waaxays

-ka: (magac, lab, keli) weysaysi fudud oo halhal ah waysaysasho gaar ahaan kolka horay loo weysaqabay ee la jadiidinayo. kubbaayad biyo ah ayaa waaxaysadka kugu filan.

(tilmaame) waaxwaax u qaybsan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madaxayn.

(Raaxaysi-ga)

Raaxaysasho.

m.l la-mid: raaxaysasho.

f.mg3 (-stay, -satay) 1. Nolol raaxo leh ku noolaansho. 2. Nasasho; daaltirasho.

f.mg3 (-stay, -satay) 1. Nolol raaxo leh ku noolaansho. 2. Nasasho; daaltirasho. m.f.dh, raaxaysasho.

v. enjoy oneself, make oneself comfortable

-raaxaystay / raaxaysatay: (v) enjoy (in-jooy); have fun; experience pleasure ~ waqtiqaado;

(fal) nasasho gaado, raaxo ku dhex nooloow. Raaxayso marka aad fasaxa tahay. Dh: nafaxaad.

de: enjoy oneself, make oneself comfortable

lx: raaxayso

pd: (raaxaystay)

ps: v3b=intr

key: raaxayso

f.mg3 (-stay, -satay) Waalo cayaarid.

v. play the hand-clapping game

(fal) waalo ciyaar. saaxiibbada la waalayso.

cf: waalo

de: play the hand-clapping game

initial: w

lx: waalayso

pd: (waalaystay)

ps: v3b=intr

key: waalayso

-ka: (magac, lab, keli) eeg waastayn.

m.dh la-mid: waaxayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg waaxayn.

vl. pron. what she ...

waxay vl. pron. what they ...

[pronoun she / they plus action verb] ...they / she.... Ex: waxay tiri, ma arag; she said, I haven't seen them. Waxay yimaadeen guriga; they came home

(fal) samee oo wax ka dhig. Saanbuuse ii waxay. Dh: samee; qabo.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aabayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aanayn.

(fal) nabar qaaxada taga ama qaaxo u keena ku jiid. Feedhaha ka tun oo qaaxay hadduu ku dayn waayo. Dh: oofee, qaaxee.

qaaxay: (fal) god qod oo hoos u dheeree oo guntana ka balaballee. Godka qaaxay oo hoosta u ballaadhi.

(Waabay-da)

Waabaayo.

waabay¹: m.l Geedka xididkiisa laga sameeyo waabaayada.

waabay²: m.dh la-mid: waabaayo.

m. n. large tree species, growing in the mountains, from which poison is obtained

waabay [feminine] n. poison

-da: (magac, dhedig, keli) eeg waabaayo.

waabay-ga: (magac, lab, keli) geed buuraha ka baxa oo xididkiisa laga sameeyo sunta fallaadhaha la mariyo.

(Waalay-ga)

Qaalin ama dibi qooqii ugu horreeyey qooqan.

m.l (-yo, m.dh) Qaalin, dib markii ugu horraysay qooqay; qooqan.

m. n. male animal coming into rut ~ heat for the first time

(fal) ciyaarta waalada ciyaar.

waalay-ga: (magac, lab, keli) qaalin, dibi ama orgi aan weli adkaan oo joome noqon. Dh: geesbooc. Li: joome.

de: male animal coming into rut ~ heat for the first time

initial: w

lx: waalay

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: waalay

m.l Nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo meelaha uu ka soo bilowdo webiga Shabeelle iyo agagaarka magaalada Iimey. Qubleey, maanyo, manyiikay, libin.

-ga: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo meelaha uu ka soo ee buuraleyda bilowdo webiga Shabeelle deegaanta Soomaalida Itoobiya. Dh: qubley, maanyo, manyiikay, libin.

-ta: (magac, dhedig, keli) «kala ~) aada u kala qaadid; kala waaxid; kala fidin.

(Wacays-ta)

Duco.

m.l Samaan; wanaag.

f. n. blessing

name-m blessing

magac loo bixiyo wiil xilli barwaaqo ah dhashay ama la rajaynayo in uu noqdo mid barakaysan.

-ta: (magac, dhedig, keli) duco. Wacays baan soo sidaa waa wiil, badhaadhaan daba wadaa waa gabadh.

cf: duco {N & W}

de: blessing

initial: w

lx: wacays

pd: (-ta)

ps: n-f

key: wacays

-ka: (magac, lab, keli) eeg warayn.

(Waxayn-ta)

Samayn; falid; yeelid; qabasho.

m.f.dh eeg waxee.

-ta: (magac, dhedig, keli) samayn oo wax la garnayo ka dhigid. Dh: samayn; yeelid, qabasho, waxays.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caadayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caanayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caatayn.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, gaal ka yeelid.

gaalays-ta: (magac, dhedig, keli) middi weyn oo af badan. Cali gaallays buu soo tuntay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg haarayn.

-ka: (magac, lab, keli) geed geedaha ku marma oo xooluhu cunaan. Daaraddayada laalays baa ka baxay.

-ka: (magac, lab, keli) bandhig maaweelo iyo maadi ka buuxdo oo qof ama wax ka badani jilaan lana daawado. Waa maadays adduunyadu dadkuna way matalayaan. Dh: majaajillo, maweelo, maadeys.

