waddo-dhaan

m.l Waddada ay maraan xamaaratadu.

1) rue, 2) route.

xad-dhaaf¹: m.l Meeshii laysu asteeyay oo la dhaafo; xadka oo laga baxo.

xad-dhaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Wax aan la koobi karin noqosho. 2. Wax qiyaastoodii dhaafid.

-ah: (adj) extreme (ekis-tiriim)-, excessive (ek-see-siv); unreasonable (an-rii-zana-bal)-, immoderate (i-moo-dhareeyt); countless (kawnti-les)

xad-dhaaf -ka: (n) excess (ik-sees); limitlessness

xad-dhaaf -ay / tay: (v) exceed (ek-siidh) the limit; overstep (over-isteep); go too far ~ xad dhaafi

Fuori limite

Off limit

-ka: (magac, lab, keli) waydaarashada uu shay waydaarto xadkii uu lahaa. Dh: buuxdhaaf, tandhaaf.

xad-dhaaf -ka: (magac, lab, keli) aad u badni oo intii lagu ogaa ka fara badnaan. Daad xaddhaaf ah ayaa soo rogmaday. Dh: xaddidhaaf, tandhaaf.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qayladhaan.

(Xaddidhaaf-ka)

Meesha ama halka aan badanaa la dhaafin, oo la gudbo, oo wax lagu sii daro. Xaddhaaf.

m.l Wax qiyaastii laga rabay dhaafay.

m.l Wax qiyaastii laga rabay dhaafay.

m. n., [compound] excess; exaggeration; extremity

-ka: (magac, lab, keli) badi; farabadi. Dh: tandhaaf.

de: excess; exaggeration; extremity

initial: x

lx: xaddidhaaf

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

see: xaddhaaf

key: xaddidhaaf

m.f.dh eeg xaddidan. la-mid: xaddidnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) xad lagu og yahay lahaan; meel aan la dhaafin lahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) si fooror ah u taagnaan.

-ka: (magac, lab, keli) qof waddooyinka la maro aad u kala yaqaan; dhulyagaan. Waddayagaan gadhwadeen ka dhigo.

m.f.dh eeg waddaysan. la-mid: waddaysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) jidad iyo dawyo la maro lahaan.

(Dabaddookhaan-ka)

Jaad bariiska kamid ah oo yaryar oo dhuudhuuban oo aad u wanaagsan.

m.l Jaad bariiska ka mid ah oo yaryar oo dhuudhuuban oo aad u wanaagsan.

m. n., (mass n.): rice species

-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah bariiska oo yaryar, dhuudhdhuuban oo dhadhan macaan leh. Dabaddookhaan baan shalay iyo darraad ba cunay.

cf: bariis

de: rice sp.

lx: dabaddookhaan

pd: (-ka)

ps: n-m-mass

key: dabaddookhaan

m.dh Waddo isku xirta guriga iyo xerada geela. la-mid: waddo-hunguri.

m.dh Waddo isku xirta guriga iyo xerada geela; waddo-hunguri.

(Armo-dagai) C Cissus ellenbeckii Gilg. & Brandt. Vitaceae.

m.f.dh eeg madax-adag. la-mid: madax-adkaansho.

m.l/dh 1. Qof ku nool khayraadka badda oo kaliya. 2. Qof ku xildheer arrimaha badda.

m.l/dh 1. Qof ku nool khayraadka badda oo kaliya. 2. Qof ku xildheer arrimaha badda.

nickname-m bragging, boasting. Syn: Shooli

magac ama naanays loo baxsho wiil faan badan oo aad iskugu kalsoon, naftiisa na ka faallooda.

-ka: (magac, lab, keli) waxyeello iyo nabar.

adv., time: just now; immediately

de: just now; immediately

lx: haddadan

ps: adv-time

xe: I just got on (the bus).

xv: Haddadan baan soo fuulay.

key: haddadan

m.l Neefka xoolaha ugu horreeya marka ay soconayaan.

-ka: (magac, lab, keli) neefka xoolaha ugu horreeya marka ay soconayaan.

