Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m. n., pl. things (in general); elements {chemistry}

waa la naqliyay ✓

-walxaha: (n) [plural of walax] things (thingis); items (aay-temis) ~ sheyyaal, waxyaabo

waa la naqliyay ✓

1

de: things (in general); elements {chemistry} Sg: walax

2

initial: w

3

lx: walxo

4

pd: (/ha)

5

ps: n3-m-pl

6

key: walxo

waa la naqliyay ✓

m.dh Bahal yar oo jiirka u eg oo dhogor jilicsan cawl ah iyo gafuur dheer leh.

waa la naqliyay ✓

f. n. shrew (mouse ~ rodent species)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bahal yar oo jiirka u eg oo dhogor jilicsan oo cawl ah iyo gafuur dheer leh. Walo waa jiir gafuur dheer. Dh: wali.

waa la naqliyay ✓

1

de: shrew (mouse ~ rodent sp.)

2

initial: w

3

lx: walo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: walo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xaday, -xatay) Cabbitaan laga dhergey ku noqnoqosho (dad); biyo badan, had iyo goor cabbid (xoolo); biyo durdurasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xaday, -xatay) Cabbitaan laga dhergey ku noqnoqosho (dad); biyo badan, had iyo goor cabbid (xoolo); biyo durdurasho. m.f.dh, balxasho.

waa la naqliyay ✓

v. drink too much water (of an animal)

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo gaar ahaanna geela oo si xoog leh u cabba biyaha dhanaha ah. Maalmo isdaba joog ah ayaa loo shubaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: drink too much water (of an animal)

2

lx: balxo

3

pd: (balxaday)

4

ps: v3a=

5

key: balxo

waa la naqliyay ✓

m.l Wejiga korkiisa, labada meelood oo kor u jiidan oo aan timaha lahayn ee foodda labadeeda dhinac ku taal. la-mid: salxanyo.

waa la naqliyay ✓

m.l Wejiga korkiisa, labada meelood oo kor u jiidan oo aan timaha lahayn ee foodda labadeeda dhinac ku taal. la-mid: salxanyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. hairline sloping back from the forehead ~ temples, partial baldness

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) labada dhafoor oo madaxa horay u gashan oon timo lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: hairline sloping back from the forehead ~ temples, partial baldness

2

initial: s

3

lx: salxo

4

pd: (/ha)

5

ps: n-m

6

syn: hiiro

7

key: salxo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-caday, -catay) Hoore weel ku jira qar ka daadasho.

waa la naqliyay ✓

v. spill over

waa la naqliyay ✓

(fal) daado oo inyari ha kaa balganto.

waa la naqliyay ✓

1

de: spill over

2

initial: w

3

lx: walco

4

nt: walcad (ka) [vn-m], walcasho (/da) [vn-f]

5

pd: (walcaday)

6

ps: v3a=intr

7

key: walco

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciir iyo dhay la isku daray. Waldo waa lagu haraad baxaa.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-haday, -hatay) Wax si joogto ah hadba dhinac ugu iilasho.

waa la naqliyay ✓

v. vibrate, swing, sway

waa la naqliyay ✓

-walhaday / walhatay: (v) swing back and forth; swing (iswing), oscillate (ooso-leeyt)-, sway (isweey); fluctuate (falak-ju-weeyt) ~ lulmo

waa la naqliyay ✓

(fal) hawada lalmo oo kolkba dhinac dabaysha u raac.

waa la naqliyay ✓

1

de: vibrate, swing, sway

2

initial: w

3

lx: walho

4

pd: (walhaday)

5

ps: v3a=intr

6

key: walho

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Awoodda ishu ay ku qumiso dhererka kulmiska bikaacadeeda, ayna u tusto hummaagyo bayaan ah ee walxo yaala fogaanno kala duwan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Qaybta dareeraha ee dhiigga marka laga reebo unugyada dhiigga. Waxay u badantahay biyo ay walxo badani ku milanyihiin, kuwaas oo ay ka mid yihiin borotiinno, cusbooyin gaar ahaan (soodhiyam, bootaasiyam koloraydhyo iyo bikaarboonaytyo), iyo cuntooyin gulukows (amiino asiidhyo, dux), hormoono, faytamiino iyo walxo qashin ah.

waa la naqliyay ✓

1

curiye¹: m.l (-yayaal m.l/dh) (riw.) Qofka wax curiya.

2

curiye²: m.l (-yayaal, m.l/dh) (kiimika) Walaxda aan loo sii kala bixin karin walxo ka sii fudud asal haan. Atammada curiyuhu waxay dhammaantood leeyihiin tiro borotoon oo isku mid ah iyo weliba tiro isku mid ah oo elektaroon, taas oo jaangoysa firfircoonaanta kimikaad. Curiyayaasha, dabiici ahaan, laga helo dhulku waa ilaa 92.

