Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

qr.dd Qurub soo hor marinaya yeelaha, layeelaha ama dhammeystire kale ee weerta dhexdeeda lagu muujiyo. Tusaale: “Waxaa yimid Xasan”. la-mid: waxa.

waa la naqliyay ✓

qr.dd Qurub soo hor marinaya yeelaha, layeelaha ama dhammeystire kale ee weerta dhexdeeda lagu muujiyo. Tusaale: Waxaa yimid Xasan. la-mid: waxa.

waa la naqliyay ✓

the one that ...

waa la naqliyay ✓

(pronoun it plus action verb) ... it ... Ex: waxaa la hubaa inay guulaysan doonaan; it is certain that they will win ~ waxa

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) sheega wax la tilmaamayo oo farta lagu fiiqayo. Waxaa ku ag yaal waa maxay.

waa la naqliyay ✓

1

de: the one that ... [CLEFT FOCUS] = wax + baa

2

initial: w

3

lx: waxaa

4

ps: focus

5

see: waxa

6

key: waxaa

waa la naqliyay ✓

vl. pron. what you ...

waa la naqliyay ✓

[pronoun you plus action verb] ... you ... to Ex: waxaad u sheegtaa; inay aamusaan; tell them to be silent

waa la naqliyay ✓

1

de: what you ... [CLEFT FOCUS] = waxa + aad

2

initial: w

3

lx: waxaad

4

ps: focus + vpro

5

key: waxaad

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron. what I ...

2

waxaan n. whachamacallit, whats-it [when one does not know or cannot remember the right word.]

waa la naqliyay ✓

1

(n) thing (thing)-, referent (re-farent)-, something referred. Ex: waxaan waa maxay? What is this thing?

2

waxaan: (pronoun I plus action verb) ... I ... Ex: waxaan macsuumay dad badan; I invited a lot people

waa la naqliyay ✓

qr.dd la-mid: waxaa.

waa la naqliyay ✓

the thing that ...

waa la naqliyay ✓

see [eeg] waxaa

waa la naqliyay ✓

1

a: waxaa; designates focus or contrast in a cleft sentence

2

de: the thing that ... [CLEFT FOCUS]

3

initial: w

4

lx: waxa

5

ps: focus

6

xe: What was broken was my cup [i.e., not my dish].

7

xv: Waxa jabay waa koobkeygii.

8

key: waxa

waa la naqliyay ✓

1

Maxaa?

2

Waa maxay?

waa la naqliyay ✓

e.we Erey loo adeegsado wax wayddin sida: m. dhacay? Sida badanna magacuyaallo ayaa lagu lifaaqaa, sida: maxaad (maxaa+aad) rabtaa?

waa la naqliyay ✓

e.we (naxwe) Erey loo adeegsado wax wayddin sida: m. dhacay? Sida badanna magacuyaallo ayaa lagu lifaaqaa, sida: maxaad (maxaa+aad) rabtaa?

waa la naqliyay ✓

question word,: what?

waa la naqliyay ✓

(pronoun) what (waat), Ex: maxaa tiri? what did you say?. Ex: maxaa dhacay? what happened?

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) erey su'aaleed ka horreeya weedh wardoon ah oo an la garanayn. Maxaa loo dibad baxayaa

waa la naqliyay ✓

1

de: what?

2

lx: maxaa

3

ps: qw + focus

4

xe: What was said?

5

xv: Maxaa la lahaa?

6

key: maxaa

waa la naqliyay ✓

1

(Waxad-da)

2

Xoolo; maal; hanti,

waa la naqliyay ✓

m.dh Hanti aabbe siiyo ilmihiisa midkood.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] inherited wealth

waa la naqliyay ✓

1

cf: hanti, maal, xoolo

2

de: inherited wealth

3

initial: w

4

lx: waxad

5

pd: (-da)

6

ps: n-f-col

7

key: waxad

waa la naqliyay ✓

1

(Waxar-ka, Waxar-ta)

2

Dhasha riyaha mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

waxar¹: m.l (-ro, m.l) Orgiga yar.

2

waxar²: m.dh (-ro, m.l) Dhasha riyaha tooda yar.

waa la naqliyay ✓

1

waxar¹: m.l (-ro, m.l) Orgiga yar.

2

waxar²: m.dh (-ro, m.l) Dhasha riyaha tooda yar. waxaraxir m.dh (c.fal.) Meerayaasho qorraxda tan ugu iftiin badan, waxayna u dhexeysaa dhulka iyo dusaaga (cuddaarka) sannakeedu waa 225 maalmood, qorraxdana waxay u jirtaa toddobaatan ku dhowaad malyuun oo mayl; xiddigta waaberi; sahra.

waa la naqliyay ✓

1

f. n./m: kid, young goat

2

waxar [feminine] n. cell (in biology)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [plural waxaro-ha] kid (kidh); baby goat; young goat

waa la naqliyay ✓

1

(I) Capretto fino a 6 mesi;

2

(E) Kid, up to 6 months

3

(S) WAXAR (S. g.: Uaḥàr, Waḥara)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) maqasha riyaha kooda lab. Waxarkii la siiyay ku tidhoi aabbahaa ma lehe, isaguna ablay buu afkiyo oofta kaga taagay.

