wadaagis

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg wadhaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg waldaamin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg wandaafin.

(Wadaag-ga)

1. Lahaan dad badan ka dhexaysa ee aan qof gooni u sheeganayn.

2. Wax dad badan ka dhexeeya oo qofba kalkiisa wax ku qabsanayo ama haynayo ama loo dhiibayo.

3. Hab Soomaalidu caanaha u dhanto: inta layska soo horjeesto (haddii 2 qof la yahay) ama garangar loo fariisto (haddii la badan yahay) baa qofkii weelka caanaha ah loo dhiibaaba, inta kabbado isaguna kolkiisa kan midigta ka xiga u dhiibaa, dantuna waa si caanuhu (kolkay yar yihiin) u wada gaaraan oo aan loo kala bursan.

wadaag¹: m.l Wax dad badan ka dhexeeya oo aanu qofna gaar u lahayn.

wadaag²: f.g1 (-gay, -gtay) La w.: wax qaybsashadooda ama manaafacaadsigooda cid kale la qaybsasho.

wadaag¹: m.l Wax dad badan ka dhexeeya oo aanu qofna gaar u lahayn.

wadaag²: f.g1 (-gay, -gtay) La w.: wax qaybsashadooda ama manaafacaadsigooda cid kale la qaybsasho. m.f.dh, wadaagid.

m. n. sharing, holding in common, passing around

wadaag v. share something (with someone), hold communally

-ay / tay / een / nay: (v) share (sheer)-, especially to share milk ~ la wadaag

(fal) cid kale wax la cun oo si mid ah ula qaybso. Walaalahaa qadada la wadaag.

wadaag -ga: (magac, lab, keli) wada cunka cunto ay wada cunaan laba qof iyo in ka badan oo kolka uu qof mar darsado ayuu fandhaalka ka kale u wareejiyaa isna kol ayuu darsan oo wuu isa sii dhaafin ilaa weelku dhammaanayo wadaagga caanuhuna waa sidaa. Wax wada wadaag ayaa lagu wada dhergaa.

wadaag -ga: (magac, lab, keli) wax dad badan ka dhexeeya oo aanu qofna gaar u lahayn. Xukuumad wadaag ah ayaa la soo dhisay.

(Wadaaga-ha)

1. Wax wareegsan sida garangarta, gadowga, kd., meesha kala barta.

2. Meeshii waxyaalo badan oo isku xirani isugu yimaadaan, iska haystaan.

3. (heense) meesha dhudaha caynaanku isaga yimaadaan.

m.l (-gayaal, m.l/dh) 1. Wax wareegsan sida garangarta, gadawga iyo wixi lamida meesha kala barta. 2. Meesha waxyaalo badan oo isku xirani isugu yimaadaan ama iska haystaan. 3. Meesha dhudaha caynaanku isaga yimaadaan (heense).

m. n. center (of a circle); central ~ shared area, point where several things meet

-ha: (magac, lab, keli) meel waxyaalo badan oo isku xidhani is kugu yimaaddaan oo ay iska haystaan.

wadaage -ha: (magac, lab, keli) heensaha ay dhudaha caynaanku iskugu meelihiisa yimaaddaan.

de: center (of a circle); central ~ shared area, point where several things meet

initial: w

lx: wadaage

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: wadaage

f.lg2 (-iyay, -isay) 1. Dad wax ka dhexeysiin. 2. Wax qaybin.

f.lg2 (-iyay, -isay) 1. Dad wax ka dhexeysiin. 2. Wax qaybin. m.f.dh, wadaajin.

ditransitive v. share out with others; give a share of something to someone

-yey / say: (v) act as a moderator; moderate (moda-reeyt)-, portion out; facilitate

(fal) wada sii oo cunto ama caano ha wadaagaan; dheef wada sii ha wadaageene. Ninba kol yuun cashayne carruurta wadaaji. Dh: wadaagsii.

de: share out with others; give a share of s.t. to s.o.

initial: w

lx: wadaaji

pd: (wadaajiyey)

ps: v2a=ditr

key: wadaaji

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Lab xoolaad oo qooqan dheddiggiisa oo deggan la socosho. 2. Neef tabar daran aayar u wadid.

v. court ~ stick with (of male livestock with female in heat)

wadaali v. drive along ~ follow slowly (one's sick ~ weak livestock)

(Cadaadis-ka)

Cadaadinta.

cadaadis¹: m.l 1. Hawo c. saarid. 2. Xoogga ku dhaca halbeeg bed ah. 3. la-mid: cadadin.

cadaadis²: m.l (fiisikis) Xoogga lignaan u saaran halkii halbeeg ee bed ah ama waa saamiga xoogga iyo bedka. Waxa lagu cabbiiraa Baaskal ama N/m2 (H.C).

cadaadis³: m.l (siyaasad) Waa dawlad awoodsheegasho ku dhisan, caddaalad darro iyo hoggaamin xumo ku darsatay.

cadaadis¹: m.l 1. Hawo c. saarid. 2. Xoogga ku dhaca halbeeg bed ah. 3. la-mid: cadadin.

cadaadis²: m.l (fiisikis) Xoogga lignaan u saaran halkii halbeeg ee bed ah ama waa saamiga xoogga iyo bedka. Waxa lagu cabbiiraa Baaskal ama N/m2 (H.C).

cadaadis³: m.l (siyaa.) Waa dawlad awoodsheegasho ku dhisan, caddaalad darro iyo hoggaamin xumo ku darsatay.

