wadh — Macnaha & Turjumaada

(fal) wax qoyan cadceedda u dhig si uu u qallalo. Dharka xallee oo wadh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel dad bukaan ah la jiifiyo oo lagu daweeyo. Ninkii bukay waadh baa la dhigay. Dh: dhakhtar, isbitaal, cusbataal.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) khasaysiin iyo khajilaad lama filaan ah, hungow; wax la'aan. Wanaagaan dumar u gaystay miyey wadhidu iga raacday. Dh: khase.

waa la naqliyay ✓

(fal) kala fidi oo dhar iyo wixii la mid ah, meel qorrax ah ku laydhi. Wadho dharkaaga hakuu engegee. Dh: waro, ballaadhso

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) slingshot (isling-shat); sling (is ling); catapult (kata-poolt) ~ wadhaf, weref

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) slingshot (isling-shat); sling (isling); catapult (kata-poolt) ~ wadhaf, waraf

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, lab, keli) dab la shidayo balfin susu ololo, Dab sayax babbin la ogow Dh: hufkin, bafin.

2

babbin-ta: (magac, lab, keli) walhinta maro iyo wixii la mid ah. Dh: ruxid, lulid, walhin, walgin, wadhfin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) suuq bannaan ah wax ku iibin. Hooyaday bacadlayn bay shaqada ka soo billawday. Dh: wadhataysad.

waa la naqliyay ✓

1

magac loo baxsho wiil dhashay xilli kulayle ah oo bacadka aan la socon karin. Waxa kale oo loo baxshaa wiil ku dhashay meel suuq iyo ganacsi ah.

2

bacadle-ha: (magac, lab, keli) awr xoog leh oo uu reerku rarto. Bacadloo bun loo dubay, laba baalna loo xidhay, bunduqna garabka loo sudhay, ayaa saaka soo baxay. Dh: dhabanmadoobe.

3

bacadle-ha: (magac, lab, keli) qofka meel bacadle ah ku ganacsada. Sugaal waa bacadle.

4

bacadle -ha: (magac, lab, keli) suuqa bannaanka wax ku gada ee bacaadka dushiisa wax lagu kala iibsado. Dh: wadhato.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal been iyo baalxaafto ah. Dh: wadhaawadhaa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bannaanka soo dhig wax qarsoonaa ama meel guda ah ku jirey. Taakada ka qaad gaadhiga oo barrax.

2

barrax: (fal) (is ~) bannaan is wadh. Adhigii cagaar buu ka dhergoo wuu isbarraxay.

3

barrax-a: (magac, lab, keli) meel bannaan, aan geed lahayn, dhir wax qarisa lagu ogayn. Dh: ban. Li: kayn, xidh, jiq, hawd.

4

barrax -a: (magac, lab, keli) meel ka baxsan aqalka ama dhisme. Orda carruurey barraxa ku soo ciyaara. Dh: dibad.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) bannaanka soo wadhis wixii qarsoonaa oo dhan. Soo barraxis wixii buulka gudihiisa yaal habartu way bagane.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhulka inta xigta badda ee bataaxa leh ee aad loo wadhan yahay marka loo dabbaaltago.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) laf ka mid ah lafaha ad'adag ee dhuuxa leh. Haddaad haatan biixida wadheen, bagiyo haankiinna.

2

biixi-ga: (magac, lab, keli) geed engegey oo aad u adag, sida galool gallalay. Ma bakhtiyo sidii bixi la shiday, jacaylkaad igu beertay. Dh: miici.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) guryaha saqafkooda dhinka biyaha roobku uga dhacaan. Dh: majaroor, biyashub.

2

biyadhac-a: (magac, lab, keli) meel hoose oo qaw ah ama haadaan ah oo biyo socdaa ka dhacaan, halka biyuhu ku hoobtaan. Garabada biyadhaca ku taalla ku soo dabbaasha. Dh: biyashub.