(Maydhaan-ka)

Wax muquuno ah ama aan la rabin, oo wax wanaagsan oo aan la quuri karin, lagu furto.

maydhaan¹: m.l 1. Xoolo la xaday oo xoolo kale lagu lagu badasho si loogu raadgado. 2. Muquuno wax ka qiimo badan lagu beddesho. 3. la-mid: maydhaamid.

maydhaan²: f.g1 (-amay, -aantay; -aami) 1. Wax muquuno ah, wax wanaagsan ku beddelid. 2. Xoolo la xaday, xoolo kale ku beddelid, si loogu raadgado.

m. n. gift with a hook, barter item

maydhaan v. give something (one doesn't need) for something better, barter off

-ka: (magac, lab, keli) wax la halleeyo ama la dilo oo wixii wax la mid ah uun lagu soo beddelo hal hadii la halleeyey hal uun lagu soo beddelo haddii wax kale lagu beddelo mag bay noqon. Tolkayoow mag ma doonayee maydhaan ha la i siiyo. Dh: beddel, celin.

période.

-ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo ay dad isku dan ahi iska dhex ururiyaan si kolka baahiyi timaad ay ugu bixiyaan. Dh: baaho.

qaadhaan -ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo qof baahan loo ururiyo si loogu caawiyo. Gabdhihii lacagtu ka hallawday qaadhaan ayaa loo ururiyay. Dh: baaho, qaraamaad, dhawrto.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax wadhan ahaan; warnaan.

-ka: (magac, lab, keli) kaxayn; wadniin.

cœur.

(Waqdhaac-a)

Waqdhaacin samaynta.

waqdhaac¹: m.l la-mid: waqdhaacid.

waqdhaac²: f.g1 (-cay, -cday) Xoolo Allabari dartiis u qalid.

v. slaughter (an animal) in sacrifice

waqdhaac vl. n. animal sacrifice

-a: (magac, lab, keli) allabbari weyn. Waqdhaac ayaa ay culimadii sameeyeen. Dh: rabbibari, allatuug, tadcaar.

waqdhaac-a: (magac, lab, keli) xal ama furdaamin dhinacyo badan laga eego oo arin adag lagu xalin karo. Wagdhaac ayey wadaan oo arintii way dhawdhawdahay.

m.l (-nno, m.dh) Warwareegga ay sameeyso leexada.

(Xaddhaaf-ka)

Meeshii laysu asteeyey oo la dhaafo; xadka oo laga baxo.

xaddhaaf¹: m.l Meeshii laysu asteeyay oo la dhaafo; xadka oo laga baxo.

xaddhaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Wax aan la koobi karin noqosho. 2. Wax qiyaastoodii dhaafid. m.f.dh xaddhaafid.

m. n., [compound] (adj.): excess, place that is past the limit ~ across the border; exaggeration; extreme

xaddhaaf: v. exceed, go past the limit, be beyond the limit

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax xad loo yeelay ahaansho.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax xad loo yeelay ahaansho. m.f.dh, xaddidnaan.

der. [adjective] limited

-xaddidnaa: (adj) restricted (ris-tiriktidh)-, definite (de-fenit)-, limited (limitidh) ~ xadeysan

(tilmaame) xad go'an leh; inta uu yahay la yaqaan ah.

de: limited

initial: x

lx: xaddidan

pd: (xaddidnaa)

ps: adj-der

key: xaddidan

m.l (-nno/-aammo, m.dh) Ood ama dhismo wareegsan.

m.l (-nno/-aammo, m.dh) Ood ama dhismo wareegsan.

(Aaddanaan-ta)

Ku abbaarnaan; toosnaan; ekaan; beegnaan.

m.f.dh eeg aaddan³. la-mid: aaddanaansho.

Correspondence

f. n., [abstract] alignment, parallelism; opposite; the fact of falling on a certain day, being due at a certain

-ta: (magac, dhedig, keli) «ka sii~> qof ama wax kale oo meel u sii jeeda ahaan.

aaddanaan-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) (isku ~) ku beegnaanta iyo ku abbaarnaanta qof ama meel. Liiska isku aadanaanta kooxuhu wuu soo baxay. Dh: beegnaan, abbaarnaan.

de: alignment, parallelism; opposite; the fact of falling on a certain day, being due at a certain time

lx: aaddanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: aaddanaan

m.dh (juqraafi) Xilliga dhaqdhaqaaqa gaadiidka baddu uu xiranyahay. Badda Carabta, xilliga xagaaga oo ay dhacayaan dabaylaha mansuunta waqooyi galbeed, waa marka dabaylaha xeeb-ku-jeedka ah ee ka immaanaya dhanka Soomaaliya ay ka dhigaan Badda Carabta mid duufaani ka dhacayso oo aan suurtaggelinayn badmaaxidda gobolkaas. la-mid: badxir, badxiran.

m.dh (juqraafi) Xilliga dhaqdhaqaaqa gaadiidka baddu uu xiranyahay. Badda Carabta, xilliga xagaaga oo ay dhacayaan dabaylaha mansuunta waqooyi galbeed, waa marka dabaylaha xeeb-ku-jeedka ah ee ka immaanaya dhanka Soomaaliya ay ka dhigaan Badda Carabta mid duufaani ka dhacayso oo aan suurtaggelinayn badmaaxidda gobolkaas. la-mid: badxir, badxiran.

