Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Wadaad-ka)

2

Nin diinta bartay dadka kalena bara; aw; fiqi; shiikh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ddo, m.l) Nin diinta islaamka wax ka bartay kuna camalfala oo dhowrsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ddo, m.l) Nin diinta islaamka wax ka bartay kuna camalfala oo dhowrsan.

waa la naqliyay ✓

n. man of religion, Muslim religious consultant

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) priest (piriist); Sheik; sheikh; pious person; religious official; religious teacher; clergyman (kaleerji-man); mullah (mullah) ~ shiikh

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) islaan da'weyn oo cimri joogta. Wadaadda wax u sheeg.

2

wadaad -ka: (magac, lab, keli) qof diinta wax ka yaqaan sheekhna an gaadhin. Wadaad dad u eki buu kugu dilaa masna dhul u eki. Dh: aw. Li: waranle.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: fiqi, shiikh

3

de: man of religion, Muslim religious consultant

4

initial: w

5

lx: wadaad

6

pd: (-ka)

7

ps: n2(a)-m

8

key: wadaad

waa la naqliyay ✓

رجالُ الدِّينِ

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cadaad-da) Geed qodxo yaryar oo qarqaroofsan leh oo xabag wanaagsan dhala.

2

2. (Cadaad-ka) Xiddigga lixaha ka danbeeya; galgaal; laxmar.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (cadaad, m.dh) 1. Geed, qodxo yaryar oo qaroofan iyo xabag macaan oo la cuno leh. 2. Xiddigga lixaha ka dambeeya.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (cadaad, m.dh) 1. Geed, qodxo yaryar oo qaroofan iyo xabag macaan oo la cuno leh. 2. Xiddigga lixaha ka dambeeya.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] tree species with thorns, producing resin

2

cadaad pr. n., loc. name of a star near Pleiades

waa la naqliyay ✓

[ADAD, ADAAD, ADED] Acacia hamulosa 12, A. oliveri 30, A. Senegal 121

waa la naqliyay ✓

1

(Adad) All. Som. Acacia senegal (L)Willd. Mimosaceae.

2

S Acacia mellifera (Vahl.) Benth. Mimosaceae.

3

N Acacia circummarginata Chiov. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) geed qodxo c yaryar oo qalqallooca leh oo wax qabsan og. Waxa uu dhalaa xabagta ugu macaan ugu na waxtarka badan.

2

cadaad -ka: (magac, lab, keli) mid xiddigaha ka mid ah oo laxaha ka dambeeya. Dh: galgaal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kolka irfidu qotanto ee ay dhulka toos u mudayso ee aanu dibidu jiidi karayn, ama dibidu layli yihiin. Dh: qoton. Li: shalaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Qadaad-ka)

2

Jeego.

waa la naqliyay ✓

1

qadaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Madaxa docdiisa dambe; jeego.

2

qadaad²: f.g1 (-day, -dday) Koor carrabbadeeda isku xirid si aanay u shanqarin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Madaxa docdiisa dambe; jeego.

waa la naqliyay ✓

m. n. back of the neck

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the back part of head or the neck ~ jeeggo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) koor carrabbadeeda isku xirid si aanay u shanqarin.

2

qadaad -ka: (magac, lab, keli) qoorta xagged dambe inta tunka iyo kodhida u dhexaysa, Dh: qoordiid, deli, tun.

waa la naqliyay ✓

1

de: back of the neck

2

lx: qadaad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

syn: jeego

6

key: qadaad

waa la naqliyay ✓

vl. n. farewell, act of bidding farewell

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) nabadgelyeyn iyo sagootin cid safar u baxaysa loo sameeyo. Ardaydii jaamacadda u baxaysay ayaa xaflad Dh: sagootin, wadaac ah loo sameeyey macasalaamayn.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: farewell, act of bidding farewell

3

initial: w

4

lx: wadaac

5

pd: (-a)

6

ps: vn2a-m

7

key: wadaac

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaag-ga)

2

1. Lahaan dad badan ka dhexaysa ee aan qof gooni u sheeganayn.

3

2. Wax dad badan ka dhexeeya oo qofba kalkiisa wax ku qabsanayo ama haynayo ama loo dhiibayo.

4

3. Hab Soomaalidu caanaha u dhanto: inta layska soo horjeesto (haddii 2 qof la yahay) ama garangar loo fariisto (haddii la badan yahay) baa qofkii weelka caanaha ah loo dhiibaaba, inta kabbado isaguna kolkiisa kan midigta ka xiga u dhiibaa, dantuna waa si caanuhu (kolkay yar yihiin) u wada gaaraan oo aan loo kala bursan.

waa la naqliyay ✓

1

wadaag¹: m.l Wax dad badan ka dhexeeya oo aanu qofna gaar u lahayn.

