wari — Macnaha & Turjumaada

f.mg2 (-iyay, -isay) War cusub tebin. la-mid: weri.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: weri.

waa la naqliyay ✓

v. ask, get information

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) tell (teely report (ri-poort); relay information ~ weri, tabi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) warayso; warka ka dhegayso, ka gur.

2

wari: (tilmaame) erey la yidhaahdo kolka wax aan la filayni dhacaan.

3

wari -da: (magac, dhedig, keli) khasaysiin iyo khajilaad lama filaan ah, hungow; wax la'aan. Wanaagaan dumar u gaystay miyey waridu iga raacday. Dh: wadhi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: warayso

2

de: ask, get information

3

initial: w

4

lx: wari

5

pd: (wariyey)

6

ps: v2a=

7

key: wari

waa la naqliyay ✓

1

waari¹: m.l Sheekada haabeenkii lagu soo jeedo, dhafar; dabjeex.

2

waari²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Waar ku cabbirid. 2. Wax waaro ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

v. make permanent ~ eternal, cause to endure, immortalize

2

waari v. measure (the length of something) in yards

waa la naqliyay ✓

(Wari) S Commiphora mampestris Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) inta caweyska ah soo jeed oo qayrkaa la maddadaaloo. Kaalay caawa ila waari. Dh: cawee, cawaysin.

2

waari: (fal) jirsii oo abidkii ha joogo. Ilaahoow magacayga adduunka ku waari. Dh: daa, daa'imi.

3

waari: (fal) waar ku cabbir. Marada inta aanad goyn waari.

4

waari -ga: (magac, lab, keli) sheekada habeenkii lagu soo jeedo. Waa barnaamishkii waari ee Cawayska carruurta. Dh: dhafar, dabjeex.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: werdi¹.

waa la naqliyay ✓

name-m rose, blossom, flowers. Cf: Ubax

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) keli) digri Qur'aan ama ducooyin ah oo lagu celceliyo oo cibaado iyo alla ka baq loola jeedo. Tusbaxa waxa loo iibsadaa werdi. Dh: digri.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta gacanta lagu qabto wareejin. 2. Wax tuurid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta gacanta lagu qabto wareejin. 2. Wax tuurid. m.f.dh, warfin.

waa la naqliyay ✓

v. hurl, throw something with force

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg wadhfi.

waa la naqliyay ✓

1

de: hurl, throw s.t. with force

2

initial: w

3

lx: warfi

4

pd: (warfiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: warfi

waa la naqliyay ✓

1

(Warid-da)

2

Dhar ama wax la mid ah oo qoyan, meel qorrax ah ku kala bixin, ku engejin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg war4.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kala bixin oo dhar ama wax la mid ah meel qorrax ah ku laydhin. Waridda dharka ani igu daa adna dheriga. Dh: warid.

waa la naqliyay ✓

1

(Warin-ta)

2

Waraysi.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wari. la-mid: waris, werin, weris.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waraysi; war ka dhegaysad; war ka gurid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: warin. 2. la-mid: weris.

waa la naqliyay ✓

vl. n. asking, act of inquiring

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg warid.

waa la naqliyay ✓

1

a: warin (ta) [vn-f]

2

de: asking, act of inquiring

3

initial: w

4

lx: waris

5

pd: (-ka)

6

ps: vn-m

7

key: waris

waa la naqliyay ✓

1

(Dharrici-da)

2

Ceeb weyn; bayuur; maqdiir, wari; jac; (ama dhirrici).

waa la naqliyay ✓

1

(Neecaabin-ta)

2

Neecawda u furid, u dhigid, ku warid; layrin; dalayn (aqal, kd.); haawih (weel, kd.).

waa la naqliyay ✓

1

(Qorraxayn-ta)

2

Qorraxda u dhigid; warid; qallajin.

waa la naqliyay ✓

1

(Warasa-da)

2

Waalidku dhasha uu reebo, uu ka tago, oo dhaxasha; ilmo; dhal; ubad; carruur; wariis.

waa la naqliyay ✓

1

(Wariis-ta)

2

Waraso; ubad; dhal; ilmo; carruur.

waa la naqliyay ✓

1

(Waritaan-ka)

2

Wax waran ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Weyddiin-ta)

2

Qof hadal u jeedin si jawaab looga helo; su'aalid; warin; warsad; haybin.

waa la naqliyay ✓

1

biyadhig¹: m.l Roob da'ay biyaha dhulka korkiisa uu kaga tago; xareed dhulka waran.

