Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Waana-da)

2

Hadallo waaweyn oo talo ah, oo waxa san laysku faro waxa xunna laysaga reebo; wacdi.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Hadallo talo ah oo cid loo jeediyo iyadoo wax lagu faraayo ama wax looga reebaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Hadallo talo ah oo cid loo jeediyo iyadoo wax lagu faraayo ama wax looga reebaayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. advice, counsel; directions

waa la naqliyay ✓

-waanada: (n) advice (adh-veeyz)-, counsel (kaawn-sal), guidance (gaay-densi); piece of advice; suggestion (saj-jesh-shari), opinion (o-piin-yan) ~ talo, nasteexo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) talo iyo naseexo wanaag la iskugu tilmaamo oo cid u baahan lagu yidhaa; hadallo waxsheeg ama talo ah oo sida ugu habboon wax laysugu sheego; caqli celin xigmad iyo waayo aragnimo wadata oo cid lagu yidhaa. Dhegihii Alle waaniyaa waano qaata. Dh: naseexo, talo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: wacdi

2

de: advice, counsel; [col] directions

3

initial: w

4

lx: waano

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: waano

waa la naqliyay ✓

عِبْرَة، مَوْعِظَةً

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mucjiso iyo yaab aan horay loo arkin. Waxaa i qabsaday wagano.

waa la naqliyay ✓

1

(Aana-da)

2

Xumaan hore oo lays gaarsiiyey oo in laga aarguto uurka lagu hayo; godob; utun; asaaye; aarsi; dakano.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato hore oo ciddii loo geystay aanay illaawin; godob; utun; dakano.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato hore oo ciddii loo geystay aanay illaawin; godob; utun; dakano.

waa la naqliyay ✓

f. n. resentment, blame, revenge

waa la naqliyay ✓

-aanada: (n) resentment (ri zent ment)-, anger (an ger)-, grievance aroused by something unjust, mean, or unworthy ~ godob, dakano

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dil ama gef hore la isku gaadhsiiyey oo lagu kala aargoosato. Aano duug ma leh, oodi hagar ma leh. Dh: dakano, utun, godob, hiijo, biili.

waa la naqliyay ✓

1

cf: godob, hiijo, utun

2

de: resentment, blame, revenge

3

lx: aano

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: aano

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel dhul ah oo bannaan.

waa la naqliyay ✓

1

class, vl. pron. I am / do ...

2

waan class, vl. pron. we [excl.] are / do ...

waa la naqliyay ✓

je (+ verbe).

waa la naqliyay ✓

(pronoun I plus action verb) I ... to. Ex: waan ku jeclahay; I love you. waan ka xumahay: (expression) I am sorry (soori).

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xal; waanwaan. waan: (magacuyaal) tilmaama qofka kowaad ee lala hadlayo oo yeele ah.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ntay, -natay) 1. (f.g) Qof buka ama dhaawac ah baan siin. 2. (f.mg) Qof bukaan ama dhaawac ka bogsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ntay, -natay) 1. (f.g) Qof buka ama dhaawac ah baan siin. 2. (f.mg) Qof bukaan ama dhaawac ka bogsasho. m.f.dh, baanasho.

waa la naqliyay ✓

v. care for, nurse; feed someone on a special diet

waa la naqliyay ✓

-baantay / baanatay: (v) recuperate (ri kuupereeyt); feed someone to return to health or strength ~ baani

waa la naqliyay ✓

(fal) sii cunto nafaqo leh sida hilib iyo wixii la mid ah; tadaawi oo qof bukaan ah nafaqee. Dh: buullee, xannaanee, baxnaani.

waa la naqliyay ✓

1

de: care for, nurse; feed s.o. on a special diet

2

lx: baano

3

pd: (baantay / baanatay)

4

ps: v3b=

5

key: baano

waa la naqliyay ✓

1

(Caana-ha)

2

1. Wax cad oo shubma oo ka yimaada naasaleyda dheddig naasohooda oo dhashoodu nuugto oo ku noolaato.

3

2. Wixii kaloo u eg, sida dhirta qaarkeed dhacaanka cad oo ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

m.l.w 1. Hoore cad, nafaqo leh, la dhammo oo naasleyda dheddig ee irmaan ibaheeda ka yimaadda. 2. Dhacaan cad, layiig ah oo dhirta qaarkeed ka yimaadda marka la turqo.

waa la naqliyay ✓

m.l.w 1. Hoore cad, nafaqo leh, la dhammo oo naasleyda dheddig ee irmaan ibaheeda ka yimaadda. 2. Dhacaan cad, layiig ah oo dhirta qaarkeed ka yimaadda marka la turqo.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): milk

waa la naqliyay ✓

-caanaha: (n) milk (milk)

waa la naqliyay ✓

1

Latte

2

Milk

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) dareeraha cad ee naasleyda oo dhan naasaha ka yimaadda marka ay dhalaan, si ilmuhu u nuugo. Hooyo caano i sii, horta reerku ha dego.

