waaray — Macnaha & Turjumaada

m.l Nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo meelaha uu ka soo bilowdo webiga Shabeelle iyo agagaarka magaalada Iimey. Qubleey, maanyo, manyiikay, libin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo meelaha uu ka soo ee buuraleyda bilowdo webiga Shabeelle deegaanta Soomaalida Itoobiya. Dh: qubley, maanyo, manyiikay, libin.

waa la naqliyay ✓

(fal) siigo iyo boodh kici adoo baxsanaya. Awaaray wadaadow col baa waadigii degay e.

waa la naqliyay ✓

-waaraysa: (adj) 1. immortal (imoor-tal)-, eternal (iteer-nal) ~ aan dhimmannayn, daa'in ah. 2. durable (dhuura-bal)-, existing (ig-ziist-ing); enduring (en-dhuur-ing); lasting (laast-ing) ~ wakhti dheer jiraya

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha oo midabka dambaska leh. Aaray ayaa geedkaa fuushan. Dh: adar.

waa la naqliyay ✓

(fal) baar ka dhig; ka dhig wax sare oo fiican. Dh: baaree.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) magaca loo yaqaan goodirka kiisa dhedig ee yerista ah.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, haar iyo calaamad nabar ah u yeel ama ku dhifo. Dh: calaamadee, haaree, qoon.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si wanaagsan u maamul. Shaqada laguu dhiibo daacad u maaray.

2

maaray: (fal) daxalee oo wax midhidh yeeshay ka dhig. Billaawaha maaray.

waa la naqliyay ✓

(fal) qaar ama bud weyn la dhac. Waar ninku waa kibraanniye qaaray: Dh: budee, ulee. budhee, budhay.

waa la naqliyay ✓

1

(Waabay-da)

2

Waabaayo.

waa la naqliyay ✓

1

waabay¹: m.l Geedka xididkiisa laga sameeyo waabaayada.

2

waabay²: m.dh la-mid: waabaayo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. large tree species, growing in the mountains, from which poison is obtained

2

waabay [feminine] n. poison

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg waabaayo.

2

waabay-ga: (magac, lab, keli) geed buuraha ka baxa oo xididkiisa laga sameeyo sunta fallaadhaha la mariyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Waalay-ga)

2

Qaalin ama dibi qooqii ugu horreeyey qooqan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) Qaalin, dib markii ugu horraysay qooqay; qooqan.

waa la naqliyay ✓

m. n. male animal coming into rut ~ heat for the first time

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciyaarta waalada ciyaar.

2

waalay-ga: (magac, lab, keli) qaalin, dibi ama orgi aan weli adkaan oo joome noqon. Dh: geesbooc. Li: joome.

waa la naqliyay ✓

1

de: male animal coming into rut ~ heat for the first time

2

initial: w

3

lx: waalay

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: waalay

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Warqadda lagu oggolaado lacag la doonayo in la bixiyo. 2. Warqad maxkamaddu ku oggolaato qof in la xiro ama in wax la baaro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Warqadda lagu oggolaado lacag la doonayo in la bixiyo. 2. Warqad maxkamaddu ku oggolaato qof in la xiro ama in wax la baaro.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waraaq dacwadeed oo qof loogu yeedhayo oo maxkamaduhu gooyaan. Ninkii eedeysanaha ahaa maxkamaddaa waaran u dirtay. Dh: shiti.

waa la naqliyay ✓

(fal) waaxwaax ka dhig; jarjar oo waax waax u googoo. Neefka gaawrac oo waaxay. Dh: waaxee, gobolee, jarjar, qaybqaybi.

waa la naqliyay ✓

1

dhaldhalaal¹: m.l Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn. la-mid: dhaldhalaalid.

2

dhaldhalaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn yeelasho (wax).

waa la naqliyay ✓

1

libin¹: m.l Nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo woqooyiga-bari ee Keenya; qubleey, maanyo, manyiikay, waaray.

2

libin²: m.dh Guul.

waa la naqliyay ✓

1

maanyo¹: m.l Nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo xeebta iyo Jubbada hoose, waxaa laga sameeyaa dhecaan geed; qubley, manyiikay, libin, waaray.

2

maanyo²: m.dh 1. Bad. 2. Hees ay dabatadu ugaarta ku sasabato. 3. Nooc dhirta ka mid ah oo ay xawayaanku nafaqo ka helaan marka ay cunaan.

waa la naqliyay ✓

1

dhaldhalaal¹: m.l Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn.

2

dhaldhalaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn yeelasho (wax). m.f.dh, dhaldhalaalid.

waa la naqliyay ✓

/dhyurabal/ (adj) cimri-dheer, waaraya. e.g. durable peace.

waa la naqliyay ✓

/itarnal/ (adj) 1. daa'in ah, waaraya (adj) 2. abidkiis ah (joogta ah).

waa la naqliyay ✓

/immoortal/immortality; (adj) waaraya (aan weligii dhimanayn). e.g. Nobody is immortal.

waa la naqliyay ✓

/moortal/ (adj) dhimanaya (malag leh oo markasta dhimanaya) aan waarayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ay / daa'intay: (v) get used to; habituate (ha-bi-juweeyt); accustom oneself

2

daa'im -ah: (adj) permanent (permananty, immortal (imoor-tal) eternal (iteer-nal) ~ joogto ah, waaraya

waa la naqliyay ✓

1

waarniyeri

2

waaraya

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo woqooyiga-bari ee Keenya; qubleey, maanyo, manyiikay, waaray.