2

biyadhig²: f.mg1 (-gay, -gtay) Roob da'ay biyo dhul ku dhaafid; roob xareed dhul warid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Wariiri. 2. la-mid: ismoogeysiin.

waa la naqliyay ✓

1

maris¹: m.l 1. Saabuun m. ah: saabuun adag oo dharka lagu dhaqdo. 2. Shimbir yar oo mucjisad leh; waxay si layaab leh ugu hoggaamisaa ninka herinka ah oo keliya, ugaar, habar dugaag, halaqa qaar ka mid ah, malabka shinnida iyo wixi lamida. Waris, buli, shimbir malab. 3. la-mid: marin².

2

maris²: m.dh la-mid: marid.

waa la naqliyay ✓

1

qof¹: m.l/dh (-faf, m.l) 1. Shakhsi aadami ah. 2. Q.na: ninna, cidna. 3. Q.af: dad.

2

qof²: m.l/dh (naxwe) Mid ka mid ah kaqaybgalayaasha warisgaarsiinta: “aniga” waa qofka 1aad oo hadlaya, “adiga” waa qofka 2aad oo ah lala hadlaha, “isaga”/”iyada” waa qofka 3aad oo ah laga hadlaha; saddexdaan qof kala keliga ah mid weliba waa wadaroobaa: 1aad “annaga/innaga”, 2aad “idinka”, 3aad “iyaga”.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: wari.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: warin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: waris. Nooc ka mid ah dhirta. 2. la-mid: waris. Dhoobo loo adeegsado si loo midibeeyo dharka ama timaha. 3. la-mid: warin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: wariye.

waa la naqliyay ✓

1

biyadhig¹: m.l Roob da'ay biyaha dhulka korkiisa uu kaga tago; xareed dhulka waran.

2

biyadhig²: f.mg1 (-gay, -gtay) Roob da'ay biyo dhul ku dhaafid; roob xareed dhul warid. m.f.dh, biyadhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ari-ga)

2

Wadajirka idaha iyo riyaha.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah meesiyada la dhaqdo, ku dhala shan bilood, had iyo jeer la nool xaaska oo ka kooban riyo iyo ido. la-mid: eri¹ (1).

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah meesiyada la dhaqdo, ku dhala shan bilood, had iyo jeer la nool xaaska oo ka kooban riyo iyo ido; adhi.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] goats and sheep; flock, herd of sheep and goats

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) flock of goats and sheep ~ riyo iyo ido

waa la naqliyay ✓

1

(I) Capra femmina;

2

(E) Female Goat

3

(S) Ari (S. c. m.; Ari, Eri)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magacwadareed) eeg adhi.

2

ari: eray la raaciyo marka loo yeedhayo qof. Ari heblaayo.

waa la naqliyay ✓

1

a: adhi

2

cf: wan, lax

3

de: goats and sheep; flock, herd of sheep and goats

4

lx: ari

5

pd: (-ga Pl: aryo (/ha))

6

ps: n3-m-col, n2-m

7

key: ari

waa la naqliyay ✓

1

1. Waryaa; heedhe.

2

2. (War-ka) Wax aan hor loo ogeyn oo laysu sheego ama la helo; waxyaalo cusub oo dhowaan dhacay siiba kuwa raadyuhu sheego ama wargeysyadu qoraan; khabar; hadal.

3

3. (War-ta) balli la qodo oo xareedda ama biyaha webiga lagu kaydiyo.

waa la naqliyay ✓

1

war¹: m.l (-rar, m.l) 1. Wax aan hore loo ogeyn oo laysu sheego. 2. Hadal.

2

war²: m.dh (-ro, m.l) Meel weyn oo la qoday oo biyuhu fariistaan.

3

war³: u.j la-mid: waryaa.

4

war⁴: f.g1 (-ray, -rtay) Wax qorrax iyo dabayl u dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

war¹: m.l (-rar, m.l) 1. Wax aan hore loo ogeyn oo laysu sheego. 2. Hadal.

2

war²: m.dh (-ro, m.l) Meel weyn oo la qoday oo biyuhu fariistaan.

3

war³: f.g1 (-ray, -rtay) Wax qorrax iyo dabayl u dhigid. m.f.dh, warid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. news, information, communication, report; rumor, words

2

war [feminine] n. pond, reservoir

3

war v. put something out to dry

4

war inter. hey, you ~ man!

waa la naqliyay ✓

(War) May Enneapogon cencgroides (Roem. & Schult.) C.E.Hubb. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

/woor/ (n) 1. dagaal (v) 2. dagaalamid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) information (infoor-meeyshin); news (niyuus); bulletin (bula-tari) ~ akhbaar; macluumaad

2

war -ta: (n) pond (poondh); puddle (padhal); a small pool of water, especially rainwater ~ balli

3

war -ay / tay: (v) hang out to dry; air out to dry Ex: bannaanka ku war; air-dry to the outside

waa la naqliyay ✓

1

Notizia

2

News

waa la naqliyay ✓

1

(ereydhawaaq) erey lagu yidhaahdo qof lab oo wax lagu baraarujinayo ama loo tilmaamayo. War kaalay ila qabo hawsha. Dh: waryaa, waar.

