wanriikh

(Mariikh-a)

Meereyaasha qorraxda ku wareega midkood; wuxuu u dhexeeyaa dhulka iyo mushtarka (cirjeexda); farraarre.

m.l (c.fal.) Meerayaasha mid ka mid ah oo u dhexeeya dhulka iyo mushtarka; cirjeex; farraarre.

m.l (c.fal.) Meerayaasha mid ka mid ah oo u dhexeeya dhulka iyo mushtarka; cirjeex; farraarre.

Mars

pr. n., loc. Mars (the fourth planet)

meerayayaasha qorraxda ku wareega middood oo u dhexeeya dhulka iyo mushtarka. Dh: cirjeex, farraarre.

Mariikh: xiddig faaliyuhu u naxsiga ka eego Ximre iyo Muyulukhad bay na leedahay.

bw: Arabic

de: Mars (the fourth planet)

lx: Mariikh

pd: (-a)

ps: n0-loc-m

syn: Farraarre

key: Mariikh

-a: (magac, lab, keli) xiddig dhulka aad uga weyn oo hareerihiisa ay labo dayax wareegaan.

(Taariikh-da)

1. Wixii hor u dhacay waxa laga og yahay ama laga qoray ama laga sheegayo; war; sheeko.

2. Goorta wax abuurmeen ama dhasheen ama la soo saaray ama dhaceen, kd. (maalinta, bisha iyo sanada). waqti: shin.

m.dh 1. Laan cilmi bulshadeedka ka mid ah oo lagu barto dhacdooyinka. 2. Goorta wax abuurmeen ama dheceen. 3. Sanadka, bisha, iyo maalintu inta ay joogaan.

m.dh 1. Laan cilmi bulshadeedka ka mid ah oo lagu barto dhacdooyinka. 2. Goorta wax abuurmeen ama dheceen. 3. Sanadka, bisha, iyo maalintu inta ay joogaan.

Date

f. n. date; calendar

taariikh [feminine] n. history

-da: (n) 1. history (his-tori) Ex: taariikhda Afrika; African history. 2. date (dheeyt); the day, month, and year. Ex: taariikhdee baad dhalatay? what is your date of birthday?

ka taariikhee -yey / taariikheysay: (v) narrate historical events

-da: (magac, dhedig, keli) dhacdooyinka sooyaalka ah oo la kaydiyey oo laga helo xogti waayo hore dadku ku sugnaayeen oo dad goobjoog u ahaayeen, ama qoraal lagu kaydiyey. Taariikhda garashadeeda waxa ku xidhan fahanka nolosha waayaha la joogo.

taariikh-da: (magac, dhedig, keli) taxanaha maalmaha iyo sannadaha lagu tirsado.

عِلْمُ التَّارِيخ، تَارِيخ

m.dh.w eeg saryuukh.

f. n., pl. rockets, missiles

-da: (n) [plural of saaruukh or sayruukh] missiles (mi-salis); rockets (rokitis)

-da: (magac, dhedig, keli) magac wadareedka saaruukh.

a: saaruukh

bw: Arabic

de: rockets, missiles

initial: s

lx: sawaariikh

pd: (-da Sg: sayruukh)

ps: n8-f-pl

key: sawaariikh

f. n., pl. rifles

de: rifles

lx: banatiikh

pd: (-ta Sg: bunduq ~ buntukh)

ps: n8-f-pl

key: banatiikh

m.l.kh T. ah: taariikhgal ah.

Kohautia caespitosa 01

(Uanig) C Kohautia caespitosa Schnizl. Rubiaceae.

(Wanir) N Corchorus depressus (L)C.Chr. Tiliaceae.

(Wariis-ta)

Waraso; ubad; dhal; ilmo; carruur.

(Batiikh-a)

Geed sida qaraha faalala oo yeesha miro waaweyn oo cillaan ah oo la cuno.

m.l Geed sida qaraha u faalala oo yeesha miro waaweyn oo cillaan ah oo la cunno. la-mid: batiiq.

m.l Geed sida qaraha u faalala oo yeesha miro waaweyn oo cillaan ah oo la cunno. la-mid: batiiq.

m. n. melon species, cantaloupe

-a: (n) cantaloupe, also cantaloup (kan telowp); a kind of melon (melan)

-a: (magac, lab, keli) qajaar khudaarta macan ka mid ah kolka uu weynaado, oo bislaado inta la jeexo hoosta laga cuno. Dh: bartiikh.

bw: Arabic

de: melon sp., cantaloupe

lx: batiikh

pd: (-a)

ps: n2-m-enum

key: batiikh

(Cariish-ka)

Aqal ka sameysan dhis sarab ah iyo dhoobo.

m.l (-shyo/carshaan, m.dh) Hooy ka samaysan dhis iyo dhoobo oo dhinacyadiisu qaab laydi leeyihiin.

m.l (-shyo/carshaan, m.dh) Hooy ka samaysan dhis iyo dhoobo oo dhinacyadiisu qaab laydi leeyihiin. m.dh.w, carshaan.

m. n. mud hut

-ka: (n) [Pl. carshaan-ta] hut (hat)-, shed (shedhy dwelling made of tree branches

-ka: (magac, lab, keli) aqal caws iyo sarab ka samaysan. Dh: buul, daas, derged.

bw: Arabic

cf: aqal

de: mud hut

lx: cariish

pd: (-ka Pl: carshaan (ta))

ps: n8-m, n2-m

key: cariish

كُوخ

(Sanrip) S Ecbolium violaceum (Vahl) Hillcoat & Wood. Acanthaceae.