2

libin -ta: (magac, dhedig, keli) eeg lib.

waa la naqliyay ✓

1

immortel, adj. - waaraya; aan weligii dhimanayn.

2

immortel, n.m. - qof aan dhiman.

waa la naqliyay ✓

1

de: be permanent, be eternal ~ immortal; live long, endure

2

hm: 2

3

initial: w

4

lx: waar

5

nt: waarid (da) [vn-f]

6

pd: (waaray)

7

ps: v1=intr

8

key: waar_2

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg awaare.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ciid ku rogid, hadhuuka shinnida ah marka ciidda lagu rogo. Awaaraynta hadhuudhku waa berri.

2

awaarayn-ta: (magac, dhedig, keli) baxsasho darteed, siigo kicin. Ilko dheere iyo luuq haddaan, laga awaaraynin.

3

awaarayn -ta: (magac, dhedig, keli) (kala ~) ka dhaqaajin; ka tegitaan. Nin kaloo Ilaah kuu idmaba kala awaaraynay.

waa la naqliyay ✓

1

Waawaray!

2

Erey la yiraahdo, iyadoo lagu dhawaaqayo, kolka la argaggaxo ama la baqo ama cabsi laga digayo, si la isugu soo gurmado; Ciidamow! Qaatoy!

waa la naqliyay ✓

e.d Erey dareen oo tilmaama yaab, naxdin ama baahi oo kaalmo ah.

waa la naqliyay ✓

inter. help!; wow!

waa la naqliyay ✓

1

de: help!; wow! Expression used to call for assistance or to indicate shock or amazement {C & S}

2

initial: w

3

lx: waawaray

4

ps: intj

5

key: waawaray

waa la naqliyay ✓

Summation

waa la naqliyay ✓

(fal) si aad ah u orod oo degdeg xoog ah samee. Xawaaray oo dadka dhaaf. Dh: xawaaree. Li: gaabi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) baar ka dhigid; ka dhigidda wax sare oo wacan.

waa la naqliyay ✓

1

(Haarayn-ta)

2

Haar u yeelid, ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg haaree.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) haar iyo nabar ku dhufasho; haar gaadhsiin. Edbi gabadha laakiin haaraynta ka ilaali. Dh: qoomid, dakhrid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg haarayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, kali) si beelaha la isugu geeyo oo ay ku wada degaan. Dh: ollogeyn. Li: fogeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Maarayn-ta)

2

1. Maaro u helid; arrin ama wax kale, wax ka qabasho, hagaajin.

3

2. Maar ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

Direzione

2

Management

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) maamulid. Dh: idaarayn.

2

maarayn-ta: (magac, dhedig, keli) daxal u yeelid; wax midhidhsan ka dhigix. Maaraynta ka ilaali weelasha.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig,meli) eeg maarayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaarayn-ta)

2

Qaar la dhicid; burareyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qaaree.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qaar ama bud la dhicid. Badraanigu qaaraynta wuu ku habboon yahay. Dh: budhayn; qaarays, budayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg gaarayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabdha aadka u tumata sitaadka ama saarka.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: waabaayo.

waa la naqliyay ✓

(Wabai) N Acokanthera schimperi (DC.) Schweinf. Apocynaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sunta lagu dhinto sida ta maska iyo bahalaha kale. Masbaa qaniino waabaaydiisii baa saaqday.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xaasid oo adoo wax haya ha siin. Waagay markaaga markuu kuu soo doonto.

2

waangay: (tilmaame) wax qadhaadh oo aan la ligi karin ah. Dacar waangay ah ayaan carrabka saaray.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) loogu yeedho wiil ku horjooga ama meel dhaw ku sugan. Waaryaa waraabe; maxaad la waalan yur.

waa la naqliyay ✓

(fal) waas oo xilka sii dayntiisa is dul saar. Waastay ninkan arrin baa kaga xidhan hay'adaase.

waa la naqliyay ✓

1

(Waaxayn-ta)

2

Waax waax u kala dhigdhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waaxee. la-mid: waaxyayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waaxwaax u kala dhigdhigid. Neefku waaxayn ayuu innagu gaadhayaa.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg waaxayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Wagarad-ka)

2

Wegered.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Suun kooraha fardaha docdiisa ka laadlaada, oo inta hoos iyo faraska boggiisa la soo mariyo, kooraha docdiisa kale afka loo suro ama si kale oo xoog leh loogu xiro, oo kooraha xejiya. la-mid: wegered.

waa la naqliyay ✓

m. n. horse's girth-strap

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg wegered.

waa la naqliyay ✓

1

de: horse's girth-strap

2

initial: w

3

lx: wagarad

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

see: wegered

7

key: wagarad

waa la naqliyay ✓

m.dh Ukunta shinnida iyo dhurdaha.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) waxyaalo loo sameeyo dadka wadaaddada leh ama quruumaha. Yabaray ayaa loo sameeyey Jaamac. Dh: cuudis.

