Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-da: (magac, dhedig, keli) eeg wallaahi.

waa la naqliyay ✓

allée, n.f. - Surin, Wadiiqo yar oo dhismayaasha kala dhex marta.; Wadiiqo; Waddo-Luugeed.

waa la naqliyay ✓

Wallaahi.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: wallaahi.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: wallaahi.

waa la naqliyay ✓

inter. by God!

waa la naqliyay ✓

1

a: wallaahi

2

bw: Arabic

3

de: by God!

4

initial: w

5

lx: walle

6

pd: (wallee)

7

ps: intj

8

key: walle

waa la naqliyay ✓

v., sg., opt. form: I may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: I may be (in a place)

2

lx: aallee

3

ps: v4c-1sg-pot

4

key: aallee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Ilmo markaa dhashay booqashadiisa ugu horrayn (dhaqankuna wuxuu qabaa in ilmahaas dabeecaddiisu ay u ekaato midda qofkaas hore). la-mid: billee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Ilmo markaa dhashay booqashadiisa ugu horrayn (dhaqankuna wuxuu qabaa in ilmahaas dabeecaddiisu ay u ekaato midda qofkaas hore). m.f.dh, ballayn. la-mid: billee.

waa la naqliyay ✓

v. be the first to see ~ visit a newborn baby

waa la naqliyay ✓

yey say: (v) be the first who sees the newborn baby, it is believed that, the baby will behave like that person

waa la naqliyay ✓

(fal) ilmo yar oo afartan cisho jira tunka ku qaad oo gardaadi si uu kuugu dabeecad ekaado. Dh: gardaadi.

waa la naqliyay ✓

1

de: be the first to see ~ visit a newborn baby

2

lx: ballee

3

pd: (balleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: ballee

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg callay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) naacawi ka soo gasho u hoosaasin. 1. Aqal meel yeelid. 2. Cid

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Aqal meel naacawi ka soo gasho u yeelid. 2. Cid hoosaasin. m.f.dh, dallayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, hoosaasin.

2

dallee: (fal) sheego wax aad qabto. Warkaaga dallee. Dh: caddee, bayaami. Li: ed, gari. dalleen: (tilmaame) si aad u fudud. Dalleen aniga iigama tagee waan dig siin jiraye.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Wax qarribid. 2. Ku h.: qof wax ku aaminid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Wax qarribid. 2. Ku h.: qof wax ku aaminid. m.f.dh, hallayn.

waa la naqliyay ✓

v. ruin, spoil, put out of order; lose

waa la naqliyay ✓

-yey I halleysay: (v) inflict damage; mess up; disable (diseeybel)-, impair (impeer)-, mar (maar)-, spoil (ispooyl) ~ kharrib. Ex: waa cunug la halleeyey; this is a spoiled child

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg hallay.

waa la naqliyay ✓

1

de: ruin, spoil, put out of order; lose

2

lx: hallee

3

pd: (halleeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: hallee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Qalle gudasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Qalle gudasho. m.f.dh, qallayn.

waa la naqliyay ✓

v. fulfill later an obligation one had omitted

waa la naqliyay ✓

-yey / qalleysay: (v) perform missed prayer

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg qallay.

waa la naqliyay ✓

1

de: fulfill later an obligation one had omitted

2

lx: qallee

3

pd: (qalleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: qallee

waa la naqliyay ✓

1

vallée, n.f. - dooxo.

2

vallée étroite - jar dhuuban.

waa la naqliyay ✓

(fal) wah ku celceli oo sida eyda u ci'.

waa la naqliyay ✓

/wolat/ (n) boorsada-jeebka ee ragga.

waa la naqliyay ✓

(adv) surely (shuur li); certainly ~ runtii, wallee

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) weel biyo ku shubid. Biyeynta dhiilaha weylahaa oommane ka danbaysiiya. Dh: dhaamin.

2

biyeyn -ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku darid. Wallee biyeynta caanaha lagaama karo waa wax gaajo ku soo korey. Dh: badhxid, xariirid.