2

war: (fal) dhar ama wax la mid ah baaci oo cadceedda u dhig. Ruumiga qoyan war. Dh: wadh.

3

war-ka: (magac, lab, keli) xog ku saabsan dhacdo cusub oo in la ogaado la rabo; wax aan hor loo oggayn oo laysu sheego ama la helo; waxyaabaad cusub oo dhowaan dhacay siiba kuwa raadyayaasha, telefiishannada, iyo wixii la mid ah, ay sheegaan amay qoraan wargeysyadu. War la helaa, talo la helaa. War la qabaa xiiso ma leh. Dh: akhbaar W: warar.

4

war-ta: (magac, dhedig, keli) meel gacani qoddo oo biyo-qabad noqda oo dad iyo duunyaba ku arooraan. Dh: har. Wa: waro

waa la naqliyay ✓

نَبَأ، أخبار

waa la naqliyay ✓

n., dagaal, -ki, colaad, -di.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bari-da) Salka dadku ku fariisto; labada doollood wadajirkooda; (idaha) xubinta weyn oo baruurta ah oo dabaggibinta, ama subagga laga shiilo.

2

2. (Bari-ga) Qofka woqooyi ujeeda, docda midigtiisa ku abbaaran; docda qorraxdu kasoo baxdo; qorraxkasoobbax.

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. 2. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho.

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. la-mid: badhi. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho. m.f.dh, baryid.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Bari, East [coastal region in north east Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

v. beg, entreat, implore, request a favor, pray

2

bari: v. break (of day)

3

bari: pr. n., loc. east

4

bari: [feminine] n. buttocks; fat tail (of a sheep)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) east (iist) Ex: Bariga dhexe; Middle East

2

bari: -da: (n) rump (ramp); posterior (postiiriyar); buttock (ba-tek)

3

bari: -baryey bariday: (v) beg (beeg); cadge (kaaj); solicit (soli- sit); plead (piliidh); entreat (en-tiriit) ~ tuug Syn: crave, beseech, implore, importune

4

bari: -baryey: (v) 1. the beginning of the new day; dawn (doon) ~ waabari. Ex: waagii ma baryey? did the dawn appear? 2. [with prepositon ku] -ku bari -baryey/bariday: (v) go by; spend or pass the night; elapse (il apsi) Ex: maxaad ku bariday? how the night went by?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nabad ku waaberiiso. Akambultee ma barideen baa ka fiican. Dh: cawabbari.

2

bari: (fal) Eebbi ama cidkale wax weydiiso. Eebbe la kala baryi og. Dh: tuug, baryootan.

3

bari -da: (magac, dhedig, keli) 'idaha' xubinta dabada kaga taal ee baruurta ah, subagga laga shiilo. Bari xun barya badan qudhmisa. Dh: badhi.

4

bari -da: (magac, dhedig, keli) subagga badhida idaha laga saaro ama laga shiilo. Bari ninkii cabbaa saw ladaabyo dili mayso. Dh: badhi.

5

bari -ga: (magac, lab, keli) jihada qorrax ka soo baxa, markaad woqooyi u jeeddid kaa qabata midig. Cadceeddu Bari bay ka soo baxdaa galbeed na way u dhacdaa. Dh: bugux, qorraxkasoobbax, qorraxkasoobbax. Li: cadceedudhac, qorraxudhac, galbeed, qorraxsin.

waa la naqliyay ✓

دبر، شرق

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Qof ama xayawaan ka caraysiin. 2. (f.mg) Neef rimman candho keenid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Qof ama xayawaan ka caraysiin. 2. (f.mg) Neef rimman candho keenid. m.f.dh, carin.

waa la naqliyay ✓

v. provoke, anger (a dog, wasps, etc.)

waa la naqliyay ✓

-yay / say: (v) tease (tiiz); incite (in-saayt)-, provoke (pro-vowk): irritate (iritayt); instigate anger; annoy ~ cartan, cariiqsi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef rimman, dhaysi oo muuji calaamadihii dhalitaanka.

2

cari: (fal) (ka ~) xoolo, bahal iyo wixii la mid ah, ka cadhaysii oo weyrixi.

waa la naqliyay ✓

1

de: provoke, anger (a dog, wasps, etc.)

2

lx: cari

3

pd: (cariyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: cari

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel godan oo sagxad ballaadhan ku dhex taal. Dameerku sidii loo rarayay ayuu dhabarka dari ku yeeshay. Dh: deri, godni. Li: tuur.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel hoos ah gayn.

waa la naqliyay ✓

v. shade, put ~ carry into the shade

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad kale, cunto hadhimo sii.

