wanqalid

(Waalid-da)

1. Wax waalan ka dhigid; caqliga iyo maanka ka qaadid; waalli ku ridid.

2. (Waalid-ka) Aabbaha iyo hooyada (ama waarid).

waalid¹: m.l (-diin, m.dh) Laba qof oo wax dhashay waxa ay ilmahooda u yihiin. la-mid: waarid.

waalid²: m.f.dh eeg waal.

m.l (-diin, m.dh) Laba qof oo wax dhashay waxa ay ilmahooda u yihiin. la-mid: waarid.

m. n. parent; one's parents; parents

-ka: (n) [plural waalidiin-ta] parent (peerant); ancestor (aan-ses-ter); progenitor (paro-ja-niter)

-da: (magac, dhedig, keli) wax waalan ka dhigid; cagliga iyo maanka ka qaadid; waalli ku ridid. Dadka waalidda ka daa.

waalid -ka: (magac, lab, keli) qof wax dhalay ama martabad waalidnimo jooga. Waa curad waalid wanaagsani dhalay. Dh: aabbo, hooyo.

bw: Arabic

cf: walcan

de: parent; [col] one's parents; [pl] parents

initial: w

lx: waalid

pd: (-ka Pl: waalidiin (ta))

ps: n8-m

key: waalid

m.l la-mid: waqlal.

(fal) «ka wanqal ka gawrac ilmo dhashay. U wanqal ilmahaaga curad. Dh: wantafee.

wanqal-sha: (magac, dhedig, keli) duco neef ama wax ka badan la qalo oo sharci ahaan ilma kasta oo dhasha loo sameeyo; neefka wanqasha loo qaalayana wanqal waa la yidhaa. Wanqal ayaa loo sameeyay cunigii yaraa. Dh: wantafo.

-da: (magac, dhedig, keli) waqaf ka dhigid.

m.f.dh eeg hanqar².

(Kanbalid-da)

Nafta ka goyn; dilid.

m.dh la-mid: khalkhalid.

(Sanqarid-da)

Shanqarid.

m.f.dh eeg sanqar². la-mid: shanqarid, sharqamid.

-da: (magac, dhedig, keli) sanqar la maglo samayn; sharqamid.

m.f.dh eeg walwal². la-mid: warwarid, welwelid, werwerid.

-da: (magac, dhedig, keli) walaac iyo caloolyaw nafta ku abuurid oo wax soo socda sida uu noqon doona ka uurkutaalloobid.

m.dh la-mid: walqalid.

m.f.dh eeg warqab.

-da: (magac, dhedig, keli) arrin xogta ku saabsan hayn oo ka war qabid.

m.dh la-mid: dhanqalmid.

m.f.dh eeg dhanqalan². la-mid: dhankalmid, dhanqalcid.

m.f.dh eeg danqaab². la-mid: danqaab¹, danqaabo.

-da: (magac, dhedig, keli) wax kolka horeba aan luga adag ku joogin, taabasho oo danqarid. Dh: daarid, dhibid.

(Dhanbalid-da)

Dhanbal ka dhigid; dillaacin.

-da: (magac, dhedig, keli) habka atam bu'atameed u kala googo'do bu'o fudud oo ay weheliso talmarbax aad u xooggan.

(Gantaalid-da)

Gantaal ku ridid, ku dhufasho.

-da: (magac, dhedig, keli) gantaal ku ridid ama ku dhufasho.

m.dh la-mid: hanqaarmid.

(Qalqaalid-da)

Tabaabushayn; abaabulid.

-da: (magac, dhedig, keli) sangadh samayn. Dh: shanqadhid.

(Shanqarid-da)

Shanqar la maqlo samayn; (ama sharqamid).

m.dh la-mid: sanqarid.

-da: (magac, dhedig, keli) shanqar la maqlo samayn; sharqamid.

-da: (magac, dhedig, keli) waano la soo jeediyay qaadasho.

(Walwaalid-da)

Wax culus oo laallaada sidid; dandaamin.

m.dh la-mid: waldaamin.

-da: (magac, dhedig, keli) wax culus oo laallaada sidid. Dh: dandaamid,

(Wandharid-da)

Wax wandharan ka dhigid.

m.f.dh eeg wandhar². la-mid: wandhar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hilib wadhid; saafid; kala dhigdhigid.

m.f.dh eeg wanqaari.

-ta: (magac, dhedig, keli) faagga weecin. Nin qodaal yaqaan wanqaarin ma sameeyo.

m.dh la-mid: hanqaloocsasho.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku sugnaan.

(Qalid-da)

1. Neef nool gowricid, haragga ka bixin, xubnihiisa kala jarjarid oo kala dhigdhigid.

2. Qof buka ama dhibbaani gaartey ama iin kale leh, oo takhtarradu gacanta ama qalab wax kaga qabtaan, oo xubinta bugta ama meesha iimaysan gooyaan; (indho) fiiqid, u bixin.

m.f.dh eeg qal². la-mid: qalniin.

vl. n. slaughter, butchering; surgery, surgical operation

-da: (n) 1. slaughtering (is-loo-tar-ing). 2. surgery (sar-jari); surgical operation ~ qalliin

-da: (magac, dhedig, keli) gawricid oo kurka ka jarid. Wanka qaliddiisu way fududahay. Dh: gawricid, qalis.