2

wadaag²: f.g1 (-gay, -gtay) La w.: wax qaybsashadooda ama manaafacaadsigooda cid kale la qaybsasho.

waa la naqliyay ✓

1

wadaag¹: m.l Wax dad badan ka dhexeeya oo aanu qofna gaar u lahayn.

2

wadaag²: f.g1 (-gay, -gtay) La w.: wax qaybsashadooda ama manaafacaadsigooda cid kale la qaybsasho. m.f.dh, wadaagid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sharing, holding in common, passing around

2

wadaag v. share something (with someone), hold communally

waa la naqliyay ✓

-ay / tay / een / nay: (v) share (sheer)-, especially to share milk ~ la wadaag

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale wax la cun oo si mid ah ula qaybso. Walaalahaa qadada la wadaag.

2

wadaag -ga: (magac, lab, keli) wada cunka cunto ay wada cunaan laba qof iyo in ka badan oo kolka uu qof mar darsado ayuu fandhaalka ka kale u wareejiyaa isna kol ayuu darsan oo wuu isa sii dhaafin ilaa weelku dhammaanayo wadaagga caanuhuna waa sidaa. Wax wada wadaag ayaa lagu wada dhergaa.

3

wadaag -ga: (magac, lab, keli) wax dad badan ka dhexeeya oo aanu qofna gaar u lahayn. Xukuumad wadaag ah ayaa la soo dhisay.

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaa-sha)

2

1. La socoshada neef labi neefka dheddig oo orgeysan raaco, ka hari waayo, wadwado; wadid ama wadasho.

3

2. Wax tirsan oo gooni loo wado; goosan; xayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh 1. W. ah: la socoshada neef labi neef dheddig oo orgeysan raaco ama ka hari waayo. 2. Xoolo tirsan oo gooni loo wado.

waa la naqliyay ✓

f. n. separation ~ isolation

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) wax tirsan oo gooni loo wado. Wadaal weeye neefku. Dh: xayn, goosan.

2

wadaal -sha: (magac, dhedig, keli) dabasocod uu daba socdo neef labi neef dhedig oo orgoonaya oo uu ka hadhi waayo. Dibi wadaal sac kama daayo. Dh: wadwadasho; wadwad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: goosan

2

de: separation ~ isolation (especially of male from female livestock in herd)

3

initial: w

4

lx: wadaal

5

pd: (/sha)

6

ps: n-f

7

key: wadaal

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaan-ta)

2

Weel harag ah, oo gadow iyo daddaabbo leh, oo inta dowlis lagu xiro, ceelasha lagu shubo oo biyaha loogala soo baxo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.dh) Weel harag, cinjir iyo wixi lamida ka samaysan oo gadaw iyo daddoobbo leh oo inta dawlis lagu xiro ceelasha lagu shubo ama biyaha loogala soo baxo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.dh) Weel harag, cinjir iyo wixi lamida ka samaysan oo gadaw iyo daddoobbo leh oo inta dawlis lagu xiro ceelasha lagu shubo ama biyaha loogala soo baxo.

waa la naqliyay ✓

f. n. leather water-vessel; bucket

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) container made of leather used to collect water from wells ~ dalow

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg waadaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: okhole

2

de: leather water-vessel; [ext.] bucket

3

initial: w

4

lx: wadaan

5

pd: (-ta Pl: wadaamo (/ha))

6

ps: n1-f

7

key: wadaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax qoyan si uu u engego cadceedda u dhigasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) dar alle u dhimo. Inta lagu jecel yahay wafaad. Dh: dhimo, allayso.

waa la naqliyay ✓

(fal) xoog u qayli; xanuun darteed la wataatac. Dh: warraaq, cabaad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadal qofka oo hurda oo aan is ogayn ka soo baxa. Xalay oo dhan baad wataad ku jirtee maxaa ku helay. Dh: qaraw.

waa la naqliyay ✓

vl. pron. what you ...

waa la naqliyay ✓

[pronoun you plus action verb] ... you ... to Ex: waxaad u sheegtaa; inay aamusaan; tell them to be silent

waa la naqliyay ✓

1

de: what you ... [CLEFT FOCUS] = waxa + aad

2

initial: w

3

lx: waxaad

4

ps: focus + vpro

5

key: waxaad

waa la naqliyay ✓

name-f affectionate, gentle

waa la naqliyay ✓

1

Aw: (Aw-ga)

