walaandeyn

m.f.dh eeg jallaadee.

(Aaladeyn-ta)

Aalad u yeelid; qalabayn; hubayn; qurxin.

m.f.dh eeg ąaladee.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg aaladayn.

(Laandeyr-ta)

Laan xoog leh, oo inta xarig siriq leh lagu xiro, wax lagu dabo, oo kolka godka dabinka la taabto fikata oo boodda si siriqdu wax ugu roorto.

m.dh Laan xoog leh oo xarig lagu xiro, oo inta la soo xoodo ugaarta lagu dabo.

f. n., [compound] trap (for game)

-ka: (magac, lab, keli) ijaar ama deyr tabaaqil ah oo laan ba meel la taago. Laandeyr waraabe kaama cesho.

laandeyr-ta: (magac, dhedig, keli) laan aad u xoog badan oo xadhig lagu xidho oo wax lagu dabo oo kolka qolka dabinka la taabto fakada oo booda si ay siriqdu waxa galay ugu roorto.

de: trap (for game)

lx: laandeyr

pd: (-ta)

ps: n-f-cmp

key: laandeyr

-ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) xoog uga qaylisiin.

(fal) hareeraha qabta oo wax culus handaafiya.

(Macaaneyn-ta)

Macaan ka dhigid.

m.f.dh eeg macaanee. la-mid: macaaneys, macayn, macays, micayn, micays.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhadhan macaan u yeelid. Dh: macaanayn. Li: qadhaadheyn.

macaaneyn -ta: (magac, dhedig, keli) hadal, sheegko, iyo wixii la mid ah xalladayn oo wax dadka soo jiita ka dhigid. Sheeko macaaneyn bay doonaysaa. Dh: xalladayn, macaanayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wadaad isku ekeysiin. Wadaadayn wadaad lagumo noqdo. Dh: wadaadays. Li: waranlayn.

(Walaalayn-ta)

Walaalo ka dhigid.

m.f.dh eeg walaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) walaalo ka dhigid.

magac guud oo loo yaqaan dadka dega koonfurta Soomaaliya. Wallaweyn wax soo saar ku aammin.

(Xalladeyn-ta)

Xallad u yeelid, ka xareedin, qurxin.

m.f.dh eeg xalladee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xallad u yeelid oo wax dhadhan leh oo dadku ku raaxaystaan ka dhigid. Dh: macaanayn.

m.f.dh eeg halgaadee.

m.f.dh eeg wagaradee. la-mid: we- geredeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) gammaan suunka ku giijin. Bal waraabahaa daya siduu wagaradka u giijay.

-ha: (magac, lab, keli) qof caan ku ah isku soo dhawaynta iyo midaynta dadka. Walaaleeye Alloow ha noo waayin.

-ta: (magac, dhedig, keli) afxumo iyo cay ku dhihid; wax aan fiicnayn qof kale ku sheegid. Dh: aflagaadeys.

m.dh la-mid: calaamadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) summad u yeelid. Dh: astayn; calaamadays.

m.dh la-mid: dicaayadeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, hadal dacaayad ah ka fidin oo sumcadiisa hoos u dhigid.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Qof la dalaandalay ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Qof la dalaandalay ahaansho. m.f.dh, dalaandalnaan.

-ta: (magacn dhedig, keli) cid kale, si xannaano iyo dhawris leh u daaddihin. Dalaandali wixii taagdaran oo dhan.

(Dhalmaddeyn-ta)

Da'da dhalmadu ku joogsato gaarid; dhalmaddeys noqosho.

dhalmaddeyn¹: m.f.dh eeg dhalmaddee. la-mid: dhalmaddeys.

dhalmaddeyn²: m.dh (cilmiga naflayda) Xilliga qofka dumarka ah ay ka joogsato caadadu taas oo ay keentay ugaxleyda oo joojisa sameyntii unugga ukunta, sidaas darteed haweeneydu mardambe uur ma qaadi kareyso. Dhalmadayntu waxay dhici kartaa da'da u dhexeysa dhexda soddomaadka iyo kontomaadka, sida badan inta u dhexeysa da'da 40 - 50sano.

m.dh (cilmiga naflayda) Xilliga qofka dumarka ah ay ka joogsato caadadu taas oo ay keentay ugaxleyda oo joojisa sameyntii unugga ukunta, sidaas darteed haweeneydu mardambe uur ma qaadi kareyso. Dhalmadayntu waxay dhici kartaa da'da u dhexeysa dhexda soddomaadka iyo kontomaadka, sida badan inta u dhexeysa da'da 40 - 50sano.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid la diririd oo u hanjabid afka uun ah. Dh: hanjabid, diririd, guhaadin.

hayaanadayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof u soo baahday wax aad leedahay, si xun ula dhaqmid. Dh: hayaanadays.

-ta: (magac, dhedig, keli) is'ixtiraamid iyo isqaddarin.

kalasarreyn¹: m.f.dh eeg kalasarree. la-mid: kalasarreys.

kalasarreyn²: m.dh (juqraafi) Faraqyada kacsanaanta meel kasta oo dhulka dushiisa ka mid ah.

m.dh (juqraafi) Faraqyada kacsanaanta meel kasta oo dhulka dushiisa ka mid ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) waxyaalo dusha iska saran, sida ay u kala sarreeyaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) jawaabta la celiyo marka lagu salaamo.