-ka: (magac, lab, keli) qof aan garaad badan lahayn oo wuxuu sameeyaana inta badan wax ka soo qaad lahayn. Maahayska ninmankii nii malmalay muranku waa ceebe. Dh: maangaab.

maahays -ka: (magac, lab, keli) inta tamarta yar ee in loo naxo oo la dhawro mudan. Xilliga dagaallada mahayska iyo rayadka lama laayo. Dh: maati, maxas.

-ta: (magac, dhedig,meli) eeg maarayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg maanyayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg naagayn.

(Naanays-ta)

Magac dheeri ah oo qof ama wax kale loo baxsho ama lagu dhejiyo; koofaar; (ama naynaas).

naanays¹: m.dh (-so/-syo, m.dh) Magac dheeri ah oo loo yaqaan qof, kaas oo aan ahayn magaciisa dhabta ah; koofaar. la-mid: naynaas¹.

naanays²: m.dh (-syo, m.dh) (kiimika)Hab loo qoro iskudhis kimikaad iyadoo la isticmaalayo summadaha atamyada ku jira. Hoosgalayaashu waxay u taaganyihiin tirada atamyada. Naaneys molikiyuulku waxay ku tustaa oo keliya nooca iyo tirada atamyada ah ee ku jira iskudhiska. Dhis naaneys molikuyuulkuna waxay muujisaa sida atammadu u ratibanyihiin.

naanays³: f.mg1 (-say, -stay) 1. Ku n.: qof magac dheeri ah oo aan kiisii dhabta ahaa ahayn u bixin. 2. Ku n.: cid falkeeda dhaliilid. la-mid: naynaas².

naanays¹: m.dh (-so/-syo, m.dh) Magac dheeri ah oo loo yaqaan qof, kaas oo aan ahayn magaciisa dhabta ah; koofaar. la-mid: naynaas.

naanays²: m.dh (-syo, m.dh) (Kiim.) Hab loo qoro iskudhis kimikaad iyadoo la isticmaalayo summadaha atamyada ku jira. Hoosgalayaashu waxay u taaganyihiin tirada atamyada. Naaneys molikiyuulku waxay ku tustaa oo keliya nooca iyo tirada atamyada ah ee ku jira iskudhiska. Dhis naaneys molikuyuulkuna waxay muujisaa sida atammadu u ratibanyihiin.

naanays³: f.mg1 (-say, -stay) 1. Ku n.: qof magac dheeri ah oo aan kiisii dhabta ahaa ahayn u bixin. 2. Ku n.: cid falkeeda dhaliilid. m.f.dh, naanaysid. la-mid: naynaas.

f. n. nickname; formula {chemistry}

-ta: (n) nickname (nik neem) ~ naynaas

Soprannome

Nickname

(fal) magac aan kiisa rasmiga ahayn ladh ah ugu yeedh.

naanays-ta: (magac, dhedig, keli) magac ladh ah oo magaca dhabta ah ka caansanaada oo qof oo bixiyo. Guray waa naanays. Dh: koofaar.

naanays -ta: (magac, dhedig, keli) xaraf astaan ah curiye oo magaciisa u taagan. Naanaysta Os waa O; naaynayta Haydarojiin waa H.

bw: naynaas

de: nickname; [ext.] formula {chemistry}

lx: naanays

pd: (-ta)

ps: n1-f

syn: koofaar

key: naanays

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaaabayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg gaarayn.

(Qaaxayn-ta)

Nabar qaaxada u dhaca gaarsiin.

m.f.dh eeg qaaxee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar qaaxada u dhaca gaadhsiin. Carruurta qaaxaynta ka daa. Dh: oofayn, qaaxays.

qaaxayn -ta: (magac, dhedig, keli) god hoos u qodid oo gun ballaadhan u yeelid. Qaaxaynta boholuhu waa muhiin dhulka adag. Dh: qaaxays.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg raamayn.

(Raaxayn-ta)

(u raaxayn) raaxo siin, u yeelid.

m.f.dh eeg raaxee. la-mid: raaxo (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) (u ~) cid kale raaxo u suurtagelin.

-ka: (magac, lab, keli) saalo dhigis xoolaad. Geel ban jooga oo yamaarug daaqay, saalays badanaa.

saalays -ka: (magac, lab, keli) eeg saalayn.

(Saamays-ka)

1. Wax qof ama wax ku yimaada oo raad xoog leh, oo oogada iyo maanku iska gartaan oo wax ku qaybsadaan, ku reeba.

2. Karti wax kale sabab u noqon karta, ama keeni karta, ama abuuri karta ama beddeli karta.

m.l la-mid: saamayn.

m. n. effect, impression

-ka: (n) effect (i-fakt) ~ see [eeg] saamayn-ta

-ka: (magac, lab, keli) karti wax kale u noqota sabab ku keenta isbeddel.

de: effect, impression

initial: s

lx: saamays

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: saamays

-ka: (magac, lab, keli) eeg taakayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) neefka ayrada ah ee xoolaha kale caanaha ka badsha. Hadday curato taaxeys mar baa la candhasaabaaye.

-waaraysa: (adj) 1. immortal (imoor-tal)-, eternal (iteer-nal) ~ aan dhimmannayn, daa'in ah. 2. durable (dhuura-bal)-, existing (ig-ziist-ing); enduring (en-dhuur-ing); lasting (laast-ing) ~ wakhti dheer jiraya

-ka: (magac, lab, keli) eeg waddayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaabo gurasho. Meel magaalo ka fog ayaa xaabays lagu yagaan. Dh: qoryays, xaabays.