3

biyadhac-a: (magac, lab, keli) xoolo, biyo wadhan oon shubaal ahayn loona kala horaynin ka cabbid. biyadhaceen -ka: (magac, lab, keli) eeg biyadhac.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wadhaf aad u weyn oo dhagaxa, iyo wixii la mid ah, lagu tuuro.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ka ~» wax, ka go' oo iska daa. Dh: caag.

2

ceeg: (tilmaame) biyo wadhan oo meel walba buuxa.

3

ceeg-ga: (magac, lab, keli) sida kuusha oo kale, wax carruurta loo taxo, oo luqunta loogu xidho. Dh: cunoqabad.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo iyo wixii la mid ah, si buuxda oo aan dhaqdhaqaaq lahayn u fadhiiso. Dh: wadhnaw.

2

ceegaag -ga: (magac, lab, keli) buuxsanaanta ballay iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, wadhnaan oo buuxid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) inyar oo wax la kala miisaantay lagu daro. Dabadhah na iigumay darin subagga wadhatadii ii soo miisaantay. Dh: biiro, suubbis, raxayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo aad lahayn, cid kale xoog kaga qaado. Ayaa dadka dhac ku yidhi. Dh: boob.

2

dhac: (fal) jin ha ku helo oo u jiifso.

3

dhac: (fal) meel sare ka soo shalwo. Sariirta ka soo dhac.

4

dhac: (ereycodeed) lagu cabbiro jabaq gaar ah oo mar keliya dhacda sida jabka wadhafka iyo wixii la mid ah.

5

dhac-a: (magac, lab, keli) wax aanad lahayn, xoog ama xeelad ku qaadasho. Dhac dushii laguma wada hadlo. Dh: boob.

6

dhac -da: (magacwadareed) alaabta aqalka la hoos dhigo sida maacuunta iyo gogosha. Aqalka Maryan dhac badan baa hoostaal. Dh: xamaamo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ceeb weyn oo fadeexad ah. Dh: ceeb, wadhi, dhirrici.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax hore u qoyanaa, adigu qallajiso. Dharka wadh oo engejiso. Dh: qallajiso. Li: qoyso.

2

engejiso -da: (magac, dhedig, keli) aalad waxa qoyan in ay qallajiso loogu talo galay. Qasaaladu Engejiso ayay wadataa. Dh: qallajiso. Li: qoyso.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qoosh, diyaari oo xash si loo dubo oo kimis looga sameeyo.

2

ganaan -ka: (magac, lab, keli) buunshe aan la wadhin oo aan la engajinin oo biyo intii lagu shubo lagu daboolo illaa uu noqdo dhanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Wad-ka)

2

Wed.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Xoolo, dad iyo wixi lamida meel ay joogeen ka kaxeyn. 2. Gaadid (markab, baabuur, iyo wixi lamida) meel ka kaxayn. 3. (f.g) Hawl la hayey sii fulin. 4. (f.mg) Ku w.: wax mala-awaalid. Tusaale: “Waxaan ku wadaa in uu maanta cali imaan doono”.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: wed¹.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Xoolo, dad iyo wixi lamida meel ay joogeen ka kaxeyn. 2. Gaadid (markab, baabuur, iyo wixi lamida) meel ka kaxayn. 3. (f.g) Hawl la hayey sii fulin. 4. (f.mg) Ku w.: wax mala-awaalid. Tusaale: Waxaan ku wadaa in uu maanta cali imaan doono. m.f.dh, wadid.

waa la naqliyay ✓

1

v. continue, carry on, move, keep on with; operate a machine, drive; conduct, lead; control

2

wad m. n. death, time to die

waa la naqliyay ✓

/wodh/ (n) 1. xirmo, kuus, cutub (n) 2. cuf (guf, wax meel maran lugu buuxiyo).

waa la naqliyay ✓

1

-ay/day/een/nay: (v) 1. drive, lead, convey or transport a vehicle, animal or people ~ kaxee. Ex: fadlan, baabuurka ii wad; please drive the car for me. 2. go on; continue (kon-tiini-yuu). Ex: hadalka sii wad; go on talking

2

wad -ka: (n) death (deeth) the act of dying — mowd, mawd

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad, xoolo iyo wixii la mid ah, meel ka kaxee oo dabada ka mar. Dh: kexee. Li: jooji.

