Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

Tog

waa la naqliyay ✓

1

(Waadi-ga)

2

Tog engegan oo kolka roob da'o keliya biyo qaada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Tog engegan oo kolka roob da'o kaliya biyo qaadaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Tog engegan oo kolka roob da'o kaliya biyo qaadaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. dry river bed, arroyo, dry gulch

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) stream bed (istiriim beedh); gorge (goorj); canyon (kaanyari); river valley; wadi also wady ~ tog, doox

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel biyuhu maraan marka roobku da'o; tog engeggan oo kolka roob da'o keliya biyo maraan. Waadigu markuu soo rogmado een wiglada joogno. Dh: tog.

waa la naqliyay ✓

1

cf: webi

2

de: dry river bed, arroyo, dry gulch (only fills up during heavy rains)

3

initial: w

4

lx: waadi

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: waadi

waa la naqliyay ✓

1

(Wacdi-ga)

2

Hadal dad waxa xun iyo waxa san loogu kala sheega hayo; waano; hanuunis.

waa la naqliyay ✓

1

wacdi¹: m.l Waano; hanuunis.

2

wacdi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Waano diimeed oo xumaha laysaga reebayo samahana laysku farayo dad u jeedin; waanin; hanuunin.

waa la naqliyay ✓

1

wacdi¹: m.l Waano; hanuunis.

2

wacdi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Waano diimeed oo xumaha laysaga reebayo samahana laysku farayo dad u jeedin; waanin; hanuunin. m.f.dh, wacdiyid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. advice, moral lecture, sermon, preaching

2

wacdi v. preach, give advice ~ a moral lecture

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) preachment (piriij-ment); sermon (seer-men); homily (hoo-mali); didacticism (daay-dhak-tiizim); advice (ad-veeyz); guidance (gaay-densi) waano

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u xadiis oo dadka diinta ku waani. Sheekhoow dhallinyarada anshax xumada ka wacdi. Dh: waani.

2

wacdi -ga: (magac, lab, keli) waano diini ah; waxsheeg iyo hogatusaalayn dadka waxa xun iyo waxa san loogu kala sheego. Inanyahay wax sheeg iyo wacdi kaala quustaye. Dh: waano, hanuunin.

3

wacdi -ga: (magac, lab, keli) xilli oommane ah oo caano iyo biyaba gaabis yihiin abaarna weli gaadhin. Reerku wacdi kulul buu ku jiraa. Dh: baahi Li: barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Sida lagu sugan yahay; xaalad; sah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Sida lagu sugan yahay; xaalad; sah.

waa la naqliyay ✓

m. n. situation, circumstance

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) condition (kon-di-shin); situation (siju weey-shan); circumstance (sir-kom-istans); state (isteeyi) ~ marxalad, wacyi, xaalad

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: situation, circumstance

3

initial: w

4

lx: wadci

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: wadci

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) budo soos laga sameeyo oo laga ridqo atar ama shumburo. Saaka waddi baan ku qureecday.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) khasaysiin iyo khajilaad lama filaan ah, hungow; wax la'aan. Wanaagaan dumar u gaystay miyey wadhidu iga raacday. Dh: khase.

waa la naqliyay ✓

1

(Wadid-da)

2

1. Wax nool (dad, xoolo) ama aan noolayn (markab, doon, baabuur, ...) meel ka kaxayn oo meel kale u kaxayn.

3

2. (°) wed u noqosho; dilid; melgid; (ama wedid).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wad.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act of driving or leading ~ see [eeg] wad

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dabada ka kaxayn oo meel u jihayn.

2

wadid-da: (magac, dhedig, keli) markab, gaadhi, iyo wixii la mid ah kaxayn: dareewalin. Waxa jira meelo lagu barto wadida baabuurta. Li: joojin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg wadid.

waa la naqliyay ✓

1

de: bird sp., said to be in a state of fear at all times Lit: anything that can see its death

2

initial: w

3

lx: wadki

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-cmp

6

key: wadki

waa la naqliyay ✓

1

° (Wafdi-ga)

2

Dad hawl gaar ah inay soo qabtaan (oo badanaa dal shisheeye ka soo qabtaan) loo diro; diraal; (ama wefdi).

