wadaali'

-ta: (magac, dhedig, keli) fiirin oo wax waadaal ah ka dhigid; dabasocod uu dibi qoodh ahi daba socdo sac rimay soo wata. Dibigu maalmahan oo dhan waadaalinta sacuu ku jirey.

de: court ~ stick with (of male livestock with female in heat)

hm: 1

initial: w

lx: wadaali

pd: (wadaaliyey)

ps: v2a=tr

key: wadaali_1

de: drive along ~ follow slowly (one's sick ~ weak livestock)

hm: 2

initial: w

lx: wadaali

pd: (wadaaliyey)

ps: v2a=tr

key: wadaali_2

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg waldaafin.

(Wadaa-sha)

1. La socoshada neef labi neefka dheddig oo orgeysan raaco, ka hari waayo, wadwado; wadid ama wadasho.

2. Wax tirsan oo gooni loo wado; goosan; xayn.

m.dh.kh 1. W. ah: la socoshada neef labi neef dheddig oo orgeysan raaco ama ka hari waayo. 2. Xoolo tirsan oo gooni loo wado.

f. n. separation ~ isolation

-sha: (magac, dhedig, keli) wax tirsan oo gooni loo wado. Wadaal weeye neefku. Dh: xayn, goosan.

wadaal -sha: (magac, dhedig, keli) dabasocod uu daba socdo neef labi neef dhedig oo orgoonaya oo uu ka hadhi waayo. Dibi wadaal sac kama daayo. Dh: wadwadasho; wadwad.

cf: goosan

de: separation ~ isolation (especially of male from female livestock in herd)

initial: w

lx: wadaal

pd: (/sha)

ps: n-f

key: wadaal

f.g2 (-iyay, -isay) Badar iyo wixi lamida madaal ku cabbirid.

v. measure something with a measuring cup

(fal) madaal ku miis oo ku cabbir. Walaal bariis ii madaali. Dh: miis.

de: measure s.t. with a measuring cup

lx: madaali

pd: (madaaliyey)

ps: v2a=tr

key: madaali

f.lg2 (-iyay, -isay) 1. Dad wax ka dhexeysiin. 2. Wax qaybin.

f.lg2 (-iyay, -isay) 1. Dad wax ka dhexeysiin. 2. Wax qaybin. m.f.dh, wadaajin.

ditransitive v. share out with others; give a share of something to someone

-yey / say: (v) act as a moderator; moderate (moda-reeyt)-, portion out; facilitate

(fal) wada sii oo cunto ama caano ha wadaagaan; dheef wada sii ha wadaageene. Ninba kol yuun cashayne carruurta wadaaji. Dh: wadaagsii.

de: share out with others; give a share of s.t. to s.o.

initial: w

lx: wadaaji

pd: (wadaajiyey)

ps: v2a=ditr

key: wadaaji

-ga: (magac, lab, keli) hadallo ama dhawaaqyo badan oo isku dhexjira. Wajaaliga ka daa oo waasac hadalkaaga. Dh: wadhwadh.

(Dadaalid-da)

Dadaal la imaansho.

m.f.dh eeg dadaal². la-mid: dedaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax qabad dheeraad ah oo muruq iyo maskax ah samayn si yool loo gaadho. Dh: dadaalis.

m.f.dh eeg madaali. la-mid: madaalis.

-ta: (magac, dhedig, keli) madaal ku miisid oo ku cabbirid. Kol haddii joonyadda miisaanka la saaray madaalin kale uma baahna. Dh: miisid.

m.l la-mid: madaalin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madaalin.

(Wadaagid-da)

Wada lahaan; qaybsasho; is wada gaarsiin.

m.f.dh eeg wadaag².

-da: (magac, dhedig, keli) si siman oo aan la kala bursan wax u wada cunid. Wadaagidda cuntadu waa dhaqan ay Soomaalidu leedahay. Dh: wadaagis

-ta: (n) sharing (sheer-ing)-, communion (kom-yuu-ni-yari)

(Wadaajin-ta)

Wada siin; ka dhexaysiin; wada gaarsiin.

m.f.dh eeg wadaaji.

-ta: (magac, dhedig, keli) wada cunsiin; ka dhexaysiin. Dh: wadaajis.

-ka: (magac, lab, keli) eeg wadaajin.

f.mg4 (-'aa, -'ayd) Qof cabsi badan ahaansho.

adj., [expression] cowardly, fearful

(tilmaame) fulay ah oo cabsi badan. Nin wadnala' wehel kuuma nogdo.

de: cowardly, fearful

initial: w

lx: wadnala'

pd: (wadnala'aa)

ps: adj-expr

key: wadnala'

(fal) eeg waldaafi.