3

biyeyn-ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku shubidda beerta, iyo waxii la mid ah. Biyeynta beerta soo dhammeeya kaddib hadhimeeya. Dh: waraabin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qofka aan sheegin xoolaha baadida ah ee qarsada. Boolituug baadi helaan wallee, baafin kuula soo bixine.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) shinbir dadka geedka shinnidu ku jirto tusta. Wallee buli managade aragtay baan shinnidu halkay joogto kuu sheegin. Dh: shinbirmalab, maris.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg buufin.

2

buufis -ka: (magac, lab, keli) cayro iyo orod. Bus ku eriga raacdada hadduu, buufis geli waayo.

3

buufis -ka: (magac, lab, keli) xanuun ku dhaca dadka oo shaki iyo islahadal; dareen dibad jacayl ku rida. Yurub bay u waalatay wallee buufis baa haya.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) hilbo googa'an oo aan badnayn oo la isku keeno. Wallee culimo sheekheed wataan cado la siin waayin. Cado keliya waataan ka dhigay currubtii reerkaase. Dh: hilbo.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) gaadiid dadku raaco oo biro iyo qalab kale ka samaysan oo afar shaag leh. Wallee meel caddaan lagu jaraan eydh ka ciyi waayin. Dh: gaadhi, gaari, tamaamuul, baabuur.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) naftu ha kaa baxdo. Dh: dhimo.

2

go': (fal) (kala ~) labo u kala jaran. Xadhigaa go' wallee hashanaan gaawe laga buuxin.

3

go'-a: (magac, lab, keli) maro la huwado oo ballaadhan marmarna xarrago loo qaato. Wiilka go' baan u sidaa gabadhana guntiino.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) geed cawseed ka baxa ciid casta oo raarka laga sameeyo. Wallee geela maadhaa ka badan inadan maalayn.

2

maadh -ka: (magac, lab, keli) hanti badan oo qiimo weyn leh oo qaybo badan ka kooban; barwaaqo nooc walba leh oo lagu raysto. Dhulkeenna maadh adduun waxba kama maqna. Dh: hanti, khayraad, adduunyo.

3

maadh -ka: (magac, lab, keli) barwaaqo nooc walba leh oo lagu raysto. Meesha aan joogo maadh.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) mawjado biyo ama daruuro ah oo kolka roobabbawga ah aad u madaw oo horseeda roobab lixaad leh iyo mawjado itaal waaweyn oo meel dheer ka muuqda. Mahiigaan sidiisii haddaan maayad soo kiciyo. Dh: mawjad.

2

maayad-da: (magac, dhedig, keli) orodka biyaha badda. Maayadda baddu mawjaday kicisaa. Dh: xiisxiisad.

3

maayad-da: (magac, dhedig, keli) hees ugaadha loo qaado oo midhaheeda ay ka mid yihiin: wallee wiil madow iyo tukuhu kugu madiixeeney hee!

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dil ama gawrac naf bixin ah; nafta ka saarid; qudha ka jarid. Haddii ay qudhgooyiyo, joogto qoorta soo dhigo, wallee gabay ma qurux tiro.

waa la naqliyay ✓

1

a: wallee

2

bw: Arabic

3

de: by God!

4

initial: w

5

lx: wallaahi

6

ps: intj

7

key: wallaahi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Walaalo ka dhigid (cid).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Walaalo ka dhigid (cid). m.f.dh, walaalayn.

waa la naqliyay ✓

v. make (two ~ more people) into brothers ~ sisters

waa la naqliyay ✓

(fal) wax walaalo ah ka dhig. Labada beelood walaalee oo heshiisii.

waa la naqliyay ✓

1

de: make (two ~ more people) into brothers ~ sisters (as a sign of friendship or warmth)

2

initial: w

3

lx: walaalee

4

pd: (walaaleeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: walaalee

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) la-mid: walalaclee.

waa la naqliyay ✓

(fal) iftiin bilig bilig ah oo is dabajoog ah samee. Sida hillaaca u walaclee.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Ka b.: wax ama meel doc ka jarid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Ka b.: wax ama meel doc ka jarid. m.f.dh, baallayn.

waa la naqliyay ✓

v. be beside

waa la naqliyay ✓

(fal) dhinac ama fay xig: dhinac mar ama ugu shishee. Baallee adigu, Buux na bartanka ha yimaaddo. Dh: koonee.

waa la naqliyay ✓

1

de: be beside

2

lx: baallee

3

pd: (baalleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: baallee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) adu ku bilaw oo qofka u horreeya noqo. Noo balalee dabbaasha. Dh: furfur, bilaw, baalalee.

