wanaag — Macnaha & Turjumaada

1

(Wanaag-ga)

2

Wixii fiican oo waxtar leh; sami.

waa la naqliyay ✓

m.l Wixii fiican oo waxtar leh; samo.

waa la naqliyay ✓

m.l Wixii fiican oo waxtar leh; samo.

waa la naqliyay ✓

fair conduct

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] (adj.): goodness, kindness, mercy; good, excellent

waa la naqliyay ✓

name-f goodness, kindness, mercy; nice, excellent

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) goodness (guud-nes); cooperation (kowo-pareey-shiri); helpfulness (help-fuul-nes); rapport (ra-poor) ~ samaan, same

waa la naqliyay ✓

1

Buono

2

Good

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wixii fiican oo waxtar leh. Wanaag kaama sugayee waxyeellada iga yaree. Dh: samaan, fiicni.

waa la naqliyay ✓

1

bw: fiican; waxtar

2

de: goodness, kindness, mercy; [atr.] good, excellent

3

initial: w

4

lx: wanaag

5

pd: (-ga)

6

ps: n0-m-abs; n2a-m

7

syn: salaax, samaan ~ sami

8

key: wanaag

waa la naqliyay ✓

خَيْرٍ

waa la naqliyay ✓

m.l Dabaqad; nooc; koox ka kooban dad ama waxyaabo kale oo ay wadaagaan astaamo u gaar ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Dabaqad; nooc; koox ka kooban dad ama waxyaabo kale oo ay wadaagaan astaamo u gaar ah.

waa la naqliyay ✓

1

danaag¹: m.l Waxtar; dheef.

2

danaag²: m.dh Meel bannaan oo kayni ku wareegsantahay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo kayni ku wareegsantahay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo, m.dh) Dhul buuraley ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo, m.dh) Dhul buuraley ah.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Sanag [region in north Somalia.]

waa la naqliyay ✓

(n) name of a northern region in Somalia; Sanag

waa la naqliyay ✓

1

cf: Ceerigaabo

2

de: Sanag [region in north Somalia]

3

initial: s

4

lx: Sanaag

5

ps: n0-loc-f

6

key: Sanaag

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaag-ga)

2

1. Lahaan dad badan ka dhexaysa ee aan qof gooni u sheeganayn.

3

2. Wax dad badan ka dhexeeya oo qofba kalkiisa wax ku qabsanayo ama haynayo ama loo dhiibayo.

4

3. Hab Soomaalidu caanaha u dhanto: inta layska soo horjeesto (haddii 2 qof la yahay) ama garangar loo fariisto (haddii la badan yahay) baa qofkii weelka caanaha ah loo dhiibaaba, inta kabbado isaguna kolkiisa kan midigta ka xiga u dhiibaa, dantuna waa si caanuhu (kolkay yar yihiin) u wada gaaraan oo aan loo kala bursan.

waa la naqliyay ✓

1

wadaag¹: m.l Wax dad badan ka dhexeeya oo aanu qofna gaar u lahayn.

2

wadaag²: f.g1 (-gay, -gtay) La w.: wax qaybsashadooda ama manaafacaadsigooda cid kale la qaybsasho.

waa la naqliyay ✓

1

wadaag¹: m.l Wax dad badan ka dhexeeya oo aanu qofna gaar u lahayn.

2

wadaag²: f.g1 (-gay, -gtay) La w.: wax qaybsashadooda ama manaafacaadsigooda cid kale la qaybsasho. m.f.dh, wadaagid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sharing, holding in common, passing around

2

wadaag v. share something (with someone), hold communally

waa la naqliyay ✓

-ay / tay / een / nay: (v) share (sheer)-, especially to share milk ~ la wadaag

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale wax la cun oo si mid ah ula qaybso. Walaalahaa qadada la wadaag.

2

wadaag -ga: (magac, lab, keli) wada cunka cunto ay wada cunaan laba qof iyo in ka badan oo kolka uu qof mar darsado ayuu fandhaalka ka kale u wareejiyaa isna kol ayuu darsan oo wuu isa sii dhaafin ilaa weelku dhammaanayo wadaagga caanuhuna waa sidaa. Wax wada wadaag ayaa lagu wada dhergaa.

3

wadaag -ga: (magac, lab, keli) wax dad badan ka dhexeeya oo aanu qofna gaar u lahayn. Xukuumad wadaag ah ayaa la soo dhisay.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaal-ka)

2

Samafal laysu galay, xusuusta wanaagsan iyo mahadda laysaga hayo; lib; gallad.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaalgud-ka)

2

Wanaag iyo samafal laysu galay oo wanaag kale lagu gudo.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaalhayn-ta)

2

Samaan laysu falay, mahad iyo xusuus wanaagsan u hayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Abshir-ta)

2

1. Labo talo tan wanaagsan; tawfiiq.

3

2. Hadal bishaaro ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Afgarooc-a)

2

Aan hadalka si wanaagsan u sheegi karin, u jeedin karin; aan codkar ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Afmaal-ka)

2

Afyaqaan hadal wanaagsan tirsha ama qora (gabay, hees, buug, ...) oo wax ka dheefa.

waa la naqliyay ✓

1

(Agaasin-ka)

2

Hab wanaagsan ama si wanaagsan oo wax loo maamulo ama loo dhaqaaleeyo ama loogu arrimiyo; nidaam; maamul.

waa la naqliyay ✓

1

1. (-) (Ammaan-ka) a) Nabad; nabadgelyo; badbaado; colaad la'aan. b) Kuruska geela meel ka mid ah oo ceeriinka lagu cuno.