2

wad: (fal) darawal noqo oo gaadiid hoggaami Baabuurka wad oo ha joojin.

3

wad: (fal) cashir, sheeko, qoraal iyo wixii la mid ah horay gu soco oo ha jaajin. Inta la eedaamayo cashirna noo wad.

4

wad -ka: (magac, lab, keli) wed; ajal loo dhinto. Wad hadduu ku daayo ma gabaw baa ku dayn.

waa la naqliyay ✓

e.d Erey dareen oo yaabka tilmaama.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r 1. W. dheh: ballaqmid. 2. W. ka sii: wax ballaqid (albaab).

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tilmaansado ci'da eyda iyo wixii la mid ah carruurtuna iskaga nixiyaan. Abtigaa ma fulaa ma faruurya caddaa wah.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bar.

waa la naqliyay ✓

Half

waa la naqliyay ✓

num: half

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) half (haaf) ~ bar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax qaybtami kara labo ka kala dhig; ha dhannaysiin. Labada beerood bannaankanaa kala badha.

2

badh -ka: (magac, lab, keli) walax labo laga dhigay meel ahaan; wax labo u qaybtami kara, qayb ahaan. Dh: bar, in, nus, qayb. Li: dhammaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: half

2

lx: badh

3

pd: (-ka)

4

ps: num-m, n4-m

5

xe: 5:30, half past five

6

xv: bar {N}

7

key: badh

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibco-dhibcaha ka soo horreeya daruur markaas di'id bilaabaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) god yar qod. Halkan ii fadh aan haanta dabada u saaree. Dh: faq, fag. Li: aas.

2

fadh: (fal) wax firi leh sida hadhuudhka oo dhulka ku daatay ka gur; mudho ama firi daadatay mid mid u qaad. Misirka daatay dhulka ka fadh. Dh: gur.

3

fadh -ka: (magac, lab, keli) hadhaaga caws la daaqay. Dh: bur.

waa la naqliyay ✓

m. n. beard; chin

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) beard on a man's chin; beard (biirdh) ~ gar

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) fuqa hoose intiisa hore u soo taagan. Dh: gar.

2

gadh -ka: (magac, lab, keli) timaha ka baxa fuqa hoose ee ragga iyo orgida ama riyaha qaarkood. Gadhba gadh baa la tusaa!

waa la naqliyay ✓

1

a: gar {N}

2

de: beard; chin

3

lx: gadh

4

pd: (-ka Pl: gadhadh (ka))

5

ps: n4-m

6

key: gadh

waa la naqliyay ✓

Shadow

waa la naqliyay ✓

1

v. stay (behind), remain

2

hadh m. n. shade, shadow

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) continuing to stay after others have gone or left; remain (rimeeyn); stay (isteey) ~ har, joog

2

hadh -ka: (n) shadow (shaadhow); shade (sheeydh) ~ har, hoos

waa la naqliyay ✓

1

(fal) socod loo baxayo adigu fadhi oo ha socon. Dh: joog, har. Li: raac.

2

hadh: (fal) baaqi ahaw; wax madhanaya, adigu ka hadh.

3

hadh -ka: (magac, lab, keli) fallaadhaha iftiinku marka ay la kulmaan walax aanay ka dhex bixi karayn, muuqaalka walaxdaa u eg ee dhinaca kale ku samaysma. Ninna hadhkiisa ka dheerayn waa. Hadh gebi kolkuu yimaad hadh geed wuu baaba'aa. Dh: hoos, har, hadhac.

4

hadh -ka: (magac, lab, keli) magac ka mid ah magacda maalinta. Askarigu hadh iyo habeen waa heegane. Dh: har.

waa la naqliyay ✓

v. chop, cut up

waa la naqliyay ✓

-ay / jartay: (v) cut (kat); hack (haak); chop (jaap) ~ jar, goo

waa la naqliyay ✓

1

a: jar {O}

2

de: chop, cut up

3

lx: jadh

4

pd: (jadhay / jadhdhay)

5

ps: v1=

6

key: jadh

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the act of boiling ~ kar

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo jabaqda wax mar qudha la gooyay.

