waas

(Aas-ka)

1. Xabaasha (dadka dhinta) iyo waxa ku saabsan; duug.

2. Iftiinka midabyada leh oo qorraxdhaca; cirguduud; cilcillow.

aas¹: m.l 1. Xabaalidda meydka; la-mid: aasid. 2. Marka aasku madoobaado: waqtiga qorraxdu dhacdo ee iftiinkeeda la waayo; himhiimow, cilcillow.

aas²: f.g1 (-say, -stay) Wax dhulka ku xabaalid (dad dhintay); duugid.

aas¹: m.l 1. Xabaalidda meydka; la-mid: aasid. Tusaale: "Madaxweynaha ayaa ka qaybggalay aaskii xildhibaanka". 2. Marka aasku madoobaado: waqtiga qorraxdu dhacdo ee iftiinkeeda la waayo; himhiimow, cilcillow.

aas²: f.g1 (-say, -stay) Wax dhulka ku xabaalid (dad dhintay); duugid.m.f.dh, aasid.

v. bury, inter

aas m. n. colorful light of sunset

-ka: (n) 1. the act or process of burying; burial (beeriyal); funeral (fiyuunaral) ~ duug, xabaal

—aas -ay / tay: (v) 2. place in the ground; bury (beeri) ~ duug, xabaal

3. aas-ku: (n) sunset (san-set). Ex: aasku intuuna madoobaan; before the sunset [before it gets dark]

(fal) dhulka u qod oo ciidda ku qari qof dhintay. Dh: duug, xabaal. Li: faq.

aas -ka: (magac, lab, keli) xabaasha qofka dhinta lagu duugo iyo geerida qofka wixii la xidhiidha oo dhan. Dad badan baa shilka ku dhintaye aaska ha loo soo dareero.

aas-ka: (magac, lab, keli) iftiinka qorraxdu reebto marka ay dhacdo. Irridaha markii aasku dumo, kuma afuufaane. Dh: aasmadoobaad, cawaweer, cirguduud, cilcillow, fiidcawl.

1. Erey tixaha ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (waa maxay? Waa wiil; waa tahay; Cali waa uu (= wuu) yimid; waa kee? waa tee; ...).

2. (Waa-ga) a) Waqti; jeer; goor. b) Waabberi.

Waa- (waan = waa aan; waad = waa aad; wuu = waa uu; ...).

waa¹: qr.dd Qurub lagu muujiyo waxa laga sheego yeelaha weerta. Tusaale: 'Cali waa yimid';'Ninkanu waa macallinka cusub ee dugsiga'.

waa²: f.g1 (-aayay, -aayday; -aayi) 1. Wax helid la'aan. 2. La w.: yool aad tooganaysay riddadii. Garab la marid.

wąa³: m.l (-aayo, m.l) 1. Maalinta gelinkeeda hore billaawgiisa; subax; arooryo. 2. Xilli; waqti; jeer; goor.

wąa⁴: m.l (-aayo, m.l) (jooloji)Mid ka mid ah qaybaha waaweyn ee taxanaha waqtiga jiyoolojiyeed (ee ka dambeeya kambiriyanka horreeyaha). Waaga, laf ahaantiisa waxaa loo kala aqoonsanyihiin saddex waa - aaliyosoyik, mesosoyik iyo saynsoyik, kuwaas oo ku fidsan ilaa 6 (lix) milyan sano ee la soo dhaafay.

waa¹: qr.dd Qurub lagu muujiyo waxa laga sheego yeelaha weerta. Tusaale: 'Cali waa yimid';'Ninkanu waa macallinka cusub ee dugsiga'.

waa²: f.g1 (-aayay, -aayday; -aayi) 1. Wax helid la'aan. 2. La w.: yool aad tooganaysay riddadii. Garab la marid. m.f.dh, waayid.

wąa¹: m.l (-aayo, m.l) 1. Maalinta gelinkeeda hore billaawgiisa; subax; arooryo. 2. Xilli; waqti; jeer; goor.

wąa²: m.l (-aayo, m.l) (jool.)Mid ka mid ah qaybaha waaweyn ee taxanaha waqtiga jiyoolojiyeed (ee ka dambeeya kambiriyanka horreeyaha). Waaga, laf ahaantiisa waxaa loo kala aqoonsanyihiin saddex waa -aaliyo - soyik, mesosoyik iyo saynsoyik, kuwaas oo ku fidsan ilaa 6 (lix) milyan sano ee la soo dhaafay.