2

2. (Ammaan-ta) a) Ereyo loo bogo oo kulul oo wanaagsan; faan. b) Xoolo madaxda,, lagu muuneeyo; sedo.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoo-sha)

2

1. Wax dad badan ka dhexeeya (cunno) kala agaasin iyo qayb-wanaaggooda.

3

2. Gooraha wax la cuno middood.

4

3. Sooryo; qorshe.

5

4. Wadid, meelgeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Ardaal-ka)

2

Qof aan wanaagsaneyn; nacas; dabbaal; (ama ardal).

waa la naqliyay ✓

Si wanaagsan ku sugan; (maanta Guuleed ash ma aha).

waa la naqliyay ✓

1

Baga!

2

Waad ku hagaajisey! Si wanaagsan baad yeeshay!

waa la naqliyay ✓

1

(Baqshiish-ka)

2

Wax qof wax wanaagsan sameeyey ama si kale loogu bogey, dhiirri-gelis iyo ha ku farxo loo siiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baqti-gowrac-a)

2

Colaadda aad u xumaata oo inta xeerka wanaagsan oo dagaalka la gudbo, aan bal dadka nool daaye, kuwa dhinta la foolxumeeyo (gowrac, addimo ka goyn. kd.); baqti-wareen; (ama bakhti-gowrac).

waa la naqliyay ✓

Wanaagsan; fiican; toolmoon.

waa la naqliyay ✓

1

(Bayaan-ka)

2

Muuqaal si wanaagsan u muuqda ama u cad ama u qeexan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilis-ta)

2

1. Cid wanaagsan ka dhashay; gob; dhalad; xor.

3

2. Haween; dumar; dheddigood.

waa la naqliyay ✓

1

(Birmac-da)

2

Birta teeda wanaagsan; birlab; birsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bishaara-da)

2

War wanaagsan oo lagu farxo oo qofka loo sheegaa aalaa wax baxsho; naallo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bulshannima-da)

2

Bulsho ahaan; dhaqan-wanaagga wadajirka bulshada laga barto.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax si fiican u suubsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax si fiican u suubsasho. m.f.dh, wanaagsasho.

waa la naqliyay ✓

v. improve ~ adjust something for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) wax, u arag in uu fiican yahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: improve ~ adjust s.t. for oneself

2

initial: w

3

lx: wanaagso

4

pd: (wanaagsaday)

5

ps: v3a=tr

6

key: wanaagso

waa la naqliyay ✓

1

hankaag¹: m.l Daal iyo dhibaato badan lagala kulmo socod muraadkii lagu hungoobay.

2

hankaag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Wax lagu hungoobay daal iyo dhibaato badan kala kulmid.

waa la naqliyay ✓

v. be disappointed ~ deluded

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) meel aad wax ka filanaysay, ku hungow; wax ka waa; ku hanqaaran.

2

hankaag-ga: (magac, lab, keli) wax wanaagsan meel laga filayo ka waayid. Dh: hongow, luggo', hangaaran.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hungoob

2

de: be disappointed ~ deluded

3

lx: hankaag

4

pd: (hankaagay)

5

ps: v1=

6

key: hankaag

waa la naqliyay ✓

1

santaag¹: m.l Kibir iyo isla weyn.

2

santaag²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Kibir iyo islaweyni muujin. 2. Ka s.: wax nicid.

waa la naqliyay ✓

1

santaag¹: m.l Kibir iyo isla weyn.

2

santaag²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Kibir iyo islaweyni muujin. 2. Ka s.: wax nicid. m.f.dh, santaagid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] be stuck up, put on airs

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof qabweyn oo kibirsan. Dh: islaweyn, kibir.

waa la naqliyay ✓

1

de: be stuck up, put on airs

2

initial: s

3

lx: santaag

4

pd: (santaagay)

5

ps: v1=cmp

6

syn: gafuurtaag

7

key: santaag

waa la naqliyay ✓

1

(Wacnaan-ta)

2

Si ama wax wacan ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wacan. la-mid: wacnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] excellence, state of being superb

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wanaagsanaan; fiicnaan. Wacnaan male ninkaan waalidkii jeclaan. Dh: fiicnaan. Li: xumaan, liidnaan

waa la naqliyay ✓

1

a: wacnaansho (/ha) [vn-m-st]

2

de: excellence, state of being superb

3

initial: w

4

lx: wacnaan

5

pd: (-ta)