2

kadh -a: (magac, lab, keli) dilid ama wax ku dhufasho.

3

kadh -ka: (magac, lab, klei) dhedigood dhalay dheecaan ka yimaadda oo dhalmada ka danbeeya. Dh: damceer, nifaas.

waa la naqliyay ✓

Extention

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) wax kale ku xooji, wax kale ku adkee. Dh: lar, nud.

2

ladh -ka: (magac, lab, keli) wax gaabtay ama tabar yaraaday, gobol yar oo lagu lammaaneeyo si loo dheereeyo ama loo tayeeyo. Dh: lar, nud.

3

ladh -ka: (magac, lab, keli) wax soo labanoqda ama xusuus hibasho leh oo qof ku soo kacda. Dh: dacar, gunaad, doog, lar.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax isku jira kala sooc oo inba dhan u saar; wax isku jira inta fiican dhan u saar. Dh: sooc, xul.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku qabo oo ku xidh si uu u xajiyo.

2

nadh -ka: (magac, lab, keli) bir yar oo badana afargees ama goobo ah oo dhexda ka daloosha boolka lagu xejiyo si ay u celiso. Dh: waysar nar

waa la naqliyay ✓

Erey ulajeeddadiisu tahay: oo aan wax ka maqnayn; aan wax laga reebin; dhammaan ; giddi; kulli; ... (sida; i wada sii; wada qaado; ardadii waa wada timid).

waa la naqliyay ✓

qr. fk 1. Qurub tilmaamaya wax isla samayn. Tusaale: “Aan w. hadalno waa aan heshiinno”. 2. Qurub tilmaamaya in aan wax wax ka maqnayn. Tusaale: “Waa w. yimaadeen”; “Wargeysyada w. qaado!”.

waa la naqliyay ✓

qr.fk 1. Qurub tilmaamaya wax isla samayn. Tusaale: Aan w. hadalno waa aan heshiinno. 2. Qurub tilmaamaya in aan wax wax ka maqnayn. Tusaale: Waa wada yimaadeen; Wargeysyada wada qaado!

waa la naqliyay ✓

deictic, preposition: together, jointly, completely, all, altogether; toward each other

waa la naqliyay ✓

1) ensemble, 2) tous.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) dhammaan; aan wax ka maqnayn; giddi; kulli. Ii wada keen; wada kaxayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: together, jointly, completely, all, altogether; toward each other

2

initial: w

3

lx: wada

4

ps: deic-prep

5

xe: We went together.; Opp: kala

6

xv: Waannu wada tagnay.

7

key: wada

waa la naqliyay ✓

1

(Wada-ha)

2

1. Laamaha baxa haya afkooda kora haya oo hadba dheeraada oo wax ku darmaan; qawl.

3

2. Qofka ama waxa wax wada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) 1. Qof baabuurta wadi yaqaan. 2. Meel dad badan isugu yimaadaan, ninka dadka gaarsiiya hadalka qofka hadalka jeedinaaya.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) 1. Qof baabuurta wadi yaqaan. 2. Meel dad badan isugu yimaadaan, ninka dadka gaarsiiya hadalka qofka hadalka jeedinaaya; shufeer.

waa la naqliyay ✓

m. n. driver

waa la naqliyay ✓

/weydh/ (v) biyo dhex-marid (biyo ku dhex-socosho).

waa la naqliyay ✓

wadaha: (n) chauffeur (shu-feer); driver (dharaay-ver); motorist (moota-riist) darawal, shufeer

waa la naqliyay ✓

1

Conduttore

2

Conductor

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) laamaha baxaya afkooda koraya ee hadba dheeraada ee ay wax ku darmaan. Kolka roobku aad u da'o geeduhu wade jilicsan bay bixiyaan. Dh: curub, qurji.