2

caano-ha: (magac, lab, keli) wax kasta oo dareere ah oo midabka caanaha leh, sida dheecaanka cad ee ka yimaadda dhirta qaarkeed. Dh: cananno.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk

2

lx: caano

3

pd: (/ha)

4

ps: n6-m-mass

5

xe: cow's milk

6

xv: caano lo'aad

7

key: caano

waa la naqliyay ✓

حَلِيبٍ، لَبَنٌ

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef ama haweenay aan naas nuujin uurkana aan ku sidin oo in ay rinto ama uuraysato diyaar u ah. Gaano dumar bay ii dhiseen,oo garaw la caanayn baa i helay, oo sidii gaaddaan u dhadhay, oo sidii gumartaan u uraye, geelasheennii ma aragteen! Dh: galoof, gaani.

waa la naqliyay ✓

m.dh Lacag sarif ah oo shan senti u dhiganta.

waa la naqliyay ✓

f. n. five cents, 'nickel'

waa la naqliyay ✓

-taanada: (n) Somali coin worth five cents; nickel (ni-kal)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) inta lacagta ugu yar. Dh: senti, qaddaadiic.

waa la naqliyay ✓

1

cf: lacag, shilin

2

de: five cents, 'nickel'

3

initial: t

4

lx: taano

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: taano

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) 1. Waab dhisasho. 2. Ka w.: nabar kugu soo socda ka gabasho ama wax halis ah dib uga noqosho.

waa la naqliyay ✓

v. build a temporary shelter ~ hut for oneself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal yar oo ku meel gaadh ah dhiso; waab dhiso; waab samayso.

2

waabo: (fal) gabbo oo wax kugu soo socda digtooni ka qaado. Laanta soo dhacaysa ka waabo. Dh: gabbo.

waa la naqliyay ✓

1

de: build a temporary shelter ~ hut for oneself

2

initial: w

3

lx: waabo

4

pd: (waabtay)

5

ps: v3b=

6

key: waabo

waa la naqliyay ✓

m.dh Marka karoorka badarka la tumo ee maseggadu sabuulka ka baxdo dufalka soo hara.

waa la naqliyay ✓

m.dh Marka karoorka badarka la tumo ee maseggadu sabuulka ka baxdo dufalka soo hara.

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo inaad bixiso ay ahayd ku lexjeclow oo inaad bixiso ka joogso. Meel aanay dani kaa soo galayn xoolahaaga kala waako. waakuma: eeg waakee.

waa la naqliyay ✓

1

(Waala-da)

2

Cayaar raggu cayaaro: labo saf oo iska soo horjeeda oo is tiro le'eg oo jilbajabsan; gacnahaa laga cayaaraa, hees iyo jiibna waa leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

waalo¹: m.dh Cayaar cayaaraha hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, raggu cayaaro oo labo saf oo iska soo horjeeda, tira isla egna ah, iyadoo jilbajabsan gacmahana lagu cayaaro hees iyo jiibna leh; hellem.

2

waalo²: f.mg3 (-aashay, -aalatay) 1. Wax waalan noqosho. 2. Ka w.: meel cabsi awgeed uga cararid.

waa la naqliyay ✓

1

waalo¹: m.dh Cayaar cayaaraha hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, raggu cayaaro oo labo saf oo iska soo horjeeda, tira isla egna ah, iyadoo jilbajabsan gacmahana lagu cayaaro hees iyo jiibna leh; hellem.

2

waalo²: f.mg3 (-aashay, -aalatay) 1. Wax waalan noqosho. 2. Ka w.: meel cabsi awgeed uga cararid. m.f.dh, waalasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. hand-clapping game played by two teams of men

2

waalo v. become insane, go mad

waa la naqliyay ✓

-waashay I waalatay: (v) become mad, crazy, insane or mentally disturbed ~ see also [eeg] waalan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax waalan oo miyir la' noqo; waalliyi ha kugu dhacdo. Waalo oo wajaq ayay dadku isku habaaran. Dh: miyirbeel.