2

waxar-ta: (magac, dhedig, keli) maqasha riyaha tooda dhedig. Ri'du waa waxar weynatay. waxaracaddeeye: geed aan qodax lahayn oo midho la cuno oo cadcad oo macaan leh.

waa la naqliyay ✓

1

cf: orgi, ri'; ari

2

de: kid, young goat

3

initial: w

4

lx: waxar

5

pd: (-ta / -ka)

6

ps: n1-f/m

7

key: waxar

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron. what she ...

2

waxay vl. pron. what they ...

waa la naqliyay ✓

[pronoun she / they plus action verb] ...they / she.... Ex: waxay tiri, ma arag; she said, I haven't seen them. Waxay yimaadeen guriga; they came home

waa la naqliyay ✓

(fal) samee oo wax ka dhig. Saanbuuse ii waxay. Dh: samee; qabo.

waa la naqliyay ✓

Baabbah; eber; xoogaana; waxna.

waa la naqliyay ✓

pron., indef: anything; nothing, none at all

waa la naqliyay ✓

(pronoun) nothing (na-thing)-, none (nan)-, no thing ~ waxna. Ex: waxba ma oran; I said nothing

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) loo adeegsado kolka la muujinayo in aan meesha wax jiraa uuna jirin oo baabbah yahay. Waxba kaama hagran. Dh: waxna.

waa la naqliyay ✓

1

de: anything; [neg] nothing, none at all

2

initial: w

3

lx: waxba

4

ps: pro-indef

5

xe: It doesnt matter.

6

xv: Waxba ma aha.

7

key: waxba

waa la naqliyay ✓

Xataa wax yar; in yarna; baabbah; eber; waxba;.

waa la naqliyay ✓

neg np; pro: nothing, not anything

waa la naqliyay ✓

(pronoun) nothing (na-thing)-, none (nan)-, no thing ~ waxba. Ex: maxaad rabtaa? waxna. What do you want? Nothing.

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) eeg waxba.

waa la naqliyay ✓

1

de: nothing, not anything

2

initial: w

3

lx: waxna

4

ps: neg np / pro

5

syn: inna

6

key: waxna

waa la naqliyay ✓

1

(Abeesa-da)

2

Jaadad badan oo halaqa ka mid ah oo qaarkood waabaayo lee yihiin. Waxaa jira jaadad addimmo leh oo iyagana abeeso lagu magacaabo.

waa la naqliyay ✓

1

(Balanbal-ka)

2

1. Geed aan weyneyn oo dhirta dawada ka mid ah; wuxuu lee yahay caleemo balbaallaaran iyo miro korka xaad adag ku leh; waxaa kaloo loo yaqaan geed-jinni iyo banji.

3

2. Dhibaato weyn; hoog; ba'; silic; saxariir; luufluuf.

waa la naqliyay ✓

1

(Biya-ha)

2

Wax shubma oo aan ur iyo midab iyo dhadhan midna lahayn; waxaa ka samaysma badaha, webiyaasha, harooyinka, durdurrada, roobka, ... kolkay kululaadaan waxay u rogmadaan qiiqbiyood, kolkay qaboobaanna baraf.

waa la naqliyay ✓

1

(Bun-ka)

2

1. Cabitaan la cabbo oo udgoon oo laga sameeyo miro yaryar oo kulkulucsan oo beer leh oo uu dhalo geed dheer oo dhulka kulul ka baxa: inta iniinaha la dubo oo la budeeyo baa sida shaaha loo karshaa; qaxwe.

3

2. Sharuur.

4

3. Miraha geedka.

5

4. Geedka laftiisa (caleemihiisa waxaa la yiraahdaa quddi.

waa la naqliyay ✓

1

(Burda-ha)

2

Qasiido caan ah oo Nebi Maxamed lagu ammaana hayo; waxaa tirshey Sheekh Maxamed Buusiiri.

waa la naqliyay ✓

1

(Caanaqub-ta)

2

Bahal bahallada dhir xagashada ku nool kamid ah; ma ay dheerayso oogadeedana waxaa ku rogan duf dheer iyo qodxo dheerdheer oo badan oo mardimo leh; yaadaddo; kashiito; dhiddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Carrab-ka)

2

Oogada nafleyda xubin kamid ah; cad muruq ah oo dhaqdhaqaaq badan oo afka ku jira; hawlihiisa waxaa u weyn: garashada dhadhanka iyo liqidda cunnada iyo kala soocidda codadka hadalka.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayayaan-ka)*

2

Bahal-yaryarta faraha badan oo aan lafdhabarta lahayn: waxaa oogadoodu u qaybsan tahay: madax iyo dhex (saab) iyo qaar danbe (uur), lix lugood iyo badanaa afar baal (diqsi, kaneeco, shinni, doorshaan, ...); xasharaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Cimil-ka)

2

1. Waab yar oo awdan oo dugaagga la dila hayo loo dhisto oo loo galo: waxaa laga dhisaa kob bahal wax ku diley agteeda oo laga toogan karo.

