Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Waqooyi-ga)

2

Woqooyi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: woqooyi.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. north

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) north (noorth) ~ woqooyi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) afarta jiho midkood oo ah ta u dhaxaysa bari iyo galbeed.

waa la naqliyay ✓

1

de: north

2

initial: w

3

lx: waqooyi

4

pd: (-ga)

5

ps: n0-m-loc

6

see: woqooyi

7

key: waqooyi

waa la naqliyay ✓

1

(Woqooyi-ga)

2

Qofka bari iyo docda qorraxdu ka soo baxdo u jeeda, docda bidixdiisa ku abbaaran; docda koofur u tusmaysan (ama waqooyi).

waa la naqliyay ✓

m.l Jihada koofur u tusmaysan ama ka soo hor jeedda. la-mid: waqooyi.

waa la naqliyay ✓

m.l Jihada koofur u tusmaysan ama ka soo hor jeedda. la-mid: waqooyi.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. north

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) north (noorth) ~ waqooyi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) afarta jiho midkood oo ah ta u dhaxaysa bari iyo galbeed.

waa la naqliyay ✓

1

bw: waqooyi

2

cf: jaah, shammaal

3

de: north Opp: koofur ~ koonfur

4

initial: w

5

lx: woqooyi

6

pd: (-ga)

7

ps: n0-m-loc

8

key: woqooyi

waa la naqliyay ✓

شمال

waa la naqliyay ✓

1

(Udub-ka)

2

1. Tiir qori ah oo dheer oo ganto leh oo guryaha lagu dhisto.

3

2.* Dhulka labadiisa caaradood, tan woqooyi iyo tan koofure, middood.

4

3.* Xiddigga Waqooyi; Quddub.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabaylo ka yimaada waqooyi-bari oo doonyuhu uga dhoofaan koonfurgalbeed. 2. Xilliga dabeylaha asyabku dhacaan. la-mid: asjab.

waa la naqliyay ✓

m.dh (juqraafi) Xilliga dhaqdhaqaaqa gaadiidka baddu uu xiranyahay. Badda Carabta, xilliga xagaaga oo ay dhacayaan dabaylaha mansuunta waqooyi galbeed, waa marka dabaylaha xeeb-ku-jeedka ah ee ka immaanaya dhanka Soomaaliya ay ka dhigaan Badda Carabta mid duufaani ka dhacayso oo aan suurtaggelinayn badmaaxidda gobolkaas. la-mid: badxir, badxiran.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qof wejigiisu waqooyi ku aaddan yahay dhankiisa ku toosan galbeed ee ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (juqraafi) Nooc cimilo oo ay helaan dhulalka saaran Badda Dhexe, iyo gobollo kale oo ku kala yaal labada galoobbadh ee adduunka oo u kala dhaca meel juqraafiyeed isku mid ah: goodiyada galbeed ee qaaradaha, cirifyada kulaalayda gobollada cimilada dhexdhexaadka, iyo ugu dhawaan loolka kulaalay la moodda ee cadaadisyada sare inta u dhexaysa 30 ilaa 40 ee loolka waqooyi iyo koonfurba.

waa la naqliyay ✓

m.dh (juqraafi) Nooca cimilada ee dhulka oomanaha ah, amase aan helin qoyaan iyo roob joogto ah. Cimiladani waxa ay dhacdaa oo laga helaa loolal badan dhexdooda. Waxaase ugu caansan tan kulaaleyda iyo tan loolalka dhexe. Qoyaanka lagu asteeyaana waa 250mm (10 in) inkasta oo qoyaankaasi ku filanyahay inuu kaymo ka saaro waqooyiyada Kanada iyo Saybeeriya.

waa la naqliyay ✓

1

dhig¹: m.l Wax laba meelood loo qaybshey, middood.

2

dhig²: m.dh (-go, m.l) 1. Ulo dhaadheer, jil iskula duuban, qaab qaanso leh oo aqal Soomaaliga lagu dhiso. 2. Summad geela lagu dhigo oo leh qaab dhig hoos u jeedda.

3

dhig³: m.dh (-go, m.l) (juqraafi) Xarriiqo barbarra ah oo isku xira cirifka waqooyi iyo kan koonfureed.

