wajaq — Macnaha & Turjumaada

1

(Wajaq-a)

2

Waalli daran oo qofka lala qaban waayo.

waa la naqliyay ✓

1

wajaq¹: m.l Waalli daran oo qofka lala qaban waayo.

2

wajaq²: f.mg1 (-qay, -qday) Waalli daran qof ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] insanity, folly

waa la naqliyay ✓

1

(fal) waalo oo qof wax u dhiman yihiin noqo. Ka agoonta xooleheeda cunoow waalo oo wajaq. Dh: waalo, fayoobow

2

wajaq-a: (magac, lab, keli) waalli daran oo qofka lala qaban waayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: insanity, folly

2

initial: w

3

lx: wajaq

4

pd: (-a)

5

ps: n0-m-abs

6

syn: waalli

7

key: wajaq

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) waalli aan maryo tuur ahayn is dhaafdhaafna ka muuqdo. Waar wajaqaha nala dhaaf. Dh: xayraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Waaq-a)

2

Ilaah; Eebbe; Rabbi.

3

Waaq-

4

(sida waaqay, waa-qood) weli-waaq; waq-waaq.

waa la naqliyay ✓

m.l Magac ay Soomaalidu waagii hore ay u tigiin Ilaah. la-mid: waq.

waa la naqliyay ✓

m.l Magac ay Soomaalidu waagii hore ay u tigiin Ilaah. la-mid: waq.

waa la naqliyay ✓

m. n. God

waa la naqliyay ✓

1

adv., time: still, yet, ever; never

2

waaq inter. croak

waa la naqliyay ✓

-a: (n) Allah (allah)-, God (gaadh), deity (diyati) ~ Ilaah, Eebe, Weyne

waa la naqliyay ✓

magac ka mid ah magacyada Alle oo Soomaali ah.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tilmaansado ci'da qambaarka ama tukaha. Tukaha waaqda haya geedka ka lali.

waa la naqliyay ✓

1

(Wajac-a)

2

Cudur weylaha ku dhaca oo ay la jibaadaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xanuun yar. 2. Cudur weylaha ku dhaca oo ay la jibaadaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xanuun yar. 2. Cudur weylaha ku dhaca oo ay la jibaadaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. slight pain, illness (generally); disease of calves

waa la naqliyay ✓

-a: (n) bad mood (muudh);

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) cudur weylaha ku dhaca oo ay la jibaadaan. Wajac baa igaga dhacay waylahaan dhaqaye. Dh: cabbudh.

waa la naqliyay ✓

1

cf: cudur

2

de: slight pain, illness (generally); [ext.] disease of calves

3

initial: w

4

lx: wajac

5

pd: (-a)

6

ps: n2a-m

7

key: wajac

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hay, -hday) la-mid: wejih.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka horteg: folkafool u qaabil. Cadawgaaga xoog ku wajah oo ha cabsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Waraq-a)

2

1. Karin laga dhaco; jeex.

3

2. Lafdhabarta, inteeda kelyaha la siman; waraar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) 1. Karin laga dhaco; jeex. 2. Lafdhabarta, inteeda kelyaha la siman; waraar.

waa la naqliyay ✓

m. n. mountain pass; base of the spine

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) karin gaab buuro u dhaxaysa oo dariiq la maro leh; kaalin yar oo u dhexaysa labo kugbuureed oo aad isugu dhow. Gaadhigii waraq dheer ayay ka rideen. Dh: deri, jeex.

2

waraq -a: (magac, lab, keli) lafdhabarta inteeda kelyaha la siman ee dhabar xanjaadka la yidhaa. Dh: waraar.

waa la naqliyay ✓

1

de: mountain pass; [ext.] base of the spine

2

initial: w

3

lx: waraq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: waraq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) wax ku dhirif; ku jaahwareer.

