Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-ta/ka: (n) wine (waayn) Ex: khamriga culus ee canabka laga sameeyo; alcoholic beverage made from grapes

waa la naqliyay ✓

1

(Warayn-ta)

2

1. War biyo galaan ka dhigid.

3

2. War u yeelasho, danayn; tixgelin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waree.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig keli) berked qodid; war biyo galaan ka dhigid. Dadkii warayn bay u keceen oo nin walba ceel buu qotaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Waxayn-ta)

2

Samayn; falid; yeelid; qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waxee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) samayn oo wax la garnayo ka dhigid. Dh: samayn; yeelid, qabasho, waxays.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel dhul ah oo bannaan.

waa la naqliyay ✓

1

class, vl. pron. I am / do ...

2

waan class, vl. pron. we [excl.] are / do ...

waa la naqliyay ✓

je (+ verbe).

waa la naqliyay ✓

(pronoun I plus action verb) I ... to. Ex: waan ku jeclahay; I love you. waan ka xumahay: (expression) I am sorry (soori).

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xal; waanwaan. waan: (magacuyaal) tilmaama qofka kowaad ee lala hadlayo oo yeele ah.

waa la naqliyay ✓

1

v.aux: fail to do (X), miss (out on) doing (X)

2

waay v. fail to find ~ get, miss

3

waay class: he / she / it is ... [verbless declarative]

waa la naqliyay ✓

-yey / wayday / waayeen / waynay: (v) can't find; unable to find ~ waa. Ex: furihii waan waayey; I could not find the key

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) lagu dhawaaqo marka gurmad la doonayo. Dh: wey, way, alla.

waa la naqliyay ✓

-aa/ayd: (adj) big (big); large (laarj); huge (hi-yuuj); tremendous (tera-man-des); major (meey-jar); great (gareeyt) ~ weyn

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) weyn oo aan yarayn. Allaa wayn ninkii aamminaa awood leh. Dh: weyn.

waa la naqliyay ✓

qr.dd la-mid: weeye.

waa la naqliyay ✓

1

class: he / she / it is ... [verbless declarative]

2

waaye [feminine] n. age (in the past), previous time

waa la naqliyay ✓

1

1. (Waayo?) Maxaayeelay; maxaawacay.

2

2. (waa ayo) waa ayo?; waa qofma?; waa kuma? waa tuma?

3

3. (Waaya-ha) a) Arrimo; xaal; sah. 6) Dhibaha adduunka; tabaalo. c) Waxyaalo loo soo joogey; goobjoog loo ahaa; xog'ogaal; wacaal.

waa la naqliyay ✓

1

waayo¹: m.l.w 1. Waqti hore oo la soo dhaafay. 2. Dhacdooyin la soo joogay; wacaal. 3. Arrin; xaal; sah. 4. Dhibaha adduunka; tabaalo.

2

waayo²: xi. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo weer sababley ah; sababtu waxaa weeye, maxaajira, maxaawacay, maxaayeelay. Tusaale: “Xasan wuu iska tegay, waayo, waad ka caraysiisay”.

3

waayo³: e.we 1. Waa ayo?, waa kuma? 2. Sababtu maxay tahay?

waa la naqliyay ✓

1

waayo¹: m.l.w 1. Waqti hore oo la soo dhaafay. 2. Dhacdooyin la soo joogay; wacaal. 3. Arrin; xaal; sah. 4. Dhibaha adduunka; tabaalo.

2

waayo²: xi. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo weer sababley ah; sababtu waxaa weeye, maxaajira, maxaawacay, maxaayeelay. Tusaale: Xasan wuu iska tegay, waayo, waad ka caraysiisay.

3

waayo³: e.we 1. Waa ayo?, waa kuma? 2. Sababtu maxay tahay?

waa la naqliyay ✓

1

question word: why?, how come?