2

hari: (fal) cid kale, meel hadh leh gee.

3

hari: (fal) adigu, meel hadh leh iska fadhi.

waa la naqliyay ✓

1

a: haree

2

de: shade, put ~ carry into the shade

3

lx: hari

4

pd: (hariyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: hari

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dab iyo biyo wax ku bislayn. 2. Biyaha iyo wixi lamida aad u kululeyn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dab iyo biyo wax ku bislayn. 2. Biyaha iyo wixi lamida aad u kululeyn. m.f.dh, karin.

waa la naqliyay ✓

v. cook, boil something

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) cook (kuuk). Ex: isteeg si fiican loo kariyey; a well-done steak

waa la naqliyay ✓

(fal) cunto cayriin dab ku shid oo bislee.

waa la naqliyay ✓

1

bw: kar

2

de: cook, boil s.t.

3

lx: kari

4

nt: karin (ta) [vn-f]

5

pd: (kariyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: kari

waa la naqliyay ✓

1

mari¹: m.dh Lax saddex jeer ama ka badan dhashay.

2

mari²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Xarig xooggan soohid. 2. Wadaan ceel biyo uga dhurid. 3. Dufan ama midab wax ku malaasid. 4. U m.: qof wax u akhriyid. 5. U m.: gabay cid u tirsin. 6. Cid rasaas ku layn. 7. Wax goob ku socodsiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Xarig xooggan soohid. 2. Wadaan ceel biyo uga dhurid. 3. Dufan ama midab wax ku malaasid. 4. U m.: qof wax u akhriyid. 5. U m.: gabay cid u tirsin. 6. Cid rasaas ku layn. 7. Wax goob ku socodsiin. m.f.dh, marin.

waa la naqliyay ✓

1

v. finish (off); empty

2

mari v. make pass, let, cause ~ allow to pass; drive

3

mari v. spread, wipe (on), rub with

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. spread (ispa-reedh); apply (a palaay); rub (rab); smear (ismiiyar); put on ~ dulmari. 2. make something pass through. Ex: hoos mari; pass underneath (an dhar niith) or below. 3. finish (fi nish); use up ~ layso. Ex: cuntada mari; finish the food. 4. destroy; kill, finish ~ laa, laay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cadar ama barafuun ku buufi. Dadka cadarka u mari.

2

mari: (fal) idlee oo waxba ha reebin; madhi oo fujuq ka sii. Dh: dhammee, idlee. Li: reeb, daa.

3

mari: (fal) wax adu ad waddo meel socod ku dhaafi. Awrta waddada cad mari.

4

mari: (fal) wax kugu yaal meel iskaga masax. Biyaha afka iska mari; siinka gidaarka iska mari. Dh: masax.

5

mari: (fal) tix gabay ah dadka hortiisa ku dheh. Tix gabay ah noo mari aan ku dhegeysannee. Dh: dheh, akhri.

6

mari: (fal) arrin sida ay kuula muuqato ama aad u og tahay u dheh. Dh: sheeg.

7

mari: (fal) mag iska bixi. Mag boqol halaada ah mari. Dh: dhiib.

8

mari: (fal) wax qoyan meel ku dul dhoob. Nabarka dawadan mari.

9

mari: (fal) cashar cid u akhri oo u jilci. Suurad ii mari. Dh: dhig. jilci.

10

mari -da: (magac, dhedig, keli) marag aan buuxin lase sheegto.

11

mari -da: (magac, dhedig, keli) shinbir ay Soomaalidu u taqaan inay maska, libaaxa iyo malabka sheegto. Dh: bulli.

12

mari -da: (magac, dhedig, keli) ido laga ilaaliyey sumalxad oo ku beegan xiligay dhali lahaayeen; ido waaweyn inta dhaleysa iyo intaan dhaleynba. Idaha mari iyo baraar u kala sooca. Dh: tirsiis.

waa la naqliyay ✓

1

mari, n.m. - Ninka xaaska leh; Ninka naagta qaba.

2

homme très attaché à sa femme. - Ninka naagtiisa aad u jecel.

waa la naqliyay ✓

agg. invar. - jin, la siman.

waa la naqliyay ✓

1

pari, n.m. - sharad; sharatan.

2

engager un pari - sharatan.

3

pari mutuel - ciyaarta lacagta sida bakhtiya nasiibka.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel aan laga arki karin gelin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel aan laga arki karin gelin. m.f.dh, qarin.

waa la naqliyay ✓

v. hide, conceal

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) hide (haaydh); conceal (kon-siil); cover up (kavar ap) ~ xasee, dabool

waa la naqliyay ✓