Era

m. n. time, era, epoch, occasion

waa m. n. dawn

waa v.aux: fail, be unable to do (X)

il est.

-ga: (n) time (taaym); epoch (epek); era (eera); particular period of time or a season ~ xilli, ayaan seben, wakhti, samaan, seman. Ex: waa wakhtiyada kamid ah; once upon a time

waa -ga: (n) daybreak (deey-bareeyk); dawn (doon); morning (moon-ing) ~ waabbari Ex: waagu makuu baryo baan baxaynaa; we are leaving at dawn [daybreak]

waa -yey / wayday / waayeen / waynay: (v) cannot find; unable to find ~ waay, wey. Ex: furihii waan waayey; I could not find the key

waa: (pronoun) this (this); used to refer, what is about. Ex: kani waa maxay? waa guri; what is this? this is a house

(qurub) laga horreysiiyo tilmaamaha iyo magacda oo odhaahda ka dambaysa macno iyo ulajeeddo sugan u yeela. Waa macaan sonkortu.

waa: (magacuyaal) u taagan magac lab ah oo keli ah. Waa tegay ninkii socotada ahaa. Dh: wuu.

waa: (ereycodeed) tusmeeya qaylo ama oohin dheer oo aan kala joogsi lahayn. Sida weylo darleefay waa ma kaga siiyay. Dh: wii, yaw.

waa-ga: (magac, lab, keli) xilli hore oo aan taariikhdiisa si cad loo garanayn. Ninkaasi waa hore ayuu dhintay. Dh: beri, xilli, waqti, jeer, goor.

waa -ga: (magac, lab, keli) subaxa hore ee dhulku caddaado cadceedduna weli soo bixin ama ay aad u gaaban tahay. Waa beryey sacabbo laguma qariyo. Dh: aroor, subax, waabberi.

f.g1 (-say, -stay) Nin naag u galmood.

f.g1 (-say, -stay) Nin naag u galmood. m.f.dh, wasid.

v. copulate, have sex, engage in sexual intercourse with, fuck {rude}

/wos/ ahaa (be, oo fal tagay ah).

-ay / tay: (v) have sex with; have intercourse; fuck (fak); screw (isku-ruu); copulate (kapi-leeyt)

(fal) wax dhedig u galmoo.

de: copulate, have sex, engage in sexual intercourse with, fuck {rude}

initial: w

lx: was

pd: (wasay)

ps: v1=tr

key: was

(Baas-ka)

Dhibaato iyo waxyeello aad u xun leh; hoog; ba'; belo.

baas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Dhibaato aad u weyn; belo. 2. Warqad aqoonsi oo lagu galo meel gaar ah sida xeryaha ciidamada, dekedaha iyo wixi lamida. 3. Rasaas si is daba joog ah u dhacda.

baas²: f.g1 (-say, -stay) Imtixaan gudbid. Tusaale: “Cali, imtixaankii wuu baasay”.

baas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Dhibaato aad u weyn; belo. 2. Warqad aqoonsi oo lagu galo meel gaar ah sida xeryaha ciidamada, dekedaha iyo wixi lamida. 3. Rasaas si is daba joog ah u dhacda.

baas²: f.g1 (-say, -stay) Imtixaan gudbid. Tusaale: Cali, imtixaankii wuu baasay. m.f.dh, baasid.

m. n., [abstract] problem, difficulty, evil

-ka: (n) an evil or wicked force or power shar, balaayo

baas -say/tay: (v) 1. pass (paas); to move past another vehicle. 2. [sports]: transfer a ball or puck to a teammate

baas -ka: (n) automatic gun ~ baban

(fal) itixaan ka qudub; itixaanka ka dallac; ka gudub fasal oo mid kale u dallac.

baas -ka: (magac, lab, keli) dhib iyo waxyeello baas badan oo daran; wax aan dheef iyo wanaag lahayn. Balaayoy baydh, baasaw bax, barkhad Allay soo hoyo. Dh: belaayo, ba', balanbal, basanbaas, jab, masiibo, hankaag, hiirtaley, hoog. Li: barkhad, khayr

baas -ka: (magac, lab, keli) qoriga oo darandoorri baash rasaasta u rida.

baas -ka: (magac, lab, keli) tebinta labada ciyaartoy ay kubbadda isku tebiyaan ama isa siiyaan.