2

waalo -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar raggu ciyaaro oo intay jilba joogsadaan ay laba saf oo is tiro le'eg iskaga soo horjeestaan gacmaha ayaa laga ciyaaraa oo waa la weyweydaariyahees iyo jiibna way wadataa. Waalo ayaan ciyaaraa habeenii. Dh: hellen.

waa la naqliyay ✓

class, [conjunction] but it is / was ...

waa la naqliyay ✓

1

de: but it is / was ... = waa [declarative] + -na 'and'

2

initial: w

3

lx: waana

4

ps: class + conj

5

key: waana

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid waano u jeedin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid waano u jeedin. m.f.dh, waanin.

waa la naqliyay ✓

v. advise, give advice, counsel, admonish

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) give or offer advice to; advise (adh-veeyz); counsel (kaawn-sal); make a suggestion ~ la tali, u naseexee

waa la naqliyay ✓

(fal) u caqliceli oo hadal hogatusaale ah ku dheh; talo u sheeg; u naseexee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: waano

2

de: advise, give advice, counsel, admonish

3

initial: w

4

lx: waani

5

pd: (waaniyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: waani

waa la naqliyay ✓

1

1. (Waayo?) Maxaayeelay; maxaawacay.

2

2. (waa ayo) waa ayo?; waa qofma?; waa kuma? waa tuma?

3

3. (Waaya-ha) a) Arrimo; xaal; sah. 6) Dhibaha adduunka; tabaalo. c) Waxyaalo loo soo joogey; goobjoog loo ahaa; xog'ogaal; wacaal.

waa la naqliyay ✓

1

waayo¹: m.l.w 1. Waqti hore oo la soo dhaafay. 2. Dhacdooyin la soo joogay; wacaal. 3. Arrin; xaal; sah. 4. Dhibaha adduunka; tabaalo.

2

waayo²: xi. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo weer sababley ah; sababtu waxaa weeye, maxaajira, maxaawacay, maxaayeelay. Tusaale: “Xasan wuu iska tegay, waayo, waad ka caraysiisay”.

3

waayo³: e.we 1. Waa ayo?, waa kuma? 2. Sababtu maxay tahay?

waa la naqliyay ✓

1

waayo¹: m.l.w 1. Waqti hore oo la soo dhaafay. 2. Dhacdooyin la soo joogay; wacaal. 3. Arrin; xaal; sah. 4. Dhibaha adduunka; tabaalo.

2

waayo²: xi. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo weer sababley ah; sababtu waxaa weeye, maxaajira, maxaawacay, maxaayeelay. Tusaale: Xasan wuu iska tegay, waayo, waad ka caraysiisay.

3

waayo³: e.we 1. Waa ayo?, waa kuma? 2. Sababtu maxay tahay?

waa la naqliyay ✓

1

question word: why?, how come?

2

waayo [conjunction], [adverb] because; so

3

waayo m. n., (mass n.): topic, agenda, proposal (with information ~ problems)

4

waayo [feminine] n., pl. previous time, generation, age

waa la naqliyay ✓

1) pourquoi? 2) pourquoi pas? 3) parce que.

waa la naqliyay ✓

1

(adv) why (waay); for what reason? ~ maxaa yeelay

2

waayo: (conjunction) because (bi kooz); since (si-nis)

3

waayo -waayaha: (n) time (taaym); era (iira); days (deeyis) Ex: waayahii hore; the olden days; waayahaan dambe, nowadays [modern times]

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) waa maxay sababtu; leesh. Waayo maxaad sidaa u yeeshay. Dh: maxaayeelay, maxaawacay, sabab.

2

waayo -ha: (magac, lab, keli) dhibaha adduunka; tabaalo.

3

waayo -ha: (magac, lab, keli) dhacdooyin loo soo joogey; goobjoog loo ahaa.

4

waayo -ha: (magac, lab, keli) saha iyo xaalka kolkaa la joogo. Ninba waayihii ku lammaan.

waa la naqliyay ✓

زَمَن

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xaani.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xaani.

waa la naqliyay ✓

1

(Baroordiiq-a, Baroordiiq-da)

2

Qof wax culusi gaareen, hadallo debecsan oo waano iyo laabqaboojis ah oo lagu yiraahdo; baroor la qaybsad; tacsi ugu tegid.

waa la naqliyay ✓

1

(Cibaara-da)

2

Arrin aan la arki jirin oo lala yaabo; wax lagu waano qaato; cibro.

waa la naqliyay ✓

1

(Naseexa-da)

2

Talo wanaagsan oo cid lagula taliyo; waano; caqlicelis; (ama nasteexo).

waa la naqliyay ✓

1

(Qaadasha-da)

2

1. Wax inta gacanta loo soo taago, oo lagu qabto lala tago, si meel kale loo geysto ama wax loogu qabsado ama cid kale loo siiyo; hantiyid.

