waraaryid

f.g1 (-ryay, -riday; -ryi) Wax ruxid ama jiljilid (gilgilid).

v. shake

(fal) rux; gilgil, walaaq.

waraari: (fal) haan iyo wax la mid ah, cul adigoon biyo marin iyo qoyaan toona. Haanta qori waraari. Dh: cul, cug.

cf: gilgil; rux

de: shake

initial: w

lx: waraari

pd: (waraaryay / waraariday)

ps: v1=tr

key: waraari

m.f.dh eeg baraar⁴.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badhaadhid.

m.f.dh eeg karaar³.

-da: (magac, dhedig, keli) xawli ku socod.

m.f.dh eeg qaraar².

-da: (magac, dhedig, keli) iska soo taagid, xamili waayid. Shaqo badan iyo mishaar yarayaa qaraaridda keenay: Dh: diidid. Li: oggolaan.

(Taraarid-da)

Xoog ku dhexmarid; jibaaxid; dardarid; abraarid; jiirid.

m.f.dh eeg taraar². la-mid: taraar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) xoog ku dhexmarid. Dh: jibaaxid, dardarid, abraarid, jiidhid.

m.f.dh eeg waraab². la-mid: waraab¹.

m.l (-do, m.l) la-mid: waraarasho.

m.dh la-mid: walwalid.

-da: (magac, dhedig, keli) murugo iyo caloolyow ku jirid. Warwaridda is ka yaree oo wax qabso. Dh: welwelid, walbahaarid.

m.f.dh eeg xarąar².

-da: (magac, dhedig, keli) shaah, bun, Jaad, sigaar iyo wax la mid ah u baahasho oo caajis iyo hamaahsi badan yeelasho. Dh: hamuumid.

xaraarid -da: (magac, dhedig, keli) wax xadhaadhay oo balalooday noqosho. Dh: xadhaadhid.

(Baraarugid-da)

Hurdo ka kicid; soojeedid; digtoonaansho.

m.f.dh eeg baraarug³. la-mid: baraarug¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hurdo ka kicid, ka toosid. Dh: baraarugow.

baraarugid-da: (magac, dhedig, keli) soo jeedidda dareenka qofka. Dh: digtooni, feejigni.

-da: (magac, dhedig, keli) wanaag iyo nabadqab ku waabariisasho.

cawabaryid -da: (magac, dhedig, keli) cawabari helid; nabadgelyo helid.

(Dardaarmid-da)

1. Dardaaran samayn.

2. Ballan adag cid farid.

m.f.dh eeg dardaaran².

-da: (magac, dhedig, keli) dabadaa wixii la yeeli lahaa talo ahaan dadka kaa dambeeya ugu sheegid.

m.f.l eeg haraaryoo.

-ka: (magac, lab, keli) kulaylka aawadii iyo harraadka la ruxmid oo hadhgelid.

(Haraatiyid-da)

Haraati ku dhufasho.

m.f.dh haraati³. la-mid: haraatin, harraatin, harraatiyid.

vl. n. kicking

de: kicking

lx: haraatiyid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: haraatiyid

(Maraaciyid-da)

Xoodaamin jacayl ku jiro; salaaxid; xoodin.

m.f.dh eeg maraaci². la-mid: maraaci¹.

-da: (magac, dhedig, keli) xoodaamin. Dh: salaaxid.

(Taraaraxid-da)

Si taraarax ah u socosho, u xiimid, u sidbasho.

m.f.dh eeg taraarax². la-mid: taraa-rax¹.

-da: (magac, dhedig, keli) silbasho la is qaban kari waayo, oo lagu sigto in la kufo. Dh: sinbiriirixasho, silbasho, sidbasho, siibasho.

-da: (magac, dhedig, keli) xarrago darteed isla wadhaamin oo madaxa la ruxid. Dibi korme ah wanaaniyid ayaa lagu gartaa.

(Xaraarugid-da)

Sakaraadid.

m.f.dh eeg xaraarug².

-da: (magac, dhedig keli) xanuun iyo laxaw la labarogmasho; sakaraadid oo xanuun la rafasho Dh: sakaraadid, sankaraadid.

m.dh Wadiiqo yar oo u dhexeysa laba dhisme, laba beerood, ama laba xero iyo wixi lamida.

m.dh Wadiiqo yar oo u dhexeysa laba dhisme, laba beerood, ama laba xero iyo wixi lamida.

