wadhwadh

(fal) kala hadal; si cabsiyi ku jirto u hantaatac. Dh: wataatac.

wadhaadhi -ga: (magac, lab, keli) hadal is dhec yaac ah oo uu ku hadaaqo qof cabsanaya ama argagaxsani. Wadhaadhiga jooji oo calool adkaw.

-ka: (magac, lab, keli) wax qoyan si uu u engego cadceedda u dhigasho.

m.dh.sh.r Eyga cigiisa.

f. n. bark of a dog

(ereycodeed) lagu tusmeeyo ci'da eyda.

de: bark of a dog

initial: w

lx: wahwah

pd: (-da)

ps: n-f

key: wahwah

Spurs

v. be happy, prosper

-ay / tay: (v) prosper (paroos per); flourish (faloorish); do well; be fortunate or successful

(fal) wax nafta farxad iyo raynrayn geliya hel; raaxo iyo barwaaqo guud iyo tu hoose ba ku jir. Dh: baraar, liibaan, barwaaqow.

de: be happy, prosper

lx: badhaadh

pd: (badhaadhay)

ps: v1=

key: badhaadh

(fal) meel dhulka ah, qod oo haddana qod.

fadhfadh: fadhfadh! (ereycodeed) lagu tusmeeyo shangadha uu bixiyo dherigu kolka wax lagu karinayo gaar ahaan shuurada iyo wixii la mid ah. Dh: kadhkadh.

m. n., [compound] guide

de: guide Lit: chin-driver

lx: gadhwade

pd: (/ha)

ps: n7-m-cmp

key: gadhwade

(ereycodeed) tusmeeya gaadhi waddo raf ah maraya ama wax la kala gooyay, hal mar shanqadha ka yeedha. Dh: dhacdhac, dhararac.

(fal) aad u kibir. Waad dheregte madhmadh ha is odhan.

madhmadh -ka: (magac, lab, keli) isqaadqaad iyo kibir xaddhaaf ah. Kibir iyo madhmadh ayaad dadka ku doonatay. Dh: kibir.

madhmadh -ka: (magac, lab, keli) mataatakh iyo qudhun maqaarka ku dhaca. Ani makaankay waa miscirir, iyo maqaar nirigoo madhmadhay, ee mayaayada soo madaw, way ninkii meelloow ka roor. Dh: qudhun.

[adjective] bitter (taste)

amer.

-ka: (n) bitter (bit'ar); sour (saawer) taste ~ qaraar, kharaar

qadhaadh -ka: (n) 1. resolution (reza-lu-shin); decision (di-zi-shin). 2. decree (dik-rii); order (oor-dher) ~ qaraar; go'aan

(tilmaame) macaanayn oo dhadhan naftu diiddo leh. Dogonkii arladan noogu yimid dacar qadhaadh leefye. Li: macaan.

qadhaadh -ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn oo sida dacarta ah. Waxan ahay qa dhaadh iyo macaan meel ku wada yaalle. Dh: khadhaadh, qaraar, mur. Li: macaan.

a: qaraar {N}

de: bitter (taste)

lx: qadhaadh

pd: (qadhaadhaa)

ps: adj-m

key: qadhaadh

(fal) dhaxan ama xanuun la gariir. Qadhqadh oo ilkaha isla dhac haddaad bustaha huwan weydo. Dh: gariir, dhaxmoo.

qadhqadh -a: (magac, dhedig, keli) codka awrtu kolka la rarayo ay ku qayliyaan. Awrkii qadhqadh ayuu leeyahay Dh: cabaad.

qadhqadh-ka: (magac, lab, keli) xanuun gariir iyo dubaaxin ah oo inta badan ku dhaca Afka, gacmaha iyo lugaha. Qadhqadhtida lama daweeyo.

(ereydhawaaq) tusmeeya wax laga helo oo la jecleysto kolka la arko. Waahwaah! Waabad iga darrayd shaw!. Dh: waaw.