2

hantaar -ka: (magac, lab, keli) jaahwareer iyo wajaqe.

waa la naqliyay ✓

(fal) waal oo wax wajaqsan ka dhig. Hal waashee maandoori. Dh: wajiqi. Li: fayoobee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax waalan oon miyir qabin ahaan. Waallaantu waa cudur ilaahay keeno. Dh: waalli, wajaqe.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax waalan oo miyir la' noqo; waalliyi ha kugu dhacdo. Waalo oo wajaq ayay dadku isku habaaran. Dh: miyirbeel.

2

waalo -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar raggu ciyaaro oo intay jilba joogsadaan ay laba saf oo is tiro le'eg iskaga soo horjeestaan gacmaha ayaa laga ciyaaraa oo waa la weyweydaariyahees iyo jiibna way wadataa. Waalo ayaan ciyaaraa habeenii. Dh: hellen.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hunguri xumo wax la barto aad loogu mamo oo lagaba dhergi waayo. Wiilku malabkii uu dhandhamiyay uunbuu walaf ka qaaday Dh: wajaqe.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) huguri xumo darteed la waalo oo la wajaq. Adna welef qayrkaaba waalaye. Dh: walaf.

2

welef -ka: (magac, lab, keli) hunguri xumo wax la barto aad loogu mamo oo lagaba maarmi keri waayo. Weedhaan qalbiga kuugu ridey welefku kaa qaadye. Dh: walaf, wajaqe.

3

welef -ka: (magac, lab, keli) roob jirdagoo ama mahiigaan noqda; col ama xoolo diigaanyo noqda. Sida welefka roob ciidankii ma ugu weeteeyey. Dh: walaf.

waa la naqliyay ✓

farfelu, adj. - waalan; wajaqsan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: waallaan

2

de: folly, madness, insanity

3

initial: w

4

lx: waalli

5

pd: (-da)

6

ps: n0-f-abs

7

syn: wajaq

8

key: waalli

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wajaq².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax waalan oo waqsan noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

habjaq¹: m.l Socod cagajiid ah. la-mid: habjaqle.

2

habjaq²: f.mg1 (-qay, -qday) Socod cagajiid ah socosho.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) socod cagajiid ah. Dh: habjaqle.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) 1. Arrin jirta arrin kale haleelid. 2. Ku w.: hadal cid kale tiri ku raacid ama taageerid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) 1. Arrin jirta arrin kale haleelid. 2. Ku w.: hadal cid kale tiri ku raacid ama taageerid. m.f.dh, waafaqid.

waa la naqliyay ✓

v. correspond to, accord with, comply with, accept, consent

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) accept (aksept); admit (adhmit); consent (kon-sent); agree (agrn) ~ oggolow, aqbal

waa la naqliyay ✓

(fal) oggolow; aqbal. Wixii dadku ku heshiiyo adna waafaq. Li: diid.

waa la naqliyay ✓

1

de: correspond to, accord with, comply with, accept, consent

2

initial: w

3

lx: waafaq

4

pd: (waafaqay)

5

ps: v1=tr

6

key: waafaq

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) karingaab u dhaxaysa laba buurood ama laba taag oo la mari karo. Wadhaqa buurta ayaan soo mariyey awr. Dh: waraq.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel fog ka tuur.

2

wajaaf -ka: (magac, lab, keli) eeg wadhaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Walaaq-a)

2

Waxyaalo la doonayo inay si fiican isu dhex galaan oo isugu darmaan, ama adag oo la doonayo in la jilciyo oo inta fandhaal ama wax kale la dhex geliyo, xoog loogu warwareejiyo; lab; qas.

waa la naqliyay ✓

1

walaaq¹: m.l la-mid: walaaqid.

2

walaaq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Wax la rabo in ay isdhexgalaan qasid. 2. Meel deggan qas ka kicin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) 1. Wax la rabo in ay isdhexgalaan qasid. 2. Meel deggan qas ka kicin. m.f.dh, walaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. stir, mixing ~ stirring; disturbance

2

walaaq v. stir, mix; dilute; move, budge; agitate, disturb

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) stir (isteer)-, mix up. Ex: suugada walaaq; stir the sauce (soos)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) laaq: qas oo ku mil. Sonkorta caanaha ku walaag. Dh: lab, waraari, qas.

