waaxayn

(tilmaame) waaxwaax u qaybsan.

m.f.dh eeg awaare.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciid ku rogid, hadhuuka shinnida ah marka ciidda lagu rogo. Awaaraynta hadhuudhku waa berri.

awaarayn-ta: (magac, dhedig, keli) baxsasho darteed, siigo kicin. Ilko dheere iyo luuq haddaan, laga awaaraynin.

awaarayn -ta: (magac, dhedig, keli) (kala ~) ka dhaqaajin; ka tegitaan. Nin kaloo Ilaah kuu idmaba kala awaaraynay.

-ta: (magac, dhedig, keli) hal marqid; hal marqid; neefka oo naasaha wax lagaga duubo si aanan loo jiqin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo neef madax u ah u yeelid oo horkaxayn. Saca u weyn ayaa madaxayn loo kaxaystaa.

m.f.dh eeg waaqlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) oohin badan ooyid; cod 'waaq' ah ku celcelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) «ku ka dudduucid; waastays.

-ga: (magac, lab, keli) eeg waaxaysasho.

f.g3 (-stay, -satay) 1. Wax afar meelood u kala qaybsasho. 2. Wax qaybo isla eg ka dhigasho. la-mid: waaxyeyso.

(fal) adiga oo weyso qaba haddana biyo yar ku jidiidso. Haddii weysaqabkii Duhurka ay kuugu dambaysay waaxayso.

Summation

-ta/ka: (n) wine (waayn) Ex: khamriga culus ee canabka laga sameeyo; alcoholic beverage made from grapes

vl. pron. what she ...

waxay vl. pron. what they ...

[pronoun she / they plus action verb] ...they / she.... Ex: waxay tiri, ma arag; she said, I haven't seen them. Waxay yimaadeen guriga; they came home

(fal) samee oo wax ka dhig. Saanbuuse ii waxay. Dh: samee; qabo.

(Aabayn-ta)

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

2. (weel) xoolayn.

m.f.dh eeg aabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

m.dh eeg aafee. la-mid: aafeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xanuun, xumaan ama dhibaato qabadsiin. Neefka cadhada leh gaar baa loo qoolaa si aanu xoolaha kale u aafayn. Dh: ibtilayn.

(Aanayn-ta)

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

m.f.dh eeg aanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

(Kaxayn-ta)

Wax nool oo socona haya meel ka wadid iyadoo aan la hoggaaminayn lana horkacayn ee gadaal laga wado.

m.f.dh eeg kaxee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax nool oo soconaaya meel ka wadid iyadoo aan la hoggaaminayn lana horkacayn, balse ee gadaal laga socdo.

(fal) nabar qaaxada taga ama qaaxo u keena ku jiid. Feedhaha ka tun oo qaaxay hadduu ku dayn waayo. Dh: oofee, qaaxee.

qaaxay: (fal) god qod oo hoos u dheeree oo guntana ka balaballee. Godka qaaxay oo hoosta u ballaadhi.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere weel lagu qiyaasayo aad u buuxin illaa uu hareeraha ka daadanayo.

La waabay; waab laga dhigay.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la waabay ahaansho.

der. [adjective] built ~ erected as a hut for a sick person

(tilmaame) la waabay; waab laga dhigay ah. Weylihii waxa lagu xereeyey geed waaban.

de: built ~ erected as a hut for a sick person

initial: w

lx: waaban

pd: (waabnaa)

ps: adj-der

key: waaban

(Waabay-da)

Waabaayo.

waabay¹: m.l Geedka xididkiisa laga sameeyo waabaayada.

waabay²: m.dh la-mid: waabaayo.

m. n. large tree species, growing in the mountains, from which poison is obtained

waabay [feminine] n. poison

-da: (magac, dhedig, keli) eeg waabaayo.

waabay-ga: (magac, lab, keli) geed buuraha ka baxa oo xididkiisa laga sameeyo sunta fallaadhaha la mariyo.

Waalli qaba.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Qof waalli hayso ahaansho. 2. U w.: cid wax si xad dhaafa ah u jecel ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Qof waalli hayso ahaansho. 2. U w.: cid wax si xad dhaafa ah u jecel ahaansho. m.f.dh, waalanaan.

f. n. noun of the feminine gender {grammar}

waalan [derived] [adjective] insane, crazy, mad

fou.

-waalnaa / waalnayd: (adj) mad (maadhy, crazed (ka-reeyzid); insane (in-seeyn); mentally disturbed; lunatic (luuna-tik); mental (men-tal), nuts (na-tis); crazy (ka-reeysi). Ex: ma waalan tahay? are you crazy or nuts?