(ereycodeed) tusmeeya iftiin yar oo aad u fog oo meel ka bildhaamay oo indhaha kaaga dhacaya sida muraayada cawirkeeda. Waxbaa buurta agteeda ka widhwidh leh. Dh: biligbilig.

(fal) cunto ama caleen iyo wixii la mid ah ku sumaw. Dh: xadhaadh.

xadhaadh: (tilmaame) wax aan macaanayn ah.

xadhaadh -ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn sida ka dacarta iyo dawooyinka badhkood ay leeyihiin. Dh: kharaar, khadhaadh, xaraar, qadhaadh, qaraar

xadhaadh -ka: (magac, lab, keli) sumow lagu sumoobo caleen midho ama wax kale oo la cuno. Dh: sumow

(ereydhawaaq) eeg wadhaawadhaa.

-ga: (magac, lab, keli) socod waaxwaaxsi ah oo tartarrada la kala fogeeyo sidii wax gudaha dhawraya. Dh: waadhwaadhsi.

-ha: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo liibaan. Badhaadhe iyo baahila'aan ku noolaw. Dh: baraare, guul, barwaaqo, farxad, ladnaan, raynrayn, sareedo, liibaan. Li: basanbaas, luufluuf, saxariir, saranseer.

badhaadhe -ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah khudaarta dheriga lagu daro oo ah budhuq dhulka hoostiisa ku samaysanta oo buurbuurn.

(fal) barwaaqo iyo liibaan gaadhsii. Badhaadhi Allahayow maatida baradu ka xumataay. Dh: baraari, barwaaqee.

-ha: (magac, lab, keli) eeg badhaadhe.

-ga: (magac, lab, keli) dad, xoolo ama wax kale oo si aan habaysnayn u fadhiya meelo isku dhowdhow.

-ka: (magac, lab, keli) dhadhan la kahdo oo aan macaaneyn. Dh: xaraar, qaraar, kharaar.

m.l (-wyo ..., m.dh) (c.fal.) Hadh dhexaadka dhan ee dhulka ama dayaxa ee madoobaada.

-ka: (magac, lab, keli) hadh dhexaadka dhan ee dhulka ama dayaxa ee madoobaada.

(ereycodeed) tusmeeya cod isdaba jooga oo marmar kor u kaca. Ha wadhadhac leeyo sidii awr la raraayo ama gaadhi dhiidhi galay.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal qubana ah oon wax kasoo qaad lahayn. Ninkan wadhadhaq da haya naga aammusiiya. Dh: wadhwadh.

-da: (magac, dhedig, keli) lulan uu wax meel ka soo laalaadaa uu kolba dhan u walhado. Dh: walhasho.

wadhfasho-da: (magac, dhedig, keli) si xoog ah u wareegid.

wadhfasho -da: (magac, dhedig, keli) xoog u lulmid oo kolba dhan u wareegid. Dh: walhasho.

Sheep-tracks

(fal) qof sumoobay ama bahali qaniintay dawo sii. Dh: balaladi, xaraari.

xadhaadhi: (fal) sumayn aan lagu dhiman ku samee.

(fal) isku dhac oo isku soo urur oo wax qaadhay noqo.

dhadh -ka: (magac, lab, keli) isku soo ururidda ay midhaha iyo caleentu yeeshaan kolka ay biyuhu ka baxaan inta ayna engegin. Dh: qaadh.

-ka: (magac, lab, keli) meel dad bukaan ah la jiifiyo oo lagu daweeyo. Ninkii bukay waadh baa la dhigay. Dh: dhakhtar, isbitaal, cusbataal.

m.l la-mid: hadwasho.

-da: (magac, dhedig, keli) si aan habaysnayn oo loo socdo.

(tilmaame) qof wax aan taransan, dad kalana luggooya oo la hadha. Dh: lahar.