2

walaaq-a: (magac, lab, keli) laaqid ama qasid lagu sameeyo waxyaalo la doonayo inay si fiican isu dhexgalaan oo isugu darmaan. Cuntada walaaqa ka daa oo saani u cun. Dh: lab, qas.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) sifo lagu tilmaamo qof aad u buuran oo jidhkiisu jiillanayn oo uu isdhexyaallo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal sidii loo yidhi si ka duwan oo qalad ah u macnee. Hadduu ku basaaso adna wanjal. Dh: beenabuur, wejel, hafar.

2

wanjal -ka: (magac, lab keli) macnayn qalad ah oo lagu sameeyo hadal uu qof si u yidhi si dembi aanu galin loo saaro. Dh: masabid, wejelaad, hafar.

waa la naqliyay ✓

-da: ( magac, dhedig, keli) baanasho iyo buullayn loo sameeyo qof dhaawac ama bugtaan qaba. Wuu kabmi lahaaye waqaqo ayuu waayay. Dh: buullo.

waa la naqliyay ✓

1

(Waraaq-da)

2

Xaashi (ama warqad, warqaad).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-qo, m.l) 1. Baalaal xalxalleefsan, jilicsan oo badanaa wax lagu qorto. 2. Xaashi qoran oo laysu diro. la-mid: warqad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-qo, m.l) 1. Baalaal xalxalleefsan, jilicsan oo badanaa wax lagu qorto. 2. Xaashi qoran oo laysu diro. la-mid: warqad.

waa la naqliyay ✓

f. n. paper, sheet of paper; letter, missive

waa la naqliyay ✓

-da: (n) paper (peey-par); letter (lee-ter); mail (meel). Ex: waraaq baan Xamar ka helay; I received a letter from Mogadishu ~ warqad, xaashi

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) baal ka mid ah oo geeduhu sal u yihiin shay xalleefsan farsamayntiisa oo wax lagu kor qoro ama siyaabo kale oo badan loo adeegsado. Jidhifta qudhaca ayaa waraaq laga sameeyaa. Dh: warqad, xaashi, xaanshi.

2

waraaq-da: (magac, dhedig, keli) qoraal laysu diro oo wax ku qoran yihiin. Dh: xaashi, xaanshi, warqad.

3

waraaq -da: (magac, dhedig, keli) xaashida la siiyo dumarka kolka la furo. Ninkii gabadhii waraaqda ayuu siiyay. Dh: furid.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: paper, sheet of paper; letter, missive

3

initial: w

4

lx: waraaq

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

key: waraaq

waa la naqliyay ✓

1

jaq¹: m.l la-mid: jal¹ (1).

2

jaq²: f.g1 (-qay, -qday) Wax nuugid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) Wax nuugid. m.f.dh, jaqid.

waa la naqliyay ✓

v. suck

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) suck (sak) ~ nuug

waa la naqliyay ✓

(fal) afka shay dareere ah oo meel ku jira ku nuug. Dh: nuug, muudso.

waa la naqliyay ✓

1

de: suck

2

lx: jaq

3

pd: (jaqay)

4

ps: v1=tr

5

key: jaq

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey tixaha ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (waa maxay? Waa wiil; waa tahay; Cali waa uu (= wuu) yimid; waa kee? waa tee; ...).

2

2. (Waa-ga) a) Waqti; jeer; goor. b) Waabberi.

3

Waa- (waan = waa aan; waad = waa aad; wuu = waa uu; ...).

waa la naqliyay ✓

1

waa¹: qr.dd Qurub lagu muujiyo waxa laga sheego yeelaha weerta. Tusaale: 'Cali waa yimid';'Ninkanu waa macallinka cusub ee dugsiga'.

2

waa²: f.g1 (-aayay, -aayday; -aayi) 1. Wax helid la'aan. 2. La w.: yool aad tooganaysay riddadii. Garab la marid.