2

waayo [conjunction], [adverb] because; so

3

waayo m. n., (mass n.): topic, agenda, proposal (with information ~ problems)

4

waayo [feminine] n., pl. previous time, generation, age

waa la naqliyay ✓

1) pourquoi? 2) pourquoi pas? 3) parce que.

waa la naqliyay ✓

1

(adv) why (waay); for what reason? ~ maxaa yeelay

2

waayo: (conjunction) because (bi kooz); since (si-nis)

3

waayo -waayaha: (n) time (taaym); era (iira); days (deeyis) Ex: waayahii hore; the olden days; waayahaan dambe, nowadays [modern times]

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) waa maxay sababtu; leesh. Waayo maxaad sidaa u yeeshay. Dh: maxaayeelay, maxaawacay, sabab.

2

waayo -ha: (magac, lab, keli) dhibaha adduunka; tabaalo.

3

waayo -ha: (magac, lab, keli) dhacdooyin loo soo joogey; goobjoog loo ahaa.

4

waayo -ha: (magac, lab, keli) saha iyo xaalka kolkaa la joogo. Ninba waayihii ku lammaan.

waa la naqliyay ✓

زَمَن

waa la naqliyay ✓

1

ay day: (v) scream (iskriim); whine (waayn); howl (hawl); cry, wail, shriek, screech, yell, shout

2

cabaad: -ka: (n) scream (iskriim); howl (hawl); a long, wailing cry ~ qaylo

waa la naqliyay ✓

adj., pl. big, large, great (ones)

waa la naqliyay ✓

(adj) bigger (big-ger)-, larger (laar-ger)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) kuwa inta kale ka muuq, martabo ama da' weyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: big, large, great (ones) Sg: weyn

2

initial: w

3

lx: waaweyn

4

pd: (waaweynaa)

5

ps: adj-pl

6

key: waaweyn

waa la naqliyay ✓

1

(Waaxayn-ta)

2

Waax waax u kala dhigdhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waaxee. la-mid: waaxyayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waaxwaax u kala dhigdhigid. Neefku waaxayn ayuu innagu gaadhayaa.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waayee.

waa la naqliyay ✓

1

(Waddayn-ta)

2

Korka iska saarsaarid; rasayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waddee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) korka iska saarsaarid. Dh: rasayn, rasays.

2

waddayn -ta: (magac, dhedig, keli) dariiqyo samayn; jidad la maro jeexid. Waddaynta wanaagsani waa halbawlaha isgaadhsiinta iyo hurumarka.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wah ku celcelin oo sida eyda u ciyid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg warhee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xog'ogaalnimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: wareemid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) warmo la dhicid oo ku wareemid. Warmaynta meydku waa xadgudub.

waa la naqliyay ✓

conj. and what she ... / they ...

waa la naqliyay ✓

1

de: and what she ... / they ... [CLEFT FOCUS]

2

initial: w

3

lx: waxayna

4

ps: focus + conj

5

key: waxayna

waa la naqliyay ✓

vl. pron. what we [inclusive.] ...

waa la naqliyay ✓

1

de: what we [inclusive] ... [CLEFT FOCUS] = waxa + aynu

2

initial: w

3

lx: waxaynu

4

ps: focus + vpro

5

key: waxaynu

waa la naqliyay ✓

1

(Aabayn-ta)

2

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

3

2. (weel) xoolayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aabee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

2

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg aafee. la-mid: aafeyn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xanuun, xumaan ama dhibaato qabadsiin. Neefka cadhada leh gaar baa loo qoolaa si aanu xoolaha kale u aafayn. Dh: ibtilayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Aanayn-ta)

2

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aanee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) bac gelin ama ku duuduubid. Intaanad alaabta bacayn lacagta iska bixi.

2

bacayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof ama dad sas iyo cabsi ku ridid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo leh ka jirid oo ban ka dhigid. Dh: daleedayn.

