?

waa la naqliyay ✓

(question word) what ... I. Ex: maxaan ku iri? what did I tell you?

waa la naqliyay ✓

1

de: what ... I? = maxaa + baan

2

lx: maxaan

3

ps: qw + vpro

4

xe: What am I to do?

5

xv: Maxaan falaa?

6

key: maxaan

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaan-ta)

2

Weel harag ah, oo gadow iyo daddaabbo leh, oo inta dowlis lagu xiro, ceelasha lagu shubo oo biyaha loogala soo baxo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.dh) Weel harag, cinjir iyo wixi lamida ka samaysan oo gadaw iyo daddoobbo leh oo inta dawlis lagu xiro ceelasha lagu shubo ama biyaha loogala soo baxo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.dh) Weel harag, cinjir iyo wixi lamida ka samaysan oo gadaw iyo daddoobbo leh oo inta dawlis lagu xiro ceelasha lagu shubo ama biyaha loogala soo baxo.

waa la naqliyay ✓

f. n. leather water-vessel; bucket

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) container made of leather used to collect water from wells ~ dalow

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg waadaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: okhole

2

de: leather water-vessel; [ext.] bucket

3

initial: w

4

lx: wadaan

5

pd: (-ta Pl: wadaamo (/ha))

6

ps: n1-f

7

key: wadaan

waa la naqliyay ✓

vl. pron. what you ...

waa la naqliyay ✓

[pronoun you plus action verb] ... you ... to Ex: waxaad u sheegtaa; inay aamusaan; tell them to be silent

waa la naqliyay ✓

1

de: what you ... [CLEFT FOCUS] = waxa + aad

2

initial: w

3

lx: waxaad

4

ps: focus + vpro

5

key: waxaad

waa la naqliyay ✓

1

(Waxayn-ta)

2

Samayn; falid; yeelid; qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waxee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) samayn oo wax la garnayo ka dhigid. Dh: samayn; yeelid, qabasho, waxays.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Ama dhul-cawsaadka kulaaleyda waa gobolka adka la leh kaymaha badhaalaha kubbad badh asta, isla markaana dhaca inta u dhaxaysa ama degaannada diiran (latter) iyo kuwa kulul, deegaanta dabiiciga ah ee ka baxdaa waa caws iyo hir teel-teel ah, wuxuuna leeyahay xilliyo qoyaan iyo qallayl, roob la'aanta xilliga dambena waxay ka hor tagtaa bixitaanka keymaha meelaha qo-yaanka leh mooyee.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Ama dhul-cawsaadka kulaaleyda waa gobolka adka la leh kaymaha badhaalaha kubbad badh asta, isla markaana dhaca inta u dhaxaysa ama degaannada diiran (latter) iyo kuwa kulul, deegaanta dabiiciga ah ee ka baxdaa waa caws iyo hir teel-teel ah, wuxuuna leeyahay xilliyo qoyaan iyo qallayl, roob la'aanta xilliga dambena waxay ka hor tagtaa bixitaanka keymaha meelaha qoyaanka leh mooyee.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhulalka saxara-xigeenka ah oo ay biyuhu ku yar yihiin.

waa la naqliyay ✓

m. n. desert

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: desert

3

initial: s

4

lx: saxaara

5

pd: (-ha)

6

ps: n-m

7

see: Saxara

8

key: saxaara

waa la naqliyay ✓

(fal) soco oo xarrago darteed madaxa la rux. Wanaani sidii dibi korme ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waano iyo waxsheeg. Nin Ilaahay halleeyey wasaayo waxba uma tarto. Dh: wax-sheeg.

waa la naqliyay ✓

conj. but what ...; but the thing that ...

waa la naqliyay ✓

1

de: but what ...; but the thing that ... [CLEFT FOCUS]

2

initial: w

3

lx: waxaase

4

ps: focus + conj

5

key: waxaase

waa la naqliyay ✓

(pronoun) mine (maayn)-, my belongings ~ kayga. Ex: waxayga ii dhaaf; drop off my belongings [things]

waa la naqliyay ✓

vl. pron. what we [inclusive.] ...

waa la naqliyay ✓

1

de: what we [inclusive] ... [CLEFT FOCUS] = waxa + aynu

2

initial: w

3

lx: waxaynu

4

ps: focus + vpro

5

key: waxaynu

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) kolba bax oo haddana soo gal.