2

wade -ha: (magac, lab, keli) darawal gaadiid kaxeeya. Wadaha baabuurka u yeedh. Dh: dirawal, shoofeer.

waa la naqliyay ✓

1

de: driver

2

initial: w

3

lx: wade

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: wade

waa la naqliyay ✓

Tog

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) 1. Xoolo, dad, gaadiid iyo wixi lamida kaxaysasho. 2. Hawl la qabanaayey sii fulin.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) 1. Xoolo, dad, gaadiid iyo wixi lamida kaxaysasho. 2. Hawl la qabanaayey sii fulin. m.f.dh, wadasho.

waa la naqliyay ✓

v. carry, have with oneself; drive (along) for oneself

waa la naqliyay ✓

watay wadatay: (v) drive (daraayy) for oneself; drive with you

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dabada ka eryo oo la teg. Dibidaa sii wado.

2

wado: (fal) jiro oo daranyada ka dhabo. Waryaa meheraddaada wado.

3

wado: (fal) darawal ahaw oo gadiid kaxayso. Baabuurka adu wado.

waa la naqliyay ✓

1

de: carry, have with oneself; drive (along) for oneself

2

initial: w

3

lx: wado

4

pd: (watay / wadatay)

5

ps: v3b=tr

6

xe: Do you have any prohibited items with you?

7

xv: Miyaad wadataa wax mamnuuc ah?

8

key: wado

waa la naqliyay ✓

/woosh/ (v) 1. dhaqid (mayrid) (n) 2. dhaqmo (mayris).

waa la naqliyay ✓

v.tr., xal, qasal, maydh, soo maydh, caday; v.r., maydho; wash the hands, faraxal; wash the face, fooldhaq; wash hands, face, v.r., faraxalo, fooldhaqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Wadi) N, Og Acacia seyal Del. Mimosaceae.

2

N Acacia stuhlmannii Toub. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed leh godax dhaadheer oo sawaabisa ta galoolka iyo sarmaanta oo xabag fiicani ka baxdo. Wuxuu yeeshaa laamo dhaadheer wuxuna ka baxaa meelaha biyo mareenka ah. Waadhi xabagteed ninkii cunaa saw dibbiri maayo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) socod habacsan oo ciirciir ah. Intuu cayilay buu kolkuu dhaqaaqaba wadhacda hayaa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax qoyan si uu u engego cadceedda u dhigasho.

waa la naqliyay ✓

m. n. sling, catapult

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) slingshot (isling-shat); sling (isling); catapult (kata-poolt) waraf, weref

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xadhig leh laba laagood oo dhaadheer oo xadhko la isku tidcay ah iyo cag ballaadhan oo ka samaysan sar yar oo harag ah ama xadhko la isku falkiyay oo dhagaxa lagu tuuro beerahana shimbirta lagaga celiyo. Colka wadhaf ma lagu dayey. Dh: wanjaaf, wajaaf, wajaf, waraf.

waa la naqliyay ✓

1

de: sling, catapult

2

initial: w

3

lx: wadhaf

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

see: waraf {N < Arb}

7

key: wadhaf

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) kala ballaadhsan ah oo dabool la'aan cadceedda u yaal. Dhar wadhan daynshaa qaadda.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) karingaab u dhaxaysa laba buurood ama laba taag oo la mari karo. Wadhaqa buurta ayaan soo mariyey awr. Dh: waraq.

waa la naqliyay ✓

v. sling, catapult

waa la naqliyay ✓

(fal) xoog u wareeji. Warafka wadhfi dabadeedna tuur. Dh: wirfi, warfi.

waa la naqliyay ✓

1

de: sling, catapult {N}

2

initial: w

3

lx: wadhfi

4

pd: (wadhfiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: wadhfi

waa la naqliyay ✓

(fal) si xoog ah u wareeg oo u lulmo. Wadhfo sida marawaxadda.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kala bixin oo dhar ama wax la mid ah meel qorrax ah ku laydhin. Wadhidda dharka ani igu daa adna dheriga. Dh: warid.

waa la naqliyay ✓