(tilmaame) miyir la' oo maanka iyo kala garashaduba ka luntay ah. Ninka waaln ee, waran qaatay iyo, willkil yaree, waabwaabiyana, yaa u kala warrama. Dh: miyirdoorsan

de: insane, crazy, mad

initial: w

lx: waalan

pd: (waalnaa)

ps: adj-der

key: waalan

مَجْنُونِ

(Waalay-ga)

Qaalin ama dibi qooqii ugu horreeyey qooqan.

m.l (-yo, m.dh) Qaalin, dib markii ugu horraysay qooqay; qooqan.

m. n. male animal coming into rut ~ heat for the first time

(fal) ciyaarta waalada ciyaar.

waalay-ga: (magac, lab, keli) qaalin, dibi ama orgi aan weli adkaan oo joome noqon. Dh: geesbooc. Li: joome.

de: male animal coming into rut ~ heat for the first time

initial: w

lx: waalay

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: waalay

m.l (-nno, m.dh) 1. Warqadda lagu oggolaado lacag la doonayo in la bixiyo. 2. Warqad maxkamaddu ku oggolaato qof in la xiro ama in wax la baaro.

m.l (-nno, m.dh) 1. Warqadda lagu oggolaado lacag la doonayo in la bixiyo. 2. Warqad maxkamaddu ku oggolaato qof in la xiro ama in wax la baaro.

-ka: (magac, lab, keli) waraaq dacwadeed oo qof loogu yeedhayo oo maxkamaduhu gooyaan. Ninkii eedeysanaha ahaa maxkamaddaa waaran u dirtay. Dh: shiti.

m.l Nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo meelaha uu ka soo bilowdo webiga Shabeelle iyo agagaarka magaalada Iimey. Qubleey, maanyo, manyiikay, libin.

-ga: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo meelaha uu ka soo ee buuraleyda bilowdo webiga Shabeelle deegaanta Soomaalida Itoobiya. Dh: qubley, maanyo, manyiikay, libin.

(Warayn-ta)

1. War biyo galaan ka dhigid.

2. War u yeelasho, danayn; tixgelin.

m.f.dh eeg waree.

-ta: (magac, dhedig keli) berked qodid; war biyo galaan ka dhigid. Dadkii warayn bay u keceen oo nin walba ceel buu qotaa.

vl. pron. what I ...

waxaan n. whachamacallit, whats-it [when one does not know or cannot remember the right word.]

(n) thing (thing)-, referent (re-farent)-, something referred. Ex: waxaan waa maxay? What is this thing?

waxaan: (pronoun I plus action verb) ... I ... Ex: waxaan macsuumay dad badan; I invited a lot people

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg waxayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolka xanuun la dareemo, ereyga 'aax' ku celcelin.

m.f.dh eeg baahee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof sabool ah ama gacan madhan, gargaar u soo ururin. Dh: qaadhaamid, jiscin.

-ta: (magac, dhedig, keli) baar ka dhigid; ka dhigidda wax sare oo wacan.

-ta: (magac, dhedig, keli) caad yeelashada cirka.

m.f.dh eeg caanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto, shaah iyo la mid ah, caano ku darid.

(Caatayn-ta)

Caato ka dhigid.

m.dh la-mid: caataysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) weyd ka dhigid. Dh: weydayn.

caatayn -ta: (magac, dhedig, keli) jeenyagoosadka neef ruqo u hadhay.

-ta: (n) the act of treating with medicine; medication (medi-keey-shin); remedy (ramidi) medical treatment ~ daaweyn

(Gaafayn-ta)

Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.

m.f.dh eeg gaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaal ka dhigid; diinta Islaamka ka saarid; qof muslim ah gaal ku sheegid.

-ta: (magac, dhedig, keli) mooteer ama wax la mid ah, gaas ku shubid. Faynuusku gaasayn buu doonayaa.

(Haarayn-ta)

Haar u yeelid, ka dhigid.

m.f.dh eeg haaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) haar iyo nabar ku dhufasho; haar gaadhsiin. Edbi gabadha laakiin haaraynta ka ilaali. Dh: qoomid, dakhrid.

(Jaamayn-ta)

1. Jaamo ka dhigid; cad cad ka dhigid.

2. Jaan la dhicid; kabayn; cagayn.

3. Sacab tumid.

m.f.dh eeg jaamee.