4

dhig⁴: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax la siday meel saarid. 2. (f.g) Wax keydin. 3. (f.g) Qalin, teeb iyo wixi lamida wax ku qorid. 4. (f.g) Cid wax barid. 5. (f.mg) Ka dh.: wax meel saaran dejin. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax uu la cararayo ka ridid. 7. (f.mg) Ka dh.: cid jago u magacaabid. 8. Ka dh.: wax in uu yahay wax aan lugu hubin u qaadasho. 9. Kala dh.: wax kala saarid. 10. Sabab uga dh.: wax dhaca cid u aanayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhig weyn oo bartamaha aqalka miyiga marka ladhisaayo lagu dhiririyo. 2. (juqraafi) Xariiqaha dhulka cirifkiisa waqooyi ka bilowda oo kan koonfur ku dhammaada, mid ka mid ah oo waqtiga lagu qiyaaso.

waa la naqliyay ✓

1

jiilaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Afarta xilli mid ka mid ah, oo u dhexeeya dayrta iyo gu'ga; diraac. 2. Xilli kastoo aan roob iyo barwaaqo lahayn (siiba diraacda iyo xagaaga).

2

jiilaal²: m.l (-llo, m.dh) (c.fal.) Loolalka dhexe, waa xilliga ku xiga dayrta, cilmiga gibilka wuxuu ku dhammaadaa kubbad-badhka waqooyi min hornaqa jiilaalka (ilaa 22 disembar) ilaa caanomaallada isle'eg ee gu'ga (ilaa 21 maarso).

waa la naqliyay ✓

1

karan¹: m.l Martisoor weyn; diyaafad.

2

karan²: m.dh 1. Baargo'idda awr raraynimo loo jarabbaray yeesho. 2. Xilli roob badani ka da'o waqooyi galbeed oo ku beegan bisha Luulyo.

3

karan³: f.g/mg1 (-rmay, -rantay) 1. (f.g) Awr rarooy ah baar go'id. 2. (f.mg) Maro, harag iyo wixi lamida wax kar leh noqosho.

4

karan⁴: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax kar leh ahaansho (maro, harag iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

m.dh Jiha waqooyiga liddiga ku ah. la-mid: koonfur.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-gyo, m.l/dh) 1. Qof wejigiisu waqooyi u jeedo dhiniciisa bari xiga. 2. Labada gamcood ee qof, midda aan bidixda ahayn ee badanaa la adeegsado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (juqraafi) Dhulka kaymaha caleen irbadleyda Siberiya, xadka waqooyiga tunduraha aad u qabow ee aan dhirta lahayn, koonfurtana istebiska. Noocyada dhirta ee ugu muhiimsanina waa “pine, fir, spruce iyo larch”. Waxay ka koobantahay meelo badan oo dhasheeg ah, waqtiga gu'gana dhulka intiisa badan waxa fatihiya biyo ka yimaadda wabiyada oogada sare ee woqooyi xiga kuwaas oo dacalladdooda hoose weli sarafyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (c. fal.) Koox afar xiddigood ah oo laga arki karo kubbad-badhka koonfureed, oo u habeysan qaab laanqayreed, dhibibka ugu dheer ee barahooduna uu yahay koonfur; haddii dhidibkaas la fidiyo 4 jeer dherekiisa, waxa soo baxaya bar u dhowr cidhifka koonfureed. Marka kooxdaa xiddigaha ah waxa lagu isticmaalaa kubbad-badhka koofureed, sida xiddig cidhifeedka kubbad-badhka waqooyi, si jihada loo ogaado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur la isqaadsiiyo oo uu keeno “arbo fiirus” waxa laga helaa Afrikada kulul iyo gobollada waqooyi ee koonfur Ameerika, waxa gudbiya kaneeco khaas ahaan “aedes Aegypti”, fiirusku wuxu baabi'iya soohyada beerka iyo kelyaha.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabaylo ka yimaada waqooyi-bari oo doonyuhu uga dhoofaan koonfur-galbeed. 2. Xilliga dabeylaha asyabku dhacaan. la-mid: asjab.

waa la naqliyay ✓

m.dh (juqraafi) Xilliga dhaqdhaqaaqa gaadiidka baddu uu xiranyahay. Badda Carabta, xilliga xagaaga oo ay dhacayaan dabaylaha mansuunta waqooyi galbeed, waa marka dabaylaha xeeb-ku-jeedka ah ee ka immaanaya dhanka Soomaaliya ay ka dhigaan Badda Carabta mid duufaani ka dhacayso oo aan suurtaggelinayn badmaaxidda gobolkaas. la-mid: badxir, badxiran.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qof wejigiisu waqooyi ku aaddan yahay dhankiisa ku toosan galbeed ee ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cid la garanyo, qof la yaqaanno. Siciid iguma cusbin, waa nin aqoonin ah. Dh: aqoonni.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley, duhur socodsiin. la-mid: baqoolsii, boqooli, boqoolsii.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baqool². la-mid: baqool¹, baqoole, boqool¹, boqoole, boqoolid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hayaamid meel dheer loo guuro. Reeruhu jiilaalkii baqoolid bay u hayaamaan. Dh: guurid, hayaamid, dalandoolid.