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Dad maamul ka mus'uul ah oo meel loo diro. la-mid: wefdi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Dad maamul ka mus'uul ah oo meel loo diro. la-mid: wefdi.

waa la naqliyay ✓

m. n. delegation; delegate

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) delegation (del'e gaay-shin); mission (mishin), delegate (dela-geeyt), deputation (dep-yu-teey-shin) ~ ergo

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) koox masuuliyiin ah oo u baxda gudashada hawl rasmi ah oo meel iyo mawduuc xaddidan u xilsaaran. Waxa madaarka ka soo degey wafdi uu madaxweynuhu hoggaaminayo. Dh: wefdi, wefti, wafti.

waa la naqliyay ✓

1

de: delegation; delegate

2

initial: w

3

lx: wafdi

4

pd: (-ga Pl: wufuud (da))

5

ps: n2a-m, n8-m

6

xe: Arabic

7

xv: wefdi

8

key: wafdi

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) geed aad u wayn oo hadh wanaagsan. Waxan seexannay geed qudhac ah oo wahdi ah.

2

wahdi -ga: (magac, lab, keli) meel firkisan oo haddana barwaaqo ah. Sac wanaagsanoo weyl watoo, kayn wahdiya jooga. Dh: gale.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: werdi¹.

waa la naqliyay ✓

name-m rose, blossom, flowers. Cf: Ubax

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) keli) digri Qur'aan ama ducooyin ah oo lagu celceliyo oo cibaado iyo alla ka baq loola jeedo. Tusbaxa waxa loo iibsadaa werdi. Dh: digri.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaqaalid-da)

2

(geed, dad) meel ka rujin oo meel kale ku abuurid; meel ka wadid oo meel kale ku korin; tallaalid.

waa la naqliyay ✓

1

(Anbaqaadid-da)

2

Meel ka qaadid, ka bilaabid, ka wadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoo-sha)

2

1. Wax dad badan ka dhexeeya (cunno) kala agaasin iyo qayb-wanaaggooda.

3

2. Gooraha wax la cuno middood.

4

3. Sooryo; qorshe.

5

4. Wadid, meelgeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Aroorid-da)

2

1. Biyo raadin; biyo doonid.

3

2. Hoos u dhigid; wadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baacin-ta)

2

1. Baac wax ku cabbirid.

3

2. Wax la dhifanayo, kor u sii wadid, taniyo inta gacantu ka wada kala baxdo.

4

3. (u baacin) u taagid.

5

4. Kor u qaadid; bilid.

waa la naqliyay ✓

1

(Celin-ta)

2

Gadaal u wadid; dib u laabid; joojin; hakin.

waa la naqliyay ✓

1

(Daadgurayn-ta)

2

Wax badan meel ka gurgurid ama ka wadid oo meel kale geyn; diqdiqayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabakafuul-ka)

2

Wiil baabuurka xoojiya oo meel walba u raaca, aan wadinse; wiil shufeerka hawsha baabuurka ka xiga.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabbaggacal-ka)

2

Dhabbe ama jid yar oo labo aqal dhexdood dadka isjeceli ka samaystaan; wadiiqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabba-ha)

2

Dhul loo falay in la maro oo lagu socdo; marin; daw; hilin; jid; waddo; wadiiqo; kd.

waa la naqliyay ✓

1

(Dirid-da)

2

Meel ka wadid oo meel kale aadsiin; meel ka qaadid oo meel kale u dawin; (ku dirid) qof qof nacsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Filid-da)

2

Malayn, moodid; u qaadsasho; ku wadid; qabid.

waa la naqliyay ✓

1

(Firaaqayn-ta)

2

Waxa ku jira ama jooga ka qaadid, ka wadid; ciriiriga ka qaadid; dallaal ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Fulin-ta)

2

1. (xoolo) meesha ay u soo arooreen oo biyaha ka cabbeen ka kaxayn, ka wadid.