3

curiye³: m.l (-yayaal, m.l/dh) (naxwe) Erey guud oo tilmaama xubin ka mid ah xubnaha uu shay ka koobanyahay, sida erey oo ah xubin ka mid ah weerta ama dibkabe oo ah xubin ka tirsan ereyga.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Samayska dheefasho ee borotiinnada, duxda iyo waxyaabo kale oo noolayaasho ku jira ee laga samaynayo moolikiyuullo iyo walxo kale oo yaryar.

waa la naqliyay ✓

1

dheefsasho¹: m.f.dh eeg dheefso. la-mid: dheefsad, dheefsi.

2

dheefsasho²: m.dh 1. (baayoloji) Samayska dh. ee borotinnada, duxda iyo waxyaaba kale oo noolayaasha ku jira ee laga samaynayo molikiyuullada iyo walxo kale oo yaryar. 2. (baayoloji) Wadarta ama isugeynta falgallada kiimikaad ee ka dhex dhaca noolayaasha.

waa la naqliyay ✓

1

dhidid¹: m.l 1. Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda ka soo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato. 2. la-mid: dhididid.

2

dhidid²: m.l (cilmiga naflayda) Dareere qashin ah, oo ka kooban milan biyeysan oo soodhiyam koloraydh, yuuriya yar iyo walxo kale. shaqadiisu waxaa weeye qaboojinta jidhka iyo joogteynta heer kulka naasleyda.

3

dhidid³: f.mg1 (-day, -dday) Nafley qorrax ama xanuun la kululaatay qoyaan dufan leh oogadeeda ka soo yaacid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro ..., m.l) (fiisikis) Kaah birlab danabeed ay si joogto ah u bixiyaan walxo kaahfala marka ay walaxdu ku jirto kalaguurbu'eed.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Lakab walxo ah oo hoos yaal carro rumeedka, ama carrada kore, walxa dhintayna way kaga yaryihiin kan ku xiga waxaana laga yaabaa in muxtawiyaadkiisa macdaneed kala duwan yahay, wuuna ka yare dahsoonyahay wakiillada ogsidhaynta iyo haydaraynta. Wuu ka bacrimin yaryahay carrada kore. Laakiin waxa hoos u gala xididdada dhirta iyo deegaanta.

waa la naqliyay ✓

1

isku-aad¹: m.l Isku abbaaridda ay laba shay ama kooxood isku abbaarmaan. la-mid: aad¹.

2

isku-aad²: f.mg1 (-day, -dday) Laba walxood iyo wixi lamida isku abbaarmid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Laba walxood ama ka badan isku abbaarid.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Nooc nafaqada ka mid ah taas oo ah tamar laga soo dhiraandhiriyey qaadashada iyo dheefshiidka walxo organigga ah; caadi ahaan nudo xayawaan ama geed. Maxsuulka burburay ee dheefshiidka ayaa loo isticmaalaa samaynta walxaha orgaanigga ah ee uu u baahanyahay nooluhu. Xayawaanka oo dhami waxay cuntadooda ku helaan tabtan.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Nooca nafaqada ka mid ah uu nooluhu ka sameyo walxo orgaanigga ah ee uu u baahanyahy, kuwaas oo uu ka sameeyo il aan orgaanig ahayn. Dhirta cagaaran oo dhami waa isquudiye, waxaanay ilayska u isticmaalaan il tamareed.

waa la naqliyay ✓

1

kelli¹: m.l (-iyo, m.dh) Biyomareen yar oo beeraha lagu waraabiyo. la-mid: keli¹ (3).

2

kelli²: m.dh (-iyo, m.l) Mid ka mid ah labada cad oo digirta qaabkeeda leh oo uurka ku jirta (lafdhabarta labadeeda dhinac) oo waxa oogadu raacdo iyo dhiigga kala soocda, oo kaadi ahaan dibadda uga soo saarta.

