wax-ku-ool
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wax-ku-ool
m.l.kh W. ah: wax waxtara ama qiimo leh.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
wax-ku-ool
m. n. (adj.): useful item; important, beneficial
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
wax-ku-ool
نافع، مُفيد
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhakhsaha falgalka
m.l (kiimika) Cabbir sheegaya xaddiga falgalaha ah ee qarsooma halbeeg ammineed kasta marka falgal kiimikaad dhacayo. Sidaa awgeed; waa cabbir muujinaya tirada is herdiyada wax ku oolka ah ee dhexmara molikuyuullada falgaleyaasha. Dhakhsaha falgal ku socdo waxa lagu cabbiri karaa dhakhsaha falgaleyaashu ku qarsoomaan ama maxsuulladu ku samaysmaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fadhi
fadhi¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Qaabka iyo xaalada qof salka dhulka ku haya. 2.(-iyo, m.dh) Rug la degganyahay. Tusaale: “Fadhigeygu waa Afgooye”. 3. Lo' tiradeedu boqol gaartay. 4. Shir muhim ah. Tusaale: “Fadhigii shalay la galay go'aan wax-ku-ool ah ayaa ka soo baxay”. 5. Caano f. ah: caano garoor ah; eedaq. 6. Qolka f.ga: qol loogu taloggalay in la fadhiisto. 7. la-mid: fadhiyid.
fadhi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Salka meel dhigid. 2. Rasmi ahaan meel u degid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gargaar
gargaar¹: m.l 1. Kaalmo wax ku ool ah oo dhaqso leh. 2. G.ka degdegga ah: kalkaalo caafimaadka dhaqsaha leh oo loo galo qofka jirradu ku soo booddo ama shil ku dhaawacma. la-mid: gargaarsimo, gergaar¹.
gargaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) U g.: cid taakulayn. la-mid: gergaar².
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
taabbaqaad
f.mg1 (-day, -dday) 1. Qaangaarid. 2. Wax, wax ku ool ah noqosho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
talo
m.dh (-ooyin, m.l) Fikrad wax ku ool ah oo cid tuseysa sidii uu wax u qabsan lahaa.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhakhsaha falgalka
m.l (kiim.) Cabbir sheegaya xaddiga falgalaha ah ee qarsooma halbeeg ammineed kasta marka falgal kiimikaad dhacayo. Sidaa awgeed; waa cabbir muujinaya tirada is herdiyada wax ku oolka ah ee dhexmara molikuyuullada falgaleyaasha. Dhakhsaha falgal ku socdo waxa lagu cabbiri karaa dhakhsaha falgaleyaashu ku qarsoomaan ama maxsuulladu ku samaysmaan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fadhi
fadhi¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Qaabka iyo xaalada qof salka dhulka ku haya. 2.(-iyo, m.dh) Rug la degganyahay. Tusaale: Fadhigeygu waa Afgooye. 3. Lo' tiradeedu boqol gaartay. 4. shir muhim ah. Tusaale: Fadhigii shalay la galay go'aan wax-ku-ool ah ayaa ka soo baxay. 5. Caano f. ah: caano garoor ah; eedaq. 6. Qolka f.ga: qol loogu taloggalay in la fadhiisto.
fadhi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Salka meel dhigid. 2. Rasmi ahaan meel u degid. m.f.dh, fadhiyid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gargaar
gargaar¹: m.l 1. Kaalmo wax ku ool ah oo dhaqso leh. 2. G.ka degdegga ah: kalkaalo caafimaadka dhaqsaha leh oo loo galo qofka jirradu ku soo booddo ama shil ku dhaawacma. la-mid: gargaarsimo, gergaar.
gargaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) U g.: cid taakulayn. m.f.dh, gargaarid. la-mid: gergaar.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
taabbaqaad
f.mg1 (-day, -dday) 1. Qaangaarid. 2. Wax, wax ku ool ah noqosho. m.f.dh, taabbaqaadid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
talo
m.dh (-ooyin, m.l) Fikrad wax ku ool ah oo cid tuseysa sidii uu wax u qabsaan lahaa.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
constructive
/konistaraktiv/ (adj) waxtar leh (wax ku ool ah).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
koob
(fal) cashir ama hadal soo yaree oo soo ururi; soo duuduub. Soo kooba hadalka oo go'aan wax ku ool ah gaadha. Dh: gaabi, gabagabee.
koob -ka: (magac, lab, keli) weel godan oo leh dheg la qabsado oo caanaha, biyaha ama shaaha lagu cabbo. Dh: galaas, geeb. Wa: koobab.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
taabbaqaad
(fal) qof qaangaadhay noqo.
taabbaqaad: (fal) wax, wax ku ool ah noqo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waq
(falkaabe) looga jeedo abid ama inta la soo jiray. Cali dhoof aduunyadu waqeed, gelinba waa cayne. Dh: abidkeed.
waq -da: ( magac, dhedig, keli) wejigabax iyo filanwaa lagala kulmo meel aanad ka filayn. Waq baa ka gaadhay shirkii shalay gudoomiyihii.
waq-da: (magac, dhedig, keli) hadal qaylo iyo buuq ah oon faa'iido iyo wax ku ool midna ahayn. Xalay oo dhan bay hadal waqda hayeen.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
KAXAR-MUROOLE
(Kahar-murole) S Tribulus terrestrs L. Zygophylaceae.