2

baxaanbax -a: (magac, lab, keli) dabeecad furfurnaan ah oo la yeesho. Li: oodan.

waa la naqliyay ✓

(fal) noole xanuun hayo iyo waxii la mid ah dhaqaalee oo ka dhursug. Dh: baxnaanee, baxnaani, dhawr, buullee, baano.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh Haweeney farxadi hayso.

waa la naqliyay ✓

f. n. cheerful, merry ~ happy woman

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) gabadh faraxsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: cheerful, merry ~ happy woman

2

lx: farxaanad

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: farxaanad

waa la naqliyay ✓

1

qaxaanqax¹: m.l Qaylada ay samayso dooradu marka ay ukun dhali rabto. la-mid: qaxaanqixid, qaxanqax¹.

2

qaxaanqax²: f.mg1 (-xayt, -xday; -qixi) Dooro ukun dhali rabta qaylo samayn. la-mid: qaxanqax².

waa la naqliyay ✓

m.l Qaylada ay samayso dooradu marka ay ukun dhali rabto. la-mid: qaxaanqixid, qaxanqax.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) cod si aad ah u dheer oo dhirif leh oo digaagaddu samayso mar- kay dhalayso. Qaxaanqaxa digaagadda waa la maglaa. Dh: taah, qaylo.

2

qaxaanqax-a: (magac, lab, keli) dad gaxaya oo ku socda meel fog. Dad qaxaanqax ah ayaa dawga maraya. Dh: geeddi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shalwi oo meel sare hoos uga soo qululi. Hoos u soo walaanday hadaad saari kari weydo.

2

walaanday: (fal) wada qaada oo isla qabta. Walaanday raashinka. Dh: waldaafi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tashiilid iyo yaryarayn. Waxaaga banaanad ayaad ku ilaashan kari.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax sida ay ku dambeynayaan ka dhursugid. 2. Ilaalin (qof bukan, xoolo, xaalad iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax sida ay ku dambeynayaan ka dhursugid. 2. Ilaalin (qof bukan, xoolo, xaalad iyo wixi lamida). m.f.dh, baxnaanin.

waa la naqliyay ✓

v. watch (over), attend to, nurse; try, test; control

waa la naqliyay ✓

-yey say: (v) rehabilitate (ri ha bili teeyt); restore to good health or useful life baano

waa la naqliyay ✓

(fal) qof buka ka war sug oo dhaqaalee. Dh: bilkeedi.

waa la naqliyay ✓

1

de: watch (over), attend to, nurse; [ext.] try, test; control

2

lx: baxnaani

3

nt: baxnaanin (ta) [vn-f], baxnaanis (ka) [vn-m]

4

pd: (baxnaaniyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: baxnaani

waa la naqliyay ✓

m.dh Ka dhursugidda wax sida ay ku dambeeyaan. la-mid: baxnaanin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ka dhursugidda wax sida ay ku dambeeyaan. la-mid: baxnaanin.

waa la naqliyay ✓

f. n. trial, test, experiment; control of situation; watch, surveillance

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax laga war sugayo oo la dhawrayo sida uu noqdo. Baxnaano iyo bartay isugu biyashubato bal arrinta u kaadiya.

2

baxnaano -da: (magac, dhedig, keli) xannaano ama ilaalin gaar ah. Baxnaano ma helo ninkii basari baro ugu hoydaaye.

waa la naqliyay ✓

1

de: trial, test, experiment; control of situation; watch, surveillance

2

lx: baxnaano

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: baxnaano

waa la naqliyay ✓

(fal) qof dabeecad wanaagsan oo baxsan noqo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: canaanasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) canaanasho.

waa la naqliyay ✓