3

2. (arrin) meel marin; dhab ka dhigid; dhaqan gelin.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaallin-ta)

2

1. Dib u dhigid; liidid; tixgelis la'aan; muunajebis.

3

2. Aayarid; si xoog yar u wadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaardisiin-ta)

2

Gaardi ku wadid; cayaarsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Garqaadid-da)

2

1. Gar niqiddeed gelid oo dad ama cid kale ku kala saarid; garsoorid; garniqid.

3

2. Hoggaamin; wadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Geeddi-gelin-ta)

2

Cid geeddi ah wadid; guurin.

waa la naqliyay ✓

1

(Gelbin-ta)

2

(aroos, kd.) kaxayn; guriggeyn; wadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gurin-ta)

2

1. Wax guray ka dhigid.

3

2. (xoolo) neef irmaan, wax caanaha ka joojiya oo galoof ka dhiga kula kicid.

4

3. (la gurin) la dhammayn; salgaarid; la wadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Adi-ga)

2

(adiga, aad; ku, kuu...) qofka lala hadla hayo ama wax loo qora hayo magacuyaalkiis

waa la naqliyay ✓

mu.eb la-mid: adiga.

waa la naqliyay ✓

pron., sg. you, thou

waa la naqliyay ✓

(pronoun) you ~ adiga. Ex: adi buu kula hadlayaa; he is talking to you

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac'uyaal) magacuyaalka qofka lala hadlayo ama wax loo qorayo. Adiga ayaa jooga aqalka, markii uu tuuggu soo dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: adiga

2

de: you, thou

3

lx: adi

4

pd: (ad)

5

ps: pro-red-2sg

6

xe: You and Khadar come!

7

xv: Adiyo Khadar kaaleya!

8

key: adi

waa la naqliyay ✓

1

(Wad-ka)

2

Wed.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Xoolo, dad iyo wixi lamida meel ay joogeen ka kaxeyn. 2. Gaadid (markab, baabuur, iyo wixi lamida) meel ka kaxayn. 3. (f.g) Hawl la hayey sii fulin. 4. (f.mg) Ku w.: wax mala-awaalid. Tusaale: “Waxaan ku wadaa in uu maanta cali imaan doono”.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: wed¹.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Xoolo, dad iyo wixi lamida meel ay joogeen ka kaxeyn. 2. Gaadid (markab, baabuur, iyo wixi lamida) meel ka kaxayn. 3. (f.g) Hawl la hayey sii fulin. 4. (f.mg) Ku w.: wax mala-awaalid. Tusaale: Waxaan ku wadaa in uu maanta cali imaan doono. m.f.dh, wadid.

waa la naqliyay ✓

1

v. continue, carry on, move, keep on with; operate a machine, drive; conduct, lead; control

2

wad m. n. death, time to die

waa la naqliyay ✓

/wodh/ (n) 1. xirmo, kuus, cutub (n) 2. cuf (guf, wax meel maran lugu buuxiyo).

waa la naqliyay ✓

1

-ay/day/een/nay: (v) 1. drive, lead, convey or transport a vehicle, animal or people ~ kaxee. Ex: fadlan, baabuurka ii wad; please drive the car for me. 2. go on; continue (kon-tiini-yuu). Ex: hadalka sii wad; go on talking

2

wad -ka: (n) death (deeth) the act of dying — mowd, mawd

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad, xoolo iyo wixii la mid ah, meel ka kaxee oo dabada ka mar. Dh: kexee. Li: jooji.

2

wad: (fal) darawal noqo oo gaadiid hoggaami Baabuurka wad oo ha joojin.

3

wad: (fal) cashir, sheeko, qoraal iyo wixii la mid ah horay gu soco oo ha jaajin. Inta la eedaamayo cashirna noo wad.