3

wąa³: m.l (-aayo, m.l) 1. Maalinta gelinkeeda hore billaawgiisa; subax; arooryo. 2. Xilli; waqti; jeer; goor.

4

wąa⁴: m.l (-aayo, m.l) (jooloji)Mid ka mid ah qaybaha waaweyn ee taxanaha waqtiga jiyoolojiyeed (ee ka dambeeya kambiriyanka horreeyaha). Waaga, laf ahaantiisa waxaa loo kala aqoonsanyihiin saddex waa - aaliyosoyik, mesosoyik iyo saynsoyik, kuwaas oo ku fidsan ilaa 6 (lix) milyan sano ee la soo dhaafay.

waa la naqliyay ✓

1

waa¹: qr.dd Qurub lagu muujiyo waxa laga sheego yeelaha weerta. Tusaale: 'Cali waa yimid';'Ninkanu waa macallinka cusub ee dugsiga'.

2

waa²: f.g1 (-aayay, -aayday; -aayi) 1. Wax helid la'aan. 2. La w.: yool aad tooganaysay riddadii. Garab la marid. m.f.dh, waayid.

3

wąa¹: m.l (-aayo, m.l) 1. Maalinta gelinkeeda hore billaawgiisa; subax; arooryo. 2. Xilli; waqti; jeer; goor.

4

wąa²: m.l (-aayo, m.l) (jool.)Mid ka mid ah qaybaha waaweyn ee taxanaha waqtiga jiyoolojiyeed (ee ka dambeeya kambiriyanka horreeyaha). Waaga, laf ahaantiisa waxaa loo kala aqoonsanyihiin saddex waa -aaliyo - soyik, mesosoyik iyo saynsoyik, kuwaas oo ku fidsan ilaa 6 (lix) milyan sano ee la soo dhaafay.

waa la naqliyay ✓

Era

waa la naqliyay ✓

1

m. n. time, era, epoch, occasion

2

waa m. n. dawn

3

waa v.aux: fail, be unable to do (X)

waa la naqliyay ✓

il est.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) time (taaym); epoch (epek); era (eera); particular period of time or a season ~ xilli, ayaan seben, wakhti, samaan, seman. Ex: waa wakhtiyada kamid ah; once upon a time

2

waa -ga: (n) daybreak (deey-bareeyk); dawn (doon); morning (moon-ing) ~ waabbari Ex: waagu makuu baryo baan baxaynaa; we are leaving at dawn [daybreak]

3

waa -yey / wayday / waayeen / waynay: (v) cannot find; unable to find ~ waay, wey. Ex: furihii waan waayey; I could not find the key

4

waa: (pronoun) this (this); used to refer, what is about. Ex: kani waa maxay? waa guri; what is this? this is a house

waa la naqliyay ✓

1

(qurub) laga horreysiiyo tilmaamaha iyo magacda oo odhaahda ka dambaysa macno iyo ulajeeddo sugan u yeela. Waa macaan sonkortu.

2

waa: (magacuyaal) u taagan magac lab ah oo keli ah. Waa tegay ninkii socotada ahaa. Dh: wuu.

3

waa: (ereycodeed) tusmeeya qaylo ama oohin dheer oo aan kala joogsi lahayn. Sida weylo darleefay waa ma kaga siiyay. Dh: wii, yaw.

4

waa-ga: (magac, lab, keli) xilli hore oo aan taariikhdiisa si cad loo garanayn. Ninkaasi waa hore ayuu dhintay. Dh: beri, xilli, waqti, jeer, goor.

5

waa -ga: (magac, lab, keli) subaxa hore ee dhulku caddaado cadceedduna weli soo bixin ama ay aad u gaaban tahay. Waa beryey sacabbo laguma qariyo. Dh: aroor, subax, waabberi.

waa la naqliyay ✓

1

Waaq.