2

yabaray: (fal) ka qof wadaaddo leh ka cuudi. Islaanta u yabaray qof.

waa la naqliyay ✓

1

(Waar-ka)

2

Cabbir wixii dheer lagu cabbiro; wuxuu la mid yahay 3 cagood ama 36 suul ama 0.914 oo mitir.

waa la naqliyay ✓

1

waar¹: m.l (-rar, m.l) Cabbir dhererka lagu cabbiro oo la mid ah seddax cagood ama soddon iyo lix hiish ama 0.914 mitir.

2

waar²: u.j la-mid: waryaa.

3

waar³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Cimri aan dhimasho lahayn ku noolaan. 2. Wax muddo dheer jirid.

waa la naqliyay ✓

1

waar¹: m.l (-rar, m.l) Cabbir dhererka lagu cabbiro oo la mid ah seddax cagood ama soddon iyo lix hiish ama 0.914 mitir.

2

waar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Cimri aan dhimasho lahayn ku noolaan. 2. Wax muddo dheer jirid. m.f.dh, waarid.

waa la naqliyay ✓

Yard

waa la naqliyay ✓

Yard

waa la naqliyay ✓

1

m. n. yard (measure of length)

2

waar v. be permanent, be eternal ~ immortal; live long, endure

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) yard (yaadh) ~ yaardi

2

waar -ay / tay: (v) 1. be immortal (imoor-tal)-, eternal (iteer-nal). 2. exist (ig-ziist); endure (en-dhuur) long time

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weligaa noolow oo ha dhiman; weligaa joog. Abbo waar oo weligaa jir. Dh: noolow, jir.

2

waar: (ereydhawaaq) soo jeedinta iyo la hadalka qofka lab loo adeegsado oo magaca qofka laga horraysiiyo. Waar Caliyoow kaalay. Dh: waryaa, war.

3

waar -ka: (magac, lab, keli) cabbir dhererka lagu cabbiro oo la mid ah 0.91 4 oo mitir. Maro saddex waar ah ii goo.

waa la naqliyay ✓

1

v.aux: fail to do (X), miss (out on) doing (X)

2

waay v. fail to find ~ get, miss

3

waay class: he / she / it is ... [verbless declarative]

waa la naqliyay ✓

-yey / wayday / waayeen / waynay: (v) can't find; unable to find ~ waa. Ex: furihii waan waayey; I could not find the key

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) lagu dhawaaqo marka gurmad la doonayo. Dh: wey, way, alla.

waa la naqliyay ✓

/weeri/ wariness (n); (adj) feejigan (digtoon, is-jira).

waa la naqliyay ✓

a., (prudent) fooyig or foojig.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) arrin ama talo curi; arrin hindis oo taabbage-lintiisa qorshee. Talaan aabay lahaa, tusmaan gaadhsii lahaa, tilmaan abid baan lahaa. Dh: astay, aabee, qorshay, dheego.

2

aabay: (fal) wax u aabbayeel; tixgeli oo aabbee. Aabay waalidkaaga ajar baa ku jiree. Dh: aabee, aabbayeel.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhibaato iyo xumaan dad kale qabadsii oo gaadhsii. Haddii ad xanuun qabto dadka kale ha aafayn. Dh: aafee, ibtilee.

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. she / it [fem.] ... not; they ... not

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (u ~) wax ama shay godobtiisa ama sababtiisa cid kale u raac ama u tiiri. Gef walba ciddii iska lahayd u aanay. Dh: aanee.

2

aanay: (magac'uyaal) tilmaamaya qofka saddexaad oo dhedig oo gala weedh diidmo ku jirto. Gabadhii waxaa loo dhisay wiil aanay rabin. Ciidda waxa la isku diyaariyaa inta aanay soo gali, ayna.

waa la naqliyay ✓

1

a: ayan

2

de: she / it [fem] ... not; they ... not = aan + ay

3

lx: aanay

4

pd: (aaney)

5

ps: neg + vpro

6

key: aanay

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. ideas (aay diyas) ~ fikrad. —Syn: thoughts, notions, concepts, conceptions. 2. opinions (opiin-yanis); a belief or conclusion ~ talo ama fikrad. —Syn: views, Ex: aaraa kala duwan baa la soo jeediyay; different ideas or opinions have been raised

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Liid maro ah oo qurxin awgeed loogu tolo dacallada maryaha la xirto iyo daahyada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Liid maro ah oo qurxin awgeed loogu tolo dacallada maryaha la xirto iyo daahyada.

waa la naqliyay ✓

f. n. edge ~ border of an Arab robe

waa la naqliyay ✓

-da (n) comer (koor-ner); edge (eej) ~ daraf, gees

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) guntiga afkiisa hoose. Dh: xayn.

2

aarad -da: (magac, dhedig, keli) liid midabaysan oo maryaha la xidho ama daahyada afkooda hoose lagu qurxiyo. Wa: aaraddo.

waa la naqliyay ✓