wantafo

-da: (magac, dhedig, keli) qaab loo dagaallamo oo qofka la isu weydaarsho. Dh: sabbaaxad.

(fal) wanqal ka gawrac ilmo dhashay. U wantafee ilmahaaga curad.

m.dh Dhibaato af iyo addin lagu geysto.

m.dh Dhibaato af iyo addin lagu geysto.

-da: (magac, dhedig, keli) hanjebaad, godob iyo gef kibir dartii muujin. Inta daamankiisu is hayaan anafo daynwaaye.

(Antara-da)

Xad; seere; soohdin.

m.dh (-ooyin, m.l) Xad; seere; sohdin.

f. n. limit; border, boundary, frontier

-da: (magac, dhedig, keli) xad; seere; soohdin. antarreeg -ga: (magac, lab, keli) joogsidhaqaaq; qoonbis.

de: limit; border, boundary, frontier

lx: antaro

pd: (/da)

ps: n6-f

syn: xad [Pl: xuduud]

key: antaro

-da: (magac, dhedig, keli) eeg wagdo.

Projectiles

(Hantaaqa-da)

1. Nabar daran oo ka yimaada kufidda ama qalab gamuuxan; jug.

2. Luggooyo.

m.dh 1. Turaanturro. 2. Wax lagu turaanturroodo. 3. Dhibaato. la-mid: hataaqo, hintaaqo, nitaaqo.

m.dh 1. Turaanturro. 2. Wax lagu turaanturroodo. 3. Dhibaato. la-mid: hataaqo, hintaaqo.

f. n. injury ~ hurt caused by a forward fall; shove, forward push; undermining someone

-da: (magac, dhedig, keli) riixis ama gujo aan weynayn. Dh: hanboorri, harbis.

hantaaqo -da: (magac, dhedig, keli) jug ay sababto kufid si miisaan darro ah dhulka loogu dhaco.

a: nitaaqo

cf: hataaqo

de: injury ~ hurt caused by a forward fall; shove, forward push; [fig.] undermining s.o.

lx: hantaaqo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: hantaaqo

pantalon, n.m. - surwaal.

m.dh la-mid: wadnafug.

-ga: (magac, lab, keli) eeg wadnafaw.

m.l la-mid: dalab².

-ha: (magacwadareed) qallooc ama janjeedh ay cagtu yeelato.

f.g3 (-saday, -satay) Wax si fiican u suubsasho.

f.g3 (-saday, -satay) Wax si fiican u suubsasho. m.f.dh, wanaagsasho.

v. improve ~ adjust something for oneself

(fal) wax, u arag in uu fiican yahay.

de: improve ~ adjust s.t. for oneself

initial: w

lx: wanaagso

pd: (wanaagsaday)

ps: v3a=tr

key: wanaagso

(fal) qof kale wax uu sido la qaad oo hareeraha la qabo. Kaalay wiilka joonyadda la wandaafi. Dh: handaafi.

-da: (magac, dhedig, keli) macaashlaga helo ganacsi la sameeyay. Dh: macaash.

(Waxtarma-da)

Waxtar.

m.dh la-mid: waxgalmo, waxtarid.

f. n. use, benefit

-da: (magac, dhedig, keli) waxtar.

a: waxtar

de: use, benefit

initial: w

lx: waxtarmo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: waxtarmo

(fal) xantaxanto ciyaar. Orod carruurta la xantayso. Dh: dheel.

xantayso: (fal) adigu taabso oo orod. Mid ka xantayso ha lagu gaadhee. Dh: taabso.

(Aafa-da)

Dhibaato aad u weyn.

m.dh (-ooyin, m.l) Dhibaato weyn oo abaar, cudur ama colaadi ay keentay oo guud ahaan u saameysa nafley badan; dhibaato aad u weyn.

m.dh (-ooyin, m.l) Dhibaato weyn oo abaar, cudur ama colaadi ay keentay oo guud ahaan u saameysa nafley badan; dhibaato aad u weyn.

f. n. disaster, severe damage

-da: (n) disaster (di-saas ter); catastrophe (ka taas taroofi); calamity (kalaamati); an event having fatal or ruinous results ~ masiibo, musiibo

-da: (magac, dhedig, keli) xumaan, dhib iyo haydaaro aad u ballaadhan.

de: disaster, severe damage (period of natural disaster: hurricane, flood, plague, etc.)

lx: aafo

pd: (/da Pl: aafaad (ka))

ps: n6-f, n8-f

xe: God, save us from the present disasters!