2

1. Awoowe hore; ab.

3

2. Qof cilmi iyo kasmo gaar ah leh; wadaad.

4

Aw: (Aw-geed; aw-giis) daraad; dar; aawo.

waa la naqliyay ✓

1

(Daraawiish-ta)

2

1. Urur wadaaddood (dariiqo) oo shiikh u taliyo, nabaddiyo colaaddaba.

3

2. Daraawiishtii Mahdigii Suudaan iyo tii Ina Cabdille Xasan.

4

3. Ciidanka Soomaalida oo nabadda gudaha, qayb kamid ah.

5

4. Masaakiin; cayr.

waa la naqliyay ✓

1

(Dariiqa-da)

2

Wadajir iyo urur wadaaddood, oo si gaar ah u maamulan oo digri iyo ducooyin gaar ah leh oo ku dhaqma hab duwan oo shiikh u jideeyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Digri-ga)

2

1. Ilaah xusuusad.

3

2. Ururro waqtiyo gaar ah, wadaaddada dariiqooyinku yeeshaan, oo qasiidooyin qaadaan iyagoo is ruxa haya; xadro.

waa la naqliyay ✓

1

(Digriyid-da)

2

Digriga wadaaddada dariiqooyinku hadba qabtaan, maamulkiisa iyo samayntiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiqi-ga)

2

Nin diinta kasmo weyn ku leh; wadaad; caalin; shiikh; buuni.

waa la naqliyay ✓

1

(Ikhwaan-ka)

2

Walaal (xagga diinka); waxaana aalaa isyiraahda wadaaddada.

waa la naqliyay ✓

1

(Kitaabgaab-ka)

2

Nin kutubta wax yar ka yaqaan, haddana wax ka sheegsheega oo wadaad iska dhiga; fiqidduur; qalinduurre; (ama kitaabgaablow).

waa la naqliyay ✓

1

(Laqba-da)

2

Kutubta diinka ah oo Carabiga ku qoran, fasirka wadaaddadu Af-Soomaali ku fasiraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Shiikh-a)

2

Nin diinta aad wax uga yaqaan; caalin; wadaad; aw (ama sheekh).

waa la naqliyay ✓

1

(Tusbax-a)

2

Xabbado ama iniino kulkulucsan oo sida kuwa kuusha u daldaloola oo u taxan oo wadaaddada iyo qofkii kale oo doonayaa qaato oo ku werdiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaaddeyn-ta)

2

Wadaad iska dhigid, isu ekayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaadnima-da)

2

Wadaad ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Yabara-da)

2

(Wadaaddo; Fiqi-Buraale) waxyaalo dadka wadaaddada qaba loo sameeyo, waxayna u dhexaysaa saagootiga iyo ruqsada).

waa la naqliyay ✓

1

-do

2

(naxwe) Qodob magacyada dheddig oo kelida ah qaarkood iyo kuwa lab oo kooxda ah qaarkood raaca oo caddeeya (ri-da, mara-da, lo'-da, bad-da: wadaadda-da, aqalla-da, dibi-da, walaalla-da).

waa la naqliyay ✓

m.l.w Duulal la rumaysan yahay in ay dadka ku ridaan cudur lagu daaweeyo udug iyo raashin; fiqiburaale; wadaaddo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal, m.l/dh) (dii.) Wadaad fidiya diinta masiixiga. la-mid: baaderi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (dii.) Waxay ka mid yihiin wadaaddada ugu sareeya Hinduuga.

waa la naqliyay ✓

1

dacar¹: m.l Dhismo weyn oo dusha ka dedan dhinacyadana ka furan oo laga dhiso qabuuraha wadaaddada waaweyn oo marka la siyaaranayo dadku harsado.

2

dacar²: m.dh 1. Geed yar oo jaadad badan ah oo leh caleemo hilib leh oo dhinacyada qodxo ku leh, iyo laan dheer (baaldacar) oo baarkiisa dhabaq ka samaysmo; caleemaha, dhacaan aad u xaraar oo laysku daweeyo baa laga lisaa; sibir. 2. Dhacaan xaraar oo cawl ah ama cagaar, oo inta beerka ka yimaada, beerkutaasha ku urura; xammeeti. 3. Wixii qush ah oo caloosha ku jira oo layska dacarfaalo; qaras.