-ka: (magac, lab, keli) dhammaansho aanay waxba hadhin. Dh: madhasho, dhammaad.

madhad -ka: (magac, lab, keli) wax badan in ad doonayso ka soocasho; wax badan in ka madhasho Alaabta jumlad ayaan u iibinayaaye madhadka iga daaya. Dh: madhid.

(Nadwad-da)

Qabow habeenkii soo dhaca; dheel; qobbe.

m.dh 1. Uumi-biyood. 2. Qabow qoyaan leh oo habeenkii soo dhaco; dhado.

m.dh 1. Uumi-biyood. 2. Qabow qoyaan leh oo habeenkii soo dhaco; dhado.

f. n. chill of the humid night air

-da: (magac, dhedig, keli) qabow habeenkii soo dhaca, Xalay nadwad daran ayaa jirtay. Dh: dheel, qobbe.

cf: dheel

de: chill of the humid night air

lx: nadwad

pd: (-da)

ps: n-f

key: nadwad

tadhah¹: m.l Kibir iyo isla weynaan ku abuurma qof maal ama darajo uu helay darteed.

tadhah²: f.mg1 (-hay, -hday) Qof maal ama darajo uu helay awgeed, kibir iyo isla weyni ku abuurmid.

(Wadaad-ka)

Nin diinta bartay dadka kalena bara; aw; fiqi; shiikh.

m.l (-ddo, m.l) Nin diinta islaamka wax ka bartay kuna camalfala oo dhowrsan.

m.l (-ddo, m.l) Nin diinta islaamka wax ka bartay kuna camalfala oo dhowrsan.

n. man of religion, Muslim religious consultant

-ka: (n) priest (piriist); Sheik; sheikh; pious person; religious official; religious teacher; clergyman (kaleerji-man); mullah (mullah) ~ shiikh

-da: (magac, dhedig, keli) islaan da'weyn oo cimri joogta. Wadaadda wax u sheeg.

wadaad -ka: (magac, lab, keli) qof diinta wax ka yaqaan sheekhna an gaadhin. Wadaad dad u eki buu kugu dilaa masna dhul u eki. Dh: aw. Li: waranle.

bw: Arabic

cf: fiqi, shiikh

de: man of religion, Muslim religious consultant

initial: w

lx: wadaad

pd: (-ka)

ps: n2(a)-m

key: wadaad

رجالُ الدِّينِ

-da: (magac, dhedig, keli) socod habacsan oo ciirciir ah. Intuu cayilay buu kolkuu dhaqaaqaba wadhacda hayaa.

m. n. sling, catapult

-ka: (n) slingshot (isling-shat); sling (isling); catapult (kata-poolt) waraf, weref

-ka: (magac, lab, keli) xadhig leh laba laagood oo dhaadheer oo xadhko la isku tidcay ah iyo cag ballaadhan oo ka samaysan sar yar oo harag ah ama xadhko la isku falkiyay oo dhagaxa lagu tuuro beerahana shimbirta lagaga celiyo. Colka wadhaf ma lagu dayey. Dh: wanjaaf, wajaaf, wajaf, waraf.

de: sling, catapult

initial: w

lx: wadhaf

pd: (-ka)

ps: n2a-m

see: waraf {N < Arb}

key: wadhaf

(tilmaame) kala ballaadhsan ah oo dabool la'aan cadceedda u yaal. Dhar wadhan daynshaa qaadda.

-a: (magac, lab, keli) karingaab u dhaxaysa laba buurood ama laba taag oo la mari karo. Wadhaqa buurta ayaan soo mariyey awr. Dh: waraq.

-da: (magac, dhedig, keli) kala bixin oo dhar ama wax la mid ah meel qorrax ah ku laydhin. Wadhidda dharka ani igu daa adna dheriga. Dh: warid.

m.l la-mid: wahsasho.

-ka: (magac, lab, keli) wahsi iyo caajis ku jirid. Wahsadka badani waa xaniin.

nickname-m vibrate, sway; swinger

magac loo bixiyo wiil rafaad iyo orod ku dhashay ama la rajaynayo inuu socod bato.