2

Waq- (sida waqay, waqood, ...) weli-waq; waaq-waq.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: waaq. 2. Lifaaq xagga hore kaga daba karma magacuyaalka oo ka dhiga hawl weligeedba socota. Tusaale: “ Waqay, waqood”.

waa la naqliyay ✓

m. n. God

waa la naqliyay ✓

adv., time: still, yet; ever; never

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) looga jeedo abid ama inta la soo jiray. Cali dhoof aduunyadu waqeed, gelinba waa cayne. Dh: abidkeed.

2

waq -da: ( magac, dhedig, keli) wejigabax iyo filanwaa lagala kulmo meel aanad ka filayn. Waq baa ka gaadhay shirkii shalay gudoomiyihii.

3

waq-da: (magac, dhedig, keli) hadal qaylo iyo buuq ah oon faa'iido iyo wax ku ool midna ahayn. Xalay oo dhan bay hadal waqda hayeen.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) ubax ka dul baxa dacarta. Markay uudka kore laasatiyo, abaqa baarkiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Aja-sha)

2

1. Waqti dhammaadki.

3

2. Waqtiga dhimashada.

waa la naqliyay ✓

1

ajal¹: m.dh 1. la-mid: ajalo. Dhammaadka nolosha qof. 2. la-mid: ajalid.

2

ajal²: f.g1 (-alay, -ashay) Cid dhimashadeeda sabab u noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhammaadka nolosha qof.

waa la naqliyay ✓

f. n. preordained time of death; term

waa la naqliyay ✓

-ajasha: (n) fate (feeyt); destiny (dastani); kismet (kiz-mef); lot (laat) ~ qaddar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhimashada cid kale, sabab u noqo. Dh: dil.

2

ajal-sha: (magac, dhedig, keli) dhammaadka nolosha qof ama wax kale; dhimashada iyo geerida. Hadday ajashii dhammaatay, ayaa oolini karaaya. Dh: hed, dhimasho, geeri. Wa: ajalo.

3

ajal-sha: (magac, dhedig, keli) xilli iyo milay. Waxan is arkaynnaa ajal danbe.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: preordained time of death; term

3

lx: ajal

4

pd: (/sha)

5

ps: n2-f, n7-f

6

key: ajal

waa la naqliyay ✓

1

(Ajar-ka)

2

1. (-) Samafalka abaalgudkiisa xagga Ilaah laga helo.

3

2. Ajarid

waa la naqliyay ✓

1

ajar¹: m.l 1. la-mid: ajir, ajri. Abaalgud Eebbe siiyo qof camal wanaagsan sameeyey. 2. la-mid: ajarid.

2

ajar²: m.dh (-ro, m.dh) Khayaano; qayaano.

3

ajar³: f.g1 (-ray, -rtay) Cid si qarsoodi ah u dhibaatayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Abaalgud Eebbe siiyo qof camal wanaagsan sameeyey.Tusaale: Ajar badan ayaad ka helaysaa camalkaas.

waa la naqliyay ✓

1

v. deceive, mislead

2

ajar m. n. blessing, divine grace, reward from God

waa la naqliyay ✓

/ajaar/ (adj) albaab balagan ama in yar ka furan. e.g. She left the door ajar.

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) mislead (misliid); lead into error of thought or action ~ ku khatalmid

2

ajar-ka: (n) a favor from God, in return for good deeds, God's blessing ~ xasanaad

waa la naqliyay ✓

/ajaar/ (adj) waabysyng, wal yer furung. The back door was ajar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhibaatee cid kale; cid kale lur gaadhsii. Waraabe, waa nin cid kaste oo la jaar ah ba ajara.

2

ajar-ka: (magac, lab, keli) abaalmarinta ay addoomadu xagga Rabbi ka helaan, markay gutaan waajibaadkii uu faray ama ay sameeyaan samafal iyo wax wanaagsan oo kale. Li: ciqaab.

waa la naqliyay ✓

(fal) diimisow oo dhooqow, noqo biyo kaadidii xooluhu ka badatay. Adigaa ajaw yidhi, biyihii udgoonaa, oo eeddan nagu falay.

waa la naqliyay ✓