1. (Wadahadlid-da) Hadal ka wada qayb qaadasho, isdhaafsasho, is-weydaarsasho.

2. Sheekaysasho; hadal ka dhexayn.

m.f.dh eeg wadahadal².

-da: (magac, dhedig, keli) wadahadal samayn oo figrado iyo ujeeddooyin is dhaafsasho. Wadahadlid ayaa ka fiican kala aamusnaanta.

-da: (magac, dhedig, keli) wax sii sheegid, wax soo fool leh ka sii warramid.

m.f.dh eeg saadaali.

-ta: (magac, dhedig, keli) 'wax aan weli dhicin' sii sheegis, sii malayn. Dh: mala'awaalid, saadin, saadaalis.

saadaalin -ta: (magac, dhedig, keli) wax dhici doona sii sheegid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg saadaalin.

m.dh la-mid: socdaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) safrid; ambabbixid; socdaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) naagta ninkeeda gogol dhaaf ku samaysa ce qaar kale la wadaajisa.

-ha: (magac, lab, keli) xarriiq wada mara labo xarriiqood oo barbaro ah.

-ta: (magac, dheddig, keli) dhiil caano lagu lulayo, kodhe iyo wixii la mid ah, si aan xoog ahayn u walhin oo kolba dhinac u yara lulid. Dh: weedhaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg wadhaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) (la ~) qof kale wax la qaadid oo dhinaca u qabasho.

(Waldaamin-ta)

Wax culus oo la wada qaado, iyadoo labada dhinac la kala hayo, oo la laallaadina hayo.

m.f.dh eeg waldaami. la-mid: walwaalid.

-ta: (magac, dhedig, keli) handaafin oo wax culus hareeraha qabasho oo laadlaadin. Foosto waldaamin mooyee si kale laguma dallici karo. Dh: handaafin, wandaafin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg waldaamin.

(Walwaalid-da)

Wax culus oo laallaada sidid; dandaamin.

m.dh la-mid: waldaamin.

-da: (magac, dhedig, keli) wax culus oo laallaada sidid. Dh: dandaamid,

-ta: (magac, dhedig, keli) wax culus hareeraha qabasho oo wada qaadid. Kiintaal biro ah wandaafin baa lagu qaadaa. Dh: handaafin, wandaafis.

-ka: (magac, lab, keli) eeg wandaafin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax soo socda wax kale ka horgeyn oo dhanka kale u dhaafin. Wax is waydiin ma xumee wax is waydaarin baa daran.

-ka: (magac, lab, keli) harag laga bixiyo lo'da oo hagaag loo midgiyey. Waylaaliskani waa mid waylood. Dh: masalle.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin. m.f.dh, daalin.

v. tire, make tired

(fal) wax tabar daran ka dhig. Dh: nooji.

de: tire, make tired

lx: daali

pd: (daaliyey)

ps: v2a=tr

key: daali

(Waali-ga)

Nin madax u ah qaybaha dhulka qaranku u qaybsan yahay middood; naa'ib; beeldaaje.

waali¹: m.l (-iyo, m.dh) Nin madax ka ah qaybaha dal u qaybsamo midkood; naa'ib beeldaaji; barasaab.

waali²: f.g2 (-iyay, -isay) Ka w.: nafley meel si ba'an uga caajin.

m.l (-iyo, m.dh) Nin madax ka ah qaybaha dal u qaybsamo midkood; naa'ib beeldaaji; barasaab.

m. n. local chief; regional governor

-ga: (magac, lab, keli) nin madax ka ah gobol ka mid ah gobollada dal weyn; guddoomiye gobol. Gobol kasta waali ayaa loo magacaabay.

cf: beeldaaje, naa'ib

de: local chief; regional governor

initial: w

lx: waali

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: waali

m.dh (-iyaal, m.l/dh) A. ah: haan duug ah oo biyaha sii daysa; boos.

m.l Lacag sanuud ah oo qiimaheedu dhanyahay labaatan senti.

-da: (magacwadareed) lacag sanuud ah oo dhan labaatan senti.

(Adaahi-da)

Geed sal weyn iyo laamo yaryar leh, oo buruqdiisu biyo badan tahay.

m.dh Geed xooluhu ku dhacartaan oo leh sal weyn oo wada buruq ah iyo laamo yaryar oo dhuudhuuban.

f. n. tree species with a large trunk containing a lot of water

-da: (magac, dhedig, keli) geed sal weyn oo laamo yaryar leh oo ay buruqdiisu xooluhu ku dhacartaan. Waxa uu ka baxaa bannaanada, caleen iyo hadh toona ma laha. Dh: udaatays, haandurwaa.

de: tree sp. with a large trunk containing a lot of water

lx: adaahi

pd: (-da)

ps: n2-f

key: adaahi