xv: Arabic

key: aafo

(Waaf-ka)

(Badanaa koox: waafyo) xubinta kalluunka iyo nafleyda kale oo biyaha ku dhex nool qaarkood ka neefsadaan; qoonbiyaal; qoomishaashyo.

m.l (-faf, m.l) (cilmiga naflayda) Xubin neefsasho oo ay isticmaalaan xayawaannada biyaha ku nooli, si ay uga soo qaataan ogsajiinta biyaha dhexdooda.

m.l (-faf, m.l) (cilmiga naflayda) Xubin neefsasho oo ay isticmaalaan xayawaannada biyaha ku nooli, si ay uga soo qaataan ogsajiinta biyaha dhexdooda.

m. n. gill ~ gills (of fish)

(ereycodeed) tusmeeya jabaqda shey la tuuray. Dh: xuuf

waaf -ka: (magac, lab, keli) xubin kalluunka iyo nafleyda biyaha ku dhexnool qaarkood ka neefsadaan; qoonbil; qoomishaash.

de: gill ~ gills (of fish)

initial: w

lx: waaf

pd: (-ka Pl: waafaf (ka))

ps: n2a-m, n4-m

syn: qoombi

key: waaf

(Wafa-da)

Bahal yar oo jiirka u eg oo dhogor jilicsan oo caw ah iyo gafuur dheer leh.

-da: (magac, dhedig, keli) dheeraadka lagu daro marka wax la kala miisanayo. Si fiican iigu miis oo wafo ii raaci. Dh: raajacad.

/wont/ (v) 1. rabid (doonid) (n) 2. baahi (fakhri) (n) 3. la'aan (yaraan, wax-yar ama aan la haysan).

n., tabaalo, -adi, sabool, -ki; a man in want, nin baahan or nin wax u baahan; v., (be deficient) tabaalaysnaw; (wish for) doon.

s.m. hees.

m.l 1. Qabow daran; dhaxan. 2. Weerar.

(Fanta-da)

Cudur jirka ku dhaca oo nabarro dhacaan iyo malax lihi ka soo yaacaan oo googgooyaan.

m.dh (daawo) Cudur jirka ku dhaca oo nabarro dhacaan iyo malax lihi ka soo yaacaan oo goggooyaan.

m.dh (daaw.) Cudur jirka ku dhaca oo nabarro dhacaan iyo malax lihi ka soo yaacaan oo goggooyaan.

f. n., [collective] smallpox

-da: (magac, dhedig, keli) eeg fando.

de: smallpox

lx: fanto

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: fanto

(Gaafa-ha)

1. Waayo badan; jeer; wax badan.

2. Meerto; kaltan.

gaafo¹: m.l 1. Waqti dheer. 2. Miileysi; kaltan.

gaafo²: f.mg3 (-ftay, -fatay) 1. Bawdyo kala fogeyn (hal). 2. U g.: wax qabashadooda isu diyaarin. 3. U g.: wax baajintooda isku hawlid. 4. Ku g.: wax dhan walba ka marid.

m. n. plenty, quantity; frequent turns

gaafo v. prepare oneself, be ready

-da: (magac, dhedig, keli) waayo badan; muddo badan. Gaafo ayaan ku aqaanay.

m.l (-fyo, m.dh) Gafuur.

-ka: (magac, lab, keli) fuqa iyo daamanka. Allow garawo giirkiyo afkiyo, ganafka taagaysa, guur aan ka la'aado. Dh: gafuur.

-da: (magac, dhedig, keli) farraar qori ku yaalla oo wax lagu soo qabto ama la sudho. Hangoolka gantadii baa ka jabtay. Dh: farraaq.

-ha: (magac, lab, keli) dhadhaab dhalaalsan oo ka soo qulqusha folkaano furtuurmay

1. (Naafa-da) a) Xubin, wax gaarey darteed, hawshay qaban jirtey gabta. b) Qof heeran; naafo ah; jaban; curyaan.