3

2. Hadal talo ah ama waano yeelid, maqlid, oggolaansho.

4

3. (dhib, kd.) Dul u yeelasho, u sabrid.

waa la naqliyay ✓

1

(Sheekaxariira-da)

2

Sheeko gaaban oo murti iyo sarbeeb leh, oo dad ama duunyo layska mala'abuurtay ku saabsan, oo lagala baxo waano iyo tusaale salka ku haya dhaqanka dadka, kan xun iyo kan fiicanba; maantooley.

waa la naqliyay ✓

1

(Talqiin-ta)

2

Hadallo waano iyo dardaaran iyo duco isugu jira oo qofka dhinta kolka la aaso lagu kor akhriyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Tusaala-ha)

2

1. Tusmo wanaagsan oo lagu daydo ama xun oo laga fogaado.

3

2. Wax hadal kale ama dood caddeeya oo tilmaama ama markhaati u noqda.

4

3. Wax cid wax lagu dhacsiiyo ama waano u noqda.

waa la naqliyay ✓

1

(Waanin-ta)

2

Hadal waano ah ku dhihid; u caqlicelin; wacdiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Waantoobid-da)

2

Waano qaadasho; waansamid.

waa la naqliyay ✓

1

(Wacdi-ga)

2

Hadal dad waxa xun iyo waxa san loogu kala sheega hayo; waano; hanuunis.

waa la naqliyay ✓

1

baroordiiq¹: m.l/dh 1. Hadallo debecsan oo waano iyo laabqaboojis oo loo jeediyo qof dhibaato culus gaartay; tacsi. 2. la-mid: baroordiiqid.

2

baroordiiq²: f.mg1 (-qay, -qday) U b.: hadallo debecsan oo waano iyo laabqaboojis ah qof dhibaato culus gaartay u jeedin; tacsi ugu tegid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Talo daacad ah oo cid loo jeediyo; waano; caqlicelin. 2. Daacadnimo. la-mid: nasteexo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aatay, -aadatay) Waano qaadasho.

waa la naqliyay ✓

1

wacdi¹: m.l Waano; hanuunis.

2

wacdi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Waano diimeed oo xumaha laysaga reebayo samahana laysku farayo dad u jeedin; waanin; hanuunin.

waa la naqliyay ✓

1

baroordiiq¹: m.l/dh Hadallo debecsan oo waano iyo laabqaboojis oo loo jeediyo qof dhibaato culus gaartay; tacsi.

2

baroordiiq²: f.mg1 (-qay, -qday) U b.: hadallo debecsan oo waano iyo laabqaboojis ah qof dhibaato culus gaartay u jeedin; tacsi ugu tegid. m.f.dh, baroordiiqid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Talo daacad ah oo cid loo jeediyo; waano; caqlicelin. 2. daacadnimo. la-mid: nasteexo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aatay, -aadatay) Waano qaadasho. m.f.dh, talaqaadasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-aantay, -aanatay) Neef xoola ah ganacsi ahaan qalasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) 1. Qof wax waano qaatay noqosho. 2. Ka w.: wax aad samayn lahayd oo xumaani ku jirto ka noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) 1. Qof wax waano qaatay noqosho. 2. Ka w.: wax aad samayn lahayd oo xumaani ku jirto ka noqosho. m.f.dh, waantoobid.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg waantaw.

waa la naqliyay ✓

1

(Walanba-da)

2

Wax qorraxda layska xijiyo oo hoos tara; dallaallimo; dallaallin.

waa la naqliyay ✓

f. n. shade, temporary sunshade ~ shelter (erected by nomads)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg walambo.

waa la naqliyay ✓

1

a: walambo

2

de: shade, temporary sunshade ~ shelter (erected by nomads)

3

initial: w

4

lx: walanbo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: walanbo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: abitey.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waraaq ama maro qoryo sida xarafka X loogu sameeyo oo inta dun lagu xidho carruurtu hawada ku sii daayaan oo cirka heehaabta; wax carruurtu ku ciyaarto oo leh dabo dheer iyo dun dheer una og qaab diyaaradeed. Aabo walado il samee si aan hawadan fiican u raaciyo. Dh: aybitey.

waa la naqliyay ✓