2

baqoolid -da: (magac, dhedig, keli) qorraxda oo kulul socdaalid. Baqoolidda maalinkasta hadhimada dabadeed ha iska daayo. Dh: dhalandhoolid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baqooli. la-mid: baqoolis, baqoolsiin, baqoolsiin, boqoolin, boqool.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, meel dheer u hayaamin oo u rarid. Hadday abaari jirto baqoolinta xooluhu waa lama huraan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baqoolin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax, wax kale in yar kor uga qaadid. la-mid: fanjooqi.

waa la naqliyay ✓

v. lift something a little, partially uncover ~ detach

waa la naqliyay ✓

1

de: lift s.t. a little, partially uncover ~ detach

2

lx: fanqooji

3

pd: (fanqoojiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: fanqooji

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) socodka foosha xoolaha lagu garto oo ay lugaha kala durkiyaan. Dh: fool.

waa la naqliyay ✓

nord.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (yaqaan, taqaan; yiqiin, tiqiin/aqooday, aqootay) Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. Tusaale: “Hashi iga luntay ayaan geel ka aqooday”.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (yaqaan, taqaan; yiqiin, tiqiin/aqooday, aqootay) Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. Tusaale: Hashi iga luntay ayaan geel ka aqooday. m.f.dh, aqood.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) garo; fahan.

2

aqoo: (fal) (u ~) wax aad diiddanayd qir; cid kale u garawso.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-yay, -ysay) la-mid: qoo.

waa la naqliyay ✓

(fal) xushmay; ixtiraam.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqoo. la-mid: aqoonsho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqoo. la-mid: aqoonsho.

waa la naqliyay ✓

1

imperative v., sg. know it!, recognize (someone)!

2

aqood v. know, recognize

waa la naqliyay ✓

-ay I day: (v) recognize (rekegnaayz); know or identify

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhimasho, gaajo iyo harraad aawadood.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoo-sha)

2

1. Wax dad badan ka dhexeeya (cunno) kala agaasin iyo qayb-wanaaggooda.

3

2. Gooraha wax la cuno middood.

4

3. Sooryo; qorshe.

5

4. Wadid, meelgeyn.

waa la naqliyay ✓

1

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

2

aqool²: m.dh 1. (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood. 2. la-mid: aqoolid.

3

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

2

aqool²: m.dh (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood.

3

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho. m.f.dh, aqoolid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. mealtime; distribution (of food)

2

aqool v. distribute; serve (food)

3

aqool m. n. day

waa la naqliyay ✓

1

-ay / aqooshay: (v) cater (kayter); provide food service for:

2

aqool: - [Pl. aqoolood] (n) day (dheey). Ex: Shan aqoolood wax ma cunin; I didn't eat forfive days

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qorshe iyo qabanqaabo dhammayso oo meel ka soco. Minawarka quusaa hadduu Maarsay ka aqoolo.

2

aqool: (fal) cunto ama wax la mid ah, kala qaybqaybi oo kala qoqob; kala qarqoor oo kala googgoo.

3

aqool -ka: (magac, lab, keli) qabanqaabo iyo qorshe dhammayntii. Dh: maamul, agaasin.

4

aqool -ka: (magac, lab, keli) wax dad badan ka dhexeeya kala qaybin oo qayb u badin.

5

aqool -ka: (magac, lab, keli) meel ka socod; meel ka dhaqaaqid.

6

aqool -ka: (magac, lab, keli) goorta shaqooyinka la dhameeyo ee guryaha loo hoydo.

7

aqool -sha: (magac, dhedig, keli) milayada wax la cuno middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoon-ta)

2

Wax qof bartay oo ogaadey; garasho; cilmi; kasmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: “Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay”.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] knowledge, wisdom; science (of); culture

2

aqoon v.-inf: to know, recognize

3

aqoon v., neg., simple past tense: did not know

4

aqoon v., neg.-imp: don't know!, don't recognize!

5

aqoon v., neg., opt. form: may someone not know!

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) knowledge (noolij) ~ cilmi, oqoon. -Syn; information, learning, erudition, lore.

waa la naqliyay ✓

1

Conoscenza

2

Knowledge

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) caqliga aadamaha wax ku cusub oo koriya, waxatrna leh. Aqoon la'aani waa iftiin la'aan. Dh: garaad, kasmo, cilmi.