2

balalee: (fal) wax balalooday oo caleen iyo wax la mid ah ku sumoobay ka dhig. Asalada saca ku balalee.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) daacsanaanta gaar ahaan lugta ka muuqata. Balleec ayaa ka muuqda lugta. Dh: qallooc.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Maro, calal ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

v. wear out (clothes)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax duugoobay ka dhig; calal ka dhig.

waa la naqliyay ✓

1

de: wear out (clothes)

2

lx: calalee

3

pd: (calaleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: calalee

waa la naqliyay ✓

m.dh Dandarranaan; dhibaataysnaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel ooddu ka gaaban tahay ama aysan ka adkayn oo laga dhici karo. Xerada halkaa daleensan ood soo saar. Dh: huddo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Faallo wax ka bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Faallo wax ka bixin. m.f.dh, faallayn.

waa la naqliyay ✓

v. explain, expound, comment on

waa la naqliyay ✓

-yey / faallaysay: (v) make a comment or remark

waa la naqliyay ✓

(fal) ka sheekee oo ka xogwarran wax dhacay; war ama xog, wax ka sheeg ama sii balballaadhi. Dh: faalloo, falanqee, qorfee.

waa la naqliyay ✓

1

de: explain, expound, comment on

2

lx: faallee

3

pd: (faalleeyey)

4

ps: v2b=tr

5

xe: Expound upon the Somali culture.

6

xv: Faallee dhaqanka Soomaalida.

7

key: faallee

waa la naqliyay ✓

m.d la-mid: falleyr.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg falleedh.

waa la naqliyay ✓

1

jalleec¹: m.l/dh la-mid: dhalleex¹.

2

jalleec²: f.g1 (-cay, -cday) Wax dhinac u eegid. la-mid: dhalleex².

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-cay, -cday) Wax dhinac u eegid. m.f.dh, jalleecid ; dhalleex.

waa la naqliyay ✓

v. turn around; look around, glance (at)

waa la naqliyay ✓

(fal) midig ama bidix u dadab wejigaaga oo wax fiiri muddo gaaban. Dh: eeg, jeelaali, daymoo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: daymo, dhugo, ollog

2

de: turn around; look around, glance (at)

3

lx: jalleec

4

pd: (jalleecay)

5

ps: v1=

6

key: jalleec

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka wakhtiga kallahaadda socda. Dh: jarmaade.

waa la naqliyay ✓

m.l Aad u macaan.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) eeg maleel.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Ku n.: 1. Farax iyo guul ku jirid. 2. Wax rajo ku eegid. la-mid: naalloo.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) la-mid: naalloo.

waa la naqliyay ✓

v., pl., opt. form: we may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: we may be (in a place) {N}

2

lx: naallee

3

ps: v4c-1pl-pot

4

key: naallee

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed geed-dhexaadka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax isku kor tubid.

waa la naqliyay ✓

1

v. amass, pile ~ heap up

2

taallee v., opt. form: it [fem.] / she may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

(fal) meel taallo ka dhig: taallo ka dhis Aqalka umada dhiniisa taallo ayaa ka dhisan.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Qof, tuke iyo wixi lamida qaylo dheer aad ugu qaylin.

waa la naqliyay ✓

v. make a shrill, piercing sound (of bird, frog, etc.)

waa la naqliyay ✓

(fal) oy oo si kor ah u qayli; codka 'waaq' ku celceli.

waa la naqliyay ✓

1

de: make a shrill, piercing sound (of bird, frog, etc.)

2

initial: w

3

lx: waaqlee

4

pd: (waaqleeyey)

5

ps: v2b=intr

6

key: waaqlee

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg waglaal.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh X. ah: wax aan qiro lahayn oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh X. ah: wax aan qiro lahayn oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): smoothness, flatness; smooth, slender, flat (object ~ surface)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) smooth slice

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aad u ballaadhi oo qara yaree. Dh: bal.

2

xalleef -ka: (magac, lab, keli) qaro yaraan uu shay leeyahay.

waa la naqliyay ✓