4

wad -ka: (magac, lab, keli) wed; ajal loo dhinto. Wad hadduu ku daayo ma gabaw baa ku dayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 la-mid: aaddi.

waa la naqliyay ✓

1

(Badi-da)

2

Tiro aan yarayn ahaan; badnaan.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: “Shaahii sonkor buu ka badiyey”.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: Shaahii sonkor buu ka badiyey. m.f.dh, badiyid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): majority, most of, multitude, mass

2

badi v. increase, cause to be many, make more

3

badi v. win, beat (another team)

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) increase (inkiriis) ~ siyaadi

2

badi: -yey say: (n) achieve a victory; win (win). Ex: yaa xalay badiyey? who won last night?

3

badi -da: (n) majority (ma jooriti)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax tirsan ama cabbiran wax ku sii dar; intii hore ka sii biiri; kordhi oo beexaami. Innoo soo badi waraaqaha itixaanka. Dh: tarmi, biiri, beekhaami, beexaami. Li: yaree, dhin.

2

badi: (fal) ku guulayso tartan iyo wixii la mid ahee lagu baratamayo. Laga badiyaa ba'ay. Dh: guulayso.

3

badi -da: (magac, dhedig, keli) tiro ama mug aan yarayn ahaan.

4

badi -da: (magac, dhedig, keli) jiritaanka wax aan tiro ahaan la hubin laakiin u muuqda wax badan ama aan yarayn.

waa la naqliyay ✓

v. pervert; mis-interpret

waa la naqliyay ✓

1

de: pervert; mis-interpret

2

lx: gadi

3

pd: (gadiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: gadi

waa la naqliyay ✓

1

(Hadi-ga)

2

Geed-quwaaxa geed kamid ah, oo xabag wanaagsan oo udgoon oo la ganacsado dhala.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed quwaax xabag udgoon oo laga ganacsado leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed quwaax xabag udgoon oo laga ganacsado leh.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] incense-bearing tree species; balsam

waa la naqliyay ✓

1

(Hithi) May, Og Commiphora erlangeriana Engl. Burseraceae.

2

S Commiphora subsessiliflora Vollesen. Burseraceae.

3

S Commiphora erythraea (Ehrenb) Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

name-m insence-bearing tree sp., balsam

2

name-m leader, guide

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) resin (rezen); balsam (bal sam)-, used principally in inks, adhesives or pharmaceuticals

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil loogu magacdaray bukhuur ama geed udgoon badan leh sida cuudka, miskiti iyo fooxa.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) geed quwaaxa mid ka mid ah oo ka baxaa dhulka Soomaalida oo xabag udgoon laga gurto lagana ganacsado. Caanahaagiyo, ciidan gabadh wayn, waa caleen hadi, waa caleen hadi...

2

hadi-ga: (magac, lab, keli) hadh wanaagsan oo lagu nasto. Dh: hadhac.

waa la naqliyay ✓

1

de: incense-bearing tree sp.; balsam

2

lx: hadi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: hadi

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Si kedo ah u dhicid. la-mid: kedi².

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Si kedo ah u dhicid. m.f.dh, kadin. la-mid: kedi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed ka mid ah dhirta waaweyn oo dheeraada oo ka baxa bananka, docxyada iyo togagga oo weelasha laga qorto. Dh: kidi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Madi-da, Madi-ga) Neef xoolo ah oo aad u caano badan; aan baaqimo ahayn.

2

2. (Madi-ga) Nin aan lahayn walaallo rag ah.

waa la naqliyay ✓

1

madi¹: m.l (-iyo, m.dh) Nin aan lahayn walaalo rag ah.

2

madi²: m.dh (-iyo, m.l) 1. Gabar aan lahayn walaalo. 2. Neef xoolo ah oo caano badan leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nin aan lahayn walaalo rag ah.

waa la naqliyay ✓

Unique

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sole ~ only son, man without brothers but may have sisters

2

madi [feminine] n. only daughter ~ female child

3

madi [feminine] n./m: animal giving plenty of milk

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) only son; one who has no brothers

waa la naqliyay ✓