bw: Arabic

de: problem, difficulty, evil

lx: baas

pd: (-ka)

ps: n2a-m; n0-m-abs

key: baas

(Daas-ka)

Aqal, guri, qol, dukaan.

m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Guri. 2. Dukaan.

m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Guri. 2. Dukaan.

m. n. store, shop; store-house, store-room

-ka: (n) shop (shoop)-, store (istoor) ~ dukaan

-ka: (magac, lab, keli) aqal yar oo buul ah oo caws ka samaysan. Waa aqal yar oo aan qiimo badan iyo qurux toona lahayn. Dh: buul.

daas -ka: (magac, lab, keli) dukaan ama aqal ganacsi loogu talagalay oo alaab yari taal. Daas baan samaystay. Dh: dukaan.

(Faas-ka)

Bir godinta u eg oo daab leh; masaar; jidib.

faas¹: m.l (-sas, m.l) Qalab bir ah oo godinta u eg oo loo isticmaalo geeda gooynta. la-mid: faash¹.

faas²: f.g1 (-say, -stay) Faas wax ku goyn. la-mid: faash².

m.l (-sas, m.l) Qalab bir ah oo godinta u eg oo loo isticmaalo geeda gooynta. la-mid: faash.

m. n. axe

faas v. chop with an axe

-ka:(n) ax or axe (akis) ~ gudin, masaar

-ka: (magac, lab, keli) bir af leh oo sida gudinta wax lagu gooyo daabna la geliyo. Dh: jubbi, jidib, faash, saaf.

Qalab dhirta kaawin lagula jaro.

فأس

(Gaas-ka)

1. Qayb weyn oo kamid ah qaybaha ciidanka dagaalku ka kooban yahay.

2. Jaadadka badan oo neecawdu ka kooban tahay qaarkood: waa wax sida cinjirka u jiidma oo meel walba ku fitaaxa oo buuxiya; waxyaalo badan oo kala jaad ah oo waxtar weyn leh, baa laga sameeyaa.

3. Dufan ama saliid aad u fudud, oo dhuxusha iyo waxyaalo kale laga liso, oo inta feynuusyada iyo weelal kale lagu shubo, la daarto ama si kale loo shito.

m.l 1. Dareere loo isticmaalo ifsashada aqallada iyo cunto karinta. 2. (-sas, m.l) Ciidamo badan oo hal meel laga xukumo; qayb.

m.l 1. Dareere loo isticmaalo ifsashada aqallada iyo cunto karinta. 2. (-sas, m.l) Ciidamo badan oo hal meel laga xukumo; qayb.

m. n., [collective] very large group of warriors (in traditional warfare); military division

gaas m. n., (mass n.): gas; paraffin, kerosene

nickname-m gas; paraffin, kerosene; lit: a warrior

-ka: (n) 1. gas (gaas); gasoline (gaasoliin); paraffin (paarafin) kerosene also kerosine, lamp oil. 2. an army division. —gaas debiici ah: (n) natural gas

magaca wiil lagu metaalay gaaska la shito oo looga jeedo in uu noqdo dagaalyahan ama nin firfircoon.

-ka: (magac, lab, keli) dhawr guuto oo ciidan ah oo la isku daray.

gaas-ka: (magac, lab, keli) dareere ama hawo loo isticmaalo shiidaal ahaan. Shawladdan gaas kuma jiro.

فِرْقَةً

Erey tilmaama haya wax lab oo yaal, ama qof lab oo jooga meel qofka hadla haya ka durugsan.

kaas¹: mu.ti.l (kuwaas, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax ama cid hadlaha ka fog lagu tilmaansado. Tusaale: “Kaas ayaa fiican”. la-mid: kaa¹

kaas¹: mu.ti.l (kuwaas, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax ama cid hadlaha ka fog lagu tilmaansado. Tusaale: Kaas ayaa fiican. mu.ti.w, kuwaas. la-mid: kaa¹

kaas²: (-kaas) dk.ti.l Dibkabe tilmaame oo magac lab dib looga qodbo, oo wax ama cid hadlaha ka fog lagu tilmaansado. Tusaale: Dukaankaas Cali baa leh. la-mid: kaa⁴.

deictic: that, those

(magacuyaal) tilmaama qofka saddexaad oo lab ee kelida ah oo meel fog jooga. Dh: kaa. Wa: kuwaas, kuwaa.