2

banayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel xidhan furid. Dh: bannayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax, cay leh ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] insulted; blamed, censured

waa la naqliyay ✓

1

de: insulted; blamed, censured

2

lx: caayan

3

pd: (caaynaa)

4

ps: adj-der

5

key: caayan

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cadcad u googoyn. Dh: cadays, yaryarayn, cadcadayn, jarjarid.

2

cadayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo dahsoon ama muuqda oo gartaada run ahaanteeda caddaynaya sida: waraaqaha markhaatiga dhaarta sawirrada iwm. Dh: xujo. Wa: caddaymo.

3

cadayn -ta: (magac, dhedig, keli) midabka caddaanka u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Cagayn-ta)

2

Cag la dhicid; ku tumasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cagee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) ku tumasho; cagta la dhicid. Dh: cagays.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg caree.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) an act of daring; a challenge

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale 'car!' ku dhihid oo u digid. Dh: carays.

waa la naqliyay ✓

1

(Casayn-ta)

2

Casaan ka dhigid; midab cas u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg casee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) kabo iyo wax la mid ah, baalashayn; baalash marin. Dh: baalashayn.

2

casayn-ta: (magac, dhedig, keli) walax, midab cas u yeelid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) fiidka ama habeenka, maddadaalo iyo waari ku soo jeedid.

waa la naqliyay ✓

Dating

waa la naqliyay ✓

1

daayin¹: m.l la-mid: daa'in¹.

2

daayin²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) la-mid: daa'in².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg daa'im.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) bir la geliyey dhamac ama bayteriga oo dab iyo tamar loo yeelo iyadoo la adeegsanayo koronto.

waa la naqliyay ✓

1

(Dacayn-ta)

2

Biyo dac ah ku bi'in; biyo miir ah oo deggan qasid oo dac ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dacee.

waa la naqliyay ✓

vl. n. state of overflowing, making water dirty

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ceelka iyo darka inta u dhaxaysa biyo ku daadaadin. dacaynaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax dacayda ka xidhan ahaan. Awrka dacaynaanta ha ku deyne ka fur.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dac, dacee

2

de: state of overflowing, making water dirty

3

lx: dacayn

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: dacayn

waa la naqliyay ✓

1

(Dakayn-ta)

2

Sariir iyo wax la mid ah korkeed isku kala bixin; (ku dakayn) nasasho; dangiigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dakee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) sariir iyo wax la mid ah korkeeda isku kala bixin oo ku dangiigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalayn-ta)

2

1. Dal ka dhigid.

3

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

4

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dalee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wixii la mid ah, in meel laga banneeyo si iftiin iyo neecawba uga soo galaan.

2

dalayn-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid oo midabayn. Jawaabaha duxdoodii, adigaa daleeyoo, dahaadhkii ka qaadaye.

3

dalayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadhayn ama dadid. Dalaynta waababku dhib kuma laha Suge oo waa nin dheer. Dh: hadhayn. Li: qaawin.

waa la naqliyay ✓

1

(Danayn-ta)

2

Dan u gelid; dan u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg danee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax u soo jeedid iyo fiiro u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Darayn-ta)

2

(legdan) daro ku qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daree.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dar u yeelid. Darayn la'aan ceel duunyo lagama waraabiyo. Dh: darays.

waa la naqliyay ✓

1

(Fajayn-ta)

2

Qof oogadi faraha aad ugu mudmudid oo ugu garaacid, si jirku u baraarugo, siiba muruqyada iyo seedaha, oo u debecdo dhiigguna qummaati ugu wareego.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fajee. la-mid: fajays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof oogadiis faraha aad ugu mudmudid oo ugu turturqid, si jidhku u baraarugo, siiba muruqyada iyo seedaha oo dhiigga guntamay uu u debco oo uu wareeg u bilaabo. Dh: fajays.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fanee. la-mid: fanaysi, fangelin, fangelis.

waa la naqliyay ✓

1

(Farayn-ta)

2

Faro ku taataabasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg faree. la-mid: farays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of fingering

waa la naqliyay ✓