(Waarika-da)

Jaad likaha ka mid ah oo badanaa duddumooyinka agtooda ka soo fuura; (ama waarig).

m.dh Jaad likaha ka mid ah oo badanaa dundumooyiinka agtooda ka soo fuuro; barkiwaraabe. la-mid: waarig.

f. n. fungus ~ mushroom species, growing near termite mounds

-da: (magac, dhedig, keli) eeg waarig.

cf: like

de: fungus ~ mushroom sp., growing near termite mounds

initial: w

lx: waariko

pd: (/da)

ps: n-f

key: waariko

(Wansiix-a)

Caanaha la lula hayo, kolka subaggu ka soo go'i waayo.

wansiix¹: m.l Caano la lulayo oo subag ama firfir billaabay markaas.

wansiix²: f.mg1 (-xay, -xday) Caano la lulayo firfir ama subag yeelasho.

m. n. milk that fails to turn into butter when churned

-a: (magac, lab, keli) caanaha la lulayo kolka subaggu ka soo go'i waayo. Wansiix ayaa ay noqotay haantii maanta.

de: milk that fails to turn into butter when churned (it is clumpy with curds instead of solid)

initial: w

lx: wansiix

pd: (-a)

ps: n-m

key: wansiix

/worlayk/ (adj) dagaaleed, dagaal-jecel.

a., dagaal jecel.

(Warriiq-a)

Jirriqaa.

m.l.u Jirriqaa.

m.l.u Jirriqaa.

m. n. cricket insect species

-a: (magac, lab, keli) cayayaan qolof iyo geeso dhaadheer leh yar oo qaylo dheer. Ilmuhu gaylo dheeraa ma warriiq baa. Dh: jirriqaa.

cf: jirriqaa

de: cricket insect sp.

initial: w

lx: warriiq

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: warriiq

magac loo baxsho wiil dhashay reerka oo ban guuraya ama wiil dhashay isaga oo aanay hooyadii wax fool ah dareemin.

-a: (magac, lab, keli) geed dhuljiif ah oo u baxa sida ubbada ama xabxabka. Dhulka xeebaha ayuu ka baxaa waana jaad khudradda ka mid ah oo kolka la shiido, cabbitaan fiican leh. Bartiikh iyo badhi cabboo, saaka waan bogsoonahaye. bartiikhoobid -da: (magac, dhedig, keli) cayil dartii, sida bartiikha u ekaansho.

-manyiikaha: (n) sexual maniac (meen-yaak)

-a: (magac, lab, kei) jecleysi ay dumarku u yeeshaan shey oo haddaan loo keenin ay xanuun la kulmaan. Dh: xaal, wadaaddo, mashiiq.

f.g2 (-iyay, -isay) Caano wansiix ka dhigid.

(Warriila-ha)

Goroyada teeda yaryar.

m.l.u Gorayada teeda yar.

m. n. baby ostrich

-ha: (magac, lab, keli) gorayada teeda yaryar. Warriile ayaan orod ku qabtay.

cf: goroyo

de: baby ostrich

initial: w

lx: warriile

pd: (/ha)

ps: n-m

key: warriile

de: date; calendar

hm: 1

initial: t

lx: taariikh

pd: (-da)

ps: n1-f, n2a-f

xe: What is the date today?

xv: Arabic

key: taariikh_1

de: history

hm: 2

initial: t

lx: taariikh

pd: (-da)

ps: n1-f

xe: We study Somali history.

xv: Taariikhda Soomaalida waannu dhigannaa.

key: taariikh_2

f.g/mg2 (-kheeyay, -kheysay) 1. (f.g) Wax taariikh u yeelid. 2. (f.mg) Ka t.: wax ka sheekayn.

f.g/mg2 (-kheeyay, -kheysay) 1. (f.g) Wax taariikh u yeelid. 2. (f.mg) Ka t.: wax ka sheekayn. m.f.dh, taariikhayn.

v. date, write a date on something

taariikhee v. re-tell history

(fal) dhacdooyin, si taariikhaysan u habee.

taariikhee: (fal) (u ~) cid kale, taariikhdiisa dad hortii kaga sheekee.

-ka: (magac, lab, keli) jaad kalluunka badda laga soo saaro ka mid ah oo aad u balaadhan unna weyn.

m.l Nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo xeebta iyo Jubbada Hoose; waxaa laga sameeyaa dhecaan geed; maanyo, qubleey, libin.

-ga: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo xeebta iyo Jubbada Hoose ee Soomaaliya; waxaa laga sameeyaa dhecaan geed. Dh: maanyo, qubleey, libin.

(fal) qanjiidho ku xanuuni. Ilmaha yar qanjiidhi ha ku daayee. Dh: qandhuufo.

-da: (magac, dhedig, keli) caarada ama ciddiyaha labo farood oo meel xoog loogu xajiyo oo lagu xanuuniyo. Macallinku wuu qanjiidho kulul yahay Dh: qandhuufo.

m.f.dh eeg wansiix².

m.f.dh eeg wansiixi.

histoire, date.

m.f.dh eeg taariikhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) taariikh ahaan uga sheekayn.