6

ps: n0-f-abs

7

key: wacnaan

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaaga-ha)

2

1. Wax wareegsan sida garangarta, gadowga, kd., meesha kala barta.

3

2. Meeshii waxyaalo badan oo isku xirani isugu yimaadaan, iska haystaan.

4

3. (heense) meesha dhudaha caynaanku isaga yimaadaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gayaal, m.l/dh) 1. Wax wareegsan sida garangarta, gadawga iyo wixi lamida meesha kala barta. 2. Meesha waxyaalo badan oo isku xirani isugu yimaadaan ama iska haystaan. 3. Meesha dhudaha caynaanku isaga yimaadaan (heense).

waa la naqliyay ✓

m. n. center (of a circle); central ~ shared area, point where several things meet

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) meel waxyaalo badan oo isku xidhani is kugu yimaaddaan oo ay iska haystaan.

2

wadaage -ha: (magac, lab, keli) heensaha ay dhudaha caynaanku iskugu meelihiisa yimaaddaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: center (of a circle); central ~ shared area, point where several things meet

2

initial: w

3

lx: wadaage

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: wadaage

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) fundhaal weyn oo dheryaha la karinayo lagu laaqo si aanay cuntadu isku qabsan ama u qurdoobin. Walaaqe beriis ah u dar ninka miskiinka ah. Dh: qudde, qunde.

waa la naqliyay ✓

name-m perfecter; good-doer

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax wanaagsan ka dhigid. 2. Cid wanaag u samayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax wanaagsan ka dhigid. 2. Cid wanaag u samayn. m.f.dh, wanaajin.

waa la naqliyay ✓

v. make something nice ~ good; improve, adjust; set in order

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make better; treat nicely; enhance (in-heen-si); improve (im-puruuv) ~ hagaaji

waa la naqliyay ✓

(fal) wax wanaagsan ka dhig. Shaqadaada wanaaji. Dh: fiicnee, hagaaji, suubbi, fiicnay. Li: xumee, bi'i, kharrib.

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.t. nice ~ good; improve, adjust; set in order

2

initial: w

3

lx: wanaaji

4

pd: (wanaajiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: wanaaji

waa la naqliyay ✓

(fal) soco oo xarrago darteed madaxa la rux. Wanaani sidii dibi korme ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) masaafuri oo meel aan la garanayn u kexee.

2

wanjaaf -ka: (magac, lab, keli) eeg wadhaf.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha faaggu ka weecdo marka beer la qodayo. Faagga wanqaarta waa laga bi'iyaa.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waran². la-mid: warnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of being put out to dry

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax wadhan oo cadceedda u yalla ahaan. Kolkuu dharku engego warnaanta ha ku dayn. Dh: wadhnaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: warnaansho (/ha) [vn-m-st]

2

de: state of being put out to dry

3

initial: w

4

lx: warnaan

5

pd: (-ta)

6

ps: n0-f-abs

7

key: warnaan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wasan. la-mid: wasnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhedig loo galmooday ahaan; dhedig loo tegey ahaan.

waa la naqliyay ✓

(pronoun) yours (yooriz)-, your belongings

waa la naqliyay ✓

1

anaa¹: mu.eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'aa 1'.

2

anaa²: qr. la-mid: ana.

waa la naqliyay ✓

m..eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'aa/ayaa'.

waa la naqliyay ✓

pron., red, sg. It is I who ...

waa la naqliyay ✓

(clause pronoun) I am the one who... Ex: anaa sheegay; I am the one who told.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) lagu asteeyo qofka koowaad ee hadlaha ah oo keli ah. Waxa uu ka kooban yahay 'aniga' iyo 'ayaa' oo la isku daray. Anaa qaanta idinka bixinaya.

waa la naqliyay ✓

1

de: It is I who ... = aniga + baa

2

lx: anaa

3

ps: pro-red-1sg + focus

4

key: anaa

waa la naqliyay ✓

1

(Naag-ta)

2

1. Qof dumar ah oo weyn; haweeney.

3

2. Qof dumar ah oo la guursadey; maranti; afo; oori; arad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) 1. Haweenay la guursaday; afo; oori; arad; maranti. 2. Haweenay karti iyo xishood leh. 3.Labada qof ee isqaba midka dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) 1. Haweenay la guursaday; afo; oori; arad; maranti. 2. Haweenay karti iyo xishood leh. 3.Labada qof ee isqaba midka dheddig.

waa la naqliyay ✓

f. n. woman; wife

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [Pl. naago-naagahra] woman (woman); female (fii meel) ~ haween. Ex: xuquuqda naagaha; women's rights

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) magac guud oo dumarka ka dhexeeya oo la adeegsado kolka mid qudha oo dumar ah in laga hadlo la doonayo. Dadku waa nin iyo naag. Wa: naago.

2

naag-ta: (magac, dhedig, keli) haweenay la guursaday. Dh: afo, oori, arad, maranti.

3

naag-ta: (magac, dhedig, keli) haweenay karti iyo xishood leh.

waa la naqliyay ✓