qalid-da: (magac, dhedig, keli) meel xanuunaysa jeexid oo inta bugta ka dawayn. Qalidda nabarku waa lagama maarmaan. Dh: jeexid, qalis.

qalid -da: (magac, dhedig, keli) indho aan wax arkayn xuubka ka qaadid oo araggii u soo celis. Ishu qalid kama maarmayso. Dh: fiigid, jeexid, bixin, qalis.

qalid -da: (magac, dhedig, keli) haragga ka bixin oo kala dhigdhigid. Dh: jarjarid, googoyn, qalis.

de: slaughter, butchering; [ext.] surgery, surgical operation

lx: qalid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: qalid

نَحْرِ، ذَبْحٍ

(Waali-ga)

Nin madax u ah qaybaha dhulka qaranku u qaybsan yahay middood; naa'ib; beeldaaje.

waali¹: m.l (-iyo, m.dh) Nin madax ka ah qaybaha dal u qaybsamo midkood; naa'ib beeldaaji; barasaab.

waali²: f.g2 (-iyay, -isay) Ka w.: nafley meel si ba'an uga caajin.

m.l (-iyo, m.dh) Nin madax ka ah qaybaha dal u qaybsamo midkood; naa'ib beeldaaji; barasaab.

m. n. local chief; regional governor

-ga: (magac, lab, keli) nin madax ka ah gobol ka mid ah gobollada dal weyn; guddoomiye gobol. Gobol kasta waali ayaa loo magacaabay.

cf: beeldaaje, naa'ib

de: local chief; regional governor

initial: w

lx: waali

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: waali

(Waqal-ka)

1. Daruur biyo la culus.

2. Roobka laftiisa.

m.l 1. Daruur biyeysan. 2. Roob.

m.l 1. Daruur biyeysan. 2. Roob.

m. n. rain-cloud; rain

-ka: (magac, lab, keli) roobka laftiisa.

waqal-ka: (magac, lab, keli) daaruur inay da'do u dhaw oo biyo la cuslaatay. Waqal da'ay sidiisii miyaan idin waraabsiiyay. Dh: daruur, fad.

cf: daruur; roob

de: rain-cloud; rain

initial: w

lx: waqal

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: waqal

(Ajalid-da)

1. (Waqti) dib u dhigid.

2. Geeri ku keenid; dilid.

m.f.dh eeg ajal². la-mid: ajal¹ (2).

vl. n. act of killing; death

-da: (magac, dhedig, keli) geeri u keenid; wedkiisa sabab u noqosho. Dh: makalid, dilid.

de: act of killing; death

lx: ajalid

pd: (-da)

ps: vn0-f

key: ajalid

m.f.dh eeg alal.

-da: (magac, dhedig, keli) arooridda geela ee meel fog oo aroorta hore la kallihiyo.

alalid -da: (magac, dhedig, keli) taah iyo jibaad; cod dheer oo la maqlo samayn.

f.g2 (-iyay, -isay) Ilmo markaa dhashay caano ama biyo siin. la-mid: canqari.

v. give a newborn baby its first food (milk and water mixture); educate ~ train a child

-yey / say: (v) give the first feed to the newborn baby ~ canqari

(fal) canug dhashay oo aan wali wax hore dhadhamin, biyo ama caano sii. Ilmahaad dhalaysa na, ku anqari xalaal iyo, wuxuu Eebbe kuu qoray. Dh: canqari.

a: canqari

de: give a newborn baby its first food (milk and water mixture); educate ~ train a child

lx: anqari

pd: (anqariyey)

ps: v2a=tr

key: anqari

bąalid¹: m.l B. ah: wax muddo dheer jiray oo aad u gaboobay.

bąalid²: f.mg1 (-day, -dday) Wax muddo dheer jiray, aad u gaboobid.

-ka: (magac, lab, keli) walax duug ah. Baalid dharku wuxuu noqdaa markaan, boodhka laga maydhin.

baalid -ka: (magac, lab, keli) weel aan bilo waxba lagu shuban ama lagu ridan. Baalid gaawuhu wuu ka bixi markuu, geelo wada irmaanaado.

m.f.dh eeg caal³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax caal ku dhacay oo buka ahaan.

(Daalid-da)

Daal iska garasho; daal hayn.

m.f.dh eeg dąal². la-mid: daalis.

tired

-da: (magac, dhedig, keli) hawl darteed oo aad dareento tabartii oo kaa dhammaatay. Dh: noogid.

m.l la-mid: danqasho.

m.f.dh eeg danaq. la-mid: damqid, damqin, danqin, daqmid, daqmin, daqnid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel xanuunaysa wax ku jiidid oo dib u bukaysiin. Dh: damqid.

(Hanqal-ka)

Oogada dadka qaarkeeda kore oo hore oo madaxa iyo caloosha u dhexeeya; laab.

m.l Qaarka sare ee dadka inta madaxa iyo caloosha u dhexeysa. la-mid: hangal¹.

m.l Qaarka sare ee dadka inta madaxa iyo caloosha u dhexeysa. la-mid: hangal.

m. n. chest (body from the abdomen to the chin)

-ka: (magac, lab, keli) oogada inta sare ee madaxa iyo caloosha u dhaxaysa. Libaaxii kolkuu i arkay ayuu hanqalka la kacay. Dh: xabbadka, laab.

hanqal -ka: (magac, lab, keli) dhawaaqa onkodku sameeyo.

cf: laab

de: chest (body from the abdomen to the chin)

lx: hanqal

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: hanqal