2

aqoon -ta: (magac, dhedig, keli) wax qof bartay oo uu ogaaday. Aqoon badan buu Cali teknoloojiyadda u leeyahay. Dh: fahan, garasho, kasmo, cilmi.

waa la naqliyay ✓

علم

waa la naqliyay ✓

imperative v., sg. know ~ recognize (it)!

waa la naqliyay ✓

(v) [imperative] you know

waa la naqliyay ✓

1

a: aqow, aqood, oqoow

2

de: know ~ recognize (it)!

3

lx: aqoow

4

ps: v4d-imp-sg

5

key: aqoow

waa la naqliyay ✓

v. bring ~ take home

waa la naqliyay ✓

1

de: bring ~ take home

2

lx: hooyi

3

pd: (hooyiyey)

4

ps: v2a=

5

see: hoyi

6

key: hooyi

waa la naqliyay ✓

deictic, subject case: that one, those [subject]

waa la naqliyay ✓

1

de: that one, those [SUBJECT]

2

lx: kooyi

3

ps: deic-m-subj

4

key: kooyi

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) erey ula jeeddadiisu tahay ma ogi, war kama hayo. Mooyi in berri imtixaan aradaydu marayaan. Dh: mooyaan mooji.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka qooqsii, hammo geli. Aqwrka qooji hasha ha roorsadee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Suun ama xarig siriq u sameyn.

waa la naqliyay ✓

Isthmus

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) family (faamili) ~ reer, qoys

2

xeerka qooyska: (expression) the family law

waa la naqliyay ✓

deictic, subject case: that one, those [subject]

waa la naqliyay ✓

1

de: that one, those [SUBJECT]

2

initial: t

3

lx: tooyi

4

ps: deic-f-subj

5

key: tooyi

waa la naqliyay ✓

m.l Heerka fahamka nolosha bulshada.

waa la naqliyay ✓

m.l Heerka fahamka nolosha bulshada.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) fahan guud; heerka garashada ee qof ama dad ama bulsho; dareen iyo kala garasho. Warbaahintu waxay kor u qaadday wacyiga dadka. Dh: faham, dareen.

waa la naqliyay ✓

1

(Waqti-ga)

2

1. Waa; goor; jeer; shin; ammin.

3

2. Xilli; nur.

waa la naqliyay ✓

1

waqti¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Waa; goor; jeer; shin; ammin. 2. Xilli; nur. la-mid: wakhti.

2

waqti²: m.l (fiisikis) Summad t. Xaddiga sahla in aynu kala saarno laba dhacdo oo isku mid ah, kana dhacay isku meel. Gaalis u dhexeeya labadaa dhacdo ayaa ah aasaaska cabbirka waqtiga.

waa la naqliyay ✓

1

waqti¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Waa; goor; jeer; shin; ammin. 2. Xilli; nur. la-mid: wakhti.

2

waqti²: m.l (fiisikis) Summad t. Xaddiga sahla in aynu kala saarno laba dhacdo oo isku mid ah, kana dhacay isku meel. Gaalis u dhexeeya labadaa dhacdo ayaa ah aasaaska cabbirka waqtiga.

waa la naqliyay ✓

Time

waa la naqliyay ✓

time

waa la naqliyay ✓

m. n. time (in general); tense {grammar}

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) time (taaym); epoch (epek); era (eera); particular period of time or a season ~ wakhti, xilli, ayaan, seben, waa, samaan, seman

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg wakhti.

waa la naqliyay ✓

1

bw: wakhti

2

cf: goor, jeer, kol, mar, shin, shir, xilli

3

de: time (in general); tense {grammar}

4

initial: w

5

lx: waqti

6

pd: (-ga)

7

ps: n2a-m-time

8

xv: Arabic

9

key: waqti

waa la naqliyay ✓

وَقْت

waa la naqliyay ✓

1

(Waxyi-ga)

2

Si gaar ah oo Ilaah nebiyadiisa ugu baaqo oo wax ugu sheego.

waa la naqliyay ✓

m.l Farriin uu Alle u soo dhiibo ambiyadiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l Farriin uu Alle u soo dhiibo ambiyadiisa.

waa la naqliyay ✓

m. n. divine revelation

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) prophecy (paro-fasi); revelation (reva-leey-shin); divine inspiration —loo waxyooday: (v) revealed (ri-viilidh)

waa la naqliyay ✓