3

2. * Meelaha colka dagaallamaa dhisto oo daloollo yaryar oo cadowga laga toogto loo yeelo; kuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Daafi-da)

2

Badar aad u iniino yaryar oo waanbaha u eg; waxaa badanaa laga sameeyaa canbaabburka.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabis-ka)

2

Waxaa yeesha xoolaha shinbirtu (cudur) ku dhacdo: calannaqsiga bay kolkol mar labaad liqi waayaan oo camanka hoostooda isaga haystaan, kolkaasaa camanku meelo ka soo buurtaan oo afka qaabkiisu foolxumaadaa; cantab; (ama tabis, tabsi).

waa la naqliyay ✓

1

(Dabshid-ka)

2

Sanada Soomaalida oo qorraxda dhammaadkeeda, oo dab la shido ama la tuuro lagu xuso: Afgooye, dabka ka sokow, waxaa lagu xusaa Istun, dalka intiisa kalena, cayaaro; neyruus; dabtuur; istun.

waa la naqliyay ✓

1

(Dad-ka)

2

Nafleyda wax nuujisa jaadka ugu gobeysan oo lagu yaqaan: qummaati isu taagid iyo lugo xoog badan (haddii oogadiisa loo eego) iyo gacmo laallaada oo wuxuu doono uu ku qabsado; intaas waxaa u sii dheer: maskax weyn iyo garaad iyo hadal.

waa la naqliyay ✓

1

(Dahab-ka)

2

Macdan sinni badan oo la jecel yahay: midabkiisu waa cillaan ifa haya, sidii la doonona waa loo tumi karaa oo loo rogrogi karaa; ma uu miriro, badanaana waxaa laga sameeyaa lacagta iyo billadaha iyo alaabta dumarku ku xarragoodo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dana-da)

2

1. Caanaha la lula hayo xoogaa kamid ah oo intaan caanaha subagga laga bixin, qof aagaanka loogu shubo oo la siiyo; waxaa la qabaa in dad ku sancan yahay oo haddii danada la siiyo, haantu subag badan dhalayso.

3

2. Caano yar oo geel oo caanaha la lula hayo lagu daro.

waa la naqliyay ✓

1

(Dawaca-da)

2

Bahal jaadad badan ah oo dibadjoogta kamid ah; waxay u eg tahay eeyga; waxay cuntaa hilibka; dhogor badan iyo dabo hunbulan bay leedahay; waxaa loo haystaa inay dhagar badan tahay; (ama dacawo).

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalanteed-ka)

2

Waxyaalo fogfog muuqaalladood ishu moodayso inay arkayso, waxaana ku wacan, iftiinka qorraxda, oo inta soo dhex mara, lakabyo kala sarreeya oo kala qabow, kalana cumursan oo neecaw ah, kolkuu dhulka yimaado misna kor u jinbacma haya; muuqaallada laga arko dhulalka kululi waa ka duwan yihiin kuwa laga arko dhulalka qabow; wirwir; dhaan dabaggaalle.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegayara-ha)

2

Ubax isagoo aan buqin la gooyo oo la engejiyo oo ka baxa geed weligi cagaar ah oo dhulalka kulul: wuxuu u eg yahay qodob yar oo dhego leh; dhirta cunnada lagu udgooneeyo buu ka mid yahay in kastoo Soomaalidu shaaha keliya ku darsato; waxaa kaloo laga sameeyaa dawo, siiba tan ilkaha, saabbuun, cadar iyo waxyaalo kale oo lays marsho.

waa la naqliyay ✓

1

(Doolaala-da)

2

1. Meel kale ama dal kale oo qalaad oo layska tago.

3

2. Waxaan wax ugu jirin oo layska dhexgalo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dumnad-da)

2

Cayaar lagu cayaaro siddeed iyo labaatan qori oo yaryar oo xalxalleefsan oo midkiiba dhinac ku lee yahay dhibco kala badan; waxaa u yar kow waxaana u badan lix; (ama dubnad).

waa la naqliyay ✓

(pronoun) yours (yooriz)-, your belongings

waa la naqliyay ✓

conj. and what ...; and the thing that ...