(Raarid-da)

Raar ka kor dhisid,

raarid¹: m.f.dh eeg raar³.

raarid²: f.g1 (-day, -dday) 1. Ka r.: wax meel sare ka soo daaddejin. 2. Ka r.: cid wax fahansiin.

f.g1 (-day, -dday) 1. Ka r.: wax meel sare ka soo daaddejin. 2. Ka r.: cid wax fahansiin. m.f.dh, raaridid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel sare isku dul rasayn; raar dul dhigid. Raaridda kartoonnada qof u dir. Dh: laalid, raaris.

raarid -da: (magac, dhedig, keli) afaaf furan galwo ama qoryo ku oodid iyada oo la is dul dhigdhigayo. Dh: qalwayn, raaris.

raarid -da: (magac, dhedig, keli) meel sare korid: taag isku taarid. Is raaridda bisadaha waa lagu yaqaannaa.

raarid -da: (magac, dhedig, keli) raar ka duldissid; ka dul samayn.

raarid -da: (magac, dhedig, keli) aad u buuxin oo xammuul siyaado ah saarid, Raaridda badan baabuurtu way ku rogmataa. Dh: rasayn.

raarid -ka: (magac, lab, keli) cid kale wax fahansiin.

(Waarid-da)

Cimri aan dhimasho lahayn ku noolaan; jirid weligeed ah jirid; daa'imid.

waarid¹: m.l la-mid: waalid¹.

waarid²: m.f.dh waar². la-mid: waaris.

waarid³: f.g1 (-day, -dday) Soo w.: badeeco dibadda ka keenid.

Conservation

m. n., [collective] parent ~ parents

(fal) dibadda ka soo deji. Kolba waxa loo baahan yahay soo waarid.

waarid -da: (magac, dhedig, keli) dhimasha la'aan; adduunka in badan ku negaansho: jirid waligeed ah jirid. Aakhiro mooyee adduunyo waarid ma leh. Dh: waaris, daa'imid, abaadid.

de: parent ~ parents

initial: w

lx: waarid

pd: (-ka)

ps: n-m-col

see: waalid

key: waarid

(Waayid-da)

1. Wax la raadshey ama la doonay oo aan la helin.

2. (kolka uu fal kale ka dabadhaco) wax la qaban lahaa ama aan la qabteen oo aan karti iyo maaro loo helin (sida: arki waayey; seexan waayey; kari waayey; dili waayey; ...).

3. Gabid.

m.f.dh eeg waa². la-mid: waayis.

-da: (magac, dhedig, keli) arki waa; ka quusasho. Baadi waayiddeeda welwelkeedaa ka daran.

waayid -da: (magac, dhedig, keli) dhicid oo imtixaab dallacaaddii ka hadhid. Waayidda imtixaanka dadaal la'aan baa keenta.

(Waraar-ka)

1. Neef ama wax la mid ah oo inta wadajir loo qaato, hadhow qiimihiisa la qaybsado, la qaaraanto.

2. Dhul dillaacsan; Jeex.

3. Oogada nafleyda meel ka mid ah; duud; waraq.

m.l (-rro, m.dh) 1. Neef iyo wixi lamida oo inta wada jir loo qasho qiimihiisa la qaybsado. 2. Oogada nafleyda meel ka mid ah; duud; waraq. 3. Buur gollaheeda; jeex.

m. n. animal owned and slaughtered by a group of people

-ka: (magac, lab, keli) qeybtanka wax shuraako lagu yahay oo dad ka dhexeeya, sida neefla wada qasho oo qiimihiisana la qaybsado. Reerkeenu weynoo waraar kama wax dooneene, waxeyga iyo waxaagaba an cuno waalli saw ma aha? Dh: fasas.

waraar -ka: (magac, lab, keli) dhul dildilaacsan ama jeejeex ah oo qaw ah. Waraar dheer ka dhacay sidii xadhig wadaameede. Dh: jar, qaw, xaraar. Li: daleed.

waraar-ka: (magac, lab, keli) oogada nafleyda meel ka mid ah. Dh: duud, waraq.

de: animal owned and slaughtered by a group of people

initial: w

lx: waraar

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: waraar

-da: (magac, dhedig, keli) geela goojintiisa. Amaaridda geelu waa calaamadda lagu garto in uu rimay.

amaarid -da: (magac, dhedig, keli) dareenka lulo iyo caajiska kaa xoog badan.