2. (Naafa-ha) toddobada xiddigood oo naafcadduhu ugu horreeyo, dirirkuna ugu danbeeyo; waxay u dhexeeyaan toddobada raqaha iyo toddobada daalallida; waa xiddigo xagaa.

naafo¹: m.dh Nafley addimadeeda midkood ama qaarkood wax ka qaba oo aan wax ku qabsan karin.

naafo²: m.dh Awood la'an kaamil ah ama dhimman uu qof naafo ah u yeelan karo hawlaha xagga bulshada ama xagga shaqada.

naafo³: f.mg3 (-ftay, -fatay) la-mid: naafow².

naafo¹: m.dh Nafley addimadeeda midkood ama qaarkood wax ka qaba oo aan wax ku qabsan karin.

naafo²: m.dh Awood la'an kaamil ah ama dhimman uu qof naafo ah u yeelan karo hawlaha xagga bulshada ama xagga shaqada.

f. n. disablement; atrophy; handicapped ~ disabled person, cripple

-ah: (adj) lame (leeym); disabled (dis eey-balidh); deformed (dhis foor midh). Ex: nin naafo ah; a disabled man

naafo -naafada: (n) handicap (heen 'dhi kaap)

Invalidità

Invalidity

-da: (magac, dhedig, keli) qof waxyeello qaba oo laxaadkiisu dhannayn. Dh: curyaan.

naafo-da: (magac, dhedig, keli) waxyeello weyn oo qofka waxtarkiisa kala dhantaasha.

naafo-ha: (magacwadareed) koox xiddigo ah oo soo baxa xilliga xagaaga waxay u dhexeeyaan ragaha iyo daallalida. Naafuhu waa todaba xiddigood.

de: disablement; atrophy; handicapped ~ disabled person, cripple

lx: naafo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: naafo

معوق

(Qaafa-da)

1. (dad) Inta talada maammulka haysa; madax; waayeello.

2. (xoolo, ...) Inta u waaweyn ama u wanaagsan oo ishu qabato.

m.dh.u 1. Waayeelka taliya. 2. Xoolaha intooda waaweyn oo ay ishu qabato uguna waxtar badan. 3. Naag sharafta haween leedahay u dhan tahay.

f. n., [collective] (adj.): leaders, chiefs; respectable, important

name-unisex leader, chief; respectable, important

-da: (magac, dhedig keli) magac guud oo dumarka loo adeegsado. Wixi qaafo adduunka, qurux Eebbe u siiyay: ka dhex doortay qureesho. Dh: dumar.

qaafo -da: (magac, dhedig, keli) dadka inta talada haysa ee madaxda ah. Dal qaafadiisu xun tahay hurumar ma gaadho. Dh: madax: waayeel. hormuud.

qaafo -da: (magac, dhedig, keli) xoolaha inta u waaweyn ee horweynta ah; inta u wanaagsan ee ishu qabato. Nin weyl ku bakhaylay illayn qaafo ma quudho. Dh: horweyn.

cf: gargeyr, jammaamuur, madax, maqaawiir, waayeel

de: leaders, chiefs; [atr.] respectable, important

lx: qaafo

pd: (/da)

ps: n-f-col

key: qaafo

s.m. - wéli, awliyo.

agg. e avv. badan; calaakulli xaal.

f.mg3 (-btay, -batay) 1. Waab dhisasho. 2. Ka w.: nabar kugu soo socda ka gabasho ama wax halis ah dib uga noqosho.

v. build a temporary shelter ~ hut for oneself

(fal) aqal yar oo ku meel gaadh ah dhiso; waab dhiso; waab samayso.

waabo: (fal) gabbo oo wax kugu soo socda digtooni ka qaado. Laanta soo dhacaysa ka waabo. Dh: gabbo.

de: build a temporary shelter ~ hut for oneself

initial: w

lx: waabo

pd: (waabtay)

ps: v3b=

key: waabo

(Waafi-ga)

(cabbir, qiyaas, miisaan, ...) aan wax ka dhinnayn ee weliba buro weheliso; dhan; buuxa.

m.l.kh W. ah: cabbir, qiyaas miisaan iyo wixi lamida aan wax ka dhinayn ee weliba buro weheliso.

m.l.kh W. ah: cabbir, qiyaas miisaan iyo wixi lamida aan wax ka dhinayn ee weliba buro weheliso.

m. n. (adj.): fullness, completeness; entire, complete, full

-ah: (adj) good quality. Ex: harag waafi ah; a good quality leather

(tilmaame) buuxa oo dhammaystiran ah; kala dhantaallayn. Qado waafi ah ii keen. Dh: dhan, kaamil, dhammaystiran.

waafi -ga: (magac, lab, keli) dhammaystirnaan. Warka waafiga ah ayaa lagu kalsoonaadaa.

waafi -ga: (magac, lab, keli) harag aan qabad ahayn, kashrad ahayn.

de: fullness, completeness; [atr.] entire, complete, full

initial: w

lx: waafi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: waafi