-ka: (magac, lab, keli) badda hirarkeeda oo kacsan aawadeed, socdaalladii huuriyada iyo kalluumaysigii ba joojin. Waa badxidhan oo baddu maris ma leh. Li: badfuran.

(Daddanaan-ta)

Qof wax ku daddan ahaansho; mammanaan.

m.f.dh eeg daddan. la-mid: daddanaansho, deddanaan, deddanaansho.

f. n. (adj.): attentiveness; eager to do, anxious, 'gung ho'

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aad ugu mammanaan; wax aad iskugu taxallujin oo u jeclaan.

de: attentiveness; [atr.] eager to do, anxious, 'gung ho'

lx: daddanaan

pd: (-ta)

ps: n2b-f

key: daddanaan

-ka: (magac, lab, keli) qof maskaxdiisu aanay ku fillayn. Dhaadhaan dhul kuuma dhiciyo. Dh: doqon, nacas, caran, coon, sacsac. Li: fariid.

(Doorshaan-ka)

Cayayaan jaadad badan ah oo leh baalkoraad qolof ah, mid kamid ah. Wuxuu lee yahay afar baal oo kala korraysa oo kan ugu sarreeyaa qolof adag yahay, iyo lix lugood iyo qaar hore oo isagana qolof adagi ku gaashaaman tahay; xaarwalwaal.

m.l Cayayaan wasakh ku nool ah oo leh qolof adag, baalal iyo lix lugood; xaarwalwaal.

m.l Cayayaan wasakh ku nool ah oo leh qolof adag, baalal iyo lix lugood; xaarwalwaal.

m. n. beetle species

-ka: (n) beetle (biital) ~ xaar-walwaal

-ka: (magac, lab, keli) cayayaan duula oo baal sare oo adag iyo baal hoose oo jilicsan leh oo diqsiga waaweyn le'eg.

cf: cayayaan, xasharaad

de: beetle sp.

lx: doorshaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: doorshaan

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax gadooday ahaansho. la-mid: gedaadsan, gedoodsan, gidaadsan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax gadooday ahaansho. m.f.dh, gadoodsanaan. la-mid: gedaadsan, gedoodsan.

hąad-hąad¹: m.l.kh Fudfudayd xagga dabeecadda ah.

hąad-hąad²: f.mg1 (-day, -dday) Fudfudayd muujin.

hąad-hąad: m.l.kh Fudfudayd xagga dabeecadda ah.

(fal) eedaad; leelleel.

haad-haad: (fal) sida haad u bood bood. Haad'haad si aad u dhaqsato. Dh: boodbood, duulduul.

haad-haad -ka: (magac, lab, keli) salfudayd qofka nusqaan ku ah oo lagu naco. Dh: salfudayd, alaal.

haad-haad -ka: (magac, lab, keli) duulduulidda; eedaadista; leelleelka.

conj., vl. pron., neg. if you ... not

de: if you ... not = haddii + aad + aan

lx: haddaadan

ps: conj + vpro + neg

key: haddaadan

m.dh Hadal ama ficil cid lagu cabsi gelinayo. la-mid: haddidid.

m.dh Hadal ama ficil cid lagu cabsi gelinayo.

-da: (magac, dhedig, keli) hanjabaad iyo cagajuglayn. Dh: cabsiin, handidaad.

-ka: (magac, lab, keli) neef mar keliya dhalay. Dh: mardhal.

(Maddooyaa-ga)

Geed nagaar ah oo xooluhu daaqaan, waxna lagu daweeyo.

m.l Geed-naagaar, dhirta dawada ka mid ah, leh ur silloon iyo caleemo yaryar oo xooluhu daaqaan.

m. n. small plant species, used for grazing and its fruit for medicinal purposes