-ka: (magac, lab, keli) cidla carar, beydad.

-ka: (n) budget (bajet) ~ miisaaniyad, bajad

(fal) korka wax kaga tol, wax korka ka saar. Qardhaasta ku dahaadh idiin. Dh: dahaar, jaxaas, duhaar.

dahaadh -ka: (magac, lab, keli) wax, wax korka lagaga daboolo oo lagu rogo. Dh: dahaar, duhaadh.

dahaadh -ka: (magac, lab, keli) xuub yar oo wax uu ka sokeeyo oo aan si wanaagsan u qarinayn.

-ka: (magac, lab, keli) xilliga kulaylaha ee duhurkii la hadhsasho. Dh: hadhsi.

-ka: (magac, lab, keli) laasad: idlaysad; idlaysi.

-ka: (magac, lab, keli) tiro ka badan hal tobanna ka yar. Midhadh kabriid ah isii. Dh: halal, dhawr, xabbado, mirar.

m.dh (-dyo, m.dh) Haan ka samaysan, harag, weyn oo biyaha lagu dhaansado.

-da: (magac, lab, keli) haan ka samaysan, harag weyn oo biyaha lagu dhaansado.

-ka: (magac, lab, keli) tamarbeelid; itaaldarrayn. Dh: daal. Li: firfricooni.

-da: (magacwadareed) geddisley yaryar oo dariiqyada iyo aqallada hortooda badeecaddooda ku ballaaddhiya. Wadhato cashuur lagama qaado. Dh: saqasley; caashaqushi, warato.

Pendulum

-walhadaha: (n) pendulum (pen-ji-lam)-, oscillator (ooso-leey-ter)

-ha: (magac, lab, keli) wadhfasho leh rakaad sugan.

/woor-hedh/ (n) baaruudda hore ee xabbadda ama gantaalka.

(Xashwad-da)

(dooni, kd.) dalool ka samaysmay cad qori ama wax kale ah oo dhacay oo xoogga biyuhu jebsheen.

m.dh (-do, m.l) Dalool weyn oo ka dalooshama doon iyo wixi lamida.

f. n. leak in a ship

-da: (magac, dhedig, keli) dalool ay biyo doonnida uga soo galaan. Dh: dalool.

xashwad -da: (magac, dhedig, keli) halbawle; meel halis ah. Kolkuu warka maqlay xashwaddaa go'day.

de: leak in a ship

initial: x

lx: xashwad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: xashwad

(fal) weelal badan oo ay wax ku jiraan, mid walba badh ka shub.

badhbadh: (ereyscodeed) lagu tusmeeyo sanqadha sindhada jilicdasan iyo neefta wahelisa oo soo noqnoqota. Dh: badhadhaq, baqbaq.

m. n., [abstract] (adj.): intention; frankness; purposely, on purpose

(fal) «u ~» ku talogal iyo ulakac wax u fal; si cad oo aan qarsoonayn wax u samee. Dh: bareer, ulakac, kas.

badheedh: magac loo baxsho wiil la filayo in uu noqdo mid dhiirran oo calool adag.

badheedh -ka: (magac, lab, keli) wixii si gabbasho la'aan ah loo sameeyo; wixii si aan qarsoonayn loo sameeyo. Dh: bareer, kas, ulakac. Li: gef, kama'.

a: bareer {N}

de: intention; frankness; [atr.] purposely, on purpose

lx: badheedh

pd: (-ka)

ps: n0-m-abs

key: badheedh

magac loo baxsho wiilka dhashay isaga oo ay timihiisa ama yixdiisu yartahay. Dh: bidhiidh.

(tilmaame) qof dadka qabqabsada ama dabeecad xun oo laga nabad gelin.

-ka: (magac, lab, keli) caano xoolaad oo dhanaanaaday oo fadhiistay oo subag laga bixin karo. Caanuhu waa gadhoodh ee lula. Li: dhay.