-da: (magac, dhedig, keli) finan yaryar oo oogada dadka ka soo baxa kulaylka dartii.

araarad-ka: (magac, lab, keli) u gogoldhigashada hadal ballaadhan ama murti soo socota. Araaradkii buu guddoomiyuhu ku dheeraaday.

araarad -ka: (magac, lab, keli) xoolo arooraya intaanay ceelka tegin sii daajin. Xooluhu araarintay biyo badan ku cabbaan.

araarad -ka: (magac, lab, keli) xaraaradka meel sarraysa laga soo xaraarto.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka shaqayn colaad dhexdhexaadinteed.

araarin -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo sii daajin inta aanay ceelka tegin.

-da: (magac, lab, keli) sac markaa dhalay meeshuu ku ogaa ilmihiisa tegid, isagoo cod iyo orod samaynaya.

(Baaryid-da)

1. Xoog iyo culays saarid; riixid xoog iyo saamays leh; (ka baaryid, ku baaryid) weecasho ama weecin xoog leh.

2. (ganacsi) wax la iibina hayo (naado, xaraash), qof qiime madhaafaan ah gaaray, u deyn.

m.dh la-mid: baariyid.

vl. n. pressuring; advertising; auction

-da: (magac, dhedig, keli) dhaafitaanka xilligii la cuni lahaa ama la iibsan lahaa.

baaryid -da: (magac, dhedig, keli) wax naado ama xaraash lagu iibinayo oo loo daynayo qofka gaadha qiimaha ugu wacan. Baaryidda ku horreeya idinku, annagu waan idinku xigaynnaaye.

baaryid -da: (magac, dhedig, keli) xoog iyo culays saarid; riixid iyo xoog saamayn leh.

cf: baari

de: pressuring; advertising, auction

lx: baaryid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: baaryid

f.g2 (-iyay, -isay) Cid baraare siin (Eebbe).

(Barari) S Cissus aphylla Chiov. Vitaceae.

S Cissus quinquagularis Chiov. Vitaceae.

-ga: (magac, lab, keli) qaadka soo baxaaya ee cusub, ee curdanka ah. Baraari weeye qaadku. Dh: fiil. Li: gahayr, garraad.

(Bararid-da)

Barar yeelasho; kabrarid.

m.f.dh eeg barar².

-da: (magac, dhedig, keli) barar yeelasho oo soo buurnaansho cudur ama nabar awgii. Bararidda waxa ugu wacan nabarkan cusub.

(Caaryid-da)

1. (bad) dib u noqosho; xagga xeebta ka durkid.

2. (ku caaryid) Meel xeeb ah baddu geyn, ku tufid.

m.f.dh eeg caari². la-mid: caarin.

vl. n. ebbing; ebb tide

-da: (n) the receding or outgoing tide; low tide; low water; ebbing

-da: (magac, dhedig, keli) badda, xeebta ka durkid oo berriga ka fogaansho.

caaryid -da: (magac, dhedig, keli) doon iyo wixii la mid ah, xeebta ku durkid oo xaaxiga badda raacid.

de: ebbing; ebb tide

lx: caaryid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: caaryid

(Cararid-da)

Wax laga baqo ama laga naxo ama si kale aan loo rabin, ka ordid; baxsasho; roorid, fakasho.

m.f.dh eeg carar². la-mid: carar¹ (1).

vl. n. running away

-da: (magac, dhedig, keli) cabsi darteed, xawli u socod. Dh: roorid, ordid, fakasho.

de: running away

lx: cararid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: cararid

(Dararid-da)

Darar yeelasho.

m.f.dh eeg darar². la-mid: darar¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) neef irmaan, caano badan yeelasho.

f.mg2 (-iyay, -isay) Qof suuxay ahaansho. Tusaale: “Far garaarisa baa laga waayay”.

f.mg2 (-iyay, -isay) Qof suuxay ahaansho. Tusaale: Far garaarisa baa laga waayay. m.f.dh, garaarin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax badin. 2. Xowli kordhin.

(fal) baabuur iyo wax la mid ah, xawli ku kaxee. Karaari gaadhiga oo kadarta ka saar. Dh: taraari.

(Marari) N Clerodendrum mycricoides (Hochst) Vatke. Verbenaceae.

(fal) caleen ka dhergi. Dibiga qaraari ha kaa fadhiistee.