Pressure

vl. n. harassment

Perseguitamento

Persecution

-ka: (magac, lab, keli) xoog ku dhaca halbeegbedeedka.

cadaadis -ka: (magac, lab, keli) cid kale kadeedid oo dhibaatayn.

de: harassment

lx: cadaadis

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: cadaadis

-ka: (magac, lab, keli) hoos u riixid; hoos u cadaadin.

m.l la-mid: hadaafin.

-ka: (n) 1. fixing (fiksing); the act of repairing; improvement ~ hagaagin. 2. the act of arranging into a methodical or systematic arrangement

m.l la-mid: ladaabin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ladaabin.

m.l la-mid: madaalin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madaalin.

de: sharing, holding in common, passing around

hm: 1

initial: w

lx: wadaag

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: wadaag_1

de: share s.t. (with s.o.), hold communally (with preposition la)

hm: 2

initial: w

lx: wadaag

pd: (wadaagay)

ps: v1=tr

key: wadaag_2

(Wadaajin-ta)

Wada siin; ka dhexaysiin; wada gaarsiin.

m.f.dh eeg wadaaji.

-ta: (magac, dhedig, keli) wada cunsiin; ka dhexaysiin. Dh: wadaajis.

(fal) xoolo iyo wixii la mid ah, wada raac; gaar u raac.

wadaali: (fal) is dhaafi adoo dad kale la qabanaya. Wadaali oo dibadda innoo dhaafi.

(Wadaalin-ta)

(xoolo, ...) Wadwadid; raacid wadaaleed.

m.f.dh eeg wadaali.

-ta: (magac, dhedig, keli) 'xoolo iyo wixii la mid ah' wadwadid; raacid wadareed.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg walaadin.

m.l la-mid: wanaajin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg wanaajin.

(Waraabis-ka)

Waraabin.

m.l la-mid: waraabin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg waraabin.

(fal) eeg wadaaji.

m.l la-mid: badbaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhimasho ama dhibaato kale ka samatabixis. Doonni ayaa loo diray badbaadista dad ay doonni la rogmatay. Dh: samatabixis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badmaaxid.

-ka: (magac, lab, keli) eeq bardaamin.

m.l la-mid: gaadaamin.

m.l la-mid: gardaadin.

(Nabdaadis-ka)

Nabdaadin.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, nabadda ka qaadis.

-ka: (magac, lab, keli) eeg saadaalin.

-ta: (magac, dhedig, keli) fiirin oo wax waadaal ah ka dhigid; dabasocod uu dibi qoodh ahi daba socdo sac rimay soo wata. Dibigu maalmahan oo dhan waadaalinta sacuu ku jirey.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg wadaadayn.

-da: (magac, dhedig, keli) naagta ninkeeda gogol dhaaf ku samaysa ce qaar kale la wadaajisa.

-ha: (magac, lab, keli) xarriiq wada mara labo xarriiqood oo barbaro ah.

de: court ~ stick with (of male livestock with female in heat)

hm: 1

initial: w

lx: wadaali

pd: (wadaaliyey)

ps: v2a=tr

key: wadaali_1

de: drive along ~ follow slowly (one's sick ~ weak livestock)

hm: 2

initial: w

lx: wadaali

pd: (wadaaliyey)

ps: v2a=tr

key: wadaali_2

-ta: (magac, dheddig, keli) dhiil caano lagu lulayo, kodhe iyo wixii la mid ah, si aan xoog ahayn u walhin oo kolba dhinac u yara lulid. Dh: weedhaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) (la ~) qof kale wax la qaadid oo dhinaca u qabasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg waldaafin.

(Waldaamin-ta)

Wax culus oo la wada qaado, iyadoo labada dhinac la kala hayo, oo la laallaadina hayo.

m.f.dh eeg waldaami. la-mid: walwaalid.

-ta: (magac, dhedig, keli) handaafin oo wax culus hareeraha qabasho oo laadlaadin. Foosto waldaamin mooyee si kale laguma dallici karo. Dh: handaafin, wandaafin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax culus hareeraha qabasho oo wada qaadid. Kiintaal biro ah wandaafin baa lagu qaadaa. Dh: handaafin, wandaafis.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax soo socda wax kale ka horgeyn oo dhanka kale u dhaafin. Wax is waydiin ma xumee wax is waydaarin baa daran.

-ka: (magac, lab, keli) harag laga bixiyo lo'da oo hagaag loo midgiyey. Waylaaliskani waa mid waylood. Dh: masalle.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg weydaarin.

m.dh la-mid: magwadaag¹.

-da: (magac, dhedig, keli) mag wada bixin oo ninba saami kaga qayb galid haddii la qaadanayana wada qaybsasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wadaajin; ka dhexaysiin; wadaajis.

m.l la-mid: waldabaanin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg wadid.

m.l Lacag sanuud ah oo qiimaheedu dhanyahay labaatan senti.

-da: (magacwadareed) lacag sanuud ah oo dhan labaatan senti.

(Adaahi-da)

Geed sal weyn iyo laamo yaryar leh, oo buruqdiisu biyo badan tahay.

m.dh Geed xooluhu ku dhacartaan oo leh sal weyn oo wada buruq ah iyo laamo yaryar oo dhuudhuuban.

f. n. tree species with a large trunk containing a lot of water

-da: (magac, dhedig, keli) geed sal weyn oo laamo yaryar leh oo ay buruqdiisu xooluhu ku dhacartaan. Waxa uu ka baxaa bannaanada, caleen iyo hadh toona ma laha. Dh: udaatays, haandurwaa.

de: tree sp. with a large trunk containing a lot of water

lx: adaahi

pd: (-da)

ps: n2-f

key: adaahi

avv. aayar, miyir.