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaadda-da)

2

(weligi waa koox) (senen) Niman sida jinniga aan ishu qaban karin oo - caamada Soomaalida qaarkeed sida ay qabto - wada wadaaddo ah, oo dadka ku dhaca, oo cudur ku noqda; si qofku ku biskoodo, waxyaalo badan oo loo wato in wadaaddada lagu raali gelinayo, baa la sameeyaa (saagooti, yabaro, ruqso; ...); fiqi-buraale.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. evil spirits believed to possess people and cause sickness

waa la naqliyay ✓

-wadaaddaha: (n) [plural of wadaad] 1. religious teachers; priests (piriistis). 2. a sickness believed to be caused by an evil spirit; demon (diimari) ~ boorane, saar, rningis

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magacwadareed) cudur inta badan haweenku ka ashkatoodaan oo loo nisbeeyo qolo mala'awaal ah oon ishu qaban oo lagu daweeyo cuudin, sagooti, yabaro, ruqso; iyo wixii la mid ah'. Islaanta wadaaddo ayaa hayee ka cuudiya. Dh: fiqibburaale.

2

wadaaddo -da: (magacwadareed) qolo mala'awaal ah oo dumarka gala xanuun iyo dhibaatooyin badanna u keena.

waa la naqliyay ✓

1

de: evil spirits believed to possess people and cause sickness

2

initial: w

3

lx: wadaaddo

4

pd: (/da)

5

ps: n2-f-pl

6

key: wadaaddo

waa la naqliyay ✓

(fal) wadaad iska dhig; shaqo wadaad qabto qabo ama si wadaad u lebiso. Reerka culimo kali ma joogtee u wadaadee.

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaagid-da)

2

Wada lahaan; qaybsasho; is wada gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wadaag².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) si siman oo aan la kala bursan wax u wada cunid. Wadaagidda cuntadu waa dhaqan ay Soomaalidu leedahay. Dh: wadaagis

waa la naqliyay ✓

v. be safe; secure

waa la naqliyay ✓

-ay/ day / een: (v) survive (sar vaayv); remain alive or be safe samatabbax -Syn: outlive, outlast

waa la naqliyay ✓

(fal) nabad gal oo xummaan ha arkin. Badbaadoo inankaygow, beelahoo dhan hoggaami. Dh: noolow.

waa la naqliyay ✓

1

de: be safe; secure

2

lx: badbaad

3

pd: (badbaaday)

4

ps: v1=intr

5

key: badbaad

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Baghdad [capital of Iraq.]

waa la naqliyay ✓

(n) Baghdad or Bagdad; the capital and largest city of Iraq

waa la naqliyay ✓

1

de: Baghdad [capital of Iraq]

2

lx: Baqdaad

3

ps: n0-loc-f

4

key: Baqdaad

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof ciriiri gelin, dhibid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof ciriiri gelin, dhibid. m.f.dh, cadaadin.

waa la naqliyay ✓

v. harass, intimidate, oppress; pressure, squeeze; hurt, punish, torture

waa la naqliyay ✓

yey say: (v) 1. press (prees); compress (kom-prees); apply pressure on, 2. urge or force to action; impel (im-peel) 3. oppress (o-prees); repress (ri-prees) 4. harass (haaras)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hoos u riix; cadaaji.

2

cadaadi: (fal) cid kale, dhib gaadhsii; kadeed.

waa la naqliyay ✓

1

de: harass, intimidate, oppress; pressure, squeeze; hurt, punish, torture

2

lx: cadaadi

3

pd: (cadaadiyey)

4

ps: v2a=

5

key: cadaadi

waa la naqliyay ✓

1

(Caddaad-ka)

2

Cudur dadka ku dhaca oo oogadu cadcaddaato; baras.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: caddow 1. Cudur dadka ku dhaca oo oogadu cadcaddaato; baras. 2. Dhar midab baxay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: caddow 1. Cudur dadka ku dhaca oo oogadu cadcaddaato; baras. 2. Dhar midab baxay.

waa la naqliyay ✓

m. n. anemia

waa la naqliyay ✓

1

(Adad) S Heliotropium cinerascens DC. Boraginaceae.

2

S Heliotropium ovalifolium Forsk. Boraginaceae.

3

S Heliotropium zeylanicum (Burm) Lam. Boraginaceae.

waa la naqliyay ✓

-ay I caddaatay: (v) 1. become white. 2. -ku caddaad: be found guilt. Ex: dambigii wuu ku caddaaday; he was found guilty

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) caddaan noqosho.

2

caddaad -ka: (magac, lab, keli) ciidda bataaxa ah ee cad ee ay biyuhu ku reebaan meelaha dixaha iyo biyomareennada.

3

caddaad -ka: (magac, lab, keli) cudur ku dhaca oogada dadka oo maqaarka cadcaddaan u yeela. Dh: baras.

waa la naqliyay ✓