waa la naqliyay ✓

1

de: and what ...; and the thing that ... [CLEFT FOCUS]

2

initial: w

3

lx: waxaana

4

ps: focus + conj

5

key: waxaana

waa la naqliyay ✓

conj. but what ...; but the thing that ...

waa la naqliyay ✓

1

de: but what ...; but the thing that ... [CLEFT FOCUS]

2

initial: w

3

lx: waxaase

4

ps: focus + conj

5

key: waxaase

waa la naqliyay ✓

(pronoun) mine (maayn)-, my belongings ~ kayga. Ex: waxayga ii dhaaf; drop off my belongings [things]

waa la naqliyay ✓

conj. and what she ... / they ...

waa la naqliyay ✓

1

de: and what she ... / they ... [CLEFT FOCUS]

2

initial: w

3

lx: waxayna

4

ps: focus + conj

5

key: waxayna

waa la naqliyay ✓

1

(Baxaar-ka)

2

Nin webiyada aqoon dheer u leh oo la yiraahdo wuxuu u taliyaa nafleyda ku jirta siiba yaxaaska iyo kalluunka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nin saaxir ah oo ku nool hilada webiyada oo loo aqoonsanyahay in uu xukumo yaxaasyada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nin saaxir ah oo ku nool hilada webiyada oo loo aqoonsanyahay in uu xukumo yaxaasyada.

waa la naqliyay ✓

m. n. sailor, someone with special knowledge of the water

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. sailor (seey-lar) 2. one who can communicate with water animals, especially crocodile

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nin aqoon dheer u leh togagga iyo webiyada oo wax laga weyddiiyo; qof ku xeel dheer aqoonta ka gudbidda webiyaasha. Baxaarka soo weydiiya, anigu webi meel uu ku yaal ma arag abidkaye.

waa la naqliyay ✓

1

a: baxri

2

de: sailor, s.o. with special knowledge of the water

3

lx: baxaar

4

pd: (-ka Pl: baxaari (da))

5

ps: n8-m

6

key: baxaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cawsha keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Xuub ku daboolan sooh ama xubin. Tusaale: kelyaha, qanjir kelyoodyada, indhaha birtooda waxa ku daboolan j. la-mid: yaxaas.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) Xuub ku daboolan sooh ama xubin. Tusaale: kelyaha, qanjir kelyoodyada, indhaha birtooda waxa ku daboolan j. la-mid: yaxaas.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel aan cidi arkayn ku qari oo fogee si aan loo arag. Dh: qari.

2

jaxaas-ka: (magac, lab, keli) alaab korka wax lagaga shaqlay oo lagu duubay.

3

jaxaas -ka: (magac, lab, keli) xayaaan biyaha ku nool oo halis ah. Waxa uu ugaadhsadaa wax walba oo biyaha ku soo dhaca, wuxuu na leeyahay ilko badan oo seefta la mid ah iyo dabo dheer oo wax jarta.

waa la naqliyay ✓

m.l Roobka ugu horreeya ee dayrta da'a.

waa la naqliyay ✓

1

(Laxaad-ka)

2

Lixaad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: lixaad.

waa la naqliyay ✓

Magnitude

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] strength, force

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) ability (abiliti)-, strength (ista-reength)-, power (paawar) ~ lixaad, awood

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xubnaha lagu adeegto ee jidhka sida indhaha, lugaha iyo gacmaha. Dh: xubno.

2

laxaad -ka: (magac, lab, keli) tamarta wax lagu qabsado. Dh: xoog, itaal, tabar, baaxad, lixaad.

3

laxaad -ka: (magac, lab, keli) xoogga, dhererka ama qiimaha sugan ee xaddiga fisikis ama xisaabeed uu leeyahay kolka uu qarxo ama gariiro.

waa la naqliyay ✓

1

bw: lexaad

2

de: strength, force

3

lx: laxaad

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m-col

6

see: lixaad

7

key: laxaad

waa la naqliyay ✓

1

(Laxaaf-ka)

2

Buste ama wax la mid ah, oo la huwado.

waa la naqliyay ✓

m. n. blanket; coat

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) busteiyo wixii la mid ah oo la huwado.

waa la naqliyay ✓

1

cf: buste

2

de: blanket; coat

3

lx: laxaaf

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: laxaaf

waa la naqliyay ✓

1

(Maxaad-ka)

2

Irbad weyn oo joonyadaha iyo wixii la mid ah lagu tolo; (ama maxaar).

waa la naqliyay ✓

m.l (Maxaad-do/Maxaad-yo, m.dh) Cirbad weyn oo lagu tolo jawaanka qobtolka, karnaashka iyo wixi lamida; maxaar. la-mid: maxaar.

waa la naqliyay ✓