3

kelli³: m.dh (-iyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubin muhim ah oo qashinsaarka u qaabilsan lafdhabarleyda, taas oo laga saaro walxo wasakh naytaroojiin ah (inta badan, kaadi ahaan). Naasleydu waxay leeyihiin lammaane kelya ah oo ku yaalla bucda.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (baayoloji) Kollaydhada markii ugu horreysey waxa uu u qeexay Thomas Graham sannadkii 1861, walxo ahaan, sida istaarj ama jellatiin, kuwaas oo aan ka gudbi karin xuub.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) (baayoloji) Borotiin ay soo saaraan qaar ka mid ah unugyada cad cadi (Limfosaytyo), waxaanay ugu jawaabaan soo galitaanka ay jidhka soo gelayaan walxo qalaad (Lid-jidh-dhaliye), si aanay wax dhibaato ah u geysan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fo, m.l) (cilmiga naflayda) Dareere aan midab lahayn oo laga helo habdhiska limf, kaas oo ka soo shubma meelaha u dhexeeya unugyada. Limfku wuxuu u egyahay balaasmaha dhiigga wuxuuna ka koobanyahay biyo iyo walxo kale oo ku milan, sida cusbo iyo borotiinno.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.dh) (cilmiga naflayda) Lakab ka samaysan walxo dux ah oo ku wareegsan, danabeed ahaan ugu dahaadhan dhambaal, dire unugyada lafdhabarleyda badankeeda iyo unug dareenwadaha qaar ka mid ah lafdhabarla'da. la-mid: mayliin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-neeyay, -naysay) 1. Mataano dhalid (nafley). 2. Labo walxood hal magac ka dhexaysiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Qayb ka mid ah neefsashada unugyada, kaas oo asiidha bayruufig marka ay ogsajiin joogto, way marto meerto kakan oo falgal isnaym xukumo ah, una soo saarta tamar qaab ah ATP, iyo kuwo dhexe oo soo saara walxo kale, sida asiidh duxeed iyo amiino-asiidhyo. Meertada Kerb waxay ka dhacdaa mitokondoriyada.

waa la naqliyay ✓

1

milan¹: m.l la-mid: milmid.

2

milan²: m.l (-nno, m.dh) (kiimika) Hoor ka unkamay laba ama dhawr nooc ama walxood kuwaas oo isugu dhex baahay si heer molikuyuuleed ah. Haddaba, milanku waa isku kaan buuxa. Xubinta hadba badan ee milan waxa la yiraa mile, badanaaba waa hoor saafi ah xubinta yarna waxa la yiraa milme (neef, hoor ama adke).

3

milan³: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Milme wax hoore ku qasmay noqosho. 2. Dhar wax liinbaxay noqosho.

4

milan⁴: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Milme wax hoore ku qasmay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

ciyaar Soomalidu ciyaaraan ha yeeshee gobol walba si gooni ah looga ciyaaro waxay gaar u tahay ragga qalabka lagu ciyaaro ama la qaato waxaa ka mid ah maqaar lo'aad ama harag, serbi madheedh ah oo uu qaato ninka laashinka ah, buun yar oo kalax ah iyo kabo maqaar ah.

waa la naqliyay ✓

/wolap/ (v) garaacid (xoog wax ugu dhufasho).

waa la naqliyay ✓

/wolow/ (v) galan-galcayn, galgalasho, (sida galgalashada xoolaha)

waa la naqliyay ✓

v., galgalo; n., galgalasho, -adi.

waa la naqliyay ✓

s. 1. Nin w.ba: nin kastaba. 2. W.ba: kasta. la-mid: walba.

waa la naqliyay ✓

s. 1. Nin w.ba: nin kastaba. 2. W.ba: kasta. la-mid: walba.

waa la naqliyay ✓

attributive [adjective] each, every

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax kasta. Nin wal oo is cajabiya mid baa ka yaabisa. Dh: kasta.

waa la naqliyay ✓

1

de: each, every

2

initial: w

3

lx: wal

4

ps: adj-atr

5

see: walba, waliba

6

key: wal

waa la naqliyay ✓

1

(Wax-a)

2

1. Magac guud oo la siiyo wax kasta oo jira, siiba waxyaalaha aan la aqoon ama aan la dooneyn in la magacaabo ama la tilmaamo; shay; geed.

3

2. Wax la qabtay, la sameeyey, la waxeeyey.

4

3. Wax dhacay; arrin; talo; xaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyaalo/-xyaabo, m.l) 1. Shay; walax. 2. Arrin; talo; xaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyaalo/-xyaabo, m.l) 1. Shay; walax. 2. Arrin; talo; xaal. m.l.w, waxyaabo. m.l.w, waxyaalo.

waa la naqliyay ✓

m. n. thing, matter; something, anything, whatever; object, substance, item; event, occurrence

waa la naqliyay ✓

/waaks/ (n) 1. shay xabag u eg oo laga sameeyo shumaca iwm, waxna lugu nadiifiyo (n) 2. meesha shinnidu malabka ku samayso (n) 3. dhukay (dhukayga dhegta).

waa la naqliyay ✓

-a: (pronoun) something (sam-thing); anything (eni-thing); thing (thing); item (aay-tem); unit (yunit) ~ shey, walax. Ex: wax aan kuu hayo ma jiraan; I don't have anything for you