(Walalaclayn-ta)

Iftiin walalac ah muujin, soo celcelin.

m.f.dh eeg walalaclee. la-mid: walaclayn.

-ta: (magac, dhedig. keli) eeg walaclayn.

m.f.dh eeg laakee.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo ilmood oo mataano ah dhalid.

(Maadeyn-ta)

Hadal maad ah sheegid.

m.f.dh eeg maadee. la-mid: maadeys.

-ta: (magac, dhedig. keli) bandhig maaweelo oo lagu qoslo samayn; hadal maad ah sheegid. Jigjigaawi iyo Miicaad Miiggane maadeyn waa looga hadhay. Dh: majaajillayn, maaweelayn.

adj., pl. big, large, great (ones)

(adj) bigger (big-ger)-, larger (laar-ger)

(tilmaame) kuwa inta kale ka muuq, martabo ama da' weyn.

de: big, large, great (ones) Sg: weyn

initial: w

lx: waaweyn

pd: (waaweynaa)

ps: adj-pl

key: waaweyn

m.f.dh eeg waayee.

(fal) «ka ~» xoog uga qaylisii, sawaxan iyo qaylo ka keen cid kale. Xummad yahay kaga walaadi ninka buka. Dh: warraaqi, cabaadi

-ha: (magac, lab, keli) fundhaal weyn oo dheryaha la karinayo lagu laaqo si aanay cuntadu isku qabsan ama u qurdoobin. Walaaqe beriis ah u dar ninka miskiinka ah. Dh: qudde, qunde.

m.dh 1. Mas'uuliyadda aabbaha ka saaran mehrinta gabadhiisa. 2. Ardi w.: dhul fog; dhul shisheeye.

m.dh 1. Mas'uuliyadda aabbaha ka saaran mehrinta gabadhiisa. 2. Ardi w.: dhul fog; dhul shisheeye.

-da: (magac, dhedig, keli) xaq iyo masuuliyad diineed oo gabadh aabbo loogu noqdo marka la guurinayo. Gabadh aabbeheed joogo walaayo kale looma raadsho. Dh: weli.

m.dh la-mid: abitey.

-da: (magac, dhedig, keli) waraaq ama maro qoryo sida xarafka X loogu sameeyo oo inta dun lagu xidho carruurtu hawada ku sii daayaan oo cirka heehaabta; wax carruurtu ku ciyaarto oo leh dabo dheer iyo dun dheer una og qaab diyaaradeed. Aabo walado il samee si aan hawadan fiican u raaciyo. Dh: aybitey.

-ha: (magac, lab, keli) kurus dhaylo ah oo nirgaha yaryar ka taagma. Walange laguma laqanyoodo. Dh: walango.

(Walanqa-ha)

1. Kuruska jilicsan oo ubadka geela.

2. Hilib baruur badan (leg, mud; ...).

m.l Hilib ay baruurtiisu badantahay, sida kan legga, mudka iyo wixi lamida. la-mid: walanqo.

m. n., (mass n.): soft interior part of a (baby) camel's hump; fatty meat

de: soft interior part of a (baby) camel's hump; fatty meat (eaten raw in some areas)

initial: w

lx: walanqe

pd: (/ha)

ps: n7-m-mass

key: walanqe

Pendulum

-walhadaha: (n) pendulum (pen-ji-lam)-, oscillator (ooso-leey-ter)

-ha: (magac, lab, keli) wadhfasho leh rakaad sugan.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalab kala duwan oo waxtar leh dhigid. Meel berriba aad ka guuraysaayi aaladayn uma baahna. Dh: hubayn.

aaladayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalab millateri iyo awood u yeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) nirgaha geela ee labojir u yaryahay. Aaloweynta nirgood iyo, ubadkii laga soocay, kama soo irirawne, oodda ma uga rognay. Dh: qaan, eeloweyn, ilweyn.

m.f.dh eeg aaradee.

-ta: (magac, dhedig, keli) macawis ama gunti, geftin iyo cidhif u samayn.

aaradeyn -ta: (magac, dhedig, keli) macawis, daah iyo wax la mid ah, cidhifkiisa, liid maro ah ku sharraxid.

m.f.dh eeg adyadee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, afka ku dhibaatayn.

v., neg. condition: I / he / they would not have been

ahaadeen v., pl., opt. form: may they be!

ahaadeen v., pl., opt. form: so they may be

(v) they were or they may become ~ ahaadaan, ahaateen. Ex: haddaan dadaali lahaa maanta sidaan ma ahaadeen; if I had tried my best; I would have not been like this to day [/ would be better]

m.f.dh eeg alaabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xafiis iyo wax la mid ah, qalab shaqo soo dhigid.

m.l Lacag ka mid ah sarrifka rubiyada oo qiimaheedu u dhigmo labaatan senti. la-mid: caanateyn.

m. n. twenty cents

-ka: (n) two dimes: twenty cents

-ka: (magac, lab, keli) eeg caantayn.

bw: caanad; lacag {N}

de: twenty cents

lx: caanteyn

pd: (-ka)

ps: n-m

syn: saaq

key: caanteyn

m.f.dh eeg caanyee.

m.dh la-mid: cadcadeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xisaabin; cadad sheegid. Dh: tirin.

m.dh eeg calasee.