kaas-ka: (magac, lab, keli) koofiyad adag oo dadka baaskiillada ama mootooyinka wataa ay madaxa gashadaan. Dh: koofiyad. Wa: kaasas.

de: that, those

lx: kaas

pd: (kaasi / kaasu)

ps: deic-m

xe: kan, keer, koo

xv: =-kaa

key: kaas

ذَلِكُم، ذَلكَ، ذَاكَ، ذَا، تِلْكَ

(Laas-ka)

1. Ceel yar.

2. (') Xariir.

laas¹: m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) Ceel yar.

laas²: m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) (juqraafi) Bed lamaddegaanka bartamahiisa ku yaal oo biyaha laga helo agtood bacrin ah.

Oasis

m. n. small well, water hole

laas m. n. silk

-ka: (n) shallow hand-dug well

-ka: (magac, lab, keli) ceel gaaban oo inta badan meelaha daadmareenka laga qodo, cimri dheer na aan lahayn. Dh: mataan.

laas -ka: (magac, lab, keli) injiin aan qoris danbe lahayn oo laga soo laastay.

laas -ka: (magac, lab, keli) juqraafi ahaan, bed lamaddegaanka bartamahiisa ku yaal oo biyaha laga helo agtood bacrin ah.

laas-ka: (magac, lab, keli) dhar jilicsan oo qurxoon qaalina ah oo duntiisa ay samayso diirdiirxariireedu. Dh: xariir.

(Maas-ka)

1. Harag la megdeeyey.

2. (beer) a) Fil weyn oo aan harame danbe ka soo bixin. b) La falay welise aan wax lagu abuurin.

m.l 1. Dhul nabaadguuray. 2. Dhul la abuuray oo aan weli wax ka soo bixin. 3. Deyn. 4. Saanta lo'da oo la magdiyey. 5. Midab guduud xigeen ah oo geelu yeesho.

m.l 1. Dhul nabaadguuray. 2. Dhul la abuuray oo aan weli wax ka soo bixin. 3. Deyn. 4. Saanta lo'da oo la magdiyey. 5. Midab guduud xigeen ah oo geelu yeesho.

m. n., (mass n.): leather

maas m. n., [collective] fallow ~ unplanted land; sterile ~ unproductive soil

-ah: (adj) leather (leether) ~ harag. Ex: kabo maas ah; leather shoes

-ka: (magac, lab, keli) beer la rogay oo aad loo jilciyay oo haramo iyo gufiba la salabeeyey Beer maas ah nin leh roobna ugu da'o barwaaqo kama maqna.

maas-ka: (magac, lab, keli) dubbe weyn oo dhagaxa lagu jajabsho oo toban kiiloo iyo wax ka culus ah. Nin buur god ka qodayaa maas kama maarmo. Dh: dubbe

maas -ka: (magac, lab, keli) saan aad loo jilciyay oo kabaha, suumanka iyo wixii la mid ah, laga sameeye. Dh: saan.

(Naas-ka)

1. Mid kamid ah labada cad oo laabta dumarka ku yaal oo leh qurxub iyo xididdo caanuhu galaan ama maraan iyo ib, dhashoodu ka nuugto.

2. Cad kaas ka dhigan oo aan korin oo laboodka ku yaal.

3. Cad dhuuban oo candhada caanaleyda ka soo laallaada oo kolka la nuuga hayona ubadku afka gashado, kolka la lisa hayona, sacabka ama wax kale lagu xamatuuriyo.

4. Dhuun soo taagan oo wax laga shubo oo weelasha qaarkood lee yihiin; ib; gulgulo.

m.l (-so, m.l) 1. Labada xubnood ee caanuhu galaan ee ku yaal laabta dumarka midkood. 2. Labada cad ee ka soo taagan laabta ragga midkood. 3. Cad dhuuban oo xayawaanka caanaha leh candhadooda ka soo laalaada. 4. Dhuun ka soo taagan weelasha wax lagu shubto qaarkood; Ib; gulgulo.

m.l (-so, m.l) 1. Labada xubnood ee caanuhu galaan ee ku yaal laabta dumarka midkood. 2. Labada cad ee ka soo taagan laabta ragga midkood. 3. Cad dhuuban oo xayawaanka caanaha leh candhadooda ka soo laalaada. 4. Dhuun ka soo taagan weelasha wax lagu shubto qaarkood; Ib; gulgulo.