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) erey magac u yaal u ah shay kasta oo jira siiba waxyaabaha aan la aqoon ama aan la doonayn in magacooda la sheego. Dh: shay, walax.

waa la naqliyay ✓

1

cf: waxaad, waxaan, waxaannu, waxay, wuxuu

2

de: thing, matter; something, anything, whatever; object, item; event, occurrence Used as focus marker with personal pronouns

3

initial: w

4

lx: wax

5

pd: (waxa Pl: waxyaabo ~ waxyaalo (/ha))

6

ps: n8-m

7

key: wax

waa la naqliyay ✓

شيء

waa la naqliyay ✓

n., xawjo, -adi, shamac or shimac, -i.

waa la naqliyay ✓

1

(Aala-da)

2

Qaalmaha yaryar oo lo'da.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lo'da inteeda aan weli gaarin da'dii ay rimi ama wax rimin lahayd.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] heifer, young female cattle; heifers

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eed oo ka naasnaasi; ka shallaytan. Kibirka daa haddii kale eed oo aalo. Dh: eerso, naasnaasi, qoomamee, eed, shallaytee. Li: mahadi.

2

aalo-da: (magacwadareed) qaalmaha yaryar ee laba jirsada, gaadhay na xilligii caanaha laga gudhin lahaa. Dh: aaran, dhal, eelo.

3

aalo -ha: (magac, lab, keli) eeg aale.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaalin ~ qaalmo

2

de: heifer, young female cattle; heifers

3

lx: aalo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: aalo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) barmiilka badh ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) erey caalami ah oo marka telefan la dirayo ama la qabanayo hadalka lagu horraysiiyo. Dh: haloo, halo, halow.

waa la naqliyay ✓

/oolso/ (adv) waliba ama sidokale; isla markaasna. e.g. Her name is also Deeqa.

waa la naqliyay ✓

/oolso/ (adv) wiliby, hitaa. She is also the president of the company.

waa la naqliyay ✓

ad., na.

waa la naqliyay ✓

agg. - dheer.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-waday, -watay) Kuleyl badan dareemid (qof).

waa la naqliyay ✓

(fal) sarakac fadhi dabadii; fadhi dabadii, hinqo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ashay, -alatay) Cid beer qodasho, beer falasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ashay, -alatay) Cid beer qodasho, beer falasho. m.f.dh, falasho.

waa la naqliyay ✓

v. dig the earth, plow; work something (for oneself)

waa la naqliyay ✓

-fashay I falatay: (v) plow a farm (for yourself) in preparation for sowing

waa la naqliyay ✓

(fal) majarafad, yaanbo iyo qalab kale, beer ku qodo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dig the earth, plow; work s.t. (for oneself)

2

lx: falo

3

nt: falasho (/da) [vn6-f] 'plowing'

4

pd: (fashay)

5

ps: v3b=

6

key: falo

waa la naqliyay ✓

Gal dayax

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ashay, -alatay) Ilmo nafaqa xumo darteed la caatoobid.

waa la naqliyay ✓

v. be deprived of nourishment

waa la naqliyay ✓

(fal) cunno ama cabbitaan qaado oo naftaada baxnaani.

waa la naqliyay ✓

1

cf: jali

2

de: be deprived of nourishment

3

lx: jalo

4

pd: (jashay / jalatay)

5

ps: v3b=intr

6

key: jalo

waa la naqliyay ✓

1

(Laxa-ha)

2

(xiddigo) Lixo; urur.

waa la naqliyay ✓

m.l Urur xiddigo ah oo tiradoodu lix ka kooban tahay. la-mid: lixo.

waa la naqliyay ✓

m.l Urur xiddigo ah oo tiradoodu lix ka kooban tahay. la-mid: lixo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. name of a star constellation

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) toddobada xiddigood ee habarnaaf: ido ama urur na waa loo yagaan. Dh: ido, urur, lixo, loxo, cadaad.

waa la naqliyay ✓

1

a: lixo

2

de: name of a star constellation

3

lx: laxo

4

pd: (/ha)

5

ps: n0-loc-m

6

key: laxo

waa la naqliyay ✓

1

(Mala-da)

2

1. Bahal garfaadka (suummiir) iyo maggaraasada la jaad ah, aadse, uga wada weyn.

3

2. Mal.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Nooc libaax badeedka ka mid ah. 2. Saxaro jilicsan oo ubadka yari dhigaan. 3. la-mid: male.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. thought, idea; hallucination

2

malo [feminine] n. large stingray ~ ray fish species

waa la naqliyay ✓

-malaha: (n) the act of thinking; thought (thoot); guessing (gas-ing), conjecture (kon jak shar); cogitation (kojiteeyshin); assumption

waa la naqliyay ✓